Tweetweekoverzicht week 52 2017: Wel of niet nieuwe Big Deals, maak je eigen gecensureerde Marvel comics en nog een verstopt auteursrechtenrapport van de EU

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Big Deal overeenkomsten met uitgevers

Op de site van de Volkskrant stond afgelopen week een artikel over de nieuwe ronde met onderhandelingen met wetenschappelijke uitgevers die volgend jaar weer beginnen. De zogenaamde Big Deals met uitgevers waarin de vereniging van universiteiten VSNU met veel moeite open access voorwaarden hebben weten te bereiken beginnen te verlopen en dat betekent opnieuw nadenken – en onderhandelen – over wat werkbaar en haalbaar is.

Het lastige is (en blijft) dat er meerdere werelden botsen. Uitgevers die niets voor niets doen en voor alles een uitgekiend verdienmodel bedacht hebben dat zich bewezen heeft in de afgelopen decennia omdat de universiteiten het simpelweg gepikt hebben. Universiteiten – de bibliotheken – die als taak hebben om wetenschappelijke artikelen (het liefst alles) beschikbaar en toegankelijk te maken ten behoeve van onderwijs en onderzoek .. en die alleen bij die uitgevers kunnen afnemen. De overheid en de toenemende maatschappelijke druk om de onderzoeksresultaten van met publieke middelen gefinancieerd onderzoek ook publiek – en dus gratis – beschikbaar te maken voor iedereen.

Dat zou een mooie driehoek van krachten moeten opleveren waarbij je kunt benoemen waar water in de wijn nodig is en hoe je invloed kunt uitoefenen op elkaar. Het wordt echter een zooitje omdat de wetenschappelijke artikelen die uitgevers verkopen, universiteiten kopen en waarvan de overheid zegt dat die gratis toegankelijk moet zijn allemaal van ene groep onderzoekers afkomen.

En wie bepaalt nou eigenlijk wat er met die artikelen mag en moet gebeuren? De uitgevers doen al decennia hun best om die zeggenschap te claimen met contracten waarin het auteursrecht wordt overgedragen en schuiven nu naar een model waarin ze via hun platformen ‘waarde toevoegen’ voor auteurs en waarmee ze nog steeds zeggenschap houden over die artikelen, al zouden de auteurs daar zelf anders in kunnen besluiten.

De auteurs werken weliswaar voor universiteiten en onderzoeksinstituten maar dat wil niet zeggen dat de universiteiten invloed heeft op wat er met artikelen van hun werknemers kan en mag gebeuren. Sterker nog, het zijn juist docenten en onderzoekers die van hun universiteiten eisen dat alle artikelen van alle uitgevers toegankelijk zijn. En daarmee hun universiteit in een spagaat brengen want moet je dan met uitgevers om tafel om veel geld te betalen voor artikelen die notabene door je eigen onderzoekers geschreven zijn?

Nou. Ja dus want dat is hoe het de afgelopen decennia gegaan is. En dat is wat er nu moet veranderen als je in 2020 alle Nederlandse wetenschappelijke artikelen gratis beschikbaar wilt hebben voor het publiek. Dat is wat het vorige kabinet wilde en wat ook de universiteiten willen. Het is evident niet iets wat de uitgevers willen en over het algemeen ook niet iets dat de auteurs zelf nastreven. Die willen in toonaangevende tijdschriften gepubliceerd worden en die zijn per definitie niet gratis toegankelijk voor iedereen.

In de vorige ‘ronde’ van onderhandelingen zijn nieuwe overeenkomsten gesloten met 14 uitgevers waarin afspraken gemaakt zijn voor het open access publiceren van Nederlandse artikelen. Met veel pijn en moeite in sommige gevallen en in alle gevallen met een groot aantal restricties want het is niet zo dat artikelen van Nederlandse auteurs automatisch open access (en dus vrij toegankelijk) worden. Nee, dat hangt af van waarin het artikel gepubliceerd wordt en zelfs dan zijn er nog hoepels om doorheen te springen. Uitgevers geven hun verdienmodel niet zo maar op.

