online bibliotheek header

Ebooks lenen bij de online Bibliotheek (om op je ereader te lezen)

Eindelijk weer eens de (nieuwe) ereader te voorschijn gehaald om ebooks te gaan lezen tijdens de vakantie? Die ebooks kun je kopen maar natuurlijk ook lenen bij de online Bibliotheek. Inmiddels zijn er ruim 20.000 titels beschikbaar maar is het niet altijd mogelijk – en makkelijk – om ze op je ereader te lezen. Tijd dus voor een uitleg van hoe het lenen bij de online Bibliotheek werkt.

Waarom is er een aparte uitleg nodig?

Vanaf 2013 worden bijna alle ebooks in Nederland verkocht met watermerkbeveiliging. Dat is een beveiliging waarbij persoonsgegevens en transactiegegevens (van de verkoop) zichtbaar en onzichtbaar worden verwerkt in het ebookbestand zelf. Iets wat ik bepaald geen fijn idee vind maar wat een enorme verbetering was ten opzichte van wat daarvoor gebruikt werd. Tot 2013 werden namelijk technische restricties gebruikt in de vorm van Adobe DRM.

DRM staat voor Digital Rights Management en zoals de naam aangeeft “beheert” (lees beperkt) het je rechten om te doen en laten met een ebook wat je zelf wilt doen. Ook al had je het gewoon netjes gekocht. Adobe DRM vereist dat je een Adobe account aanmaakt en dat gekochte ebooks gedownload worden via speciale software (Adobe Digital Editions) die het ebook koppelt aan je account maar ook aan (alleen) de apparaten die met dat account zijn geautoriseerd.

In de periode 2007-2013 kreeg ik wekelijks meerdere vragen in mijn mailbox over Adobe DRM van mensen die keurig ebooks hadden gekocht en nu in de problemen waren geraakt omdat ze dachten dat ze die gekochte boeken aan familieleden cadeau konden geven (kan en mag dus niet), omdat ze hun wachtwoord van het Adobe account vergeten waren en het niet konden resetten of omdat ze hun ereader niet geautoriseerd kregen in Adobe Digital Editions. Het was vaak een hele puzzel om dat soort problemen opgelost te krijgen.

Nu er al ruim 4 jaar alleen nog maar (Nederlandse) ebooks met watermerkbeveiliging verkocht zijn zou je bijna vergeten dat Adobe DRM nog steeds gebruikt wordt in Nederland. Jawel, bij het lenen van ebooks bij de online Bibliotheek …. want het is vooralsnog de enige manier om er voor te zorgen dat geleende ebooks ook weer automatisch verdwijnen van je ereader nadat de ‘uitleentermijn verstreken is’.

En dat betekent dat alle problematiek rondom Adobe DRM nog steeds van toepassing is op het lenen van ebooks. Inclusief het moeten hebben van een Adobe ID account, het moeten installeren van Adobe Digital Editions en het moeten autoriseren van je ereader in die Adobe software. Het wordt ook nog wat extra ingewikkelder omdat je ook een account voor de online bibliotheek zelf moet hebben natuurlijk en daarnaast niet alle titels beschikbaar zijn om te lezen op een ereader – veel titels zijn alleen in de Bibliotheek app te lezen.

Maar laat ik beginnen bij het begin.

Account aanmaken bij de online Bibliotheek

De online Bibliotheek heeft sinds enige tijd een eigen website waar diverse digitale diensten van de openbare bibliotheek ondergebracht zijn. De site en de diensten worden beheerd door de Koninklijke Bibliotheek en niet door de openbare bibliotheken zelf. Daar merk je verder vrij weinig van maar het betekent wel dat je een apart account nodig hebt om in te loggen bij de online Bibliotheek.

online bibliotheek registreren
Als je al wel lid bent van een (willekeurige) openbare bibliotheek in Nederland dan kun je je met behulp van je bibliotheekpas registreren voor een gratis account bij de online Bibliotheek. Je hebt daarvoor je pasnummer nodig dat op de pas staat en het wachtwoord of pincode dat je gebruikt om boeken te verlengen of reserveren via de website van je eigen bibliotheek. Wachtwoord kwijt of heb je dat nog nooit aangevraagd? Dan kun je in dit overzicht terugvinden hoe je dit regelt bij je eigen lokale bibliotheek.

