Tweetweekoverzicht week 15 2019: Geschiedenis van Microsoft IE en Edge, EU landen gaan cultureel erfgoed samen digitaliseren, mp3’s in OneDrive streamen, foto van een zwart gat en een nieuwe literatuurprijs voor non-fictie

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

De opkomst en evolutie van Microsoft webbrowsers

Ergens in mijn bureaulade heb ik nog een diskette liggen met daarop de eerste versie van Netscape die ik ooit gebruikte. Versie 0.9 als ik het me goed herinner. Het was ergens begin jaren 90 en op mijn school hadden ze dat beschikbaar gemaakt. Ik vond het geweldig want eindelijk kon je het web doorbladeren. Netscape kwam met versie 1.0, daarna 2.0 (Navigator) en toen werd het een hele suite met mailpakket en nog wat pruttel erbij.

Toen Microsoft met Internet Explorer 3 kwam was ik eigenlijk ook wel klaar om over te stappen, net als kennelijk de rest van de wereld want omdat Netscape het verder liet liggen – en Microsoft zijn monopolie uitbuitte door het in Windows te integreren – gebruikte echt iedereen Internet Explorer.

Ook Microsoft liet na een paar jaar steken vallen en verbeterde IE niet of nauwelijks. Daar sprongen Firefox en Chrome handig op in en sindsdien is Microsoft hekkensluiter in de markt voor browsers. Op Fastcompany is er een mooi totaaloverzicht te lezen van deze geschiedenis en wat Microsoft met de nieuwe versie van Edge, gebaseerd op de Chrome techniek, hoopt terug te winnen.

Overigens is de testversie van die nieuwe Edge browser nu te installeren en uit te proberen – inclusief de mogelijkheid om Chrome extensies te installeren:

EU lidstaten beloven samen te gaan werken om cultureel erfgoed te digitaliseren

Afgelopen week, op 9 april om precies te zijn, tekenenden 24 EU lidstaten (nou ja, 23 lidstaten plus het Verenigd Koninkrijk) een samenwerkingsverklaring om het digitaliseren van cultureel erfgoed te stimuleren. Het achterliggende idee is om betere techniek en software uit te wisselen om dit mogelijk te maken maar ook om het gebruik van en de toegang tot het gedigitaliseerde erfgoed te verbeteren.

Streamen van mp3’s via OneDrive

Nadat Microsoft de stekker trok uit Groove is het niet meer mogelijk om via Microsoft’s eigen apps de muziek te streamen die je in je OneDrive hebt staan. Gelukkig zijn er nog (betaalde) alternatieven beschikbaar zoals CloudPlayer Platinum (7,99 euro) voor Android en CloudBeats (5 euro) voor iOS waar je niet alleen muziek mee kunt streamen vanaf OneDrive maar ook andere clouddiensten.

Toch handig als je, zoals ik, nog een mp3 verzameling hebt waar je geen afscheid van wilt nemen.

Over foto’s van zwarte gaten

Eén (best wel) wazige foto die een grote stap betekent voor de mensheid want afgelopen week maakte een team van wetenschappers van de Event Horizon Telescope voor het eerst een afbeelding openbaar van een zwart gat en toonde daarmee onweerlegbaar het bestaan ervan aan.

Waar het Rijksmuseum prachtig op insprong met een werk uit hun collectie uit 1714.

Maar waar helaas ook meteen weer partijen misbruik van probeerden te maken:

Tja.

Nieuwe literatuurprijs voor non-fictie

Er komt dit jaar een nieuwe grote literatuurprijs voor non-fictie. De BookSpot Literatuurprijs (voorheen AKO Literatuurprijs en ECI Literatuurprijs) krijgt een aparte variant voor non-fictie. De winnaar krijgt 50.000 euro, net als de winnaar van de fictieprijs.

#

Tweetweekoverzicht week 28 2018: Unpaywall begint Gettheresearch, Utrechts Archief doet slim met auteursrecht, YouTube maakt Copyright Match beschikbaar en zoeken in boeken bij Open Library

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Unpaywall ontwikkelt research portaal

Ik ben een groot fan van Unpaywall waarmee je open access versies kunt vinden van wetenschappelijke artikelen die achter een betaalmuur van een uitgever zitten. Dat doet Unpaywall met een browserextensie die signaleert dat er een verwijzing naar een artikel op een pagina staat die je bekijkt (als er een DOI nummer staat om precies te zijn), en die dan vervolgens op zoek gaat naar een open access variant.

