Tweetweekoverzicht week 6 2017: Nepnieuws infographic, Wob-verzoek gegevens openbare bibliotheken en webarchivering Vakblog

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

Hoe ontdek je nepnieuws?

Fake news, alternatieve feiten of, zoals ik het noem, leugens. Het is niets nieuws maar het gemak waarmee het tegenwoordig verspreid kan worden is zodanig dat je er veel alerter op moet zijn. Natuurlijk moet je kritisch zijn en niet alles geloven wat je leest maar soms kun je daar ook best wel een beetje hulp bij gebruiken. De internationale bibliotheekorganisatie IFLA verspreidt infographics in diverse talen die je kunnen helpen om onderscheid te maken tussen nepnieuws en ‘echt’ nieuws. Kom je er nog steeds niet uit? Vraag het dan aan een bibliothecaris :)

Gegevens bibliotheken via Wob verzoek openbaar gemaakt

Middels een Wob verzoek (een verzoek om openbaarmaking op grond van de Wet openbaarheid van bestuur) werd getracht de gegevens van alle individuele bibliotheken in Nederland op te vragen bij het ministerie van OCW, nadat de verzoeker tevergeefs bij de VOB en de KB had aangeklopt hiervoor. Zowel de VOB als een groot aantal bibliotheken maakten vervolgens bezwaar tegen een dergelijke openbaarmaking maar dat was kennelijk niet voldoende om minister Bussemaker te weerhouden de gegevens alsnog te publiceren.

En dus zijn het Wob verzoek, het besluit en ook een viertal spreadsheets met gegevens van de openbare bibliotheken terug te vinden op de site van de Rijksoverheid. Dit zijn de gegevens uit de BIS (Bibliotheek Informatie Systeem) benchmarkenquetes die door de VOB ook gebruikt worden voor de trends en ontwikkelingen en zijn van 2015.

Natuurlijk kun je uit de ruwe data veel meer halen dan alleen globale trends en ontwikkelingen en dat is precies wat Mark Deckers nu gedaan heeft. Lees dus vooral ook zijn blogpost zou ik zeggen.

Webarchivering Vakblog

Over de auteursrechtelijke aspecten van het archiveren van websites door de KB had ik het al eens gehad en een vraag hierover zelfs nog beantwoord in een Juridische Kwesties rubriek afgelopen jaar.

Het was voor mij in elk geval altijd een theoretische discussie omdat (losse) blogs niet geselecteerd werden door de KB voor archivering en dus dit blog ook niet opgenomen is in de lijst van bewarenswaardige websites.

Des te groter was de verrassing afgelopen week toen ik een mailtje ontving van de KB met de melding dat mijn site de komende maand gearchiveerd gaat worden. En weet je, ook al is dat archief alleen maar beschikbaar binnen de gebouwen van de KB, het feit dat mijn blog als bewarenswaardig is bestempeld voelt stiekem Heel Erg Goed :)

En verder nog …

De muziekband Duran Duran poogt om de Amerikaanse rechten op meer dan 30 van hun hits terug te krijgen maar dat valt nog niet mee.

In België probeert de entertainmentindustrie de rechter te overtuigen om een aantal (piraten)sites te blokkeren door providers. Want dat werkt zo goed?

Deventer krijgt een nieuwe bibliotheek en de interieurarchitect denkt het zonder beveiligingspoortjes en geautomatiseerde inlevering van maerialen te kunnen stellen. “Er is niemand die vrijwillig een bibliotheekboek wil stelen” en ingeleverde boeken kunnen mensen zelf terugzetten in een kast. Ik mag hopen dat het bibliotheekpersoneel meer gezond verstand heeft dan de interieurarchitect.

Alle muziek van Prince tot 1996 komt alsnog (vanaf vandaag) naar de streaming muziekdiensten hoewel alles van na die periode gelicenseerd is aan Universal Music. Inclusief de enorme kluis met niet eerder uitgebrachte muziek die Prince achterliet na zijn overlijden. Zou Prince zich nu in zijn graf omdraaien?

