Tweetweekoverzicht week 24 2019: Archief Alkmaar vs YouTube, Kobo community, Facebook zoekhulp, betalen voor online nieuws en Google splitst functionaliteiten Photos en Drive

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Heb ik iets gemist? Of ben je wat interessants tegen gekomen? Stuur me dan een mail of tweet en dan neem ik het op in het (volgende) tweetweekoverzicht.

YouTube verwijderde kanaal van Archief Alkmaar

Zo, dat was even schrikken voor het Archief Alkmaar. Vorige week zondag – de 11e internationale archiefdag – bleek dat YouTube het hele kanaal van het archief offline gehaald te hebben. Het haalde zelfs de NOS nieuwspagina’s.

Reden voor deze actie is dat YouTube strenger wil gaan optreden tegen haatfilmpjes en de pijlen meteen richtte op het Tweede Wereldoorlog materiaal dat prominent op het kanaal van Archief Alkmaar voor komt.

Dankzij alle media-aandacht reageerde YouTube (deze keer) wel en herstelde het kanaal de dag erna:

…. om de dag erna meteen weer geconfronteerd te worden met de tussentijds veranderende spelregels van YouTube:

Waarbij YouTube, jawel de dag erna, kennelijk opnieuw nieuwe spelregels bedacht heeft:

Historisch ‘opruiend materiaal’ mag nu kennelijk alleen op YouTube staan als het materiaal bewerkt wordt en *in* het videomateriaal voorzien wordt van context die het een educatief doel geeft. Iets wat juist met historisch materiaal onwerkbaar en onmogelijk is.

Alsof de #filterellende van YouTube dus nog niet erg genoeg was, komen er nu ook veranderende regels bij die het vooral voor onderwijs-, onderzoeks- en culturele erfgoedinstellingen veel lastiger maken om YouTube in te zetten.

Zoals Archief Alkmaar zelf al aangeeft gebruiken veel archieven YouTube om een breed publiek te bereiken maar ik denk dat het serieus tijd is om die keuze te heroverwegen. De prioriteiten en het beleid van YouTube worden primair bepaald door politiek-economische en maatschappelijke belangen en verschuiven met enige regelmaat. Het lijkt me dat archieven niet telkens zouden moeten aantonen dat hun video’s geen inbreuk maken op het auteursrecht of niet aanzetten tot haatacties. Het lijkt me dat in het geval van YouTube het middel erger is dan de kwaal.

Misschien toch maar eens naar Vimeo? Of een gezamenlijk eigen videoplatform oprichten waar geen grote Amerikaanse bedrijven de spelregels kunnen aanpassen als ze daar zin in hebben?

Kobo gaat een community beginnen?

Ook Kobo heeft plannen om een online community op te richten, meldde Good Ereader afgelopen week. Maar als ik dat bericht zo lees dan lijken de plannen vooral bedoeld te zijn om gebruikers – betalende klanten – met elkaar in contact te brengen om problemen op te lossen die door het waardeloze supportsysteem van Kobo zelf niet opgelost worden.

Kobo is launching a new online community where customers can help each other with troubleshooting problems and product support and issues can be reported and solved within the community. Technical issues can be posted online and Kobo employees and other Kobo customers who are experiencing the same problems can post answers.

Iedereen die ooit geprobeerd heeft om iets via Kobo support iets geregeld te krijgen zal enthousiast worden van het idee dat er nu iets beters in de planning staat maar je hoeft niet eens heel erg cynisch te zijn om te constateren dat het bedrijf tot nu toe nauwelijks inspanningen verricht heeft om hun gebruikers van fatsoenlijke ondersteuning te voorzien.

En dat het inrichten van een online community toch vooral een makkelijke oplossing is om te putten uit de ondersteuning die klanten elkaar kunnen geven. Ik kan het weten want ik heb de afgelopen 7 jaren honderden vragen over Kobo ereaders, Kobo accounts en de Kobo website beantwoord die via mijn blog of via mailtjes kwamen ;-)

Maar goed, het is onmogelijk om met een dergelijke community te gaan beginnen zonder een substantiële betrokkenheid vanuit Kobo zelf en dat zou een grote verbetering zijn ten opzichte van de huidige situatie. Of en hoe we dit in Nederland ook gaan zien is daarbij overigens ook nog een vraag. De samenwerking met Bol in Nederland betekent dat Kobo in Nederland nauwelijks op de voorgrond treedt – zelfs op hun eigen website is de default inlog je Bol account – en het ligt dan niet voor de hand dat Kobo zich dan wel ineens gaat profileren met een eigen community in dit land.

