Tweetweekoverzicht week 3 2019: Factfulness en de brexit, KB en Google digitaliseren door en de nieuwe EU auteursrechtrichtlijn heeft vertraging

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Afgelopen week was ik druk met werk, met oude en nieuwe hobbies maar heb ik bijna niet getwitterd. En dat heeft natuurlijk wel impact op een tweetweekoverzicht. Het is een nogal kort overzicht daardoor geworden maar dat maak ik volgende week wel weer goed :)

Factfulness en de brexit

Al bijna twee jaar zit ik met verbazing te kijken naar wat zich allemaal in het Verenigd Koninkrijk afspeelt. Natuurlijk, er is niets nieuws aan het de schuld geven van anderen als het in je eigen land niet zo fijn loopt maar dat het land middels een referendum doodleuk het verlaten van de Europese Unie als de enige oplossing ziet die alle problemen moet doen verdwijnen, daar kan ik echt met mijn hoofd niet bij.

Het volk een gevoelsmatig besluit laten nemen over een onthutsend complex vraagstuk als de wisselwerking tussen VK en de overige EU landen is niet een voorbeeld van democratie, het is een voorbeeld van het falen van volksvertegenwoordiging dat een morele plicht heeft om zich door experts te laten inlichten. Niet door de emoties van de buurvrouw die geen baan kan vinden ‘omdat die Europeanen ze allemaal inpikken’.

Enfin, afgelopen week werd het ‘scheidingsvoorstel’ afgekeurd door het Britse Lagerhuis en werd de premier teruggestuurd naar Europa om haar huiswerk opnieuw te maken. Een goede aanleiding om twee filmpjes, ingesproken door Stephen Fry, van eind vorig jaar weer eens onder de aandacht te brengen.

In beide filmpjes (Brexit: facts vs fear en Brexit 2: May & Trump vs Truth) wordt ingegaan op de feiten achter uitspraken die door, vooral, politici gedaan zijn om de stap uit de EU te rechtvaardigen. Hoe politici economen, banken en zelfs hun eigen uitspraken in het verleden compleet negeren en wegzetten als ongewenst negatieve beïnvloeding. Ik las vorig jaar het boek Factfulness van Hans Rosling (vertaald als Feitenkennis maar ik vind factfulness een veel te mooi woord) en ik kan het iedereen aanraden zodat je op zijn minst wat kritischer bent op het moment dat iemand op tv beweert ‘dat uit onderzoek is gebleken’ … dat de mening die je dan te horen krijgt op feiten is gebaseerd.

KB en Google digitaliseren door

Ik schreef al diverse malen over het digitaliseringsproject van de Koninklijke Bibliotheek en Google waarin het boekenbezit van de KB zelf (tot 1870) maar ook dat van diverse universiteitsbibliotheken sinds 2010 gedigitaliseerd en openbaar gemaakt werd. Sowieso omdat dit auteursrechtelijk een heel interessant traject is maar ook omdat het fantastisch is dat dit publiek toegankelijk wordt gemaakt. In eerste instantie via boeken.kb.nl maar wat iets later dus Delpher werd.

Inmiddels zijn we vele jaren verder maar meldde de KB vorige week dat het digitaliseringsproject verder gaat en dat er, behalve 10.000 boeken uit de KB collectie die sinds 2017 in het “auteursrechtelijk veilige gebied” van 140 jaar ouderdom zijn gekomen, ook 20.000 boeken uit de collecties van de Athenaeumbibliotheek Deventer, ZB | Planbureau en Bibliotheek van Zeeland, Universitaire Bibliotheken Leiden, de Openbare Bibliotheek Rotterdam, de Openbare Bibliotheek Arnhem en Atria | Kennisinstituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis worden meegenomen.

Goed nieuws dus zou ik zeggen.

De nieuwe EU auteursrechtrichtlijn komt er aan … of voorlopig toch niet?

Er is al veel gezegd en geschreven (ook door mij) over de nieuwe EU auteursrechtrichtlijn. Helaas lijkt het alsof het nog maar om twee onderdelen gaat – terwijl er echt veel meer boeiende dingen in geregeld gaan worden – maar artikel 11 over de linktax en artikel 13 over het ‘uploadfilter’ houden de gemoederen behoorlijk bezig.