Ben je geen lid van de openbare bibliotheek, dan kun je ook rechtstreeks een digitaal (only) abonnement afsluiten op de online Bibliotheek. Dat kost je 42 euro per jaar voor een regulier abonnement of 21 euro voor een kennismakingsabonnement waarbij je slechts 6 ebooks per jaar kunt lenen. Alle abonnementen geven overigens ook toegang tot alle titels in de Luisterbieb app mocht je behalve lezen ook luisteren naar boeken leuk vinden.

Welke ebooks kun je lenen?

De ebookcollectie van de online Bibliotheek omvat inmiddels ruim 20.000 titels in een groot aantal genres. De wetgeving werkt voor bibliotheken anders voor ebooks dan voor fysieke boeken en dit heeft als gevolg dat de bibliotheken niet zo maar alle titels kunnen inkopen en aanbieden. Ze moeten letterlijk voor alle titels overeenkomsten sluiten met de uitgevers. Je vindt daarom best veel bekende titels bij de online Bibliotheek maar de recente bestsellers ontbreken bijna altijd omdat uitgevers de bibliotheken liever niet laat concurreren met de verkoop van die titels.

Titels (en auteurs) kunnen komen en gaan dankzij aflopende en nieuwe overeenkomsten maar je vindt er o.a. titels van Camilla Läckberg, Loes den Hollander, Paulo Coelho, Isabel Allende, Suzanne Vermeer en Tommy Wieringa maar ook van een groot aantal kinderboekenschrijvers.

Lenen voor op je ereader, in de app of via de computer?

Je hebt flink zitten grasduinen door het aanbod van titels en je hebt een paar titels gevonden die je graag wilt lenen en lezen. Dan is het een kwestie van inloggen – als je dat nog niet gedaan had – en downloaden maar, toch?

Ja en nee. Een titel kan in de ebookcollectie van de online Bibliotheek zitten maar pas na het inloggen zie je op welke manieren je deze kunt lezen. Neem bijvoorbeeld het eerste deel van de Kameleon boeken:

online bibliotheek schippers
Lenen is geen probleem maar er zijn slechts twee manieren om dit boek te kunnen lezen en je moet uit één van deze methoden kiezen voordat je op de Leen e-book knop kunt klikken. De schippers van de Kameleon kun je alleen via de Bibliotheek app op je telefoon of tablet lezen danwel via de online reader op je computer.

Wil je het per se op je ereader lezen? Dan kan dat simpelweg dus niet. De uitgever heeft er voor gekozen om het boek niet beschikbaar te maken voor het lezen op ereaders – uit angst voornamelijk dat het dan gemakkelijker illegaal gekopieerd kan worden – en je bent dan feitelijk gedwongen om het boek alsnog in de app of online te lezen.

Helaas is het ontbreken van de mogelijkheid om een boek op een ereader te lezen geen uitzondering. ALLE titels kunnen in de Bibliotheek app of online gelezen worden maar iedereen die per se op een ereader wil lezen zal expliciet moeten opletten of die optie er überhaupt wel is. Van de 14 titels van Tommy Wieringa zijn er bijvoorbeeld maar drie te lezen op een ereader, van Camilla Läckberg nog 14 van de 25 titels maar van de 28 titels van Suzanne Vermeer is er zelfs geen één te lezen op een ereader.
Van andere auteurs zijn gelukkig wel alle titels op een ereader te lezen en in het algemeen geldt: hoe bekender de auteur, hoe groter de kans dat je hun boeken niet op je ereader kunt lezen.

online bibliotheek camilla

Bijna alle ereaders zijn wel geschikt om geleende ebooks op te kunnen lezen als je een titel gevonden hebt die dat ook toestaat. Er zijn echter een paar uitzonderingen. De (oude) Sony ereaders kunnen niet overweg met Adobe Digital Editions maar gebruiken hun eigen Sony Reader software waarmee je via een omweg alsnog kunt lezen.
En eigenaren van een Kindle ereader vissen volledig achter het net want via de online Bibliotheek worden alleen de met Adobe DRM beveiligde EPUB ebooks aangeboden waar een Kindle niet mee overweg kan. Converteren van de bestanden naar het eigen formaat van de Kindle ereaders is ook niet mogelijk dankzij de beveiliging.