Afgelopen week kondigde Unpaywall aan bezig te zijn met de ontwikkeling van een zoekmachine/portal waarmee je ook actief zelf kunt gaan zoeken in het gigantische aanbod van open access artikelen. Op Gettheresearch.org wordt er nu gebouwd en kun je je aanmelden voor een early access toegang. Early access voor open access. Het kan niet early genoeg zijn voor iedereen die wetenschappelijke informatie zoekt, toch?

Utrechts Archief zoekt auteursrecht online beeldmateriaal uit

De diverse rechtszaken tegen erfgoedinstellingen – zoals recentelijk in Voet vs Erfgoed Leiden – hebben archieven in veel gevallen doen besluiten om al hun gedigitaliseerd beeldmateriaal offline te halen. Maar het kan ook anders.

Het Utrechts Archief heeft een groot project afgerond waarbij (erfgenamen van de) rechthebbenden werden benaderd om afspraken te maken over het gebruik van het gedigitaliseerde beeldmateriaal. Alleen materiaal waarvan het archief weet dat de rechten van verlopen zijn of waarvoor dergelijke licentie-afspraken gemaakt zijn worden nog online gezet.

De toegevoegde waarde is dat daarmee ook voor het publiek duidelijker is wat er wel en niet met dat beeldmateriaal mag gebeuren. In de beeldbank staat bij elke foto de licentie vermeld en er kan ook op gefilterd worden op gebruiksrecht/licentie.

utrechts archief
Ik denk dat 11 verschillende licenties/gebruiksrechten met afkortingen weergeven nog een tikkie gebruiksvriendelijker kan (PDM zijn foto’s die in het publiek domein zitten en STZ is volgens mij de aanduiding dat het alleen in de studiezaal van het Utrechts Archief geraadpleegd kan worden) maar het is een uitstekende manier om met de vervelende auteursrechtspagaat om te gaan.

En onder het mom van gebruiksvriendelijkheid worden in zoeksystemen sowieso al te vaak concessies gedaan aan functionaliteit als je het mij vraagt dus eigenlijk is dit helemaal prima :)

YouTube maakt Copyright Match beschikbaar

In mei begon YouTube met het testen van Copyright Match, een tool waarbij geuploade video’s automatisch ‘bewaakt’ worden door een systeem dat lijkt op ContentID, het controlesysteem waar YouTube al jaren mee werkt. Het grote verschil is dat met Copyright Match iedereen zelf zijn eigen video’s kan aanmelden en op die manier zijn eigen content kan beschermen (en er geld aan verdienen).

Afgelopen week kondigde YouTube aan te beginnen met het uitrollen van Copyright Match onder de gebruikers. In eerste instantie beperkt YouTube zich tot de kanalen die meedoen aan het Partner Program van YouTube (wat het beperkt tot de grotere kanalen) en volgens Plagiarism Today werkt Copyright Match alleen voor het vergelijken van volledige video’s. Oftewel, als iemand een video uploadt, deze beschermt met Copyright Match en een andere uploader pakt een deel uit die video en plaatst het op een ander kanaal, dan werkt Copyright Match niet.

Maar goed, het is zonder twijfel een eerste stap in wat later veel verfijnder zal worden vermoed ik. Het beschermen van je rechten op video’s is een aanzienlijk grotere hype dan het vrijelijk delen ervan ooit was en de techniek zal het in de toekomst alleen maar makkelijker maken om het eigenaarschap op elk stukje content op internet te claimen.

Hoe blij je daarmee moet zijn, dat is een hele andere discussie.

Zoeken in boeken bij Open Library

Open Library is een project (en onderdeel) van The Internet Archive dat beoogt om elk boek te beschrijven met een eigen webpagina. De ultieme bibliotheekcatalogus dus.

Maar Open Library beperkt zich niet alleen tot catalogiseren en metadata. Ze lenen ook daadwerkelijk ebooks uit aan iedereen die zich registreert en maken downloads van boeken beschikbaar voor de visueel gehandicapten. De collectie is opgebouwd uit aan Open Library gedoneerde fysieke boeken die door Open Library vervolgens gedigitaliseerd worden en geschikt gemaakt voor lenen en downloaden.

