Tweetweekoverzicht week 26 2019: Muziekindustrie vs muziekstreamripping sites, bijzonder auteursrecht en Bookaroo voor al je boeken?

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Heb ik iets gemist? Of ben je wat interessants tegen gekomen? Stuur me dan een mail of tweet en dan neem ik het op in het (volgende) tweetweekoverzicht.

Weer een stream-ripping dienst gesloten

De (internationale) muziekorganisaties zijn al jaren bezig met het ‘bestrijden’ van websites en diensten waarmee audio bestanden geript kunnen worden van videostreams. Met name converteersites die mp3’s maken van YouTube filmpjes moeten het hier ontgelden en de muziekorganisaties hebben er al diverse weten te sluiten. Zoals bijvoorbeeld YouTube2mp3.

Nu is Convert2MP3 aan de beurt want daar voert de RIAA ook al sinds 2017 een juridische strijd tegen en de IFPI (brancheorganisatie voor de muziekopname industrie) kondigde afgelopen week aan dat Convert2MP3 de handdoek in de ring heeft gegooid als gevolg van een schikking.

Ik houd hier een dubbel gevoel bij want hoewel het formeel – overduidelijk – altijd gaat om inbreuken op het auteursrecht als een stream wordt omgezet naar een mp3, vind ik het belachelijk dat het zo in het illegale sfeertje wordt neergezet.

Dat de muziekindustrie het onwenselijk vindt dat mensen “gratis” muziek kunnen blijven luisteren door muziekstreams te rippen naar mp3’s snap ik helemaal. Maar ik vind het onwenselijk dat de muziekindustrie kan bepalen dat ik niet meer naar veel soorten muziek kan luisteren tenzij ik een afspeellijst van streams ga zitten maken. YouTube muziekvideo’s doen het heel slecht op mijn, toegegeven al wat oudere, mp3 speler en als de mogelijkheid niet geboden wordt door diezelfde muziekindustrie om de muziek als mp3 aan te schaffen, dan zie ik geen kwaad in het rippen van een stream.

Zoals in bijna alle gevallen waar een entertainmentindustrie met copyright aan het schermen is zou de uitdaging moeten zijn om het legale aanbod uitgebreid, aantrekkelijk en toegankelijk genoeg te maken zodat de noodzaak om het illegaal te doen verdwijnt. En ja, degenen die niet willen betalen zullen een illegale oplossing zoeken (en vinden). Maar daar krijg je toch geen geld uit door achter die illegale tools aan te gaan … die zijn er immers in overvloed en zullen er altijd blijven.

Bijzonder auteursrecht

Als ik auteursrecht uitleg aan studenten dan maak ik dankbaar gebruik van de talloze (en ik bedoel ook echt talloze) voorbeelden van celebrities op Instagram die een geheel eigen interpretatie hebben van hoe auteursrecht werkt. Ik heb een lange rij van voorbeelden van beroemde mensen die foto’s van zichzelf op Instagram posten … en daarna vervolgens in de problemen kwamen met de fotograaf die het prachtige kiekje geschoten heeft.

Het onbegrip is altijd groot want hoe kunnen ze nou inbreuk maken op het auteursrecht van de fotograaf TERWIJL ZE ZELF OP DE FOTO STAAN? Een korte en intensieve botsing met de realiteit later valt het kwartje dat het auteursrecht toch echt toekomt aan degene die de foto maakt, niet degene die afgebeeld wordt. Tenzij in opdracht gemaakt en tenzij er dus afspraken gemaakt zijn over dat auteursrecht.

Ik kan nu ook model Gigi Hadid aan mijn lijstje met voorbeelden toevoegen. Niet omdat ze zo bekend is – ik had nog nooit van haar gehoord maar enfin – maar omdat ze een nieuw hoofdstuk opent in de discussie over dat auteursrecht.

Hadid werd in januari aangeklaagd door een agentschap die claimde dat het model 1 van hun foto’s, waar ze op afgebeeld was, op haar Instagram had geplaatst zonder toestemming. Ze was bepaald niet de eerste en ze gaat niet de laatste zijn die een dergelijke claim om de oren krijgt.

Waar ze nu wel de eerste in is, is in het argument dat ze aanvoert in een poging om de claim bij de rechter van tafel te krijgen: het gebruik van de foto zou onder fair use vallen omdat ze poseerde voor de foto en op die manier dus bijdraagt aan de kenmerken van de foto die door de auteursrechtwetgeving wordt beschermd. Het was niet de fotograaf die bepaalde hoe de foto eruit kwam te zien maar zij zelf. Oftewel, ze beschouwt zichzelf als mede-rechthebbende.