En nu de meeste van die overeenkomsten aflopen wordt het tijd om te bekijken waar je op in wilt zetten in de nieuwe onderhandelingen. In welke mate je nog steeds water bij de wijn wilt doen omdat je eigen auteurs nog steeds graag rechtstreeks dealen met uitgevers (die dat ook aanmoedigen). En diezelfde auteurs van je eisen dat je alles maar beschikbaar maakt als universiteit.

We gaan het zien volgend jaar maar persoonlijk hoop ik dat de VSNU met een onverzettelijk, niet onderhandelbaar, uitgangspunt gaat komen. Naar zowel de uitgevers maar ook naar de eigen auteurs/onderzoekers. Hoe wil je de toegang hebben als universiteit en wat moet er geregeld worden door een uitgever voor de Nederlandse wetenschappelijke artikelen? Bam. Lever je niet wat gevraagd wordt? Dan zeg je nee tegen een Big Deal.

Zeker, dat heeft enorme consequenties. Dat is niet wat uitgevers willen. Het is niet wat universiteiten willen en het is zeker niet wat docenten en onderzoekers willen. Maar in al het gesteggel, al dat gehannes tussen de partijen, om de toegang tot wetenschappelijke artikelen voor weer drie jaar geregeld te krijgen moet je nooit het basisprincipe van inkoop vergeten: wie betaalt voor een product of dienst, die bepaalt. Welke dingen je wel of niet accepteert van een leverancier, daar ga je zelf over. En ik denk dat het hoog tijd wordt om nog duidelijker te worden in wat je wilt hebben, ook al betekent het misschien dat er over een tijd geen overeenkomsten met 14 uitgevers meer liggen.

Maak je eigen gecensureerde Marvel comics

Comics uitgever Marvel komt met een nieuw platform, Create Your Own, waarmee je je eigen Marvel comics in elkaar kunt zetten door bestaande achtergrondillustraties en Marvel superhelden te voorzien van je eigen teksten. Tenminste, mits je jezelf flink censureert want Marvel heeft een indrukwekkende set aan restricties en voorwaarden geformuleerd om gebruik te mogen maken van het nieuwe platform. Maar liefst 23 pagina’s lang en dat is zelfs iets langer dan een gemiddelde Marvel strip zelf.

‘Natuurlijk’ mag Marvel zo’n beetje alles doen met de comics die gebruikers maken op het platform maar ze nemen niet genoegen met zo maar alle comics. Nee, alle teksten moeten ook door de beugel kunnen en dat betekent dat je over een HOOP onderwerpen niet mag schrijven. Niet over gokken, geweld, politiek, geweren, medicijnen, voorbehoedsmiddelen, mogelijkerwijs lasterende uitspraken, de dood, roddels, discriminatie, inbreukmakende onderwerpen, parodieën, controversiële onderwerpen, pretparken die niet van Disney zijn, filmstudios die niet van Marvel zijn of zelfs maar films die niet van Marvel of Disney zijn. En vanzelfsprekend mogen er geen seksueel expliciete afbeeldingen of logo’s/merken gebruikt worden.

Veel succes met het bedenken van een comic die aan al die restricties voldoet …. als je in Amerika, Canada, Australië of Singapore woont want wij Nederlanders mogen het platform sowieso niet gebruiken.

EU en verstopte auteursrechtrapporten

De EU blijkt nog een onderzoeksrapport ‘verstopt’ te hebben waarin de onderzoeksresultaten niet stroken met de boodschap die gecommuniceerd wordt. Al eerder bleek er een onderzoek te bestaan waarin geconcludeerd werd dat illegale downloads verhoudingsgewijs weinig impact hebben op de verkoop en nu blijkt er nog een rapport te zijn (pdf) waar ingegaan wordt op de vraag wat de impact is van sites als Google News op nieuwsuitgevers.