Daarmee zoekt Open Library ook meteen de uiterste rand van het (Amerikaanse) auteursrecht op – of zoals de rechthebbenden in Amerika zeggen: gaan er ver overheen –  maar feit blijft dat tot nu toe niemand echt zin heeft gehad om een jarenlang durende juridische strijd met deze nonprofit-organisatie aan te gaan. Die er natuurlijk wel voor zorgt dat hun werkwijze voldoende ruimte biedt om de interpretatie van fair use in het Amerikaanse recht in hun voordeel uit te leggen.

Sinds gisteren heeft Open Library een nieuwe functie toegevoegd aan hun catalogus. Je kunt nu namelijk de 4 miljoen gedigitaliseerde boeken full-text doorzoeken op zinssnedes en quotes. Net als bij Google Books krijg je alleen de regels vlak voor en vlak na de gevonden zoektermen te zien – en kun je dus niet het boek online lezen – maar het interessante is dat Open Library heel veel boeken heeft die simpelweg niet in Google Books opgenomen zijn. Engelstalige romans bijvoorbeeld vind je wel bij Open Library en niet bij Google Books.

Search Inside is (nog?) een beetje verstopt op de website van Open Library maar werkt verder wel prima. Ik probeerde het uit met een zoekactie op ‘anchor pegs’ en vond zonder problemen het boek waarin ik het had zien staan: The Funhouse. En waarvan ik het wist dat die in de Open Library stond.

open library search inside
Het aardige is dat deze zoekactie dus de versie uit 1994 oplevert van Dean Koontz (en er in het record Unknown author staat) maar ook de versie uit 1980 van Owen West, wat het pseudoniem is waar Koontz het in 1980 onder publiceerde. Er valt dus ook nog wel wat te doen aan de metadatering en catalogisering ;-)

Het zal de Society of Authors niet blij (minder geïrriteerd) maken maar het doorzoekbaar maken van miljoenen boeken en dit soort zoektools maakt me als informatiespecialist en boekenliefhebber wel vrolijk. Het zorgt er niet alleen voor dat je boeken waar je de titel van bent vergeten weer kunt opzoeken maar maakt het ontdekken van nieuwe, onbekende, titels ook een stuk eenvoudiger!

#

Tweetweekoverzicht week 19 2018: Uitslag consultatatie Europeana, NL-menu is terug, Klout gaat weg, Paradiso archief en Kobo Clara HD is gelekt

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Uitslag consultatatie over Europeana

In de periode 17 oktober 2017 en 14 januari van dit jaar heeft de Europese Commissie een publieke consultatie gehouden (alle Europese burgers kunnen dan een uitgebreide enquête invullen) over Europeana. Daar zijn nu de (voorlopige) resultaten van bekend gemaakt.

Wat me vooral opvalt is dat het aantal respondenten best laag ligt (vind ik): 1.221 stuks waarvan de ruime meerderheid (72%) aangeeft het als individu te beantwoorden; tegenover 28% dus die het als (cultureel erfgoed)instelling ingevuld heeft. Nou was ik ook niet erg onder de indruk van de vragenlijst want die vond ik tegelijkertijd heel generiek en te specialistisch. Specialistisch omdat je wel heel erg thuis moet zijn in de wereld van online cultureel erfgoed en generiek omdat ik niet zag wat iemand met dit soort feedback zou kunnen doen.

De trends verbazen me dan ook niet. Tweederde van de respondenten vindt dat Europeana toegevoegde waarde heeft (wij van WC-eend ….) maar er wordt tevens geconstateerd dat er nog veel te verbeteren valt. Ehm ja. Dat hadden de mensen van Europeana zelf ook wel bedacht lijkt me.

Publieke consultaties zijn net als raadgevende referenda alleen maar nuttig als je er ook zinnige vragen mee stelt waar ook vervolgens iets mee gedaan kan worden. En dat voelt bij deze consultatie niet echt zo.

NL-menu is terug

In een blog beschrijft de KB (Research) hoe ze NL-Menu – de eerste Nederlandse webindex – hebben weten te redden van de ondergang.

