Tweetweekoverzicht week 1 2019: Nogmaals publiek domeindag, de volgende Kobo ereader en duurdere boeken door stijging lage btw-tarief?

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Gelukkig nieuwjaar! Het lijkt alsof ook het nieuws nog vakantie heeft want heel veel kon ik deze week niet vinden. Maar goed, er is niets mis mee om een beetje rustig het nieuwe jaar te beginnen, toch?

Nog een keer publiek domeindag

Ja, OK, ik schreef er vorige week ook al over (en een paar dagen geleden zelfs in een blogpost) maar zoals ik al zei, het was een heel rustig weekje qua nieuws. En aangezien ik denk dat je niet genoeg aandacht kunt besteden aan het beschikbaar komen van oude werken in het publiek domein wijs ik je gewoon nog een keer hier op ;)

Wat wordt de volgende Kobo ereader?

De Good Ereader site waagt zich, zo in het begin van het nieuwe jaar, aan een voorspelling voor wat de nieuwe ereaders in 2019 gaan worden. Die neem ik altijd met een flinke korrel zout want op Good Ereader verschijnen vaak stukjes die nogal, laten we zeggen, licht qua feitelijke inhoud zijn en die desondanks proberen met autoriteit iets nieuws te brengen.

Zo ook met hun voorspelling dat Kobo een nieuwe ereader op Moederdag gaat uitbrengen met ondersteuning voor audioboeken. Kobo bracht jarenlang namelijk hun nieuwe model uit rondom Moederdag en met hun laatste model, de Forma – die overigens aan het eind van afgelopen jaar uit kwam – volgen ze overduidelijk een lijn die ook door Amazon neergezet wordt. Combineer die met elkaar en dan is het makkelijk speculeren dat Kobo in 2019 rondom Moederdag met een nieuwe ereader komt die ondersteuning heeft voor luisteren naar audioboeken. Het is zo’n beetje de enige feature die Kobo niet van de Oasis 2 heeft overgenomen en die Amazon met terugwerkende kracht implementeert in hun lijn van Kindle ereaders.

Maar wat mij betreft een veel te gemakkelijke en luie voorspelling. Good Ereader verwacht een nieuw Kobo model dat de opvolger moet worden van de Aura Edition 2 terwijl die er in de vorm van de Clara HD al lang is. En vanuit het Amerikaanse perspectief ligt het voor de hand om van bluetooth en audioboeken functionaliteit uit te gaan (want Amazon doet dat ook) maar Kobo verkoopt in de meeste landen helemaal (nog) geen audioboeken en waarom zouden ze een nieuw model introduceren dat niet bruikbaar is in de meerderheid van de landen waar ze ereaders willen verkopen?

Dat gezegd hebbende vind ik het ook erg lastig om te voorspellen wat de volgende stap van Kobo gaat zijn. De Clara HD doet het bijzonder goed volgens mij als ‘instapmodel’ met een 6 inch scherm, de Forma gaat minstens nog 1,5 jaar mee als het luxe model voor de veeleisende digitale lezer en ik zie geen radicale verbeterpunten voor de Aura H2O Edition 2 die met een 6,8 inch scherm het ook nog steeds goed doet.

Qua leeftijd zou het de H2O zijn die als eerste nu een upgrade gaat krijgen maar los van een snellere processor (dat zou geen overbodige luxe zijn) kan ik het niet bedenken. Of Kobo moet toch dit jaar hun audioboekenaanbod gaan lanceren in de rest van de landen en dat ze inderdaad met een nieuw instapmodel komen dat voorzien is van meer opslagruimte en bluetooth ondersteuning voor koptelefoons. Maar dat denk ik eigenlijk niet …

Duurdere boeken door stijging btw tarief?

Op 1 januari zijn ook de nieuwe btw en belastingmaatregelen van kracht geworden in Nederland. Die voelen we allemaal in onze portemonnees want door de stijging van het lage btw-tarief van 6% naar 9% worden niet alleen de dagelijkse boodschappen en gezond voedsel duurder, ook boeken zijn uitgezonderd van het reguliere, hoge, btw-tarief en zijn dus duurder geworden voor de uitgevers en boekwinkels om te verkopen.

