Boekenplog: CODA Bibliotheek Apeldoorn

Als je het station van Apeldoorn uitkomt – of in de binnenstad loopt – dan wordt je middels bordjes netjes verwezen naar CODA. CODA – Cultuur Onder Dak Apeldoorn – is een cultuurhuis waarin archief, museum *en* de openbare bibliotheek van Apeldoorn gebroederlijk samenkomen.

Afgelopen jaar werd de CODA Bibliotheek nog genomineerd voor Beste Bibliotheek van Nederland en hoewel die titel uiteindelijk ging naar de bibliotheek Chocoladefabriek Gouda, werd ik wel nieuwsgierig naar deze bijzondere boekenplek en nam ik de trein naar Apeldoorn.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Na een kwartiertje lopen brengen de bordjes me rechtstreeks naar de goede plek!

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Het is een behoorlijk groot gebouw dat (aan de linkerkant) nog tientallen meters doorloopt naar – volgens mij – het archiefdeel van CODA maar de ingang van de bibliotheek valt in elk geval niet te missen.Tientallen fietsen staan netjes in fietsenrekken voor de deur.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Eenmaal binnen kijk je meteen tegen een bijzondere muur aan waar de inleverbalie ingebouwd is.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Rechts van de muur is al meteen een expositie over de geschiedenis van Apeldoorn.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Het voelt ook aan als een museum moet ik zeggen. Ik loop daarom terug naar de ingang en ga nu naar links, de bibliotheek in.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Ja, dat ziet er uit als een drukke balie in een bibliotheek.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

De CODA Bibliotheek blijkt uit lange (diepe?) verdiepingen te bestaan die via een open trappenhuis met elkaar verbonden zijn. Tenminste, je kunt vanaf de ingang naar het souterrain en de eerste verdieping lopen zo te zien maar ik begin gewoon op de begane grond.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Sprinten naar de sprinters want die populaire boeken zijn anders zo weer uitgeleend natuurlijk.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Het is wel een bijzonder gebouw eigenlijk. Het zijn twee lange/diepe gangen aan weerszijden van een half open gedeelte waar ook nog verschillende ruimtes in gemaakt zijn. Het lijkt allemaal laag en krap te zijn maar dat valt ontzettend mee. Zo’n enorme lange rij met boekenkasten is precies waar ik van hou!

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Vier halen, drie betaaaaaale! Tenzij je een groot abonnement hebt natuurlijk, dan is het inbegrepen.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Volg het alfabet naar achteren toe …

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Helemaal achterin gekomen kun je gewoon verder lopen maar verlaat je de bibliotheek. Dat doe ik maar niet en ik loop terug naar het begin om de andere kant van de begane grond te bekijken.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Daar is gelukkig ook genoeg te vinden zo te zien.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Zoals de uitleenbare tijdschriften in één van de aparte ruimtes. Bijna overal in de bibliotheek staan stoelen, tafels of bankjes weggewerkt waar je kunt zitten om te lezen.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Ook het Taalpunt zit in deze ruimte met een aparte kast met boeken die geschikt zijn om te oefenen met lezen. Hier kun je ook begeleiding krijgen als je een leesprobleem hebt of de taal nog niet helemaal machtig bent. Een mooi initiatief!

CODA Bibliotheek Apeldoorn
CODA Bibliotheek Apeldoorn

Ook de stripboeken hebben een eigen plek op de begane grond.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Net als de buitenlandse romans.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Tijd om de trap te bestijgen naar de eerste verdieping!

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Op de eerste verdieping vind je alle informatieve/studieboeken terug. Er lopen zo te zien nog twee plaatsingssystemen door elkaar maar SISO heeft de overhand.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

De informatiebalie hier is niet bemand, in tegenstelling tot de grote balie op de begane grond. Maar het is hier sowieso een stuk rustiger.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Mooi en overzichtelijk. Zoals het hoort.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

“Vanaf 2013 maakt CODA onderdeel uit van het Europe Direct Informatienetwerk (EDIC’s). Dit netwerk, verspreid over de hele Europese Unie, biedt de burger informatie over de instellingen, de wetgeving, het beleid en de programma’s van de Europese Unie.” (bron). En dat informatiepunt zit hier op de eerste verdieping.