Het zou in het Europees recht niet ver komen als argument omdat we hier geen fair use bepaling kennen maar door te wijzen op het niet-commerciële doel van haar gebruik van de foto op Instagram waar ze actief voor poseerde (versus het overduidelijke commerciële doel dat de fotograaf had met het maken ervan) is het niet geheel denkbeeldig dat er een andere uitspraak komt bij de Amerikaanse rechter. We zullen het zien …

Bookaroo voor al je boeken?

Afgelopen week zag ik, ouderwets bijna, een discussie op Twitter naar aanleiding van een artikel in de Volkskrant over Bookaroo. Bookaroo is een website die volgende week, 3 juli om precies te zijn, lanceert en die inspeelt op de wens/het sentiment /de behoefte van mensen om hun plaatselijke boekhandel te steunen als je boeken koopt. In plaats van gemakkelijk en effectief via Bol te bestellen zeg maar.

Het achterliggende idee is simpel: maak nou eens één website waar mensen boeken kunnen bestellen en die dan geleverd worden door jouw lokale boekhandel. In plaats van op zoek te moeten gaan naar de website van je boekhandel – die er lang niet altijd is – en dan maar te hopen dat ze jouw boek net op voorraad hebben.

Bookaroo beoogt precies dat te gaan doen. De initiatiefnemers hebben ervaring vanuit uitgeverij Das Mag en liepen in het verleden al tegen de strikte voorwaarden, regeltjes en commissies aan die Bol eist voor het verkopen van boeken en zien ruimte om boeken aan consumenten te verkopen waarbij ze gebruik maken van deelnemende lokale boekhandels.

De lezer gaat naar bookaroo.nl en doet zijn bestelling. Bookaroo zet die bestelling vervolgens uit bij de dichtstbijzijnde boekhandel. Als die niet binnen een bepaalde tijd reageert, wordt de cirkel van boekhandels die de order in behandeling kunnen nemen, vergroot. Heeft vóór middernacht geen enkele boekhandel laten weten dat hij het boek op voorraad heeft, dan gaat de bestelling naar CB in Culemborg, die het vanuit het magazijn naar de klant stuurt.

Het lijkt heel erg op het systeem van interbibliothecair leenverkeer in Nederland: als leners een aanvraag voor een boek plaatsen dat niet in de eigen collectie is wordt die uitgezet in een netwerk van leverende bibliotheken totdat er eentje is die het kan leveren.

Hoewel ik het een erg sympathiek idee vind ben ik er echter totaal niet van overtuigd dat het een werkbaar concept is. Ik beschouw mezelf als een groot liefhebber van boekwinkels maar het sentiment dat je per se je plaatselijke boekhandel moet steunen als je boeken koopt deel ik toch echt niet. Het is geen museum of bibliotheek met een culturele of educatieve taak maar een commercieel bedrijf dat de uitdaging heeft om in verschuivende markten en met verschuivende interesses van klanten relevant te blijven. En leunen op sentiment dat je boeken bij een boekhandel behoort te kopen levert je dezelfde doelgroep op als die mensen die nog steeds LP’s kopen in platenzaken.

En ook al zou dat sentiment wel wat kunnen opleveren dan denk ik nog dat de boekhandels er zelf niks mee opschieten. Alle deelnemende boekhandels bij Bookaroo zijn, net als de deelnemende bibliotheken in het IBL systeem, simpelweg onzichtbare leveranciers van dat bestelde boek. Boekhandels zijn alleen magazijnen in het Bookaroo-stelsel die wel of niet een boek op voorraad hebben. Heeft jouw lokale boekhandel jouw bestelling niet? Dan gaat die naar een compleet andere boekhandel die in een andere plaats of provincie ligt. Of dus naar het CB die gegarandeerd alle boeken op voorraad heeft liggen.

De kans dat een door mij besteld boek ook daadwerkelijk rechtstreeks afkomstig is van een boekhandel in Deventer is klein. En wat die boekhandel er mee opschiet als dat wel het geval is ontgaat me echt volledig. Nee, Bookaroo verkoopt heel slim een goed gevoel aan boekenkopers maar ook aan boekverkopers die al lang blij zijn dat er concurrentie met Bol kan zijn.