Nou zou je kunnen denken dat uitgevers en boekwinkels dan simpelweg de prijzen gaan aanpassen maar dat is met de wet op de vaste boekenprijs een tikkeltje lastiger dan voor supermarkten en de bakker om de hoek. Daarbij worden prijzen in het algemeen, maar zeker ook voor boeken, graag afgerond naar een rond bedrag (nou ja, 99 cent achter de komma in veel gevallen) en zou je met het 1 op 1 aanpassen van de prijzen op “rare” getallen uitkomen.

En voor boeken heb je ook te maken met een psychologische grens van wat mensen bereid zijn er voor te betalen. Je ziet maar weinig boeken boven de 20 euro uit komen bijvoorbeeld – of 19,99 want die psychologische grens is nou net de reden waarom die 99 cent achter de komma staat ook al krijg je echt geen 1 eurocent wisselgeld – en uitgevers zullen niet genegen zijn die prijs nu ineens wel boven de 20 euro te laten uitkomen.

Richard Thiel deed een steekproef bij kinderboekenuitgevers en ontdekte dat uitgevers de stijging van kosten verspreiden over hun fondsen. Bepaalde boeken blijven ongewijzigd in prijs maar andere boeken zijn nu een volle euro duurder geworden en dat is veel meer dan de 2,83% die door de btw wijziging opgelegd wordt. De titels die een euro duurder zijn geworden moeten de prijsstijging bij andere titels dan compenseren en dat is best slim bedacht. Tenzij je natuurlijk net op zoek was naar een boek dat sinds een week dus 10% duurder is geworden :)

In mijn maandelijks overzicht van top 10 bestsellers zal ik hier ook op gaan letten. Tenminste, voor de papieren edities want ebooks vallen op dit moment noch onder de wet op de vaste boekenprijs noch onder het lage btw-tarief.

#

Tweetweekoverzicht week 46 2018: YouTube gaat wellicht video’s blokkeren in Europa, Open science gaat niet vanzelf, Facebook ruimt meer/beter op en de btw-verlaging digitale publicaties is nu officieel

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

YouTube gaat wellicht video’s blokkeren in Europa

De CEO van YouTube waarschuwt (nou ja, dekt zich in zou ik eerder zeggen) voor de gevolgen van de EU auteursrechtrichtlijn. Aangezien het onmogelijk zal zijn om alle mogelijke inbreukmakende aspecten van geuploade video’s vooraf te controleren met een uploadfilter, kondigt ze alvast aan dat het heel goed kan zijn dat straks video’s simpelweg niet meer te zien gaan zijn in Europa.

Dat doet Susan Wojcicki ook niet uit de goedheid van haar hart natuurlijk. YouTube beschikt al over het duurste contentfilter op internet en zelfs zij zullen niet in staat zijn om aan de (onmogelijke) eisen van de nieuwe wetgeving te voldoen. De concurrentie van YouTube staat al helemaal buiten spel in Europa – wat YouTube niet erg zal vinden – en met het aankondigen van mogelijke blokkades in Europa leggen ze de basis voor hun strategie straks, nl het probleem volledig terugleggen bij de gebruiker. Het gaat er niet leuker op worden op het internet in Europa vrees ik.

Open science gaat niet vanzelf

Met alle principes die over de tafel vliegen als het om open access en open science gaat – wie is er nou tegen het delen van onderzoeksideeën/resultaten/gegevens en transparantie? – zou je bijna vergeten dat het ook voor wetenschappelijke onderzoekers heel erg praktisch kan zijn om dit niet te willen. Bij de internationale eScience Conferentie in Amsterdam gingen wetenschappers in gesprek over wat er nou echt nodig is om tot open science te komen.

O.a. aan bod kwamen standaardisering van research data management, het actief faciliteren van degenen die open science bedrijven maar ook de gewoonte zien kwijt te raken dat publiceren in gerenommeerde (gesloten) tijdschriften als de ultieme kwaliteitswaarmerk gezien wordt.