In september 2018 stemde het Europees Parlement desondanks in met het voorstel en begon daarmee de fase dat met de individuele lidstaten onderhandeld ging worden of zij ook achter het voorstel staan zodat dit in het voorjaar van 2019 goedgekeurd kon worden.

De afgelopen maanden hebben veel internetbedrijven, met Google/YouTube voorop, zich laten horen over de verwachte gevolgen van de nieuwe wetgeving en liet Google vorige week nog zien hoe kaal Google News er straks uit komt te zien.

Zelfs organisaties van rechthebbenden beginnen zich af te keren van het wetsvoorstel omdat het niet uitvoerbaar dreigt te worden.

Voor morgen, 21 januari, stonden de definitieve onderhandelingen op de planning in het Europees Parlement maar daar is nu toch een kink in de kabel gekomen.

Maar liefst 11 landen hebben namelijk in de consultatieronde aangegeven het voorstel niet te ondersteunen zoals het er nu ligt (Duitsland, Belgie, Nederland, Finland, Slovenië, Italië, Polen, Zweden, Kroatië, Luxemburg en Portugal) en dat betekent dat er opnieuw gekeken moet worden naar de inhoud van het voorstel.

Het lijkt me bijzonder onwaarschijnlijk dat de beide controversiële artikelen verdwijnen uit het voorstel maar de meerderheid van de landen hebben aangegeven dat de rechten van gebruikers een rol moeten krijgen (ipv die van rechthebbenden zoals het er nu staat) dus er zal wel een nieuwe balans gevonden moeten worden die hopelijk beter kan uitpakken dan wat er nu ligt. Wordt ongetwijfeld vervolgd.

#

Tweetweekoverzicht week 39 2017: Digitale manga, ResearchGate vs uitgevers, laatste digitaliseringsproject KB & Google, tweets met 280 tekens en een Bibliotheek op het station in Rotterdam

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Digitale manga in de lift

Het kopen (en lezen) van manga – Japanse strips die in het Engels of Nederlands vertaald zijn – zal behoorlijk niche zijn in Nederland maar in Japan zelf is het een miljardenmarkt. Tenminste, in yens en met een piek in de jaren 90 die sindsdien niet meer gehaald is. Ook al zijn de verkopen van de papieren magazines en de tank?bons sterk afgenomen, het wordt gecompenseerd door de verkoop van digitale manga. Afgelopen jaar steeg die verkoop met 27,1% terwijl de verkoop van papier juist met ruim 7% afnam.

Buiten Japan speelt vooral de beperkte beschikbaarheid een rol. De rechten worden per regio bepaald en hoewel bijna alle populaire series in het Engels vertaald worden zijn de digitale versies lang niet allemaal te koop in Europa omdat de rechten daar apart verkocht zijn. Zo zijn de papieren versies die door het Amerikaanse Viz Media worden verkocht weliswaar te koop in Europa maar kun je de digitale versies niet aanschaffen omdat die series in het Frans (en soms Nederlands) vertaald worden door een andere partij. En daar zijn weer geen digitale versies van.

Vervelend want Viz Media heeft tientallen zeer populaire series in hun portfolio die simpelweg niet (legaal) digitaal te lezen zijn in Nederland. En juist bij series als Naruto en One Piece – die uit vele tientallen delen bestaan – loont het om digitaal te kopen en te lezen. Ik weet uit ervaring hoe onthutsend snel je een grote boekenkast kunt vullen met mangapockets.

Deze maand volgt er nog een stuk over het (legaal) kopen en lezen van digitale manga in Nederland.

Wetenschappelijke uitgevers willen filter op ResearchGate

ResearchGate is één van de (grotere) sites waar onderzoekers hun eigen onderzoekspublicaties kunnen delen met anderen. De voorwaarden van ResearchGate stellen dat hiervoor geen enkele overdracht van het auteursrecht plaatsvindt en leggen de verantwoordelijkheid hiervoor bij de uploaders zelf neer om te verifiëren dat ze ook daadwerkelijk de publicaties mogen verspreiden. Desondanks is het wel duidelijk dat er miljoenen artikelen op ResearchGate staan die er eigenlijk niet zouden moeten staan omdat hierover geen afspraken zijn gemaakt met de uitgevers in kwestie.