De hele kwestie van het blokkeren van The Pirate Bay (in Nederland) ligt bij het Europese Hof van Justitie. In een advies stelt Advocaat Generaal Szpunar dat The Pirate Bay wel degelijk werken openbaar maakt aan het publiek. Mocht het Hof dit advies overnemen dan is de kans groot dat de – overigens redelijk ineffectieve – blokkades weer ingesteld gaan worden.

Europeanen nemen (vanaf 2018?) hun digitale content in abonnementsdiensten met zich mee als ze naar andere landen reizen. Zodat je bijv. het Nederlandse aanbod van Netflix blijft kijken, ook al zit je in Engeland waar ze veel meer series en films hebben ;-)

Ook de hogescholen ondertekenen het Nationaal Plan Open Science om onderzoeksdata en publicaties open access toegankelijk te maken. Laten we hopen dat er ook acties aan verbonden woden want de ondertekening van de Berlin Declaration in 2009 heeft niet veel impact gehad …

#

Tweetweekoverzicht week 50 2016: Lastig hyperlinken, Blendle premiumdienst, Evernote privacyproblemen en internetblokkades in Australië

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

Lastig linken

Je kon er op wachten. Op 8 september 2016 deed het Europese Hof uitspraak in het GeenStijl/Sanoma-arrest (C-160/15, EU:C:2016:644) en kwam tot de uitspraak dat het plaatsen van een link wel degelijk een inbreukmakende handeling kan zijn onder bepaalde voorwaarden. Maak je met het plaatsen van een link een werk (met opzet) beschikbaar voor een nieuw publiek? En doe je dat met een commercieel belang? Dan kun je in de problemen komen.

Exact vier maanden later is de eerste toepassing van de Europese uitspraak een feit. In Duitsland plaatste de gedaagde een link op een site die verwees naar een andere site waar een foto gepubliceerd was. De foto in kwestie was bewerkt en aangepast zonder toestemming van de fotograaf en die diende een motie in tegen de gedaagde om de link te verwijderen. Lang verhaal kort: de rechtbank in Hamburg oordeelde dat de fotograaf gelijk had en dat de linkplaatser onrechtmatig handelde.

De reden dat er zo’n heisa over is gemaakt is dat de rechtbank de voorwaarde van het commercieel belang heel algemeen opgepakt heeft. De rechtbank keek niet naar de link als potentieel winstmakend maar of de site, waar de link op geplaatst was, gericht was op het maken van winst. En aangezien de site educatief materiaal aan de man bracht gold dat voor deze site. Onder die generieke definitie zou bijna elke site hiervoor kwalificeren.

Overigens spelen er wel andere zaken mee. De gedaagde was op de hoogte van het GeenStijl/Sanoma-arrest maar weigerde er rekening mee te houden omdat het zijns inziens tegen de Duitse Grondwet is en de rechtbank deed de uitspraak in de zeer specifieke situatie van dit korte geding. Het is discutabel (denk ik) of de uitspraak hetzelfde zou zijn geweest als het uitgangspunt van linken zelf ter discussie had gestaan in het Duitse gerechtshof. En dat zullen we nooit weten want de gedaagde gaat niet in hoger beroep.

Blendle test abonnementsdienst voor vast bedrag per maand

Ergens voelt het tegennatuurlijk. Blendle is ontzettend handig om alleen te betalen voor die artikelen die je ook echt wilt lezen. Dus waarom een premiumdienst gaan uittesten waarbij je een maandabonnement afsluit en waar je een selectie van artikelen krijgt voor een vast bedrag per maand? Is dat niet hetzelfde als een gewone krant?