CODA Bibliotheek Apeldoorn
CODA Bibliotheek Apeldoorn
CODA Bibliotheek Apeldoorn

Er is ook nog een tweede expositie te vinden in de CODA Bibliotheek.

CODA Bibliotheek Apeldoorn
CODA Bibliotheek Apeldoorn

Maar vooral nog meer studieboeken. Het blijft een bibliotheek natuurlijk.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

En daar hoort een (kleurrijke) leestafel bij.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

In het midden vind je ook de trap naar de tweede verdieping. Je ziet echter niets bovenaan de trap en ik ben benieuwd waar je uitkomt.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Bovenaan de trap, rechts de bocht om en dan een smalle gang. Ik passeer een paar werkruimtes tot ik halverwege een klein zwart bordje zie …

CODA Bibliotheek Apeldoorn
CODA Bibliotheek Apeldoorn

… en ik eenzaam in een ruimte sta met bladmuziek en de taal- en letterkundeboeken :)

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Dan maar eens in het souterrain. Eerst een paar trappen af terug naar de begane grond.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

En dan het souterrain in waar CODA Junior zit, de jeugdafdeling.

CODA Bibliotheek Apeldoorn
CODA Bibliotheek Apeldoorn
CODA Bibliotheek Apeldoorn
CODA Bibliotheek Apeldoorn
CODA Bibliotheek Apeldoorn

Het souterrain is een hele grote open ruimte waar de boekenkasten aan de rand staan. De rest van de ruimte is gevuld met banken, prentenboekenkasten in de vorm van huisjes en allerlei klimtoestellen. Ideaal om je kinderen rond te laten rennen!

CODA Bibliotheek Apeldoorn

En kijk daar eens. Zelfs een glijbaan die uit het plafond komt? Maar waar is de ingang van die glijbaan dan? Ik loop terug de trap op en ga kijken op de begane grond.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Ja hoor, die had ik over het hoofd gezien. Vlak bij de romans staat een kast die helemaal niet gevuld is met boeken maar de ingang van de glijbaan herbergt. De BoekenBuis brengt je nog sneller naar de jeugdafdeling toe dan de trap. Leuk!

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Het lijkt me zeer onverstandig om de BoekenBuis uit te proberen en dus maak ik nog even een foto van de kast met reserveringen.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

En kan ik de roze gekleurde uitleenbalie natuurlijk niet vergeten.

CODA Bibliotheek Apeldoorn

Dan is het weer tijd om te gaan en wandel ik terug naar het station van Apeldoorn.

De bovenstaande foto’s heb ik gemaakt op 5 maart 2016. De volledige set is te bekijken op Flickr

#

Ebooks bij de Bibliotheek: de cijfers tot nu toe (oktober 2015)

In januari 2014 kwam de Bibliotheek met een landelijk ebookplatform voor alle bibliotheekleden om ebooks te kunnen lenen. Sinds 1 januari 2015 is de Koninklijke Bibliotheek verantwoordelijk voor het ebookplatform en worden er statistieken en cijfers gedeeld via een mailinglijst voor (beleids)medewerkers van de openbare bibliotheken.
In overleg met Ylva Hendriks van de KB bleek het mogelijk te zijn de cijfers hier te gebruiken voor een reeks blogposts waarin ik zal pogen de cijfers nader te duiden omdat er altijd een verhaal zit achter de grafieken en cijfers. En deze keer zijn dat de cijfers van oktober 2015.