Nieuwe Facebook zoekhulp

Dat je heel veel (belachelijk/griezelig veel) informatie via Facebook kunt vinden is geen geheim natuurlijk. Henk van Ess is, voor mij tenminste, *de* expert in het vinden van die informatie maar dat is nog geen sinecure omdat Facebook hun zoekfunctie zo basaal mogelijk lijkt te willen aanbieden.

Reden voor hem, en @djnemec, om een eigen zoekinterface/zoekmachine te maken die de informatie een stuk efficiënter uit Facebook haalt.

De term zoekmachine is eigenlijk niet correct want wat het script doet is je helpen met het samenstellen van een zoekstring op Facebook. Een zoekactiehulp als het ware. Als je de velden ingevuld hebt kun je de gegenereerde URL openen in een nieuw venster en wordt de zoekactie uitgevoerd op de Facebook website.

Nederlanders betalen zelden voor online nieuws

Dat 11% van de Nederlanders een betaalde onlinenieuwsdienst heeft gebruikt is slechts 1 van de vele constateringen die te vinden zijn in de Mediamonitor 2019 (pdf) van het Commissariaat voor de Media. Maar hoewel het tv, radio en social media gebruik ook interessant is, werd mijn aandacht eveneens getrokken door het hoofdstukje over betaalmodellen voor nieuws. Omdat ik daar zelf ook in geïnteresseerd ben natuurlijk.

Reuters Institute – waar het Commissariaat mee samenwerkt voor de Mediamonitor – heeft uitgevers uit 29 landen gevraagd naar de trends en concludeerde:

Subscription and membership is the key priority for the news industry going forward. Over half (52) expect this to be the main revenue focus in 2019, compared with just 27 for display advertising, 8 for native advertising and 7 for donations. This is a huge change of focus for the industry.

Dat muziekstreamingdiensten, online gamingdiensten en natuurlijk videodiensten het heel goed doen zal niemand verrassen. Nieuwsdiensten hebben het een stuk lastiger door de concurrentie met het gratis nieuws en hoewel ook de betrouwbaarheid van dat gratis nieuws ter sprake komt, heeft dat het afgelopen jaar (nog) niet geleid tot een stevige groei in abonnementen op nieuwsbronnen.

Ik ben vooral benieuwd hoe, en of, zich dit de komende jaren verder gaat ontwikkelen dus de Mediamonitor is er eentje om in de gaten te houden.

Google splitst Google Photos en Drive

Google kondigde vorige week in een blogpost aan dat ze op korte termijn gaan stoppen met de integratie van Photos en Drive omdat veel gebruikers het verwarrend vinden hoe dat nu werkt.

En ja, heel erg logisch is ook allemaal niet. Google Photos begon als onderdeel van Google+ waarbij alle geuploade materialen ook automatisch in je Google Drive belandde. Google Drive werd jaren geleden ook als het fundament van alle Google diensten neergezet want de opslag die je daar hebt is/wordt verdeeld over o.a. de bestanden die daar staan maar ook over je mailbox in Gmail en dus je foto’s in Google Photos.

Maar die link is niet 1 op 1. Verwijder je een foto in Google Photos dan werd die ook verwijderd van Drive. Maar bewerkte je de foto in Photos dan zag je de gewijzigde foto niet terug in Drive (alleen het origineel). Andersom was het ook niet altijd even logisch: gooide je een foto weg uit de Photos map in je Drive dan werd die wel verwijderd uit je Google Photos … maar niet als die in een zelf aangemaakt album zat. En mikte je hele mappen met foto’s weg uit Drive dan bleven deze ook gewoon staan in Google Photos.

Reden voor Google om die toch al niet consequentie automatische synchronisatie ook volledig uit te gaan zetten. Met ingang van 1 juli staat die synchronisatie uit en worden de inhoud van de Photos map in Drive en wat er in Google Photos als verschillende types content beschouwd. Google Photos krijgt een ‘Upload from Drive’ knop erbij zodat je zelf de fotos kunt toevoegen die je in Drive hebt staan.