Je boekenplank

Zodra je een ebook geleend hebt (met de Leen e-book knop) komen ze terecht op je boekenplank. Bij ‘Mijn boekenplank’ kun je zien welke je op dit moment geleend hebt maar ook alle titels die je eerder geleend hebt en waarvan de uitleentermijn verlopen is.

Met een regulier (bibliotheek) abonnement kun je maximaal 10 titels tegelijk lenen en op je boekenplank zetten. Deze titels blijven er 21 dagen staan en kunnen niet tussentijds ingeleverd worden om plaats te maken voor andere titels. Leen je nu dus 10 titels in één keer, dan kun je over 3 weken pas weer nieuwe titels toevoegen.

Bij de boeken die je ‘Nu geleend’ hebt zie je per titel staan tot hoe lang deze beschikbaar is. Is die termijn verstreken? Dan wordt de titel dus verplaatst naar het ‘Eerder geleend’ tabblad en kun je het ebook opnieuw lenen bijvoorbeeld.

Afhankelijk van hoe de titel te lezen is – en welke keuze je dus gemaakt hebt – krijg je bij elke titel te zien dat je deze ofwel automatisch in de Bibliotheek app kunt openen danwel online kunt gaan lezen. Als de titel ook beschikbaar is voor ereaders dan zie je daar een downloadknop bij staan. Overigens tellen de verschillende leesvormen van één titel niet apart mee en kun je dus één titel met drie leesvormen op je boekenplank zetten.

online bibliotheek downloadknop

Daarmee download je echter niet het ebook maar een bestandje dat geopend moet worden in Adobe Digital Edition.

Downloaden van geleende ebooks met behulp van Adobe Digital Editions

Als je op de downloadknop van een geleende titel klikt wordt er een URLLink.acsm bestandje gedownload. Dat is een piepklein metadatabestandje waarin de ‘echte’ downloadlink staat maar die alleen geopend kan worden in Adobe Digital Editions.

Deze software zorgt er enerzijds voor dat het gedownloade ebook wordt versleuteld met jouw unieke Adobe ID en anderzijds dat alle apparaten die dat ebook vervolgens kunnen openen geautoriseerd zijn met datzelfde Adobe ID. Je hebt dus Adobe Digital Editions nodig om het ebook te kunnen downloaden maar ook om je computer en ereader(s) te autoriseren zodat ze dat ebook daadwerkelijk kunnen openen. Het zorgt er tot slot voor dat het ebook automatisch niet meer geopend kan worden als de “uitleentermijn” verstreken is.

Stap 1. Maak een Adobe ID aan of verifieer dat je alle gegevens hebt

Ga naar de website van Adobe Nederland en klik rechtsbovenaan op Aanmelden. Een Adobe (ID) account is altijd een mailadres en mocht je dit jaren geleden hebben aangemaakt (en vergeten) dan kun je hier bij Wachtwoord vergeten proberen je account te herstellen.

Heb je geen Adobe ID dan kun je op Vraag een Adobe ID aan klikken om er eentje aan te maken.

Schrijf het mailadres dat je als Adobe ID aanmaakt en het bijbehorende wachtwoord ergens op. BEWAAR HET ERGENS. De helft van alle Adobe DRM vragen die ik ooit ontving gingen over vergeten wachtwoorden omdat je het eenmalig instelt in Adobe Digital Editions en daarna nooit meer gebruikt.

Stap 2. Adobe Digital Editions (ADE) installeren

Hoewel je normaliter altijd het beste de recentste versie van software kunt installeren (ADE versie 4.5.8 op moment van schrijven), is het mijn ervaring dat de oudere versies minder toeters en bellen bevatten en daardoor ook een stukje gebruiksvriendelijker zijn. Ik gebruik zelf versie 2.01 uit 2013 en die werkt uitstekend. Je kunt deze versie nog steeds rechtstreeks van de Adobe website downloaden voor zowel Windows als Mac.

Bij de installatie wordt ook om je Adobe ID en bijbehorende wachtwoord gevraagd dus zorg dat je die bij de hand hebt.

Stap 3. Autoriseren van je computer en je ereader(s)

Het verschilt een beetje per versie van ADE maar door het ingeven van je Adobe ID en wachtwoord wordt je computer ook meteen geautoriseerd (en anders gebeurt dat als je ADE voor het eerst opstart na de installatie).

