Tweetweekoverzicht week 17 2019: Digitale uitputting deel 2, Mueller rapport met filterellende, HEMA zwerfboekenkasten en een minidocumentaire over boekwinkels

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Over digitale uitputting en Tom Kabinet (deel 2)

Vorige week stond ik stil bij digitale uitputting en waarom het model (en de daaruitvolgende kwestie die nu bij het Europese Hof van Justitie ligt) van Tom Kabinet zo interessant is. Op het Copyright blog van Kluwer stond een interessant artikel waarin ingegaan werd op het belang van de komende uitspraak.

Afgelopen week werd ook deel 2 gepost en daar wordt uitgebreid besproken wat de opties en afwegingen zouden *kunnen* zijn van het Europese Hof. Het wordt pas echt interessant om deze afwegingen te duiden als de uiteindelijke uitspraak er ligt maar het is duidelijk dat in een maatschappij waar in toenemende mate digitale goederen geleverd worden de consequenties in elk geval niet gering zullen zijn.

Mueller rapport en filterellende

Ook deze week was het geen enkel probleem om een voorbeeld te vinden van falende algoritmes die auteursrechteninbreuken zouden moeten voorkomen.

Na ruim een jaar wachten verscheen vorige week dan eindelijk het rapport van Mueller die onderzoek deed naar het handelen van Trump tijdens de verkiezingen van 2016. Daar dook de media vol op en uitgevers publiceerden gehaast allemaal eigen versies van het rapport in boekvorm.

Dat konden ze doen omdat het rapport, als uitgave van de overheid, vrij is van auteursrechtelijke bescherming. Het gevolg is dat dit rapport in boekvorm de eerste drie plekken van de bestsellerlijst innam en natuurlijk ook digitaal overal verspreid werd.

Zo ook bij Scribd, dat behalve een ebookdienst ook van oudsher de YouTube van documenten is. Alleen daar greep het BookID filter in en Scribd verwijderde meerdere versies van het rapport met de onderbouwing dat het inbreuk maakte op het auteursrecht.

Na de nodige ophef gaf het bedrijf toe dat het systeem geregistreerd had dat het boek door een grote uitgever was uitgegeven en daarmee het eigenaarschap gekoppeld had aan die uitgever. Wat alle andere exemplaren van het rapport meteen in de ban deed.

Zoals de Electronic Frontier Foundation ook constateert is het aannemelijk dat we hier naar de toekomst van het internet kijken onder de nieuwe EU wetgeving. Geautomatiseerde systemen die, gevoed door belanghebbende partijen, zonder enige nuance de toegang blokkeren tot werken. Ongeacht hoe het nou echt zit met de auteursrechten.

HEMA komt met zwerfboekenkasten

HEMA opent per 1 mei in 55 filialen een zwerfboekenkast, meldde het bedrijf afgelopen week. Het is een initiatief van HEMA en Stichting Kinderzwerfboek dat hoopt een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de taalvaardigheid van kinderen door de gelegenheid te bieden boeken te ruilen in de HEMA filialen.

En natuurlijk kun je daar cynisch naar kijken – veel reacties die ik zelf via Twitter kreeg waren dat ook zeker – want natuurlijk doet HEMA dit niet alleen om ideologische redenen. En nee, 55 boekenkasten in Nederland is geen alternatief voor de diverse trajecten inclusief begeleiding die o.a. via bibliotheken worden aangeboden.

Maar ik kijk daar toch iets anders tegen aan. Ik vind het een leuk en nuttig initiatief en denk dat je nooit genoeg manieren hebt om in aanraking te komen met boeken. Als je liefhebber bent van boeken dan ga je heus wel naar de bibliotheek maar voor al die kinderen die niet uit zichzelf naar de bibliotheek gaan – en dat zijn er velen – is dit een extra laagdrempelige manier om eens een boek te proberen.