We can conclude from this overview that the studies published so far contain no empirical evidence in support of the substitution hypothesis and thus no evidence that online aggregators have a negative impact on original newspaper publishers’ revenue. On the contrary, the evidence shows that aggregators may actually be complements to newspaper websites and may help consumer discover more news and boost the number of visits.

Oh jee, er blijkt geen bewijs te zijn van een negatieve impact. Maar hoe kun je dan een voorstel er door krijgen om nieuwsuitgevers een eigen naburig recht te geven waarmee ze Google en Facebook kunnen afpersen stimuleren te betalen? Door de resultaten van dit onderzoek te negeren natuurlijk.

En verder nog …

Via Spotify.me worden je luistergegevens uitgelezen en teruggegeven aan je. Wat is jouw favoriete nummer en genre waar je naar luistert.

Een mooi miljoen voor The Internet Archive. Een prima besteding van bitcoins lijkt me.

Zoals elk jaar neemt The 1709 Blog alle auteursrechtontwikkelingen van het afgelopen jaar door. Natuurlijk met de focus op het Amerikaans recht maar nog steeds boeiend om te lezen!

Hier word ik zo moe van. Wekenlang piekeren of ik het geld overheb voor de nieuwe Kindle Oasis ereader en dan niet eens dat ding kunnen bestellen omdat … ja waarom eigenlijk?

En nee, op die link vind je geen uitleg waarom ik (alleen) de Kindle Oasis niet kan bestellen. Grrr.

#

Betaal wat je wil voor DRM-vrije digitale comics bij Panel Syndicate

Comics hebben – meer dan boeken – relatief snel een nieuwe markt aangeboord met digitale versies. De introductie van de eerste iPad betekende ook meteen een grote markt voor de kleurrijke comics die perfect gelezen kunnen worden op een tablet. Inmiddels is Comixology het grootste verkoopplatform waar comics van honderden grote (en vooral kleine) uitgevers te koop worden aangeboden. Amazon – de huidige eigenaar van Comixology – publiceert geen cijfers maar de totale markt, alleen in Amerika al, was vorig jaar goed voor ruim 1 miljard dollar.

Het interessante aan de comicsmarkt is dat de oude traditionele modellen het nog steeds goed doen (de verkoop van fysieke comics is dit jaar op recordhoogte gekomen terwijl de digitale comics tegelijk met hun papieren tegenhangers ook massaal online verkocht worden) maar dat er ook ruimte is voor uitgevers met een ander model. Zo publiceert Image Comics – ooit begonnen in de jaren 90 als collectief van tekenaars en schrijvers die voor zichzelf wilden beginnen – weliswaar op traditionele wijze zowel hun fysieke als digitale comics maar zijn de digitale comics zowel via hun website als via Comixology te koop als DRM-vrije downloads.

panel syndicate
Afgelopen week toonde de Goodreads aanbevelingen-widget ineens een titel die ik nog niet kende. Omdat ik de afgelopen jaren al veel comics van schrijver Brian K. Vaughan gelezen heb (o.a. Y: The Last Man en Saga) werd The Private Eye aanbevolen.

Dit blijkt een bijzondere serie te zijn want deze wordt niet via een traditionele uitgever uitgegeven maar door Panel Syndicate, een (hele) kleine uitgever die door Vaughan en tekenaar Marcos Martin zelf opgezet is. Het doel is simpel: het maken en verkopen van “DRM-free digital comics directly from creators to readers around the world, for whatever the hell they want to pay“. The Private Eye was de eerste titel die ze op deze manier publiceerden en het succes daarvan was groot genoeg om verder te gaan met nog twee andere series waar regelmatig nieuwe nummers van uitgegeven worden.

The Private Eye is inmiddels als serie afgelopen na 10 nummers en is gebundeld in twee tradepaperbacks van elk vijf nummers. Ook voor deze bundels bepaal je zelf wat je er voor wilt betalen (alleen via Paypal overigens) en na betalen kun je de digitale comics downloaden in PDF, CBR of CBZ formaat. Die bestanden zijn m.b.v. vele apps te lezen op zowel een iPad (o.a. ComicFlow, iComix, Chunky of ComicZeal) als een Android tablet (Perfect Viewer) maar ook op een computer (o.a. ComicRack).