Je ereader moet je echter ook autoriseren vanuit ADE zelf. Open Adobe Digital Editions en verbindt dan je ereader met de computer middels de USB kabel (kies eventueel op de ereader voor Verbinden met de computer als die daar om vraagt) zoals je dat al gewend bent in Windows of MacOS.

Adobe Digital Editions zal de ereader herkennen en vragen om die te autoriseren. Vraagt ADE het niet zelf, dan kun je in het menu de optie vinden om een apparaat te autoriseren. Doe dat en vanaf dat moment kun je in ADE geopende ebooks versturen naar de ereader en kunnen ze daar ook geopend worden.

Op diverse ereaders – zoals de Kobo ereaders – kun je ook rechtstreeks je Adobe ID accountgegevens invullen zodat je niet per se de ebooks met Adobe Digital Editions op de ereader hoeft te zetten maar ze ook, na het downloaden, zelf in de Verkenner (of Finder) naar de ereader kan slepen. Je hebt dan nog steeds wel ADE nodig om de ebooks te downloaden maar je hoeft dan je Kobo ereader niet te autoriseren in ADE.

Stap 4. Downloaden van geleende ebooks

Zo, alles staat eindelijk klaar om de geleende ebooks te kunnen downloaden en lezen. Het is even wat moeite maar dan kun je ook aan de slag. Het goede nieuws is wel dat de bovenstaande stappen eenmalig zijn en dat door de installatie van Adobe Digital Editions je computer weet dat die na het downloaden van (en dubbelklikken op) het URLLink.acsm bestandje automatisch ADE moet openen en het daadwerkelijke ebook gaat downloaden.

Gedownloade ebooks zijn als beveiligde EPUB bestanden te vinden in de My Digital Editions map die je in de Mijn documenten map van je Windows computer aantreft. Als je dus je Adobe accountgegevens op je ereader hebt ingevuld dan kun je de ebooks rechtstreeks vanuit die map naar je ereader slepen.

Je ziet in Adobe Digital Editions dat het geleende boek gedownload wordt (terwijl het tegelijkertijd beveiligd wordt met je Adobe ID) en opgeslagen in de bibliotheek van de software. Koppel nu je ereader aan je computer terwijl Adobe Digital Editions geopend is en – mits deze geautoriseerd is – kun je de gedownloade titel(s) op je ereader zetten.

Daarna heb je dus 21 dagen de tijd om het boek te gaan lezen op je ereader. Veel leesplezier!

Meer weten? Of heb je nog vragen? Kijk dan (ook) bij de klantenservice van de online Bibliotheek of neem contact met ze op.

#

ebooks bij de bibliotheek header

Ebooks bij de Bibliotheek: de cijfers van 2016

In januari 2014 kwam de Bibliotheek met een landelijk ebookplatform voor alle bibliotheekleden om ebooks te kunnen lenen. Sinds 1 januari 2015 is de Koninklijke Bibliotheek verantwoordelijk voor het ebookplatform. Tot het derde kwartaal van 2016 waren er ook cijfers en grafieken beschikbaar over het gebruik van het platform maar inmiddels worden die niet meer met enige regelmaat vrijgegeven. Het CBS publiceerde gisteren echter, samen met de KB, de resultaten van een onderzoek over de uitleningen van ebooks in 2016. En daar valt natuurlijk nog van alles over te zeggen.

Uitleningen van ebooks bij de Bibliotheek 2014-2016

ebooks bij de bibliotheek

De uitleningen van ebooks bij de Bibliotheek vallen uiteen in de uitleningen van de ebooks via het ebookplatform (onlinebibliotheek.nl) van de Bibliotheek en de titels die gedownload (“geleend”) worden in de VakantieBieb app die elk jaar in de zomermaanden beschikbaar is.

In 2016 werden er 2,79 miljoen uitleningen geregistreerd vanaf het ebookplatform en dat is een stijging van 74% ten opzichte van 2015 toen er nog ‘slechts’ 1,6 miljoen uitleningen plaatsvonden.

In het onderzoek van CBS en KB worden deze uitleningen ook uitgesplitst in de aantallen uitleningen voor volwassenen- en jeugdtitels:

ebooks bij de bibliotheek

Daar valt uit af te lezen dat de 1,6 miljoen uitleningen in 2015 bestonden uit 0,14 miljoen uitleningen van jeugdtitels en 1,46 miljoen uitleningen van volwassenentitels. In 2016 ging het om 0,27 miljoen uitleningen van jeugdtitels en 2,52 miljoen uitleningen van titels voor volwassenen. Het aantal uitleningen van titels voor de jeugd verdubbelde dus bijna in een jaar tijd.