Sommige onderdelen van de cijfers en grafieken zijn cumulatief over 2014 en 2015 (tot en met oktober 2015) terwijl andere onderdelen alleen maar over de maand oktober gaan. Dit zal per grafiek benadrukt en toegelicht worden. De grafieken die betrekking hebben op de taalverdeling van het aanbod, het aantal downloads van de Bibliotheek app en de top 10 veel gestelde vragen over ebooks zijn in de onderstaande bespreking buiten beschouwing gelaten.

Aantal aangemaakte accounts voor het ebookplatform

ebooks bij de bibliotheek
Om ebooks te kunnen lenen bij de Bibliotheek heb je een webaccount nodig dat gekoppeld wordt aan het pasnummer van je bibliotheekkaart. Na de piek dit jaar in juli – dankzij o.a. de start van de VakantieBieb – daalde het aantal nieuwe accounts in augustus en september naar min of meer gemiddelde waarden. In september waren het 6239 nieuwe accounts en in oktober waren dat er dat iets minder: 6127.

Ook nu is het verschil met dezelfde maand in 2014 erg groot maar is dat wederom te verklaren omdat in september 2014 een landelijke ebookcampagne plaats vond. Dat werkte ook in oktober 2014 door. Een aanwas van ca. 6000 accounts lijkt dit jaar een gemiddelde te worden als je het effect van campagnes en de VakantieBieb buiten beschouwing laat. De eerstvolgende ebookcampagnes zullen in 2016 plaatsvinden en dus zal het aantal nieuwe accounts waarschijnlijk de komende twee maanden ook niet verder stijgen.

Aantal bezoeken aan bibliotheek.nl/ebooks

ebooks bij de bibliotheek
Betekent een bijna gelijk aantal nieuwe accounts ook een bijna gelijk aantal bezoeken aan de site in oktober? Ja dus. In september werd er 236.148 keer een pagina geopend op de site en in oktober waren dat er 234.752. Dat ligt voor beide maanden maar een klein beetje lager dan het jaar ervoor.

Maar dan kun je je ook afvragen of de verschillen bij het aantal uitgeleende ebooks eveneens zo klein zijn in oktober t.o.v. september.

Aantal uitgeleende ebooks

ebooks bij de bibliotheek
En inderdaad tekent zich hetzelfde beeld af. Na de enorme piek in juli daalde het aantal weer tot 138.870 in september. In oktober stopt die daling en komt het aantal uitleningen uit op 141.362. Een lichte stijging dus zelfs, ondanks het (iets) kleinere aantal nieuwe accounts en iets minder bezoeken aan de site. Het is ook nog steeds meer dan dezelfde maand vorig jaar maar dat is het hele jaar al het geval.

Terugkerende bezoekers / actieve leners

ebooks bij de bibliotheekDeze maand is er een nieuwe grafiek toegevoegd die kijkt welk deel van de accounts/leners nou daadwerkelijk actief gebruik maakt van de mogelijkheid om ebooks te lenen. De zwarte lijn geeft het (absolute) aantal leners aan dat minimaal 1 ebook leende in die maand terwijl de oranje lijn dat in een percentage relateert aan het totale aantal leners.

Het aardige is dat beide grafieken de lijn min of meer volgen die je ook ziet in de grafiek van de uitleningen. In de eerste vier maanden zijn er telkens rond de 27.000 a 28.000 leners die elke maand voor gemiddeld zo’n 100.000 uitleningen voor hun rekening namen. De oranje lijn daalt licht omdat het totale aantal leners elke maand bleef stijgen. De grote piek in de uitleningen van juli is ook in deze grafiek goed zichtbaar. De 223.095 uitleningen die maand blijken afkomstig van 47.725 leners: zo’n 50% meer dan de maanden daarvoor!

Ook relatief bekeken is dat een grote sprong want het ging in juli om 22,9% van alle geregistreerde leners die minimaal 1 ebook leende. Net als bij de uitleningen daalden beide aantallen vervolgens weer naar een niveau dat echter nog steeds hoger ligt dan de eerste vier, vijf maanden van dit jaar. In oktober zijn er nog steeds zo’n 36.000 actieve leners en dat is 15,8% van alle leners.