Toch denk ik dat het voor de hand ligt. En daarvoor hoef ik alleen maar te kijken hoe ik zelf Blendle gebruik: alleen maar als ik echt een artikel wil lezen dat me elders is aangeraden. Iets dat misschien 1x per maand gebeurd? Blendle gaat van mij niet rijk worden. Dus is het misschien wel een goed idee. Mits ze ook de meeste kranten en tijdschriften meekrijgen om uit te kunnen selecteren natuurlijk. En de prijs niet al te hoog gaat liggen. Ik zag dat een abonnement op de digitale NRC.next tegenwoordig een tientje per maand kost en daar zal Blendle mijns inziens toch echt onder moeten gaan zitten, ongeacht hoe goed hun content ook is.

Evernote en hoe je aan je privacyvoorwaarden ten onder kunt gaan

Het is geen geweldige week geweest voor Evernote. Ze kondigden aan met nieuwe voorwaarden te komen rondom hun privacybeleid om het mogelijk te maken dat notities van gebruikers door machines en redacteuren van Evernote gelezen kunnen worden ter verbetering van de dienstverlening.

Dat leek de druppel te zijn die de Evernote emmer deed overlopen want de gebruikers die na de stevige prijsstijgingen van de betaalde abonnementen – en het aftakelen van de gratis versie – nog bij de dienst waren gebleven begonnen nu massaal te dreigen met opstappen. En je weet als bedrijf dat je een probleem hebt als VIP-gebruikers, journalisten en particulieren allemaal op social media aankondigen hun abonnementen op te zeggen en Evernote in de ban te doen.

De CEO van Evernote probeerde op het bedrijfsblog nog de schade te beperken maar het bedrijf zag zich genoodzaakt om alle aangekondigde wijzigingen in te trekken. Maar ik vermoed dat het voor een groot aantal gebruikers al te laat zal zijn. Goed, het zal niet de doodssteek zijn voor Evernote maar ik vraag me af hoe lang dit nog goed gaat.

The Pirate Bay (en andere sites) worden nu geblokkeerd in Australië

Het hoogste Australische gerechtshof heeft vorige week geoordeeld dat de meer dan vijftig internetproviders in Australië de sites van The Pirate Bay, Torrentz, IsoHunt, TorrentHound en SolarMovie moeten blokkeren. De internetproviders dienen de kosten voor deze blokkades op te hoesten hoewel de rechthebbenden de juridische kosten van deze rechtszaak moeten betalen en 50 (AUS) dollar moeten betalen voor elk domein dat onder de blokkade moet vallen (inclusief de tientallen mirrors, proxies enz). Het lijkt het begin van een langdurig kat-en-muisspel te gaan worden.

De interesse in en verkoop van VPN-diensten is alvast goed op gang gekomen.

En verder nog …

Ben ik de enige die zich afvraagt wie in hemelsnaam een peperdure telefoon op de fiets gebruikt? Ik zou niet eens durven.

In Duitsland houden ze vooral van papieren boeken omdat digitaal niet vertrouwd wordt. Een interessant artikel met een boeiende videoreportage van Deutsche Welle over de waarde van het boek in het digitale tijdperk. Een aanrader.

Ben ik de enige die deze slogan niet uit zijn hoofd krijgt? Is dat nou net niet wat een slogan moet doen? Is het dus stiekem eigenlijk de allerbeste slogan ooit bedacht? ;)

Ik wil deze 10″ tablet met e-ink scherm. Heel graag!

De Federation of European Publishers heeft een rapport gepubliceerd over 2015 (pdf) waaruit blijkt dat ebooks verantwoordelijk zijn voor 6% van de totale verkopen. Wat mij heel redelijk lijkt aangezien ik nooit in de hype geloofde dat ebooks het papieren boek gingen vervangen.

#

Europese Hof van Justitie mag zich uitspreken over het (mogen) blokkeren van The Pirate Bay

the pirate bay
Het is inmiddels al ruim vijf jaar geleden dat Brein begon met hun acties om The Pirate Bay te laten blokkeren door de Nederlandse internetproviders. Daar wilden o.a. Ziggo en XS4ALL absoluut niet aan en dat leidde eerst tot een kort geding – dat verloren werd door Brein – en begin 2012 tot een bodemprocedure waarin de rechtbank Den Haag oordeelde dat beide internetproviders inderdaad de bekende torrentsite moesten gaan blokkeren voor hun abonnees.