Dat het aantal uitleningen zo sterk toegenomen is heeft enerzijds te maken met het aantal bibliotheekleden dat ook een account aanmaakte om ebooks te kunnen lenen bij de Bibliotheek. Dit aantal is in 2016 toegenomen tot 344 duizend. Van hen hebben zes op de tien in 2016 actief gebruikgemaakt van het aanbod van de online Bibliotheek. Dit komt neer op 5,5 procent van de 3,7 miljoen bibliotheekleden.

Anderzijds heeft dat ook te maken met het aanbod van de titels. Eind 2015 bestond de collectie van de Bibliotheek uit 10.611 titels die geleend konden worden terwijl de collectie (vermoedelijk) was uitgebreid naar 13.636 titels aan het einde van 2016. Hoewel er geen cijfers van bekend zijn is het aantal titels voor de jeugd dat uberhaupt digitaal beschikbaar was (en dus te lenen zijn) ook fors gestegen de afgelopen anderhalf jaar.

VakantieBieb

Dat er meer titels beschikbaar kwamen om uit te lenen bleek ook uit de VakantieBieb van 2016. Dat jaar is er bewust voor gekozen (of beter gezegd, was het ook voor het eerst mogelijk) om jeugd- en volwassenentitels op te nemen die tevens aanwezig waren op het ebookplatform. Dit zorgde er voor dat gebruikers van de VakantieBieb app ook na de zomermaanden door konden lezen. Het heeft er echter waarschijnlijk ook aan bijgedragen dat een deel van de uitleningen uit de VakantieBieb app ‘verplaatst’ zijn naar het ebookplatform in 2016: daar kon je de VakantieBieb titels immers lezen zonder dat ze na 31 augustus zouden verdwijnen.

De VakantieBieb werd het afgelopen jaar namelijk minder gebruikt dan het jaar ervoor. Het aantal downloads/uitleningen daalde met 15 procent van 2,3 miljoen in 2015 tot 1,9 miljoen in 2016. Het zal interessant zijn om te zien hoe de cijfers van de VakantieBieb 2017 er uit zien maar deze zijn (nog) niet door de KB bekend gemaakt. Wel is al duidelijk dat het aantal downloads weer in de lift zit dit jaar.

Bovendien waren er begin augustus al meer dan 2 miljoen gedownloade boeken, een record ten opzichte van 2016 toen er bij de sluiting van de VakantieBieb ruim 1,9 miljoen e-books waren gedownload over de gehele periode. (bron)

#

Ebooks bij de Bibliotheek: de grafieken en cijfers tot en met Q3 2016

In januari 2014 kwam de Bibliotheek met een landelijk ebookplatform voor alle bibliotheekleden om ebooks te kunnen lenen. Sinds 1 januari 2015 is de Koninklijke Bibliotheek verantwoordelijk voor het ebookplatform en zijn er ook statistieken en cijfers beschikbaar voor o.a. (beleids)medewerkers van de openbare bibliotheken. In overleg met Ylva Hendriks van de KB probeer ik deze gegevens nader te duiden omdat er altijd een verhaal zit achter de grafieken en cijfers. Deze keer ga ik in op de cijfers van de ebooks bij de bibliotheek in het derde kwartaal van 2016! Inclusief de resultaten van de VakantieBieb.

Ik probeer de cijfers en grafieken één keer per kwartaal samen te vatten en te bespreken zodat ze (o.a.) ook eenvoudiger vergeleken kunnen worden met de E-book Barometer van CB. De meeste onderdelen van de cijfers en grafieken zijn cumulatief over 2014, 2015 en 2016 maar worden nog steeds per maand toegelicht. Door het vertrek van Ylva Hendriks bij de KB (dank voor de samenwerking de afgelopen jaren, Ylva!) is nog niet duidelijk of ik de grafieken en cijfers kan blijven bespreken hier op Vakblog.