De enorme stijging in de zomermaanden dankzij de vakantie en de VakantieBieb is weliswaar een tijdelijke gebleken maar heeft er wel voor gezorgd dat er meer leners actief zijn gebleven. Het heeft behalve het gemiddelde dus wel degelijk voor structureel meer actieve leners gezorgd.

Downloads van ebooks op alle platformen

ebooks bij de bibliotheek
Ook in oktober blijkt eens te meer hoeveel impact de VakantieBieb heeft gehad op het totale aantal downloads van ebooks bij de Bibliotheek. Ondanks dat de VakantieBieb alleen geopend was in de maanden juli t/m september vormen de 2.255.397 downloads het leeuwendeel van alle downloads. Het aantal downloads via het ebookplatform steeg weliswaar van 1.196.428 naar 1.337.790 maar het is duidelijk dat, met nog twee maanden te gaan, dit niet het aantal van de VakantieBieb zal gaan evenaren.

Overigens is het wel goed om te realiseren dat de VakantieBieb 578.000 geregistreerde gebruikers had en het ebookplatform op dit moment nog niet de helft daarvan heeft. Gratis lenen is toch een stuk populairder ;) .

Aanbod

ebooks bij de bibliotheek
Nog steeds is de overgrote meerderheid van de titels te downloaden voor gebruik op een ereader. Het percentage blijft echter gestaag afnemen. Elke maand wordt er een procentje afgeknabbeld: in oktober was 71,2% van de titels geschikt om op een ereader te lezen terwijl dit de maanden ervoor 72,3%, 73,8% en 74,6% was.

Dat zal ook te maken hebben met het feit dat het lezen/lenen via de app aanzienlijk populairder is geworden, ongetwijfeld ook versterkt door de VakantieBieb waarbij dit de enige vorm van lezen is. In oktober is de volgende verdeling in ‘formaten’ te zien:

  • een meerderheid van de geleende ebooks (59,8%) werd gelezen/geleend voor tablet of telefoon via de Bibliotheek app. Dit was vorige maand 60,1% maar voor de zomer was het nog 51,5%;
  • toch nog 35,9% van de titels werd geleend voor op een ereader (was 36% in september maar 45,2% voor de zomer) terwijl
  • 4,3% van de geleende titels (was 3,9% in septemberop pc of laptop werd gelezen.

Lezen van geleende ebooks op een tablet of smartphone blijft populair hoewel nog steeds ruim een derde van alle titels op een ereader gelezen wordt. De geleidelijke afname van het percentage titels dat (ook) op de ereader gelezen kan worden is wel een punt van aandacht dat op termijn ervoor kan zorgen dat leners met ereaders minder keuze krijgen. Die leners zullen waarschijnlijk niet overstappen op lezen via een app en eerder genegen zijn om minder gebruik te maken van het aanbod op het ebookplatform.

Genres in het aanbod en bij de uitleningen

ebooks bij de bibliotheek
Welke genres, welke categorieën boeken, zijn nou vertegenwoordigd in het aanbod van de Bibliotheek? En zijn dat ook de genres die goed uitgeleend worden in oktober 2015?

Romans vormen met 48,5% (was 48,9% in september) nog steeds bijna de helft van het aanbod en ze worden ook het meeste uitgeleend: romans maken exact de helft uit van alle uitleningen (was 48,9% in september). Informatief (het oude non-fictie) maakt een kwart deel uit van het aanbod met 27,7% terwijl het – niet verrassend – verantwoordelijk is voor een relatief klein deel van de uitleningen met 14%. Spannende boeken blijven wel populair in de uitlening want ruim een kwart (26,3% – was 29,1% in september) van alle uitgeleende ebooks valt in deze categorie. Niet gek als je ziet dat het 11,6% van het aanbod is.