The Pirate Bay was er snel bij om de vergelijking te maken tussen Nederland en landen als China, Noord Korea en Saudi-Arabië waar de regering actief het internet censureert. Enkele dagen na de uitspraak was de site inderdaad niet meer te raadplegen voor de abonnees van Ziggo en XS4ALL maar waren er toen al tientallen proxies en andere hulpsites beschikbaar om alsnog The Pirate Bay te kunnen gebruiken in Nederland. Die kwamen ook goed van pas voor de abonnees van UPC, KPN, Tele2 en T-Mobile die een half jaar later verplicht dezelfde blokkade instelden.

Effectiviteitstoets

Hoe effectief die blokkade in de praktijk was met alle beschikbare alternatieven en technische foefjes om de blokkade te omzeilen, was onderwerp van een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam en CentERdata die op twee verschillende momenten (in mei en in november 2012) keken naar het downloadgedrag van Nederlanders. In het Baywatch (PDF) artikel kwam men tot de conclusie dat de blokkade weinig tot geen impact had gehad op het downloaden uit illegale bron en zelfs dat het aantal abonnees van Ziggo en XS4ALL, dat via The Pirate Bay downloadde, niet afgenomen was.

While a small group of respondents download less from illegal sources or claim to have stopped doing so, no impact is found on the percentage of the Dutch population downloading from illegal sources. Slight changes are found on the distribution of Dutch peers, but these seem related to the awareness raised by blocking rather than the blocking itself.

Hoger beroep

Begin 2014 diende bij dezelfde rechtbank Den Haag het hoger beroep van de internetproviders. Daar werd ingegaan op o.a. de effectiviteit van de blokkade en hof constateerde dat, indien de inbreukmakende abonnees van de providers de blokkade ontwijken, het beoogde doel (bescherming van auteursrechten) niet dichterbij werd gebracht en de blokkade niet als effectief kon worden beschouwd.

Volgens het hof was slechts sprake van een verandering van de wijze waarop die inbreuken werden gepleegd en omdat na de blokkade het BitTorrent-gebruik onder de abonnees van de providers door grootschalige ontwijking gelijk was gebleven (het aantal illegale downloaders bleek zelfs gestegen te zijn) vond het hof dat de blokkade niet effectief was geweest en het daarmee als maatregel onevenredig de rechten van gebruikers en internetproviders inperkte. Het hof draaide daarom de eerdere uitspraak terug en oordeelde dat de blokkade opgeheven diende te worden.

Cassatie

Daar liet Brein het (vanzelfsprekend) niet bij zitten en de organisatie kondigde aan in cassatie te gaan bij de Hoge Raad. Advocaat-generaal Van Peursum adviseerde de Hoge Raad eerder dit jaar dat de effectiviteitstoets van de rechtbank Den Haag te streng was geweest maar wilde de focus verschuiven naar de vraag of welke rol The Pirate Bay auteursrechtelijk bekeken precies speelt. De torrentsite biedt weliswaar links aan naar illegale content maar die content wordt niet door de site gehost.

De Hoge Raad zou volgens hem de zaak moeten schorsen om aan het Europese Hof te vragen of die vindt dat The Pirate Bay wel of niet zelf illegale content ‘meedeelde aan het publiek’. Zo niet, dan pas zou de vraag beantwoord kunnen worden of het hof een blokkade aan internetproviders mag opleggen.

Gisteren, op vrijdag 13 november, kwam de uitspraak van de Hoge Raad en bleek deze het advies van de advocaat-generaal overgenomen te hebben. De Hoge Raad concludeert dat het hof te strenge eisen heeft gesteld bij de effectiveitstoets van de blokkade: alleen het gegeven dat abonnees de mogelijkheid hebben de blokkade te omzeilen zou niet betekenen dat een blokkade niet effectief is.

