Tweetweekoverzicht week 47 2018: Is er straks nog Google News?, Delpher bestaat 5 jaar, Digital Comic Museum en ebookcijfers van de Online Bibliotheek 2017

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Google gaat wellicht Google News uitschakelen in Europa

Het hoofd van Google News vertelde in een interview in de Guardian dat Google News op zwart gaat in Europa als de twee controversiële nieuwe bepalingen in de EU auteursrechtrichtlijn ook daadwerkelijk wet gaan worden. En dat met name artikel 11, de zgn. linktaks, die regelt dat websites moeten betalen om (kleine stukjes uit) nieuwsartikelen van nieuwswebsites te bundelen en aan te bieden. Google zou dan alle nieuwssites moeten gaan betalen om nieuwsberichten via News aan te bieden.

Dat Google dit absoluut niet van plan is om ooit te gaan doen was al lang duidelijk. In 2014 had Spanje zelf al een linktax bedacht om zo geld los te krijgen van Google en daarmee de krantenuitgevers te ‘beschermen’. Google sloot vervolgens Google News in Spanje – het bedrijf verdient verhoudingsgewijs zo goed als niets aan News – en de Spaanse nieuwswebsites zagen behalve een potentiële geldbron vooral ook hun bezoekcijfers opdrogen. Dat krijg je als je tegen iedereen die naar je verwijst vertelt dat je vanaf nu geld vraagt voor het genoegen te verwijzen naar jouw content.

En Google blijkt (voorspelbaar) al net zo min van plan te zijn om Europese kranten- en nieuwssites te gaan betalen voor al het verkeer dat ze naar hun toe sturen. Misschien dat ze nog een aparte sectie van News in de lucht houden waar je alle domme artikelen en persberichten van uitgevers kunt vinden die beweren dat journalisten en de krantenindustrie er alleen maar beter van zouden gaan worden met de introductie van de linktax?

Delpher bestaat 5 jaar

Op 20 november 2013 lanceerde de KB, samen met 4 universiteitsbibliotheken, Delpher. En dat betekent dat het afgelopen al weer het eerste lustrum gevierd kon worden. Delpher is uitgegroeid tot een onmisbaar platform voor onderzoek en studie met miljoenen pagina’s aan gedigitaliseerde kranten, boeken en tijdschriften. Het werd o.a. gevierd met een speciale Delpherkrant die behalve fysiek natuurlijk ook digitaal te lezen is.

Gratis comics downloaden in The Digital Comic Museum

Ik kende The Digital Comic Museum niet maar ik heb deze nu toegevoegd aan mijn lijstje van favoriete sites. De site verzamelt gedigitaliseerde comics (van voor 1959 want tja, gedoe met rechten anders) en stelt die ter download beschikbaar. Het is daarmee een prachtig historisch overzicht van cultuur uit – vooral – de jaren 40 en 50 waar je je echt mee kunt vermaken als je nog wat leesvoer zoekt.

Door het ‘afsnijdpunt’ van 1959 ga je er geen bekende titels vinden van Marvel, DC, Dark Horse of uberhaupt een uitgever die nu nog zaken doet maar er zitten desondanks nog steeds prachtige pareltjes tussen!

Bibliotheekstatistiek: ebooks bij de Bibliotheek 2017

Voortkomend uit een verplichting in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen leveren de bibliotheken en KB gegevens aan het minsterie van OCW. De belangrijkste bevindingen uit deze gegevens worden gebundeld op bibliotheekinzicht.nl in het dossier bibliotheekstatistiek en de wat meer generieke gegevens worden daarna door CBS gepubliceerd op StatLine.

In het dossier bibliotheekstatistiek kun je alles nalezen (of op de pagina bij CBS) maar ik focus me natuurlijk graag op de uitleningen van ebooks en de VakantieBieb.

bibliotheekstatistiek ebooks

Wat je bij CBS meteen mooi kunt vergelijken met 2016:

bibliotheekstatistiek ebooks

CBS plaatst de uitleencijfers in hun tweet wel in een bijzondere context want ze vergelijken de 2017 cijfers niet met 2016 – waarbij je dan kunt concluderen dat de sterke groei van uitleningen aan het afvlakken is en de downloads van de VakantieBieb een beetje aantrekken na in 2016 juist gedaald te zijn – maar met 2015. Waarbij ze VakantieBieb en uitleningen op één hoop gooien. Hm, bijzonder. Zo kom je wel aan een enthousiaste 60% groei in 2017 ja.