Als kind kwam ik elke week meerdere keren in de bibliotheek en leende & las me ongans. En zelfs toen liep ik rommel- en boekenmarkten af op zoek naar nieuwe boeken omdat lenen nou eenmaal iets anders is dan een boek in je eigen boekenkast kunnen zetten. Ik verheug me er op om vanaf volgende maand met mijn eigen kinderen af en toe te gaan kijken of er een leuk boek tussen zit … en dan tegelijk een paar gelezen boeken te doneren voor anderen. Win-win noem ik dat. Maar dat is misschien ook wel omdat ik dan meteen een broodje rookworst kan halen ;-)

Kijktip: minidocumentaire Bookstores

Elsbeth tipte me via Twitter op een minidocumentaire van Max Joseph over zijn fascinatie met boekwinkels en het feit dat je nooit alles kunt lezen wat ze verkopen. Max gaat langs een aantal prachtige boekwinkels (waaronder de Dominicanen in Maastricht) en praat met experts die uitleggen hoe je meer boeken kunt lezen in de tijd die je hebt. Ik heb er van genoten :)

#

Tweetweekoverzicht week 9 2019: Auteursrecht op AI werken, YouTube filterproblemen en het einde van Readr

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Wie heeft auteursrecht als een AI de krant schrijft?

Ik ben simpelweg gefascineerd door de vraag hoe je bepaalde wetten kunt volhouden als de techniek maar steeds verder en verder gaat. Hoe pas je strafrecht toe bij cybercrime bijvoorbeeld maar vooral, hoe werkt het intellectueel eigendomsrecht nog als foto’s, teksten en wellicht zelfs complete boeken of films straks niet meer door mensen worden gemaakt?

Het is de hoofdreden waarom die reeks rechtszaken over die apenselfie – een kuifmakaak maakte een selfie met de apparatuur van een fotograaf en er ontstond een juridische discussie over wie het auteursrecht op die foto had – zo interessant was. Nou ja, dat en het feit dat er hele volksstammen zijn die vinden dat de aap het auteursrecht had en gecompenseerd had moeten worden voor het gebruik van die foto.

Uiteindelijk was deze zaak juridisch niet spannend want het uitgangspunt van de wetgeving is simpelweg dat alleen mensen auteursrecht kunnen hebben maar je houdt een steeds schimmiger worden grijs gebied over wie er dan eigenaarschap kan claimen over werken die niet door mensen gemaakt zijn.

Hoeveel foto’s worden er tegenwoordig niet door automatische (bewakings)camera’s gemaakt? Of door drones? Of door satellieten in het geval van NASA bijvoorbeeld? In veel gevallen worden die niet bediend door mensen maar zijn apparaten geprogrammeerd om op basis van bepaalde criteria zelf foto’s te maken. En als er dan een prachtig plaatje tussen zit met commerciële waarde? Is het dan vrij van auteursrecht of mag iemand er geld voor vragen en eigenaarschap claimen?

Over programmeren gesproken … de krant The Guardian gebruikte een AI systeem om een artikel te (laten) schrijven over hoe AI’s artikelen kunnen schrijven en publiceerde dat in hun krant als onderdeel van een groter artikel dat door een journalist geschreven was. Waarna een discussie op Twitter ontstond over wie dan de rechthebbende van die tekst was.

Het zal in dit geval al snel worden toegewezen aan de journalist die het overkoepelende stuk schreef maar ik denk niet dat die journalist voor de tekst van de AI betaald heeft gekregen. En het is een voorbode van discussies die de komende jaren vaker gevoerd zullen gaan worden en extreem waarschijnlijk nog wel in de rechtbank gaan eindigen: zijn er rechthebbenden bij werken die door AI’s of algoritmen geproduceerd zijn? Of worden foto’s en teksten meer gezien als data waar ook niet per definitie auteursrecht op zit en is het meer een kwestie van (financiële) afspraken maken over het gebruik ervan?

Bijna 35 jaar geleden verscheen er al een artikel dat een antwoord gaf op de bovenstaande vraag – het eigenaarschap zit bij de gebruiker of programmeur van het apparaat dat het werk maakt – maar het zal zonder twijfel niet klakkeloos als leidraad in uitspraken worden overgenomen. Daarvoor zijn de belangen veel te groot.

‘Grappig’ genoeg laat NASA trouwens zien hoe het ook zonder discussies kan want ze publiceren (en delen) ruimtefoto’s allemaal vrijelijk met de rest van de wereld. Dat is dan toch extra mooi, nietwaar?

YouTube filterproblemen

YouTube ligt nogal onder vuur de laatste weken. Al jarenlang zorgen de automatische filters van YouTube voor ongewenst verwijderen van filmpjes en zelfs hele kanalen omdat er iets geconstateerd wordt wat er helemaal niet blijkt te zijn. Maar blijft dat allemaal een beetje onder de radar vliegen omdat, laten we eerlijk zijn, we het vooral en alleen belangrijk vinden als het ons zelf zou overkomen.