Terwijl de vraag eigenlijk zou moeten zijn hoe het zo ver heeft kunnen komen dat Bol zo veel effectiever de online boekenverkoop heeft weten te organiseren. Waarom kan Bol wel een gigantisch aanbod van (tweedehands) boeken aanbieden die binnen een dag thuisbezorgd worden en hebben de boekhandels nooit de handen ineen geslagen om tien jaar geleden zelf met iets als Bookaroo te komen? Het antwoord is dat boekhandels als geheel onvoldoende naar online verkoop gekeken hebben waardoor Bol nu de spelregels bepaalt.

Ik hoop oprecht dat Bookaroo een succes wordt maar het is niet voor mij bedoeld. Ik koop een product als ik een boek koop en dat wil ik snel en gemakkelijk kunnen doen. Het is een zakelijke transactie, geen emotionele. Ja, ik wil boekwinkels behouden maar die verantwoordelijkheid ligt toch echt bij de winkels zelf om een nieuwe/veranderende doelgroep aan te spreken en te blijven innoveren. Ik ben heel gemakkelijk te motiveren om naar een boekwinkel te gaan maar ik moet wel een reden hebben die verder gaat dan het sentiment alleen. En die opweegt tegen het enorme gemak dat een partij als Bol nou eenmaal biedt.

#

Tweetweekoverzicht week 17 2019: Digitale uitputting deel 2, Mueller rapport met filterellende, HEMA zwerfboekenkasten en een minidocumentaire over boekwinkels

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Over digitale uitputting en Tom Kabinet (deel 2)

Vorige week stond ik stil bij digitale uitputting en waarom het model (en de daaruitvolgende kwestie die nu bij het Europese Hof van Justitie ligt) van Tom Kabinet zo interessant is. Op het Copyright blog van Kluwer stond een interessant artikel waarin ingegaan werd op het belang van de komende uitspraak.

Afgelopen week werd ook deel 2 gepost en daar wordt uitgebreid besproken wat de opties en afwegingen zouden *kunnen* zijn van het Europese Hof. Het wordt pas echt interessant om deze afwegingen te duiden als de uiteindelijke uitspraak er ligt maar het is duidelijk dat in een maatschappij waar in toenemende mate digitale goederen geleverd worden de consequenties in elk geval niet gering zullen zijn.

Mueller rapport en filterellende

Ook deze week was het geen enkel probleem om een voorbeeld te vinden van falende algoritmes die auteursrechteninbreuken zouden moeten voorkomen.

Na ruim een jaar wachten verscheen vorige week dan eindelijk het rapport van Mueller die onderzoek deed naar het handelen van Trump tijdens de verkiezingen van 2016. Daar dook de media vol op en uitgevers publiceerden gehaast allemaal eigen versies van het rapport in boekvorm.

Dat konden ze doen omdat het rapport, als uitgave van de overheid, vrij is van auteursrechtelijke bescherming. Het gevolg is dat dit rapport in boekvorm de eerste drie plekken van de bestsellerlijst innam en natuurlijk ook digitaal overal verspreid werd.

Zo ook bij Scribd, dat behalve een ebookdienst ook van oudsher de YouTube van documenten is. Alleen daar greep het BookID filter in en Scribd verwijderde meerdere versies van het rapport met de onderbouwing dat het inbreuk maakte op het auteursrecht.

Na de nodige ophef gaf het bedrijf toe dat het systeem geregistreerd had dat het boek door een grote uitgever was uitgegeven en daarmee het eigenaarschap gekoppeld had aan die uitgever. Wat alle andere exemplaren van het rapport meteen in de ban deed.

Zoals de Electronic Frontier Foundation ook constateert is het aannemelijk dat we hier naar de toekomst van het internet kijken onder de nieuwe EU wetgeving. Geautomatiseerde systemen die, gevoed door belanghebbende partijen, zonder enige nuance de toegang blokkeren tot werken. Ongeacht hoe het nou echt zit met de auteursrechten.

HEMA komt met zwerfboekenkasten

HEMA opent per 1 mei in 55 filialen een zwerfboekenkast, meldde het bedrijf afgelopen week. Het is een initiatief van HEMA en Stichting Kinderzwerfboek dat hoopt een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de taalvaardigheid van kinderen door de gelegenheid te bieden boeken te ruilen in de HEMA filialen.

En natuurlijk kun je daar cynisch naar kijken – veel reacties die ik zelf via Twitter kreeg waren dat ook zeker – want natuurlijk doet HEMA dit niet alleen om ideologische redenen. En nee, 55 boekenkasten in Nederland is geen alternatief voor de diverse trajecten inclusief begeleiding die o.a. via bibliotheken worden aangeboden.