Als ik zelf de boel even naast elkaar zet dan zie je toch andere dingen:

bibliotheekstatistiek ebooks

Grijs zijn de uitleningen en blauw de VakantieBieb downloads. Hoewel het CBS natuurlijk gelijk heeft met dat de totalen in 2017 ruim 60% meer is dan die in 2015 wordt dat beeld wel heel vertekend door de VakantieBieb mee te rekenen. In 2015 vormden die downloads namelijk de meerderheid van alle digitale ‘uitleningen’ terwijl die in 2017 juist absoluut overschaduwd worden door de reguliere uitleningen. Sterker nog, het aantal downloads van de VakantieBieb is min of meer gelijk gebleven als je 2017 met 2015 vergelijkt.

Kijk je alleen naar de uitleningen, dan zijn die zelfs verdubbeld ten opzichte van 2015. Maar de grootste sprong is in 2016 gemaakt (74% stijging) en als je 2017 met 2016 vergelijkt dan is dat nog een stijging van “slechts” 15%.

Wil je toch perse naar de gecombineerde cijfers kijken dan kom je nog steeds op 15% stijging uit als je 2017 met 2016 vergelijkt (4.714.486 in 2016 en 5.435.940 in 2017) dus waarom CBS zo de nadruk legt op de 60% stijging ten opzichte van 2015?

#

Tweetweekoverzicht week 52 2017: Wel of niet nieuwe Big Deals, maak je eigen gecensureerde Marvel comics en nog een verstopt auteursrechtenrapport van de EU

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Big Deal overeenkomsten met uitgevers

Op de site van de Volkskrant stond afgelopen week een artikel over de nieuwe ronde met onderhandelingen met wetenschappelijke uitgevers die volgend jaar weer beginnen. De zogenaamde Big Deals met uitgevers waarin de vereniging van universiteiten VSNU met veel moeite open access voorwaarden hebben weten te bereiken beginnen te verlopen en dat betekent opnieuw nadenken – en onderhandelen – over wat werkbaar en haalbaar is.

Het lastige is (en blijft) dat er meerdere werelden botsen. Uitgevers die niets voor niets doen en voor alles een uitgekiend verdienmodel bedacht hebben dat zich bewezen heeft in de afgelopen decennia omdat de universiteiten het simpelweg gepikt hebben. Universiteiten – de bibliotheken – die als taak hebben om wetenschappelijke artikelen (het liefst alles) beschikbaar en toegankelijk te maken ten behoeve van onderwijs en onderzoek .. en die alleen bij die uitgevers kunnen afnemen. De overheid en de toenemende maatschappelijke druk om de onderzoeksresultaten van met publieke middelen gefinancieerd onderzoek ook publiek – en dus gratis – beschikbaar te maken voor iedereen.

Dat zou een mooie driehoek van krachten moeten opleveren waarbij je kunt benoemen waar water in de wijn nodig is en hoe je invloed kunt uitoefenen op elkaar. Het wordt echter een zooitje omdat de wetenschappelijke artikelen die uitgevers verkopen, universiteiten kopen en waarvan de overheid zegt dat die gratis toegankelijk moet zijn allemaal van ene groep onderzoekers afkomen.

En wie bepaalt nou eigenlijk wat er met die artikelen mag en moet gebeuren? De uitgevers doen al decennia hun best om die zeggenschap te claimen met contracten waarin het auteursrecht wordt overgedragen en schuiven nu naar een model waarin ze via hun platformen ‘waarde toevoegen’ voor auteurs en waarmee ze nog steeds zeggenschap houden over die artikelen, al zouden de auteurs daar zelf anders in kunnen besluiten.

De auteurs werken weliswaar voor universiteiten en onderzoeksinstituten maar dat wil niet zeggen dat de universiteiten invloed heeft op wat er met artikelen van hun werknemers kan en mag gebeuren. Sterker nog, het zijn juist docenten en onderzoekers die van hun universiteiten eisen dat alle artikelen van alle uitgevers toegankelijk zijn. En daarmee hun universiteit in een spagaat brengen want moet je dan met uitgevers om tafel om veel geld te betalen voor artikelen die notabene door je eigen onderzoekers geschreven zijn?

Nou. Ja dus want dat is hoe het de afgelopen decennia gegaan is. En dat is wat er nu moet veranderen als je in 2020 alle Nederlandse wetenschappelijke artikelen gratis beschikbaar wilt hebben voor het publiek. Dat is wat het vorige kabinet wilde en wat ook de universiteiten willen. Het is evident niet iets wat de uitgevers willen en over het algemeen ook niet iets dat de auteurs zelf nastreven. Die willen in toonaangevende tijdschriften gepubliceerd worden en die zijn per definitie niet gratis toegankelijk voor iedereen.