Maar enkele zaken trokken flink de aandacht van de media de afgelopen week. Eerst verwijderde YouTube een aantal Pokemon YouTube kanalen omdat hun filters de video’s bestempelde als mogelijke kinderporno. Vervolgens kwam er een rel omdat op YouTube Kids (de sterk gefilterde versie voor kinderen) video’s te vinden waren die kinderen uitlegde hoe ze o.a. zelfmoord konden plegen.

En daarna kreeg YouTube echt problemen omdat een vlogger ontdekt had -en op zijn kanaal uitlegde – hoe pedofielen video’s op YouTube markeerden in de comments voor elkaar en dat het algoritme van YouTube dan doodleuk dat soort video’s ging aanbevelen. Die rel was zo groot dat sponsors zich terugtrokken en YouTube overhaast ALLE mogelijkheden voor comments uitzette als er een kind te zien is in een video:

Voor de goede orde, ik denk niet dat YouTube hier iets te verwijten valt want zolang er systemen zijn, zullen er ook mensen zijn die er misbruik van maken. Het blindelings vertrouwen op geautomatiseerde systemen, filters en andere censuurtools echter, dat blijkt een gigantisch probleem te zijn en gaat alleen maar erger worden vrees ik. Waarbij de kuur wel eens erger dan de kwaal kan zijn.

Onder het mom van potentieel gebruik van de comments door pedofielen zijn nu MILJOENEN video’s met kinderen geblokkeerd van de mogelijkheid om een reactie achter te laten. Ongeacht hoe serieus de aanleiding is, is dit een keuze die je door een internetplatform voor jouw content wilt laten maken? Gebaseerd op de angst voor verlies van inkomsten?

Einde van Readr

Bijna 2,5 jaar geleden werd Readr aangekondigd en ingevoerd, zag ik in mijn eigen tweetweekoverzicht van week 47 2016 terug. Het had een combinatie moeten zijn van een klantenkaart en een eigen variant van de Bol app waarbij je suggesties voor nieuwe aankopen zou krijgen, gebaseerd op je interesses en koopgedrag (van boeken). Dat vond ik destijds al niet heel aantrekkelijk klinken want ik hoef niet geprofileerd te worden door mijn lokale boekhandel, thank you very much.

Ik ben het daarna ook nooit meer tegengekomen in welke boekhandel dan ook en dat gebrek aan succes zal de aanleiding zijn geweest voor het besluit er de stekker uit te trekken. Boekblad meldt, achter een slotje, dat niet alle boekverkopers Readr een goed idee vinden en tja, ik snap hem ook niet helemaal. Er zullen vast mensen zijn die in 2019 ervoor kiezen om hun boekaankopen bij alleen hun lokale boekwinkel te doen maar aangezien boekaanbevelingen op zoveel andere sites goed (beter) wordt gedaan zie ik de toegevoegde waarde van een Readr ook niet. Enfin, Readr blijft tot april nog in de lucht voor degenen die het wel gebruiken.

En verder nog …

Een opening in je betaalmuur maken als er wordt gelinkt vanuit Twitter naar de content. Interessante constructie!

De Slegte opent opnieuw een vestiging in Amsterdam aan de Vijzelstraat. Die gaat definitief op de lijst voor een toekomstig boekenplog!

Een WordPress plugin waarmee losse artikelen, middels blockchaintechnologie, verkocht kunnen worden. Wie wil testen om te betalen voor de tweetweekoverzichten? ;-)

Gisteren schreef ik over de Bibliotheek Deventer maar ze zijn ook genomineerd voor de Beste Bibliotheek verkiezing van 2019. Net als dbieb Leeuwarden, Bibliotheek Harderwijk, Bibliotheek Losser, Bibliotheek Vught en Theek 5 Dongen.

Als jouw favoriete beste bibliotheek hier tussen zit, vergeet dan niet te stemmen!

#

de groningse kinderboekhandel header

Boekenplog: De Groningse Kinderboekhandel

Toen ik toch in Groningen was vorige week (en Riemer bezocht) moest ik natuurlijk ook langs één van de oudste kinderboekwinkels in Nederland. De Groningse Kinderboekhandel bestaat al zo’n dertig jaar en die winkel wilde ik eindelijk eens van dichtbij bekijken.