Facebook ruimt meer/beter op

Je kunt vinden van Facebook wat je wilt maar het is wel een fenomeen als het gaat om de hoeveelheden content die via dit platform verspreid wordt. Miljarden berichten, artikelen, meningen, foto’s, video’s enz komen er (dagelijks?) voorbij en alleen al proberen om dat enigszins in goede banen te leiden is een enorme klus.

Facebook heeft daar een set met regels voor (de community standards) zodat gebruikers weten waar ze op moeten letten maar bovenal om grenzen te stellen aan welke content dus niet welkom is op het platform. Haatberichten, erotisch materiaal, nepnieuws, enzovoorts.

Afgelopen week publiceerde Facebook hun tweede Community Standards Enforcement Report over de periode april 2018 tot en met september 2018 dat laat zien dat er steeds meer (en beter) materiaal verwijderd wordt dat niet voldoet aan die regels. Ik ga het niet samenvatten want het is een prima leesbaar rapport maar het is duidelijk dat spamberichten alleen maar populairder worden (Facebook verwijdert er steeds meer maar er komen er ook steeds meer, 1,23 MILJARD berichten alleen al tussen juli en september) maar ook de exponentiële stijging in gewelddadige content is opvallend: 15,4 miljoen in het derde kwartaal van dit jaar en dat terwijl het in het laatste kwartaal van 2017 nog ‘slechts’ om 1,2 miljoen ging.

Met de vooruitschrijdende technologie en inzichten zal de detectie en verwijdering ongetwijfeld beter worden de komende jaren maar ik begin me wel steeds meer af te vragen hoe wenselijk het is om de hele planeet een platform te geven waar dit soort ongewenste content in zulke hoeveelheden vrijelijk gedeeld kan worden. Ongeacht hoe hard er ook geprobeerd wordt om dit te weren. Als je noch de gebruikers noch de controleurs wilt vertrouwen, hoe nuttig is dan het platform nog?

Btw-verlaging digitale publicaties nu officieel

De hele situatie rondom de btw wetgeving van ebooks (en andere digitale publicaties) boeit me al heel lang. Europa vond het al die jaren heel gewoon om ebooks niet onder hetzelfde – uitgezonderde – tarief te plaatsen als fysieke boeken en daarmee ontstond er een situatie waarbij je dus meer btw moet betalen als je ebooks koopt (verkoopt) ten opzichte van papieren boeken. Terwijl het echt allebei boeken zijn voor zowel de maker als de lezer. Het ging zo ver dat landen die dit eenzijdig aanpasten op de vingers werden getikt door de Europese rechter.

Dit is nu officieel verleden tijd want afgelopen week (14 november) is de wijziging om een btw-verlaging voor digitale media mogelijk te maken gepubliceerd en treedt de gewijzigde Btw richtlijn op 4 december in werking. Dat is dan ook meteen de datum waarop de lidstaten hetzelfde lage btw-tarief kunnen toepassen op ebooks en andere digitale publicaties.

Niet elk land zal dat meteen gaan doen maar Nederland heeft aangegeven groot voorstander te zijn en je mag aannemen dat het begin volgend jaar ook hier ingevoerd gaat worden. Tenminste, als alle betrokken partijen er uitkomen want er zal wel veel flink gepolderd worden met uitgevers, overheid en andere commerciële partijen die ik nu niet op de radar heb staan ;)

#

Tweetweekoverzicht week 40 2018: Update Marrakesh verdrag, Kobo Forma, btw op ebooks gaat omlaag, convenant e-lending en Europese E-book barometer

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Uitzondering in de auteurswet voor blinden en slechtzienden komt er aan

Ruim 5 jaar geleden schreef ik een column in de IP met als titel dat een uitzondering niet snel gemaakt is. Dat ging over het Marrakesh verdrag waarin een enorm aantal landen na 20 jaar overleg eindelijk afspraken maakten over het verbeteren van de toegang tot gepubliceerde werken voor blinden en slechtzienden.