En dat is die uitgevers een doorn in het oog kennelijk want in een brief (pdf) naar ResearchGate laat de International Association of Scienticific Technical and Medical Publishers weten dat ze een uploadfilter willen waarmee geautomatiseerd bepaald kan worden of geuploade publicaties wel of niet publiekelijk getoond kunnen worden. Je zou kunnen zeggen dat het een voorstel en verzoek is maar het dreigement dat er vervolgacties komen als ResearchGate hier niet mee instemt laat weinig aan de verbeelding over.

Net als bij het door Europa voorgestelde uploadfilter kun je beargumenteren dat het de letter van het auteursrecht volgt maar lijkt vooral neer te komen op een censuur- en controlemiddel van rechthebbenden die hun commerciële belangen willen beschermen ten koste van basisprincipes als privacy, vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van informatie.

KB en Google doen nog één digitaliseringsproject

De KB en Google werken al sinds 2010 samen aan de digitalisering van de collectie Nederlandse boeken tot 1900 die bij de KB en de Nederlandse universiteiten staat. Het grootste deel is afgerond maar de KB kondigde afgelopen week aan nog één traject met Google te gaan doen met de kleinere boekencollecties van Bibliotheek Vrije Universiteit Amsterdam, Bibliotheek Rijksuniversiteit Groningen, Tresoar | Frysk Histoarysk en Letterkundich Sintrum, Bibliotheek Radboud Universiteit, Tilburg University Library, Maastricht University Library, Centre Céramique Maastricht, Bibliotheek Erasmus Universiteit Rotterdam en de TU Delft Library.

Na afloop van dit project zullen in totaal meer dan vijfhonderdduizend Nederlandse boeken zijn gedigitaliseerd. Dit betekent: 80 miljoen pagina’s en 50 terabyte aan bestanden aan historisch erfgoed. Alle titels zijn dan beschikbaar via Delpher en Google Books.

Tweets van 280 tekens

Na de ‘rel’ vorig jaar toen Twitter in eerste instantie leek te overwegen om tweets uit te breiden naar 10.000 tekens – wat uiteindelijk alleen doorgevoerd werd in DM’s – kregen we afgelopen week een herhaling van de discussies die toen ook al plaatsvonden. Twitter kondigde namelijk aan dat een deel van de gebruikers inmiddels 280 tekens tot hun beschikking hadden in tweets en dat verdeelde meteen de Twittergebruikers in de twee kampen die daar respectievelijk fel op tegen zijn en die daar geen bezwaar tegen hebben.

Zelf denk ik dat Twitter dit gaat doorvoeren, ongeacht wat een (groot?) deel van de gebruikers daar van vindt, aangezien de langere tweets zonder problemen getoond worden in embedded tweets (zie hierboven) en de groep met testgebruikers elke dag groter lijkt te worden. En dan kan ik het misschien wel jammer vinden dat het korte en bondige van tweets nu minder kort en bondig zal worden maar heeft het helemaal geen zin daarover te gaan mopperen.

Plus, niemand dwingt je om tweets van 280 tekens te twitteren natuurlijk. Net zoals je er nog steeds voor kunt kiezen om mensen die onzinnige tweets de wereld insturen niet te volgen. Ongeacht hoe lang die tweets zijn.

Bibliotheek op het station in Rotterdam

Vanaf 1 november komt er een tweede ‘Bibliotheek op het station’ – er is al lange tijd een Bibliotheek op het station Haarlem – en dit keer is Rotterdam de gelukkige. Op vijftig vierkante meter kunnen bezoekers ebooks downloaden, digitaal kranten en tijdschriften lezen en muziek luisteren. Daarnaast zijn zo’n duizend papieren boeken te leen. De proef met deze nieuwe vestiging van de Bibliotheek Rotterdam duurt twee jaar.

Vanzelfsprekend ga ik er een kijkje nemen voor een nieuwe boekenplog.

En verder nog …

Bepaalde woorden (en dus comments die ze bevatten) kunnen blokkeren bij je instagram foto’s.

Het uitgeefteam van Querido Kind kan zich niet vinden in de plannen van WPG en vertrekt. Dertig auteurs volgen het uitgeefteam en dat zou wel eens het einde van Querido Kind kunnen betekenen.

Een betere OneDrive? We zullen het zien.