Bij de jeugdboeken is de piek van juli definitief een uitzondering gebleken. Toen namen deze 16,3% van de uitleningen voor hun rekening (waarschijnlijk) dankzij de focus op kinderboeken die maand in de VakantieBieb. In september was dat al weer afgenomen naar het ‘reguliere’ gebruik en waren 8,4% van alle uitleningen jeugdboeken. Nu in oktober is dat percentage licht gestegen naar 8,7% en dat is iets meer dan het percentage jeugdboeken in het aanbod: 8% (was 7,9% in september).

Top 10 meest geleende titels voor volwassenen

ebooks bij de bibliotheekDe top 10 meest geleende titels is sinds september 2015 gesplitst in een top 10 titels voor volwassenen en een top 10 van kinderboeken. Voor volwassenen ging het in oktober 2015 om de volgende top 10 van meest geleende titels:

  1. Danielle Steel – De verjaardag
  2. Jill Mansell – Vlinders voor altijd
  3. Herman Koch – Zomerhuis met zwembad
  4. Tatiana de Rosnay – Het appartement
  5. Thomas Verbogt – Als de winter voorbij is
  6. Loes den Hollander – Voorbedacht
  7. Henning Mankell – Midzomermoord (Wallander deel 7)
  8. Gillian King – 60 dagen
  9. Henning Mankell – De chinees
  10. Roslund & Hellstrom – Vaderwraak

Het overlijden van Henning Mankell – schrijver van de boeken over Wallander – heeft ook de populariteit van zijn titels op het ebookplatform aangewakkerd. Bestsellerauteur Danielle Steel voert deze maand echter de top 10 aan.

Top 10 meest geleende jeugdtitels

ebooks bij de bibliotheek
Jeugdboeken hebben hun eigen top 10 van meest geleende titels en die ziet er in oktober 2015 als volgt uit:

  1. Anna Woltz – Honderd uur nacht
  2. John Flanagan – De Outsiders (Broederband boek 1)
  3. John Flanagan – De ruïnes van Gorlan (De Grijze Jager boek 1)
  4. Julie Berry – Wat ik weet
  5. Caja Cazemier & Martine Letterie – Keerzijde
  6. Mel Wallis de Vries – Vals
  7. Selma Noort – Stiefkind
  8. John Flanagan – De brandende brug (De Grijze Jager boek 2)
  9. John Flanagan – De jagers (Broederband boek 3)
  10. John Flanagan – De keizer van Nihon-Ja (De Grijze Jager boek 10)

De titels van John Flanagan komen maar liefst vijf keer voor in de top 10. In welke mate dat beïnvloedt wordt door het ontbreken van bijna alle “bekende” kinderboekenschrijvers op het ebookplatform laat zich alleen maar raden maar kinderboeken blijven het desondanks dus goed doen. Mede dankzij de series van Flanagan!

@ met dank aan Ylva Hendriks (KB)

#

Boekenplog: Boekspot Hoog Catharijne

Ik reis bijna elke week met de trein richting Utrecht en loop dan min of meer blindelings vanuit het station Hoog Catharijne in. Dat moet, samen met de verbouwing van het station die al meer dan een jaar bezig is, de reden zijn dat ik pas twee weken geleden voor het eerst een kleine winkelruimte zag die gevuld was met boekenkasten. Meteen als je het station verlaat kom je nu dus langs de Boekspot Hoog Catharijne.

Boekspot Hoog Catharijne Utrecht

Met een stapel geopende dozen, een eenvoudig tapijtje op de betonnen vloer en een lange rij witte boekenkasten die alleen onderbroken wordt om nog wat daglicht toe te laten, maakt het een wat kale indruk.