Hierbij zal het dus wel zo zijn dat als de foto’s twee keer voor komen, ze ook twee keer meetellen voor je opslaglimiet. Met het Backup & Sync programmaatje kun je echter nog steeds naar beide plekken uploaden zonder dat het dan twee keer mee telt dus dat wordt voor de fanatieke Google Photos en Drive gebruiker nog essentiëler dan het al was.

#

Bibliotheeknieuws (weer) voor iedereen

betaalmuur bibliotheekbladIets meer dan 9 maanden heeft het geduurd. Vorig jaar ging op 9 april Bibliotheekblad.nl – de website van en behorende bij het gelijknamige Bibliotheekblad – achter een inlogscherm. Voor zowel de artikelen uit het vaktijdschrift maar ook de nieuwsartikelen en de artikelen in de rubrieken die speciaal voor de site werden geschreven, moest je inloggen. Iets dat voorbehouden was aan de betalende abonnees.

Daar werd ik niet heel vrolijk van. Ook voor bibliothecarissen en informatiespecialisten is het bijhouden van vakliteratuur, het lezen van interessante artikelen en vooral het bijdragen aan en het delen ervan, niet vanzelfsprekend. Als je vervolgens geen reactie kunt achterlaten op de site en niet kunt verwijzen naar artikelen in mailtjes of sociale media, dan kun je je afvragen wat het nut nog is van een (vak)nieuwssite. Tenminste, ik vroeg me dat wel af.

De val van de Bibliotheekblad betaalmuur

bibliotheekblad bibliotheeknieuws
Waarschijnlijk zijn de reacties van vakgenoten, in combinatie met het overgaan van Bibliotheekblad naar een nieuwe uitgever – Uitgeverij IP die ook InformatieProfessional uitgeeft – redenen geweest om een einde te maken aan de noodzaak in te moeten loggen. Afgelopen week verscheen een melding dat de login verplichting zou gaan verdwijnen en aan het einde van de middag bleek dat vandaag ook inderdaad het geval te zijn.

bibliotheekblad bibliotheeknieuws
En dat betekent dat alle artikelen weer in te lezen zijn door iedereen die geïnteresseerd is in bibliotheeknieuws. Het betekent ook dat alle links die de afgelopen maand dood liepen weer normaal werken, zoals het artikel van Jan de Waal over het ebookplatform waar veel reacties en discussies onder te vinden zijn. Sowieso kunnen nu dus ook weer niet-abonnees reageren op de artikelen en werkt de RSS feed weer zoals het hoort.

Het mooie is dat het inlogscherm echt volledig verdwenen is en dat ook het archief met artikelen uit het blad nu voor iedereen open staat, wat voorheen niet het geval was. Helaas kun je niet bladeren door hele nummers maar moet je individuele artikelen zoeken op titel, trefwoorden of auteur. Gelukkig kun je wel kiezen om alle losse artikelen uit een specifiek nummer in één keer te vinden.

bibliotheekblad archief bibliotheeknieuws
Het zou nog fijner zijn als je makkelijk kon deeplinken naar de gevonden artikelen – de links zijn downloadlinks van de artikelen in PDF – maar het is al een fraaie stap vooruit dat de artikelen uit het archief na te lezen zijn zonder dat je op zoek moet naar de inloggegevens van het Bibliotheekblad-abonnement.

Ik begrijp heel goed dat elke uitgever (en elk tijdschrift) worstelt met het verdienmodel van papieren tijdschriften maar weiger te geloven dat het een goed idee is om betaalmuren te introduceren of nog erger, artikelen sowieso niet online te zetten. Zoals wetenschappelijke uitgevers het roer om moeten gooien met Open Access artikelen, zullen ook uitgevers van vaktijdschriften een balans moeten vinden tussen het vrij (online) beschikbaar maken van artikelen en de verkoop van abonnementen op de papieren of digitale versie van het tijdschrift. Ik denk dat het vrij toegankelijk zijn van kwaliteitsartikelen uiteindelijk de beste reden is om een abonnement te willen nemen op het tijdschrift zelf.

Zo werkt dat voor mij tenminste wel.