MagBoox. Oh ja, dat bestond ook nog :) iOS only voor nu en een abonnement afsluiten kan alleen als in-app aankoop. Wellicht dat ze mbv die investering (mij) duidelijk kunnen maken wat de toegevoegde waarde is ten opzichte van alle andere ebookdiensten.

#

Tweetweekoverzicht week 26 2017: Lumiereseries videoplatform, Kluitman en KB gaan digitaliseren en Metropolitan Museum foto’s op Archive.org

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.
Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.


Nieuw videoplatform voor Scandinavische series

Lumiere verzorgt de distributie en verkoop van zo’n beetje alle Scandinavische series in Nederland/België en is al jaren bezig met het bestrijden van alle piraterij die plaatsvindt op hun dvd’s en blurays. Hoewel diverse series ook via streaming diensten als Netflix beschikbaar zijn, gaat Lumiere nu all-in met hun eigen videoplatform: Lumiereseries.

In tegenstelling tot Videoland of Netflix koop je bij Lumiereseries simpelweg de series waarin je geïnteresseerd bent en hou je toegang tot die series voor zolang het platform bestaat. Je koopt de series per seizoen via de website en daar betaal je tussen de 13 en 20 euro voor, afhankelijk van de serie. Kijken kan dan ook via de website, via de Lumiere apps of op de TV als je over een Apple TV of Chromecast beschikt.

Het is interessant dat Lumiere niet voor een all-you-can-watch abonnement is gegaan maar vermoedelijk was de inschatting dat ze op dat punt de concurrentie niet aan zouden kunnen gaan met Netflix en wijselijk is er daarom gekozen voor een aanschaf model per seizoen en per serie. Eigenlijk net zoals je de dvd’s en blurays zou kopen met als voordeel dat de digitale versies wel een stuk goedkoper zijn dan hun tegenhanger op fysieke schijven. En ik moet zeggen, er zitten leuke series tussen!

Kluitman en KB gaan digitaliseren

Het idee dat het hele fonds van kinderboekenuitgever Kluitman (1940-2000) gedigitaliseerd gaat worden, daar word ik vrolijk van. In mijn eigen jeugd prijkte het Kluitman logo op honderden boeken in mijn boekenkasten en het idee dat ze behouden blijven voor de toekomst is al net zo mooi als het idee dat ik een groot aantal klassiekers opnieuw kan gaan lezen als ebook.

Ruim 1800 boeken zullen uiteindelijk gratis te vinden zijn via Delpher, meer dan 700 titels komen begin 2018 beschikbaar als e-book voor de leden van de online Bibliotheek. De nog steeds goedlopende titels van de Kameleon kunnen straks als ebook gekocht worden.

Het waren de boeken van de Kameleon die ik jarenlang met zak- en verjaardagsgeld bij elkaar gespaard heb en ook al zijn er al lang ‘onofficiële’ ebookversies van in omloop, ik verheug me op de officiële en hopelijk mooi opgemaakte ebooks die volgend jaar zullen komen.

Ik neem tenminste aan dat Kluitman beter met hun titels omgaat dan Overamstel dat met de Bob Evers serie gedaan heeft ….

Metropolitan Museum of Art collectie op Archive.org

The Metropolitan Museum of Art heeft al jarenlang een uitgebreide collectie met vrij te gebruiken afbeeldingen op de eigen website staan. Afgelopen week ging het museum echter een samenwerking met The Internet Archive aan en stelde het een collectie van ruim 140.000 afbeeldingen en foto’s beschikbaar via Archive.org.

En verder nog …

Geen aparte subsidie voor open access publiceren meer via NWO. Open access publiceren moet nu zo normaal zijn dat er geen extra stimulans meer voor nodig is.

Ook de VOB reageert op het onderzoek van de leenrechtvergoedingen. Zie de twee vorige edities van het tweetweekoverzicht voor meer achtergronden.

Auteursrecht is voorbehouden aan mensen maar wat als robots unieke werken beginnen te creëren?

What’s in a name? Amazon lijkt te verkennen of het van de merknaam Kindle af moet stappen.

De Europese Commissie legt internetgigant Google een recordboete op van 2,42 miljard euro omdat het bedrijf de zoekresultaten van zijn eigen Google Shopping voortrekt.

Nu wil ook de American Chemical Society geld zien van Sci-Hub.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top