Boekspot Hoog Catharijne Utrecht

Je kunt ook zeggen dat het een laagdrempelige indruk maakt want de Boekspot heeft een eenvoudige functie: het is een plek waar je je boeken kunt delen met anderen en waar je zelf weer boeken van anderen gratis kunt meenemen. Het laat aan duidelijkheid niets te wensen over want de spelregels staan gewoon op het raam geschreven. Je pakt een boek en je deelt een boek. En het kost niets. Wie houdt daar nou niet van?

Boekspot Hoog Catharijne Utrecht

Daar houden veel boekenliefhebbers/treinreizigers inderdaad van kennelijk want de kasten zijn behoorlijk leeg (geraakt).

Boekspot Hoog Catharijne Utrecht

De Boekspot Hoog Catharijne is razend populair! Zo populair zelfs dat er meer boeken meegenomen worden dan dat er boeken aangeleverd worden en dat is de reden dat er boeken gezocht worden. Nieuwe tweedehands boeken. Taaltechnisch niet helemaal correct maar enfin, het is duidelijk wat ze bedoelen. Breng de Nederlandstalige romans, thrillers, detectives en kinderboeken snel langs! Maar niemand zit te wachten op je oude stukgelezen studieboeken natuurlijk.

Boekspot Hoog Catharijne Utrecht

Vraag je je af waar de dozen ineens zijn gebleven? Ik heb een kleine reis vooruit in de tijd gemaakt omdat ik ze niet op de overige foto’s wilde hebben. Staat toch slordig, nietwaar?

Boekspot Hoog Catharijne Utrecht

Met twee foto’s heb je de Boekspot wel meteen volledig in the picture.

Boekspot Hoog Catharijne Utrecht

En een paar foto’s binnen om natuurlijk even te kijken wat er nog wel te halen valt.  Rechts staat een boek van Ben Bova nog eenzaam rechtop te wachten op een liefhebber van Engelstalige SF. Ik heb hem al dus nu maar hopen dat SF lezers de komende weken een nieuw voorraadje komen brengen want helaas voor mij is er verder weinig SF en fantasy te vinden.

Boekspot Hoog Catharijne Utrecht

Ik onderdruk de neiging om de boeken netjes rechtop te zetten, te alfabetiseren en door te schuiven zodat ze in 1 kast passen.

Boekspot Hoog Catharijne Utrecht

De boekenkasten aan de andere kant zijn om één of andere reden veel beter gevuld. Vindt ook de dame in de paarse jas.

Boekspot Hoog Catharijne Utrecht

En dan heb je alles ook al weer gezien en rest er weinig dan verder te lopen, al dan niet met een paar nieuwe aanwinsten voor je eigen boekenkast.

Maar wat is de achtergrond van de Boekspot Hoog Catharijne?

boekspot hoog catharijneBoeken ruilen met anderen is bepaald geen nieuw idee. Bookcrossing, Kinderzwerfboek, Little Free Libraries en Ruilboek bestaan bijvoorbeeld al langer maar de Boekspot is bijzonder omdat het een initiatief is van het Bibliotheek ServiceCentrum Utrecht in samenwerking met Bibliotheek Lek & IJssel, Regiobibliotheek Z-O-U-T en RegioCultuurCentrum Idea. Boekspots zijn daarmee dus eigenlijk Little Free Libraries die door iedereen opgezet kunnen worden maar die ondersteund worden door de Bibliotheek.

De eerste Boekspot blijkt al in 2012 geplaatst te zijn in in het Theater aan de Slinger in Houten terwijl de Boekspot in Hoog Catharijne in mei 2015 geopend werd en nu binnen Hoog Catharijne verhuisd is naar de stationskant.

Ik ben benieuwd of er echt wel geruild wordt in de Boekspot of dat de (meeste) bezoekers toch vooral komen halen zonder intentie om enkele van hun eigen boeken terug te brengen. Ik ga zelf in ieder geval wel af en toe een paar gelezen boeken langsbrengen zodat mijn boekenkasten iets leger raken en die van de Boekspot Hoog Catharijne misschien weer wat voller worden.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top