Tweetweekoverzicht week 4 2019: Controlled Digital Lending, 20 jaar DBNL, Library of Congress Free to Use, lezen bij de Mac, copyright na Brexit en Boekenbarometer 2018

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Auteursrechtinbreuk door de Internet Archive?


Vorig jaar lanceerden Amerikaanse bibliotheken hun eigen interpretatie van de Amerikaanse wetgeving als het gaat om het (kunnen) uitlenen van ebooks zonder dat ze dit allemaal verplicht via dure licenties met uitgevers moesten regelen. Een beetje zoals in Europa ook verkend is in welke mate ebooks onder het leenrecht van bibliotheken vallen zeg maar.

In Amerika is dat niet via de rechtbank gegaan maar hebben de bibliotheken, samen met een aantal rechtfaculteiten van vooraanstaande universiteiten zelf een interpretatie opgesteld: Controlled Digital Lending.

De essentie van Controlled Digital Lending is dat, dankzij het uitputtingsrecht (waarbij rechthebbenden geen rechten hebben op verkochte exemplaren van een werk) en het fair use beginsel (dat uniek voor het Amerikaans auteursrecht is), het mogelijk is om een gekocht fysiek exemplaar te digitaliseren en dat uit te lenen met dezelfde restricties als een fysiek boek. Een digitale versie moet dan ook alleen maar aan 1 gebruiker tegelijk kunnen worden uitgeleend (one copy one user) en het moet niet mogelijk zijn om kopieën te maken en die ebooks verder te verspreiden.

Tot zo ver niks aan de hand zou je zeggen.

Behalve dat The Internet Archive vol op deze methode is gedoken en ebooks uitleent aan iedereen die (gratis) lid is van hun speciaal hiervoor ingerichte website Open Library. En dat trekt – je raadt het vast al – nu de aandacht, of zeg maar toorn, van twee van de grootste auteursorganisaties aan beide kanten van de oceaan. Zowel de Society of Authors uit het VK als de Amerikaanse Authors Guild hebben boze brieven gestuurd waarin The Internet Archive wordt gesommeerd te stoppen met deze inbreuken.

Niet verrassend vinden beide organisaties het broodroof en zijn ze van mening dat Controlled Digital Lending geen enkele juridische basis heeft. Er wordt flink uitgehaald en veroordeelt maar het is aannemelijk dat de Internet Archive de boze woorden zal gaan negeren en het op een eventuele rechtszaak zal laten aankomen. Of beide auteursorganisaties ook bereid zijn het zo ver te laten komen is de vraag maar het laatste woord – of boze brief – is nog niet gezegd en geschreven.

DBNL bestaat 20 jaar

De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) is een digitale collectie van teksten die behoren tot de Nederlandse letterkunde, taalkunde en cultuurgeschiedenis van de vroegste tijd tot heden. De collectie representeert het hele Nederlandse taalgebied en komt tot stand door een samenwerking tussen de Taalunie, de Vlaamse Erfgoedbibliotheek en de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag. (dbnl.nl)

In 2019 bestaat de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren precies 20 jaar en dat betekent dat er dit jaar diverse jubileumactiviteiten zullen worden georganiseerd om de aandacht op deze ‘digitale schatkamer’ te vestigen die bestaat uit meer dan 15.000 titels en maandelijks groeit met zo’n 20.000 pagina’s.

Library of Congress free to (re)use

Ik wist van het bestaan niet af maar de Library of Congress blijkt ook een onderdeel op hun website te hebben staan met vrij te (her)gebruiken foto’s en posters. Het zijn allemaal werken waarvan de LoC heeft kunnen vaststellen dat ze inmiddels vrij zijn van auteursrecht of waar de rechthebbende alle rechten heeft vrijgegeven. Bekijk de site hier!

Overigens heeft The Cleveland Museum of Art eveneens tienduizenden afbeeldingen met een CC0 licentie beschikbaar gemaakt voor het publiek en is de set via CC Search te doorzoeken.

Lezen bij MacDonald’s

Mijn kinderen willen altijd graag naar de MacDonald’s voor een Happy Meal. Niet omdat ze zin hebben in de frietjes en de rest van het fast food maar vooral omdat ze de speeltjes willen die er elke maand nieuw in zitten.

Goed nieuws dus dat de Nederlandse MacDonald’s voortaan de keuze gaat geven tussen een plastic speeltje of een leesboekje bij een Happy Meal. In totaal zullen er twaalf verschillende boekjes worden uitgebracht, met iedere maand twee nieuwe exemplaren. De boekjes zijn speciaal voor McDonald’s geschreven door kinderboekenschrijfster Cressida Cowell, bekend van de boekenserie ‘Hoe tem je een draak’.

Gelukkig heb ik kinderen die beiden graag lezen dus ik verwacht geen lastige keuzes :)

Auteursrechtwetgeving na Brexit

Ik was nieuwsgierig hoe het nou precies met de auteursrechtwetgeving gaat na een (eventuele) Brexit. Het Verenigd Koninkrijk heeft natuurlijk, net als alle andere EU landen, hun eigen wetgeving volledig gebaseerd op de EU richtlijn en neemt deel aan een aantal internationale auteursrechtverdragen op dezelfde manier.

Ik snap ook wel dat het in het VK niet hoog op de prioriteitenlijstje staat om uit te zoeken maar gelukkig heeft Jonathan Bailey van Plagiarism Today dat alsnog gedaan. Hij komt tot de conclusie dat er maar weinig gaat veranderen en dat, zeker met alle andere economische problematiek, handelsverdragen en grensafspraken, het sowieso niet logisch is dat de VK hier de komende jaren veel aandacht aan gaat besteden. Nou, dat is goed om te weten dan.

Boekenbarometer 2018 van CB

CB heeft wederom hun barometers voor de boeken en ebookmarkt in Nederland aangepast en kwam afgelopen week met een gecombineerde barometer voor beide over het gehele jaar 2018.

Ik ga nog kijken wat ik nu ga doen op mijn blog aangezien ik elk kwartaal de Ebook Barometer besprak en analyseerde maar dat minder nut heeft als het aantal grafieken dat specifiek voor ebooks is, afgenomen is. Wellicht dat ik het nog één keer per jaar ga doen als de jaarcijfers bekend worden gemaakt.

Over jaarcijfers gesproken: De cijfers laten een stijging van de ebookverkoop ten opzichte van 2017 (4,2%) en een hele lichte krimp zien van de afzet van het fysieke boek (-1,3%). De omzet van e-bookabonnementen zag een stijging van maar liefst 157,1%.

CB registreerde ook een stijging van de ebookuitleningen via de Bibliotheek van 14,7% en met name dat cijfer is bijzonder interessant aangezien ik dat niet aan zag komen. Het is nu wachten tot de Bibliotheek zelf met specifiekere cijfers komt want zoals gewoonlijk vermeldt CB die er niet bij.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top