Wat daar voor nodig is, is dat er een uitzondering in de auteursrechtwetgeving gemaakt moet worden om het mogelijk te maken werken om te zetten naar een formaat dat wel gebruikt kan worden door deze doelgroep. Van boek naar audio of braille bijvoorbeeld. En dat moet gedaan kunnen worden zonder dat de rechthebbende van dat werk iedere keer om toestemming gevraagd moet worden (en dus zonder dat rechthebbenden dat tegen kunnen houden door technische of financiële barrières op te werpen).

Het proces om dit verdrag door de lidstaten van de EU geratificeerd te krijgen viel nog niet mee en duurde, zoals wel verwacht, best wel lang maar afgelopen week was het dan zo ver en meldden de 28 lidstaten hun ratificatie en instemming bij de World Intellectual Property Organisation van de Verenigde Naties.

Vijf jaar na het 20 jaar durende overleg lijkt het er dan toch op dat de nieuwe auteursrechtrichtlijn behalve uploadfilters en linktax dan eindelijk nieuwe middelen gaat introduceren voor blinden en slechtzienden.

Wanneer precies? Ergens volgend jaar denk ik.

Alweer Kobo Forma

Het had weinig zin meer om de oorspronkelijke planning te volgen (gok ik) en dus gooide Kobo afgelopen week alvast het persbericht de deur uit voor de nieuwe Kobo Forma ereader. Alle informatie is ook op hun website te vinden inmiddels en ik zag dat buitenlandse ereadersites al een reviewexemplaar toegestuurd hebben gekregen.

De Forma heeft een 8 inch scherm (een fractie groter dan dat van de Aura ONE) maar is een stukje lichter. Qua hardware volgt het de ‘standaard’ Kobo ingrediënten met de ComfortLight Pro schermverlichting, waterresistent en dezelfde processor als zijn voorgangers. Wel nieuw is de vormgeving die sterk lijkt op de Oasis 2, inclusief bladerknoppen en het feit dat je het beeld kunt draaien zodat je de ereader zowel links als rechtshandig kunt gebruiken. Ik vind dat bijzonder fijn bij de Oasis dus prima dat Kobo dit overneemt qua idee, al vind ik het prijskaartje van 280 euro minder geslaagd.

Als mijn gezondheid (en de NS) meewerkt dan heb ik maandagochtend de gelegenheid om zowel de Kobo Forma uit te proberen als om Michael Tamblyn, CEO van Kobo, wat vragen te stellen. Kan ik rechtstreeks bij de bron vragen wanneer ze eindelijk het uitzetten van woordafbreking mogelijk gaan maken ;-)

Btw-tarief op digitale publicaties gaat omlaag

Er gingen jarenlange discussies aan vooraf: kunnen boeken en ebooks onder hetzelfde btw-tarief vallen? Het logische antwoord zou ‘ja’ moeten zijn maar toch stond de Europese btw-richtlijn dit simpelweg niet toe om ebooks onder digitale diensten vallen en die niet uitgezonderd mogen worden van het hogere tarief. Wat dus in de Europese landen leidde tot de rare situatie dat ebooks hoger belast worden dan papieren boeken.

Enkele Europese landen probeerden eenzijdig te besluiten de btw te verlagen op ebooks maar werden teruggefloten door de hoogste Europese rechter. Het schuurde echter wel en dus volgde er in 2016 een publieke consultatie over btw op digitale publicaties wat in juni 2017 – enkele maanden nadat de rechter weer besloot dat het echt niet mocht – uitmondde in een stemming in de Raad van de Europese Unie. Daar lag vervolgens Tsjechië dwars die het voorstel blokkeerde.

In een nieuwe stemming lijkt Tsjechië het verzet gestaakt te hebben en kan de verlaging van het btw-tarief op ebooks dan alsnog plaatsvinden. Daar hoeft nu niet nog een keer over gepraat te worden (de toestemming van het Parlement lag er al sinds vorig jaar) en dus is het een kwestie van wachten tot de maatregel ook in Nederland ingevoerd gaat worden. Of dat ook tot lagere prijzen van ebooks gaat leiden? Dat zullen we nog moeten zien.