Extra interessant is dat de comics van Panel Syndicate allemaal opgemaakt zijn om vanaf een scherm gelezen te worden in liggend (landscape) formaat. Dat is even wennen maar werkt verrassend goed.

Kortom, Panel Syndicate doet echt wat nieuws en heeft mijns inziens een prachtig model bedacht dat navolging verdient bij andere schrijvers en tekenaars. En lezers! Ik heb een tientje betaald om The Private Eye te kunnen lezen en ga zeker ook de andere series in de gaten houden. Betalen wat je wil voor DRM-vrije comics, wat een briljant idee.

#

Tweetweekoverzicht week 23 2016: Goedkopere ebooks, verkoop van comics, Twitter embeds, Disney bundelt fysiek en digitaal, JouwZoekmachine, Ziggo videodienst en uitgevers zijn voor een uitgeversrecht maar ik niet

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht blijkt dat ebooks steeds goedkoper worden en dat digitale comics geen negatief hebben op de verkoop van fysieke comics, maakt Twitter embedden nog makkelijker, koop je bij Disney behalve een schijfje automatisch ook meteen (alle) digitale versies, is de JouwZoekmachine app voor kinderen gelanceerd, komt Ziggo met een eigen online videodienst en blijken uitgevers verrassend (tsk) genoeg voorstander te zijn van een uitgeversrecht. In tegenstelling tot mezelf.

Ebooks worden steeds goedkoper

Naar aanleiding van het verschijnen van de Boekenbarometer van CB kopte NU.nl dat ebooks de afgelopen jaren steeds goedkoper werden in tegenstelling tot fysieke boeken. Dat is ook aantoonbaar zo maar de vraag is welke conclusies je hieraan kunt verbinden. Ik ging er zelf wat dieper op in en dacht te kunnen concluderen dat prijs en populariteit van ebooks behoorlijk los staan van die van fysieke boeken. Zouden we dan nu dan toch eens eindelijk kunnen stellen dat betaalbare ebooks niet de voornaamste reden zijn dat uitgevers, boekwinkels en bibliotheken het zwaar hebben?

En zelfs in Amerika – waar de grote vijf uitgevers het afgelopen jaar de prijzen van ebooks verhoogd hebben in hun strijd tegen Amazon – is het kwartje gevallen dat hogere prijzen alleen maar leidt tot (veel) lagere verkopen ipv een hogere winst. Daar zijn de meeste ebooktitels het afgelopen jaar ook in prijs verlaagd.

Verkoop van digitale en fysieke comics

En om te bewijzen dat digitale boeken helemaal geen negatieve invloed hoeven te hebben op de verkoop van fysieke boeken voerde CNBC een onderzoek uit naar de verkoop van digitale comics en die van fysieke comics.

tweetweekoverzicht comics sales
Ondanks het constante stijgen van de verkoop van digitale comics (vanaf 2010), steeg de verkoop van losse (fysieke) comics nog veel harder. Aangezien ik zelf ook overgestapt ben naar digitale comics, en ik bijna alleen tradepaperbacks koop, vermoed ik dat de meeste kopers juist tradepaperbacks digitaal aanschaffen terwijl de traditionele lezers en verzamelaars van losse nummers deze gewoon vanaf papier blijven lezen. Het zit elkaar dus niet in de weg maar versterkt juist de totale verkopen.

De les die voor ebooks geleerd zou kunnen worden mijns inziens is dat als tradepaperbacks (een bundeling van eerder verschenen losse nummers) interessant zijn om wel digitaal te kopen zonder dat het de verkoop van nieuwe losse nummers ‘bedreigt’, uitgevers op zoek zouden moeten gaan naar een dergelijke scheiding in hun boeken aanbod. Nu zijn ebooks bijna altijd 1 op 1 qua inhoud gelijk aan dat van papieren boeken maar is dat helemaal niet nodig. Waarom niet bij een nieuw deel in een serie *alle* voorgaande delen in 1 ebook bundelen – wat feitelijk een tradepaperback is – en opnieuw op de markt brengen? Zoals Atlas deed met de twee boeken van Paulien Cornelisse? Maar doe het dan ook als er meerdere (dikke) delen in de serie zaten die je niet op papier wilt herdrukken. De comicsverkopen in Amerika tonen aan dat het kan werken.