Openingstijden: ma 12-18 di 9-18 wo 9-18 do 9-21 vr 9-18 za 9-17
Hartje stad aan het begin van de Stoeldraaierstraat bevindt zich een van de oudste kinderboekwinkels van Nederland. Al bijna 30 jaar kasten vol met duizenden boeken. Naast een complete kinderboekwinkel vind je hier ook bijzonder en uitdagend speelgoed, knuffels van kinderboeken, puzzels en spellen, Cd’s, wereldbollen en nog veel meer.

Heel veel wist ik eigenlijk niet over de Groningse Kinderboekhandel. Ik kon alleen een (sobere) website vinden waaruit blijkt dat zowel deze kinderboekwinkel als de Kleine Kapitein in Rotterdam dezelfde eigenaar hebben. En waar de bovenstaande informatie met openingstijden te vinden is.

Gelukkig is de Stoeldraaierstraat eenvoudig te vinden want vanaf het station loop je zo het centrum in en dan kom je vanzelf langs de Groningse Kinderboekhandel. Al moet ik toegeven dat ik er alsnog bijna langs gelopen was. Bijna maar niet helemaal.

De Groningse Kinderboekhandel

Door het betonnen afdak valt de etalage iets minder op maar ik heb het gevonden!

De Groningse Kinderboekhandel

Als je naar binnen kijkt dan is het binnen een heel stuk lichter dan het van buiten lijkt. En het is heel duidelijk wat je er kunt kopen :) De winkel bestaat uit één, heel goed gevulde, ruimte.

De Groningse Kinderboekhandel

Ik loop door naar achteren naar het verhoogde deel (rechts van de ingang) en bekijk dan eerst de wand die helemaal gevuld is met planken vol met boeken.

De Groningse Kinderboekhandel

Mijn oog valt meteen op de antieke Royal typemachine die er staat. Hoeveel boeken zouden daar op geschreven zijn?

De Groningse Kinderboekhandel

Ik kan het niet nalaten om langs de ‘Dagboek van een muts’ boeken te snuffelen, ook al hebben we ze inmiddels allemaal thuis ook in de kast staan. In de kasten met 8+ boeken staan ook nog voldoende alternatieven maar ja, welke zou dochterlief nou leuk vinden?

De Groningse Kinderboekhandel

Alle plankjes, alle hoekjes, alles staat vol met kinderboeken.

De Groningse Kinderboekhandel

Behalve boeken is er ook een leuk aanbod van speelgoed, knuffels en spellen te vinden.

De Groningse Kinderboekhandel

Natuurlijk is er speciale aandacht voor schrijvers die uit het noorden komen. En blijkt de achterwand ook nog vol met ingebouwde boekenkasten gevuld te zijn.

De Groningse Kinderboekhandel

Op een plateau in het midden van de winkel vind je de knutsel- en doeboeken. Op het plankje naast het rode krukje tref ik vervolgens een uitgebreide selectie van kinderbijbels aan. Wat inmiddels een thema lijkt te zijn van de in Groningen bezochte boekenwinkels.

De Groningse Kinderboekhandel

Ik weet het, het is een beetje sneaky maar ik heb deze keer geen zin om uit te leggen waarom ik foto’s sta te maken en dus pak ik mijn kans om de kassa te fotograferen als de medewerker even naar achteren is gelopen. En ja, de drie klanten heb ik ook grotendeels buiten de foto’s weten te houden om te voorkomen dat ik ze moest gaan blurren.

De Groningse Kinderboekhandel

Naast de kassa staat een kast met allemaal kleine boekjes. Je weet wel, die zo ideaal zijn om cadeau te geven.

De Groningse Kinderboekhandel

Ik vroeg me al af waarom er zo expliciet ‘wereldbollen’ in de beschrijving van de winkel stond vermeld op de website maar ik heb er eentje gevonden! Als zoonlief er niet al eentje had gehad, dan had ik deze meegenomen want het is een fraai exemplaar.

De Groningse Kinderboekhandel

Ik snuffel nog even verder langs een kastje met boeken maar eigenlijk is dat helemaal niet leuk zonder de kinderen erbij. Ik neem me voor om in de herfstvakantie terug te gaan naar de Groningse Kinderboekhandel maar dan wel met de kinderen erbij. Dan kunnen ze mooi zelf een boek uitzoeken in deze prachtige kinderboekenwinkel, nietwaar?

De bovenstaande foto’s heb ik gemaakt op 12 september 2018. De volledige set is te bekijken op Flickr

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top