Boekenvak sluit convenant met bibliotheek voor betere beschikbaarheid ebooks

Bijna een jaar zaten minister Van Engelshoven, de GAU, de Auteursbond, de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB), Lira, Pictoright en de KB om tafel. Met als doel tot afspraken te komen om nieuwe ebooks maximaal een jaar na verschijnen in de onlinebibliotheek te krijgen.

Dat is kennelijk gelukt want vorige week tekenden de partijen een overeenkomst waarin ze zich bereid verklaarden zich voor deze zaak in te spannen.

Goed nieuws natuurlijk want de beschikbaarheid van actuele titels (nou ja, in zover je na 1 jaar nog over actueel kunt spreken) is een stevig pijnpunt bij het promoten van digitaal lenen. In een compromis is nu de embargotermijn op 1 jaar gezet zodat uitgevers hun titels eerst nog kunnen (proberen te) verkopen.

Het extra goede nieuws voor auteurs, vertalers en illustratoren is dat bij uitlening van hun digitale werken zij nu ook een vergoeding gaan krijgen. Ebooks zijn uitgezonderd van de leenrechtregeling en bij het maken van de individuele afspraken tussen bibliotheek en uitgevers was het lang niet altijd zo dat de betrokkenen ook een vergoeding via hun uitgever kregen.

Is het alleen maar fantastisch nieuws? Ongetwijfeld niet.

Zowel auteurs als uitgevers hebben nog steeds de mogelijkheid om titels niet aan te leveren voor het lenen ervan en in plaats van een ‘overeenkomst’ met harde afspraken is er nadrukkelijk sprake van een ‘convenant’ waarin het expliciet gaat over een inspanningsverplichting . Iedereen gaat zijn best doen maar wat is er nu precies afgesproken dan?

Als ik van weddenschappen hield zou ik wedden dat die nieuwe titels voor het overgrote deel niet beschikbaar gemaakt gaan worden voor lenen/lezen op een ereader bijvoorbeeld. En dat zal gegarandeerd niet als eis of zelfs maar als streven in het convenant staan. Of auteurs, vertalers en illustratoren ook echt een redelijke bron van inkomsten hiermee krijgen is ook discutabel. Het is op zijn best een goed bedoelde regeling maar dit moet niet verward worden met de leenregeling die er voor papieren boeken is en die de basis vormt van het uitlenen van boeken in Nederland. Zolang een vergoedingsregeling voor makers niet permanent en structureel opgenomen is in de individuele overeenkomsten met uitgevers, is het niet meer dan een pleister voor het bloeden vrees ik.

Of dit wellicht toch de bedoeling is weten we over twee weken. Dan wordt de feitelijke tekst van het convenant gepubliceerd in de Staatscourant en kom ik er vanzelfsprekend uitgebreid op terug.

Europese E-book barometer

CB heeft in samenwerking met Bookwire, de International Publishing Distribution Association en Rüdiger Wischenbart, meegewerkt aan de ontwikkeling van de eerste Europese E-book Barometer met daarin een beknopt overzicht van de ebookmarkt in Nederland, Duitsland, Italië en Spanje.

Het rapport is online te lezen en als je op de Kopen knop klikt voor het sympathieke bedrag van 0 euro ook te downloaden.

En verder nog …

Heb jij je scriptie, publicatie of initiatief in ons mooie vakgebied al aangemeld voor een van de Victorines 2018? Doe dit zsm nog via victorine@knvi.nl

Lampje van Annet Schaap wint de Gouden Griffel. Helemaal terecht, ga dit boek nu lezen!

De schrijver van de boeken over The Witcher eist (omgerekend) 16 miljoen van de gamestudio CD Projekt Red die een reeks zeer succesvolle games op de markt heeft gebracht. Volgens de schrijver waren de oorspronkelijke afspraken – en afkoopsom voor de rechten – onvoldoende nu er door de Poolse studio honderden miljoenen mee verdiend is. Het belooft een interessante casus te worden en wellicht een Europees voorbeeld van hoe de oorspronkelijke makers van een wereldbekende franchise met bijna lege handen achterbleven. In Amerika bleven de bedenkers van Superman met een verhoudingsgewijs schijntje achter nadat ze de rechten verkochten.
#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top