#

Bibliotheeknieuws achter de betaalmuur

betaalmuur bibliotheekbladIk werd er een beetje chagrijnig en verdrietig van eigenlijk. Bibliotheekblad.nl – de website van en behorende bij het gelijknamige Bibliotheekblad – zit vanaf 9 april bijna volledig achter een betaalmuur. Natuurlijk moest je altijd al inloggen op de site om bij de artikelen uit (het archief van) Bibliotheekblad te komen maar alle nieuwsartikelen en de artikelen in de rubrieken die speciaal voor de site werden geschreven waren tot nu toe gewoon toegankelijk voor het brede publiek.

Aangezien dat meestal uitgebreide en goed geschreven artikelen waren was dat een prettige manier om nieuws en ontwikkelingen in het openbare bibliotheekvak te volgen. Zeker voor mij en de vele informatieprofessionals die niet werkzaam zijn in een openbare bibliotheek maar wel graag op de hoogte blijven van wat er speelt. Ik las die artikelen graag en reageerde er ook soms op omdat ik – nog steeds – vind dat we juist als informatiespecialisten niet genoeg *kunnen* doen aan elkaar informeren en het uitwisselen van kennis, nieuwtjes, ideeën en meningen.

Zo vanzelfsprekend is dat namelijk niet

Ook in een vakgebied waar gewerkt wordt met informatie en waar veel draait om de waarde die anderen aan die informatie hechten is het bepaald geen automatisme om de opgedane kennis hierover te delen met collega’s en geïnteresseerden. Op social media zijn we niet heel erg sterk vertegenwoordigd (hoewel ik het idee heb dat er een stijgende lijn in zit), het aantal actief bijgehouden biblioblogs daalt al jaren en de branche-/vakverenigingen bieden wel enkele platformen maar zijn hiervoor ook grotendeels afhankelijk van slechts een handjevol actieve deelnemers.

Vaktijdschriften als InformatieProfessional en Bibliotheekblad hebben daarmee mijns inziens de schone taak om naast de artikelen uit hun betaalde papieren tijdschriften ook laagdrempelig nieuwsartikelen aan te bieden die aansluiten bij de actualiteit. Deels natuurlijk om interesse te kweken voor een abonnement op de tijdschriften maar hopelijk ook vanuit het idee dat het vakgebied er zelf bij gebaat is om in het nieuws te zijn en te blijven. Dat het niet alleen nodig is om vakgenoten alert te houden op nieuwe ontwikkelingen maar ook dat de buitenwereld kan zien waar ons vakgebied überhaupt uit bestaat.

Maar die buitenwereld loopt tegen een betaalmuur op

bibliotheekblad betaalmuur
Dus valt er geen nieuws meer te lezen op bibliotheekblad.nl voor niet-abonnees. Alle links naar eerdere nieuwsartikelen of artikelen uit de dossiers lopen nu (ook) dood als je niet beschikt over een abonnement. Een inlogscherm met linkje naar de mogelijkheid een (web)abonnement te nemen is wat resteert van wat eerder vrij toegankelijk was. Daar heeft niet alleen de buitenwereld last van die via Google wel de verwijzing naar, maar niet de artikelen zelf, kan raadplegen. Ook vakgenoten hebben nu een extra drempel om te nemen. Verwijzen naar artikelen op bibliotheekblad.nl via Twitter is zinloos geworden, net als linken naar artikelen vanaf blogs of de platformen van KNVI en de openbare bibliotheken. Dat geldt dus met terugwerkende kracht ook voor de diverse verwijzingen naar bibliotheekblad.nl op dit blog en dan was ik nog niet eens toegekomen aan het verwijzen naar het kritische artikel van Jan de Waal de afgelopen week over het ebookplatform van de openbare bibliotheken.

En daar word ik wel wat moedeloos van ja.

Maar je kunt er ook anders tegenaan kijken

Zoals het echte informatieprofessionals betaamt zal er nog wel flink gediscussieerd worden over welk platform en het hoe en wat, maar zou het niet mooi zijn als een vervelende ontwikkeling omgedraaid zou kunnen worden naar iets positiefs? Dat in plaats van minder er zometeen meer gedeeld gaat worden door collega’s uit het bibliotheek- en informatievak?

Daar zou ik in elk geval wel weer vrolijk van worden. Deel/doe je mee?

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top