In de vorige ‘ronde’ van onderhandelingen zijn nieuwe overeenkomsten gesloten met 14 uitgevers waarin afspraken gemaakt zijn voor het open access publiceren van Nederlandse artikelen. Met veel pijn en moeite in sommige gevallen en in alle gevallen met een groot aantal restricties want het is niet zo dat artikelen van Nederlandse auteurs automatisch open access (en dus vrij toegankelijk) worden. Nee, dat hangt af van waarin het artikel gepubliceerd wordt en zelfs dan zijn er nog hoepels om doorheen te springen. Uitgevers geven hun verdienmodel niet zo maar op.

En nu de meeste van die overeenkomsten aflopen wordt het tijd om te bekijken waar je op in wilt zetten in de nieuwe onderhandelingen. In welke mate je nog steeds water bij de wijn wilt doen omdat je eigen auteurs nog steeds graag rechtstreeks dealen met uitgevers (die dat ook aanmoedigen). En diezelfde auteurs van je eisen dat je alles maar beschikbaar maakt als universiteit.

We gaan het zien volgend jaar maar persoonlijk hoop ik dat de VSNU met een onverzettelijk, niet onderhandelbaar, uitgangspunt gaat komen. Naar zowel de uitgevers maar ook naar de eigen auteurs/onderzoekers. Hoe wil je de toegang hebben als universiteit en wat moet er geregeld worden door een uitgever voor de Nederlandse wetenschappelijke artikelen? Bam. Lever je niet wat gevraagd wordt? Dan zeg je nee tegen een Big Deal.

Zeker, dat heeft enorme consequenties. Dat is niet wat uitgevers willen. Het is niet wat universiteiten willen en het is zeker niet wat docenten en onderzoekers willen. Maar in al het gesteggel, al dat gehannes tussen de partijen, om de toegang tot wetenschappelijke artikelen voor weer drie jaar geregeld te krijgen moet je nooit het basisprincipe van inkoop vergeten: wie betaalt voor een product of dienst, die bepaalt. Welke dingen je wel of niet accepteert van een leverancier, daar ga je zelf over. En ik denk dat het hoog tijd wordt om nog duidelijker te worden in wat je wilt hebben, ook al betekent het misschien dat er over een tijd geen overeenkomsten met 14 uitgevers meer liggen.

Maak je eigen gecensureerde Marvel comics

Comics uitgever Marvel komt met een nieuw platform, Create Your Own, waarmee je je eigen Marvel comics in elkaar kunt zetten door bestaande achtergrondillustraties en Marvel superhelden te voorzien van je eigen teksten. Tenminste, mits je jezelf flink censureert want Marvel heeft een indrukwekkende set aan restricties en voorwaarden geformuleerd om gebruik te mogen maken van het nieuwe platform. Maar liefst 23 pagina’s lang en dat is zelfs iets langer dan een gemiddelde Marvel strip zelf.

‘Natuurlijk’ mag Marvel zo’n beetje alles doen met de comics die gebruikers maken op het platform maar ze nemen niet genoegen met zo maar alle comics. Nee, alle teksten moeten ook door de beugel kunnen en dat betekent dat je over een HOOP onderwerpen niet mag schrijven. Niet over gokken, geweld, politiek, geweren, medicijnen, voorbehoedsmiddelen, mogelijkerwijs lasterende uitspraken, de dood, roddels, discriminatie, inbreukmakende onderwerpen, parodieën, controversiële onderwerpen, pretparken die niet van Disney zijn, filmstudios die niet van Marvel zijn of zelfs maar films die niet van Marvel of Disney zijn. En vanzelfsprekend mogen er geen seksueel expliciete afbeeldingen of logo’s/merken gebruikt worden.

Veel succes met het bedenken van een comic die aan al die restricties voldoet …. als je in Amerika, Canada, Australië of Singapore woont want wij Nederlanders mogen het platform sowieso niet gebruiken.

EU en verstopte auteursrechtrapporten

De EU blijkt nog een onderzoeksrapport ‘verstopt’ te hebben waarin de onderzoeksresultaten niet stroken met de boodschap die gecommuniceerd wordt. Al eerder bleek er een onderzoek te bestaan waarin geconcludeerd werd dat illegale downloads verhoudingsgewijs weinig impact hebben op de verkoop en nu blijkt er nog een rapport te zijn (pdf) waar ingegaan wordt op de vraag wat de impact is van sites als Google News op nieuwsuitgevers.

We can conclude from this overview that the studies published so far contain no empirical evidence in support of the substitution hypothesis and thus no evidence that online aggregators have a negative impact on original newspaper publishers’ revenue. On the contrary, the evidence shows that aggregators may actually be complements to newspaper websites and may help consumer discover more news and boost the number of visits.