Het is extra leuk om te lezen omdat het ik zelf ook veel gebruik heb gemaakt van NL-Menu in de jaren 90. Zeker in de beginjaren van het internet had je geen zoekmachines en moest je van een webindex gebruik maken. Ik deed de bibliotheekopleiding toen NL-Menu begon en tja, categoriseren en rubriceren vond ik interessant. Later maakte ik handleidingen voor zoeken op internet en hoewel er toen al meerdere zoekmachines waren, bleven de webindexen interessant omdat het vooraf gestructureerd was. Zoekmachines zelf hadden bijna allemaal ook hun eigen webindexen naast de mogelijkheid om het ‘hele internet’ te doorzoeken.

Maar goed, webindexen zijn de dodo’s achterna gegaan maar het is wel fantastisch dat NL-Menu behouden is. Niet alleen voor researchers maar zelfs met een online gebrachte versie van het origineel. Zodat je in 2018 nog net kunt doen alsof het 1998 is ….

Klout gaat weg

Het was jaren geleden een ‘ding’. Je Klout score. Een score die aangeeft hoeveel impact je op social media hebt en het was ontzettend leuk om te merken dat je op bepaalde onderwerpen als expert werd gezien … en natuurlijk dat je een hogere score had dan je vrienden op Twitter. Maar niet alleen kon je er verder niks mee, het was ook volledig onduidelijk hoe de score werd samengesteld en je moest Klout ongeveer alles wat je deed op de socialmedianetwerken laten registreren.

Dat hele verzamelen van alle gegevens is het ‘dingetje’ van 2018 echter en Klout trekt er – heel poëtisch – op 25 mei de stekker uit. Zonder twijfel omdat nauwelijks iemand het meer gebruikte en Klout barstende hoofdpijn kreeg bij het idee om gebruikers uit te leggen waarom ze ALLES van hun gebruikers willen en moeten bijhouden om die scores te berekenen. Om nog maar niet te spreken van de complexiteit om nog toestemming van die socialmedianetwerken los te peuteren om die data te kunnen gaan verzamelen onder de nieuwe privacywetgeving.

Nee, Klout stopt er mee en dat mag je rustig als een goed teken zien denk ik.

Paradiso archief

Ik ben er nog nooit geweest. In Paradiso. Het poppodium heeft een rijke geschiedenis die 50 jaar terug gaat met duizenden legendarische concerten en optredens die ik dus geen van alle gezien heb.

Het is daarom mooi dat Paradiso nu het eigen archief online heeft gezet. Met meer dan 25.000 programma’s die deels voorzien zijn van beeld (YouTube vooral), audio-opnames, concertposters en recensies. Het aardige is dat ook het publiek de mogelijkheid heeft om bij te dragen aan het archief dus eigen recensies en persoonlijke verhalen zijn ook welkom. Voor als je er wel bij bent geweest natuurlijk.

Kobo Clara HD gelekt

Vrijdag lekte een promotievideo die door de grootste Canadese boekwinkelketen Indigo Chapters gemaakt is voor de Kobo Clara HD. Indigo Chapters is één van de partners van Kobo en lekte daarmee dus ook per ongeluk al de belangrijkste specificaties van de Clara HD.

De video is meteen offline gehaald – maar niet nadat ik hem gezien had :P – en ik was niet onder de indruk. Ik hoopte nog op een nieuwe 5 inch model als opvolger van de Mini maar het wordt toch het nieuwe 6 inch basismodel dat mijns inziens de Aura Edition Two had moeten zijn. Een zes inch ereader dus, voorzien van dezelfde ComfortLight Pro verlichting als de Aura ONE en de Aura H2O Edition Two en met dezelfde hoeveelheid geheugen als die twee modellen (8GB). In essentie is de Clara HD daarmee een 6 inch versie van de twee grotere Aura broers.

Het betekent ook dat je mijns inziens nog steeds geen reden hebt om te upgraden als je een Glo HD hebt die drie jaar geleden uit kwam. Tenzij Kobo met de definitieve en volledige specificaties nog weet te verrassen maar dat lijkt me niet. Bladerknoppen zag ik in elk geval niet op de Clara HD en hoewel de aan-/uitknop nu aan de onderkant lijkt te zitten (i.p.v. op de achterkant zoals bij de Aura broers) is dat bepaald geen killer feature ;)

En verder nog …

Hoe vaak kom je nog een ‘ouderwetse’ professionele fansite tegen over schrijvers en al hun boeken? Afgelopen week kwam er in ieder geval eentje bij: The Collector’s Guide to Dean Koontz. Wat ik als fan van Dean Koontz erg kan waarderen :)

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top