Maar ik kijk daar toch iets anders tegen aan. Ik vind het een leuk en nuttig initiatief en denk dat je nooit genoeg manieren hebt om in aanraking te komen met boeken. Als je liefhebber bent van boeken dan ga je heus wel naar de bibliotheek maar voor al die kinderen die niet uit zichzelf naar de bibliotheek gaan – en dat zijn er velen – is dit een extra laagdrempelige manier om eens een boek te proberen.

Als kind kwam ik elke week meerdere keren in de bibliotheek en leende & las me ongans. En zelfs toen liep ik rommel- en boekenmarkten af op zoek naar nieuwe boeken omdat lenen nou eenmaal iets anders is dan een boek in je eigen boekenkast kunnen zetten. Ik verheug me er op om vanaf volgende maand met mijn eigen kinderen af en toe te gaan kijken of er een leuk boek tussen zit … en dan tegelijk een paar gelezen boeken te doneren voor anderen. Win-win noem ik dat. Maar dat is misschien ook wel omdat ik dan meteen een broodje rookworst kan halen ;-)

Kijktip: minidocumentaire Bookstores

Elsbeth tipte me via Twitter op een minidocumentaire van Max Joseph over zijn fascinatie met boekwinkels en het feit dat je nooit alles kunt lezen wat ze verkopen. Max gaat langs een aantal prachtige boekwinkels (waaronder de Dominicanen in Maastricht) en praat met experts die uitleggen hoe je meer boeken kunt lezen in de tijd die je hebt. Ik heb er van genoten :)

#

Tweetweekoverzicht week 9 2019: Auteursrecht op AI werken, YouTube filterproblemen en het einde van Readr

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Wie heeft auteursrecht als een AI de krant schrijft?

Ik ben simpelweg gefascineerd door de vraag hoe je bepaalde wetten kunt volhouden als de techniek maar steeds verder en verder gaat. Hoe pas je strafrecht toe bij cybercrime bijvoorbeeld maar vooral, hoe werkt het intellectueel eigendomsrecht nog als foto’s, teksten en wellicht zelfs complete boeken of films straks niet meer door mensen worden gemaakt?

Het is de hoofdreden waarom die reeks rechtszaken over die apenselfie – een kuifmakaak maakte een selfie met de apparatuur van een fotograaf en er ontstond een juridische discussie over wie het auteursrecht op die foto had – zo interessant was. Nou ja, dat en het feit dat er hele volksstammen zijn die vinden dat de aap het auteursrecht had en gecompenseerd had moeten worden voor het gebruik van die foto.

Uiteindelijk was deze zaak juridisch niet spannend want het uitgangspunt van de wetgeving is simpelweg dat alleen mensen auteursrecht kunnen hebben maar je houdt een steeds schimmiger worden grijs gebied over wie er dan eigenaarschap kan claimen over werken die niet door mensen gemaakt zijn.

Hoeveel foto’s worden er tegenwoordig niet door automatische (bewakings)camera’s gemaakt? Of door drones? Of door satellieten in het geval van NASA bijvoorbeeld? In veel gevallen worden die niet bediend door mensen maar zijn apparaten geprogrammeerd om op basis van bepaalde criteria zelf foto’s te maken. En als er dan een prachtig plaatje tussen zit met commerciële waarde? Is het dan vrij van auteursrecht of mag iemand er geld voor vragen en eigenaarschap claimen?

Over programmeren gesproken … de krant The Guardian gebruikte een AI systeem om een artikel te (laten) schrijven over hoe AI’s artikelen kunnen schrijven en publiceerde dat in hun krant als onderdeel van een groter artikel dat door een journalist geschreven was. Waarna een discussie op Twitter ontstond over wie dan de rechthebbende van die tekst was.

Het zal in dit geval al snel worden toegewezen aan de journalist die het overkoepelende stuk schreef maar ik denk niet dat die journalist voor de tekst van de AI betaald heeft gekregen. En het is een voorbode van discussies die de komende jaren vaker gevoerd zullen gaan worden en extreem waarschijnlijk nog wel in de rechtbank gaan eindigen: zijn er rechthebbenden bij werken die door AI’s of algoritmen geproduceerd zijn? Of worden foto’s en teksten meer gezien als data waar ook niet per definitie auteursrecht op zit en is het meer een kwestie van (financiële) afspraken maken over het gebruik ervan?

Bijna 35 jaar geleden verscheen er al een artikel dat een antwoord gaf op de bovenstaande vraag – het eigenaarschap zit bij de gebruiker of programmeur van het apparaat dat het werk maakt – maar het zal zonder twijfel niet klakkeloos als leidraad in uitspraken worden overgenomen. Daarvoor zijn de belangen veel te groot.