Het hof heeft de effectiviteit van het gevorderde bevel afgemeten aan het door Brein beoogde doel (alle mogelijke) inbreuken op de auteursrechten van rechthebbenden, gepleegd met gebruikmaking van internet, althans door middel van het gebruik van (BitTorrent)websites, geheel uit te bannen. Daarmee heeft het hof miskend dat ook als bepaalde maatregelen niet tot een volledige beëindiging van alle auteursrechtinbreuken kunnen leiden, zij nog wel verenigbaar kunnen zijn met het evenredigheidsvereiste van art. 52 lid 1 Handvest. Uit […] het arrest UPC Telekabel Wien van het HvJEU volgt immers dat het enkele feit dat een blokkade wordt of kan worden ontweken, de blokkade nog niet ineffectief maakt. Voldoende is dat de blokkade – voor zover zij de inbreuken niet kan verhinderen – de inbreuken bemoeilijkt en internetgebruikers het maken van die inbreuken ernstig ontraadt.
(ov 4.4.2.)

Vragen aan het Europese Hof van Justitie

De Hoge Raad legt, conform de conclusie en het advies van de advocaat-generaal, de focus inderdaad op het vraagstuk of het handelen van The Pirate Bay wel of niet een ‘mededeling aan het publiek’ is zoals dat in de Auteursrechtrichtlijn staat. In die Europese richtlijn is geen precieze definitie hiervan opgenomen maar het Europese Hof van Justitie heeft zich inmiddels in verschillende zaken hier wel indirect over uitgesproken.

De Hoge Raad maakt op voorhand alvast onderscheid tussen deze zaak en diegenen die al eerder door het Europese Hof zijn behandeld over het aanbieden van links naar (illegale) auteursrechtelijk beschermde werken – in o.a. het Svensson arrest – omdat The Pirate Bay zelf niet de links plaatst: dat wordt eveneens door de gebruikers van de torrentsite gedaan.

Om eenduidig en specifiek over deze zaak de interpretatie van het Europese Hof van Justitie te krijgen over het (auteursrechtelijk) handelen van The Pirate Bay stelt de Hoge Raad twee vragen van uitleg aan het Europese Hof:

1. Is sprake van een mededeling aan het publiek in de zin van art. 3 lid 1 Auteursrechtrichtlijn door de beheerder van een website, indien op die website geen beschermde werken aanwezig zijn, maar een systeem bestaat (als beschreven hiervoor in 3.1 en 5.5) waarbij voor gebruikers meta-informatie over beschermde werken die op de computers van gebruikers staat, wordt geïndexeerd en gecategoriseerd, zodanig dat de gebruikers de beschermde werken aan de hand daarvan kunnen traceren en kunnen up- en downloaden?

2. Indien het antwoord op vraag 1 ontkennend luidt: Bieden art. 8 lid 3 Auteursrechtrichtlijn en art. 11 Handhavingsrichtlijn ruimte voor een bevel aan een tussenpersoon als in die bepalingen bedoeld, indien deze tussenpersoon inbreukmakende handelingen van derden faciliteert op de wijze als bedoeld in vraag 1?

Het antwoord door het Europese Hof zal ongetwijfeld nog minimaal een jaar op zich laten wachten maar heeft dan ook meteen verstrekkende gevolgen voor soortgelijke zaken die elders in Europese lidstaten spelen (in Engeland, Italië en België wordt The Pirate Bay al/nog steeds geblokkeerd). Het kan de deur ook openen voor het breed blokkeren van simpelweg alle torrentsites waarop beschermde werken worden aangeboden door gebruikers.

Niet dat zo’n blokkade per se effectief (of technisch realiseerbaar) zal zijn maar het idee dat over een paar jaar wellicht duizenden torrentsites geblokkeerd moeten worden door internetproviders is hoe dan ook geen fijne gedachte voor iedereen die waarde hecht aan een vrij internet. Het is te hopen dat het HvJ EU deze overweging ook meeneemt in de uiteindelijke uitspraak.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top