Eenvoudig(er) embedden van een Twitter tijdlijn

Twitter heeft hun Publisher website vernieuwd en daarmee embedden van tweets en tijdlijnen nog gemakkelijker gemaakt:

twitter_embed tweetweekoverzicht
Vul de URL in van een collection, een Twitteraccount, een lijst of een tijdlijn van iemands likes en je krijgt te zien hoe dat er uitziet. Met de embedknop krijg je meteen de code die je nodig hebt om het op je site of blog te embedden.

Disney bundelt gratis digitale versies bij schijfjes

In Nederland heb ik dat nog nergens voorbij zien komen maar Teleread meldt dat Disney in Amerika nu het goede voorbeeld geeft bij de verkoop van hun films op fysieke media en die bundelt met digitale versies. Niet alleen voor (de wederom alleen in Amerika actieve eigen videodienst) Disney Movies Anywhere maar in het geval van Zootopia – in Nederland uitgebracht als Zootropolis – voor zo’n beetje alle videodiensten die er zijn. Bij de aankoop van de Blu-Ray van Zootopia krijg je in de VS een code waarmee je ook een digitaal exemplaar kunt downloaden via iTunes, Amazon Video, Google Play en Microsoft TV & Movies.

Waarom het niet vanzelfsprekend is voor alle films en tv series die op dvd of Blu-Ray worden uitgebracht snap ik nog steeds niet. Het aantal mensen dat twee of meer keer zal betalen voor dezelfde content zal miniem zijn terwijl het positieve effect – koop het schijfje in de winkel en kijk de film of serie op het apparaat van je keuze – ontegenzeggelijk groter zal zijn. Een argument dat ook voor uitgevers van boeken niet anders zou moeten zijn lijkt me. Maar zolang uitgevers de beren op de weg blijven plaatsen, zorgen ze er ook wel voor dat iedereen ze zal blijven zien.

JouwZoekmachine app voor kinderen (en volwassenen)

Afgelopen week kwam de gratis app van JouwZoekmachine beschikbaar in de iOS Appstore. De webversie bestond al langer en filtert de zoekresultaten op geschiktheid voor kinderen en het leesniveau. De app doet nu hetzelfde en koppelt dat met – de niet gratis – jeugdwoordenboeken Nederlands van Van Dale. Voor €1,99 per jaar kunnen kinderen lastige woorden dan opzoeken in de app. Ik moet het nog installeren op de iPad van de kinderen maar het klinkt als een uitstekende deal, zeker aangezien mijn kinderen niet bijster geïnteresseerd blijken te zijn in zoekstrategieën, relevancy ranking en daadwerkelijk lezen wat er staat voordat ze doorklikken ;)

Ziggo komt met zijn eigen videodienst

Naar het verluidt is Ziggo bezig met de voorbereidingen om een eigen online videodienst, vergelijkbaar met Netflix, te komen in samenwerking met het Britse kabelbedrijf Virgin. In het artikeltje op Emerce wordt niet gesproken over MyPrime – de bestaande online videotheek van Ziggo – maar het ligt voor de hand dat deze dienst verder uitgebouwd wordt en ook beschikbaar komt voor niet-abonnees van Ziggo.

Uitgevers in Nederland zijn voor een uitgeversrecht. Ik niet.

De Europese Commissie is 23 maart met een publieke consultatie gestart over zowel de rol van uitgevers in de ‘copyright value chain’ als de zogenaamde panorama-exceptie. Deze consultatie kan door overheden, uitgevers, auteurs, bibliotheken, providers, onderzoekers en consumenten ingevuld worden tot en met a.s. woensdag, 15 juni 2016.