Oh jee, er blijkt geen bewijs te zijn van een negatieve impact. Maar hoe kun je dan een voorstel er door krijgen om nieuwsuitgevers een eigen naburig recht te geven waarmee ze Google en Facebook kunnen afpersen stimuleren te betalen? Door de resultaten van dit onderzoek te negeren natuurlijk.

En verder nog …

Via Spotify.me worden je luistergegevens uitgelezen en teruggegeven aan je. Wat is jouw favoriete nummer en genre waar je naar luistert.

Een mooi miljoen voor The Internet Archive. Een prima besteding van bitcoins lijkt me.

Zoals elk jaar neemt The 1709 Blog alle auteursrechtontwikkelingen van het afgelopen jaar door. Natuurlijk met de focus op het Amerikaans recht maar nog steeds boeiend om te lezen!

Hier word ik zo moe van. Wekenlang piekeren of ik het geld overheb voor de nieuwe Kindle Oasis ereader en dan niet eens dat ding kunnen bestellen omdat … ja waarom eigenlijk?

En nee, op die link vind je geen uitleg waarom ik (alleen) de Kindle Oasis niet kan bestellen. Grrr.

#

Betaal wat je wil voor DRM-vrije digitale comics bij Panel Syndicate

Comics hebben – meer dan boeken – relatief snel een nieuwe markt aangeboord met digitale versies. De introductie van de eerste iPad betekende ook meteen een grote markt voor de kleurrijke comics die perfect gelezen kunnen worden op een tablet. Inmiddels is Comixology het grootste verkoopplatform waar comics van honderden grote (en vooral kleine) uitgevers te koop worden aangeboden. Amazon – de huidige eigenaar van Comixology – publiceert geen cijfers maar de totale markt, alleen in Amerika al, was vorig jaar goed voor ruim 1 miljard dollar.

Het interessante aan de comicsmarkt is dat de oude traditionele modellen het nog steeds goed doen (de verkoop van fysieke comics is dit jaar op recordhoogte gekomen terwijl de digitale comics tegelijk met hun papieren tegenhangers ook massaal online verkocht worden) maar dat er ook ruimte is voor uitgevers met een ander model. Zo publiceert Image Comics – ooit begonnen in de jaren 90 als collectief van tekenaars en schrijvers die voor zichzelf wilden beginnen – weliswaar op traditionele wijze zowel hun fysieke als digitale comics maar zijn de digitale comics zowel via hun website als via Comixology te koop als DRM-vrije downloads.

panel syndicate
Afgelopen week toonde de Goodreads aanbevelingen-widget ineens een titel die ik nog niet kende. Omdat ik de afgelopen jaren al veel comics van schrijver Brian K. Vaughan gelezen heb (o.a. Y: The Last Man en Saga) werd The Private Eye aanbevolen.

Dit blijkt een bijzondere serie te zijn want deze wordt niet via een traditionele uitgever uitgegeven maar door Panel Syndicate, een (hele) kleine uitgever die door Vaughan en tekenaar Marcos Martin zelf opgezet is. Het doel is simpel: het maken en verkopen van “DRM-free digital comics directly from creators to readers around the world, for whatever the hell they want to pay“. The Private Eye was de eerste titel die ze op deze manier publiceerden en het succes daarvan was groot genoeg om verder te gaan met nog twee andere series waar regelmatig nieuwe nummers van uitgegeven worden.

The Private Eye is inmiddels als serie afgelopen na 10 nummers en is gebundeld in twee tradepaperbacks van elk vijf nummers. Ook voor deze bundels bepaal je zelf wat je er voor wilt betalen (alleen via Paypal overigens) en na betalen kun je de digitale comics downloaden in PDF, CBR of CBZ formaat. Die bestanden zijn m.b.v. vele apps te lezen op zowel een iPad (o.a. ComicFlow, iComix, Chunky of ComicZeal) als een Android tablet (Perfect Viewer) maar ook op een computer (o.a. ComicRack).

Extra interessant is dat de comics van Panel Syndicate allemaal opgemaakt zijn om vanaf een scherm gelezen te worden in liggend (landscape) formaat. Dat is even wennen maar werkt verrassend goed.

Kortom, Panel Syndicate doet echt wat nieuws en heeft mijns inziens een prachtig model bedacht dat navolging verdient bij andere schrijvers en tekenaars. En lezers! Ik heb een tientje betaald om The Private Eye te kunnen lezen en ga zeker ook de andere series in de gaten houden. Betalen wat je wil voor DRM-vrije comics, wat een briljant idee.

#

  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top