‘Grappig’ genoeg laat NASA trouwens zien hoe het ook zonder discussies kan want ze publiceren (en delen) ruimtefoto’s allemaal vrijelijk met de rest van de wereld. Dat is dan toch extra mooi, nietwaar?

YouTube filterproblemen

YouTube ligt nogal onder vuur de laatste weken. Al jarenlang zorgen de automatische filters van YouTube voor ongewenst verwijderen van filmpjes en zelfs hele kanalen omdat er iets geconstateerd wordt wat er helemaal niet blijkt te zijn. Maar blijft dat allemaal een beetje onder de radar vliegen omdat, laten we eerlijk zijn, we het vooral en alleen belangrijk vinden als het ons zelf zou overkomen.

Maar enkele zaken trokken flink de aandacht van de media de afgelopen week. Eerst verwijderde YouTube een aantal Pokemon YouTube kanalen omdat hun filters de video’s bestempelde als mogelijke kinderporno. Vervolgens kwam er een rel omdat op YouTube Kids (de sterk gefilterde versie voor kinderen) video’s te vinden waren die kinderen uitlegde hoe ze o.a. zelfmoord konden plegen.

En daarna kreeg YouTube echt problemen omdat een vlogger ontdekt had -en op zijn kanaal uitlegde – hoe pedofielen video’s op YouTube markeerden in de comments voor elkaar en dat het algoritme van YouTube dan doodleuk dat soort video’s ging aanbevelen. Die rel was zo groot dat sponsors zich terugtrokken en YouTube overhaast ALLE mogelijkheden voor comments uitzette als er een kind te zien is in een video:

Voor de goede orde, ik denk niet dat YouTube hier iets te verwijten valt want zolang er systemen zijn, zullen er ook mensen zijn die er misbruik van maken. Het blindelings vertrouwen op geautomatiseerde systemen, filters en andere censuurtools echter, dat blijkt een gigantisch probleem te zijn en gaat alleen maar erger worden vrees ik. Waarbij de kuur wel eens erger dan de kwaal kan zijn.

Onder het mom van potentieel gebruik van de comments door pedofielen zijn nu MILJOENEN video’s met kinderen geblokkeerd van de mogelijkheid om een reactie achter te laten. Ongeacht hoe serieus de aanleiding is, is dit een keuze die je door een internetplatform voor jouw content wilt laten maken? Gebaseerd op de angst voor verlies van inkomsten?

Einde van Readr

Bijna 2,5 jaar geleden werd Readr aangekondigd en ingevoerd, zag ik in mijn eigen tweetweekoverzicht van week 47 2016 terug. Het had een combinatie moeten zijn van een klantenkaart en een eigen variant van de Bol app waarbij je suggesties voor nieuwe aankopen zou krijgen, gebaseerd op je interesses en koopgedrag (van boeken). Dat vond ik destijds al niet heel aantrekkelijk klinken want ik hoef niet geprofileerd te worden door mijn lokale boekhandel, thank you very much.

Ik ben het daarna ook nooit meer tegengekomen in welke boekhandel dan ook en dat gebrek aan succes zal de aanleiding zijn geweest voor het besluit er de stekker uit te trekken. Boekblad meldt, achter een slotje, dat niet alle boekverkopers Readr een goed idee vinden en tja, ik snap hem ook niet helemaal. Er zullen vast mensen zijn die in 2019 ervoor kiezen om hun boekaankopen bij alleen hun lokale boekwinkel te doen maar aangezien boekaanbevelingen op zoveel andere sites goed (beter) wordt gedaan zie ik de toegevoegde waarde van een Readr ook niet. Enfin, Readr blijft tot april nog in de lucht voor degenen die het wel gebruiken.

En verder nog …

Een opening in je betaalmuur maken als er wordt gelinkt vanuit Twitter naar de content. Interessante constructie!

De Slegte opent opnieuw een vestiging in Amsterdam aan de Vijzelstraat. Die gaat definitief op de lijst voor een toekomstig boekenplog!

Een WordPress plugin waarmee losse artikelen, middels blockchaintechnologie, verkocht kunnen worden. Wie wil testen om te betalen voor de tweetweekoverzichten? ;-)

Gisteren schreef ik over de Bibliotheek Deventer maar ze zijn ook genomineerd voor de Beste Bibliotheek verkiezing van 2019. Net als dbieb Leeuwarden, Bibliotheek Harderwijk, Bibliotheek Losser, Bibliotheek Vught en Theek 5 Dongen.

Als jouw favoriete beste bibliotheek hier tussen zit, vergeet dan niet te stemmen!

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top