Aantal bezoeken aan bibliotheek.nl/ebooks

Net als vorig jaar is weer een (grote) stijging te zien in de bezoeksaantallen dankzij de VakantieBieb en de bijbehorende campagne die ook veel verkeer naar de bibliotheek.nl website trekken. Dat effect neemt ook gelijk weer af in augustus en september maar blijft nog steeds fors hoger liggen dan afgelopen jaar.

In 2015 werden er in totaal ruim 2,7 miljoen pagina’s bezocht (een gemiddelde van 225.000 per maand). In de eerste negen van 2016 waren dit al 3,2 miljoen pagina’s en staat de teller op een gemiddelde van ruim 355.000 bezochte pagina’s per maand. Bijna 58% hoger dan vorig jaar.

Aantal uitgeleende ebooks

Het ligt voor de hand dat er in juli dan ook een piek zal zijn bij de uitleningen en dat is ook het geval. En hoe! In 2015 zorgde de VakantieBieb in juli ook al voor een record (223.095 uitleningen) dat in februari, april, mei en juni 2016 al weer gebroken werd. Maar ook het nieuwe record van 243.268 uitleningen uit juni 2016 is opnieuw verpletterd in juli: maar liefst 362.695 uitleningen op bibliotheek.nl/ebooks!

Dat neemt in augustus weer af (268.451 uitleningen) en komt in september weer op een waarde die gemiddeld lijkt te zijn geworden, zo rond de 220.000. Daarmee komt totaal aantal geleende ebooks in 2016 t/m Q3 uit op 2.193.425. Aangezien er in geheel 2014 814.072 en in geheel 2015 1.610.148 uitleningen waren kun je nu al zien dat er in 2016 meer uitleningen zullen zijn dan beide voorgaande jaren samen. Iets dat je ook goed kunt zien in de onderstaande grafiek:

Uitleningen versus verkopen

De uitleencijfers van het derde kwartaal zijn ook te vergelijken met de Q3 cijfers van het CB, ook al wordt de overgrote meerderheid van de verkochte titels niet uitgeleend en is de vergelijking dus niet helemaal eerlijk. Het geeft echter wel een goed beeld van de vraag naar ebooks bij bibliotheken ten opzichte van de vraag om ze aan te schaffen.

CB geeft geen precieze aantallen maar van de bibliotheek zijn deze wel bekend. In Q3 van 2015 waren dat er namelijk 523.699 en is (bij de eerste pijl) te zien dat er toen aanzienlijk meer ebooks verkocht dan uitgeleend werden.

Vanaf Q1 2016 ligt de blauwe lijn van de uitleningen echter boven de rode lijn van de verkopen en dat is in Q3 (tweede pijl) niet anders toen er 856.295 uitleningen waren.

exclamation uitroeptekenOndanks de groei in verkopen van ebooks zijn er ook in het derde kwartaal meer ebooks uitgeleend dan verkocht. In Q3 van 2015 werden er juist (ruim de helft) meer ebooks verkocht dan uitgeleend.

Hoe lezen mensen de geleende ebooks?

Het beeld van de verdeling over manieren om een ebook van de bibliotheek te lezen blijft over de tijd min of meer hetzelfde: gemiddeld 59% van de mensen lenen titels voor gebruik op de tablet of smartphone, terwijl 37% van de mensen ebooks voor de ereader downloaden. Zo’n 4% van de mensen leent titels om met behulp van de online reader te lezen. Opvallend is dat ook dit jaar in de zomer het gebruik van ebooks voor de app (dus voor smartphone en tablet) en ereader dichter bij elkaar kwamen te liggen, net als vorig jaar. De reden hiervoor is waarschijnlijk dat de ereader (goed gevuld) meegaat bij vakanties en na de vakantieperiode weer ingewisseld wordt voor de app op smartphone of tablet. Het extra gebruiksgemak van de app (geen gehannes met Adobe Digital Editions en Adobe DRM) zal hierbij ongetwijfeld ook een rol spelen.

VakantieBieb 2016

(2016 t/m Q3)

Dit was het derde jaar dat er een VakantieBieb was in de zomermaanden en de KB/Bibliotheek heeft wederom stevig uitgepakt met een campagne om de VakantieBieb te promoten.