De Europese Commissie overweegt een nieuw (naburig) auteursrecht te introduceren voor uitgevers zoals dat nu ook voor uitvoerende kunstenaars (artiesten die een voorstelling uitvoeren of een muzieknummer ten gehore brengen) bestaat.

Hoewel ik absoluut het belang en de rol van uitgevers niet wil bagatelliseren in het proces van beschikbaar maken van auteursrechtelijk beschermde werken, ben ik er pertinent tegen om een naburig recht toe te kennen aan uitgevers voor de handeling van het uitgeven van een boek, muziekwerk of ander werk, zowel fysiek als online. Van een uitvoerend kunstenaar of artiest kan ik me uitstekend voorstellen wat de toegevoegde waarde is die hij of zij levert (een eigen persoonlijk en unieke interpretatie van een bestaand werk) maar ik zie het toch echt niet zo met uitgevers.

De rechthebbende heeft het (auteurs)recht om zijn werk te exploiteren en kan de keuze maken om dat niet zelf te doen maar uit te besteden aan een uitgever. Net zoals jij en ik die kapotte WC zelf kunnen repareren maar dat waarschijnlijk liever overlaten aan iemand met meer expertise op dat punt. En net zoals het ridicuul is dat de loodgieter het recht zou krijgen om zijn naam op jouw WC te mogen plakken – en 20 eurocent te ontvangen bij elk bezoekje aan die WC – is het ook ridicuul dat een uitgever een naburig recht zou verwerven puur voor de handeling van het openbaar maken van andermans werken.

Dat de Europese Commissie het uberhaupt al in overweging neemt mag je gerust wijten aan een stevige lobby van uitgevers die het afgelopen jaar met lede ogen gezien hebben hoe nieuwsaggregatoren (Google News vooral) content op de sites van uitgevers ontsluiten en daarmee de verdienmodellen van de uitgevers onderuit haalden. Dat leidde al tot een stevige ruzies met Google in Spanje en Duitsland waarbij uitgevers kennelijk nu graag de wet achter zich willen hebben in het bestrijden van Google en andere sites. Ongeacht de consequenties want met zo’n uitgeversrecht ben je nog maar 1 kleine stap verwijderd van een verbod op linken naar content op platformen van uitgevers.

Als je dan ook nog bedenkt dat auteurs steeds vaker besluiten om hun werken juist niet via een traditionele uitgever uit te geven – omdat die auteurs Open Access wil of moet publiceren bijvoorbeeld – of sowieso zijn eigen auteursrecht wil uitoefenen, dan is het introduceren van een uitgeversrecht zelfs een regelrechte bedreiging voor Open Access publiceren en de vrijheid van informatie op internet.

Dat uitgevers terug willen naar de begintijden van het auteursrecht – het begon in zowel Amerika als in Europa ooit in de 18e eeuw als een uitgeversrecht waarbij auteurs volledig van uitgevers afhankelijk waren omdat zij een monopolie op de distributie hadden – is al een dramatisch signaal. Dat de Nederlandse uitgevers ervan overtuigd zijn dat hun een uitgeversrecht toekomt om hun rol te blijven uitoefenen (brief van NUV aan dhr Oettinger, Eurocommissaris voor digitale economie en samenleving, PDF) doet me alleen maar twijfelen aan het bestaansrecht van dat soort uitgevers in de 21ste eeuw. Kijk eerst eens naar de markt die in drie eeuwen lichtelijk veranderd is voordat je claimt dat je een intellectueel eigendomsrecht verdient omdat je onvoldoende in staat blijkt te zijn op te komen voor de rechten van de makers van al die werken.

Denk je, net als ik, dat een uitgeversrecht geen goed idee is? Vul dan ook voor 15 juni de EU consultatie in via youcan.fixcopyright.eu waar je ook een toelichting bij de vragen krijgt. Het is een draak van een vragenlijst maar zolang je je mening maar luid en duidelijk bij elke vraag invult telt die mening in elk geval wel mee!

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top