Dit jaar zijn er echter iets minder titels geleend/gedownload in de VakantieBieb dan in 2015 hoewel 1,9 miljoen natuurlijk nog steeds bijzonder veel is. De KB heeft vooral gekeken naar het aantal nieuwe registraties in de app (in drie maanden tijd hebben zich ruim 186.000 mensen geregistreerd. Hiermee komt het totaal aantal registraties in de VakantieBieb op 762.603) en in een evaluatie trof ik veel marketingterminologie aan maar is er geen verklaring gezocht voor het iets lagere aantal uitleningen.

Dit jaar is er in de VakantieBieb bewust voor gekozen om titels op te nemen die ook aanwezig zijn op het ebookplatform. Dit zorgt er voor dat gebruikers van de VakantieBieb app ook na 1 september door konden lezen (en een extra reden hadden om lid te worden natuurlijk als ze dat nog niet waren) en dat is waarschijnlijk zowel de reden van de extra grote stijging in de uitleenaantallen op het eigen ebookplatform als het iets achter blijven van de downloads uit de VakantieBieb app zelf. Een deel van de VakantieBieb gebruikers zullen de titels geleend hebben via het ebookplatform en zijn daar gebleven.

Hoe dan ook, 2016 is het eerste jaar dat de reguliere uitleningen van de ebooks het aantal uitleningen/downloads van de VakantieBieb overtreft.

Aanbod

Over de reguliere uitleningen gesproken: het is interessant om te zien dat dit gebaseerd is op een aanbod van titels dat slechts geleidelijk toeneemt. In september 2015 beschikte de Bibliotheek over 10.174 titels die uitgeleend konden worden en dat is in september 2016 toegenomen tot 11.997 titels.

Kijk je bij CB hoeveel titels er op die momenten leverbaar waren als ebook dan zie je dat de Bibliotheek in september 2015 over 24,5% van de 41.559 titels beschikte en in september 2016 over 26,6% (van de 45.146 titels). Of dat de komende jaren (harder) gaat stijgen dankzij de uitspraak van het Europese Hof over het kunnen uitlenen van ebooks onder het leenrecht valt nog te bezien.

Hierbij is de onderverdeling van de titels die alleen voor app of online reader geschikt zijn en de titels die ook gelezen kunnen worden op een ereader, eveneens interessant. 72,3% van de titels is ook geschikt voor de ereader in september 2015 tegenover 68,1% in september 2016.

Wat hier een rol speelt is dat het one copy one user model – zoals dat als voorwaarde gesteld is in de uitspraak – dat onderscheid niet kent maar in de praktijk (in het buitenland) vaak neerkomt op een voor de ereader te downloaden exemplaar dat dus dan exclusief uitgeleend is aan die specifieke lener. Terwijl uitgevers vermoedelijk juist zullen aandringen op ‘online-only’ uitleningen, helemaal als het om recente titels gaat. Het zal interessant zijn om deze onderlinge verdeling volgend jaar in de gaten te blijven houden.

Waar zoeken mensen naar?

Dat de bijna 12.000 titels van de Bibliotheek goed geleend worden is mooi natuurlijk maar lenen mensen de titels die ze zochten of de titels die ze aantroffen toen ze juist niet vonden wat ze zochten? In één maand tijd werd op bibliotheek.nl, binnen de categorie e-books, 288.605 keer gezocht naar zo’n 90.365 verschillende zoektermen. Hieronder is de top 20 meest gezochte termen weergegeven. Hoe groter het woord, hoe vaker er naar gezocht werd.

Nora Roberts is met 15 titels goed vertegenwoordigd in het aanbod van de Bibliotheek, net als David Baldacci (met 28 titels), John Flanagan (18 titels), Loes den Hollander (25 titels), Robyn Carr (13 titels) en Suzanne Vermeer (15 titels). Van Saskia Noort zijn er geen titels (meer) te lenen en van Geert Mak is er maar eentje beschikbaar in het aanbod. Over het algemeen wordt er echter wel degelijk gezocht naar titels van schrijvers die ook daadwerkelijk te lenen zijn bij de Bibliotheek.

Wil je echt populair worden als schrijver dan moet je er dus voor zorgen dat je boeken bij de Bibliotheek geleend kunnen worden ;-)

@ met nog één laatste keer dank aan Ylva Hendriks voor alle mailtjes en gesprekken over de achtergronden en betekenis van de cijfers. Iedereen kan cijfers uit een systeem halen maar er context en duiding aan meegeven, daar is veel meer voor nodig. Heel veel succes bij je volgende uitdaging!

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top