Tweetweekoverzicht week 40 2015: Brits radio-archief, downloadverbod, DRM en Windows 10, AdBlock Plus, einde van een octrooi-oorlog, Achmea en foto’s van NASA

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht wil de British Library een nationaal radio-archief maken, wil de filmindustrie geld zien van de overheid omdat het downloadverbod niet gehandhaafd wordt, levert DRM op games met Windows 10 wederom/alsnog problemen op, verliest een Duitse uitgever wederom een rechtszaak tegen een adblocker, maken Microsoft en Google een einde aan hun octrooi-oorlog, krijg je korting bij Achmea in ruil voor je privacy en plaatst NASA meer dan 8400 foto’s van de Apollo missies in het publiek domein op Flickr.

Een nationaal radio-archief voor de Britten?

Radio is niet een heel populair medium meer met de opkomst van alle alternatieven maar nog steeds een unieke manier voor historici en onderzoekers om een (tijds)beeld te krijgen waar over gesproken en nagedacht werd. Tenminste, dat vindt de British Library die weliswaar honderdduizenden uren Britse radio-uitzendingen in hun collectie hebben zitten maar ook constateert dat op dit moment 92% van alle Britse uitzendingen niet gearchiveerd wordt.

Reden genoeg om met een preserveringsproject ‘Save our Sounds‘ te komen om zowel de bestaande historische collectie als toekomstige radio-uitzendingen veilig te stellen voor het publiek, onderwijs en onderzoek. Een prachtig initiatief wat mij betreft!

Filmindustrie wil miljoenen zien van de overheid

In april 2014 gold – van de 1 op de andere dag – in Nederland een downloadverbod toen het Europese Hof van Justitie oordeelde dat de thuiskopieheffing geen rechtvaardiging was om het downloaden van illegaal materiaal toe te staan. Omdat zelfs Big Brother overheid moeilijk bij elke consument kan gaan controleren of het gedownloade uit legale of illegale bron afkomstig is, wordt er in Nederland effectief een gedoogbeleid gevoerd waarbij rechthebbenden (en partijen als BREIN) zelf grootschalig misbruik moet opsporen.

Dat het praktisch gezien onmogelijk is om het downloaden van films te voorkomen weerhoudt Sekam, de vereniging van onafhankelijke Nederlandse tv- en filmproducenten, er niet van om te becijferen dat het illegaal downloaden van films de sector jaarlijks 78 miljoen euro zou kosten en de mening te poneren dat de overheid nalatig is geweest in het handhaven van het downloadverbod. De Nederlandse filmproducenten wilen daarom een schadeclaim indienen bij de overheid voor het mislopen van inklomsten en roepen op om het vervolgen van consumenten niet uit te sluiten.

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft de claim schijnbaar al afgewezen en het is lastig om te zien wie er, behalve de filmindustrie zelf natuurlijk, voorstander van is om de verliezen te compenseren die (me dunkt) echt niet alleen veroorzaakt worden door downloaders. De aanname dat elke illegaal gedownloade en bekeken film in een andere situatie had geleid tot een aankoop of verhuur heb ik altijd onzin gevonden en als je de cijfers ziet van het Netflix gebruik en de mogelijkheden om via Videoland, iTunes en Google Play Movies goedkoop recente films digitaal te huren, dan ben ik er van overtuigd dat het illegaal downloaden van films afgenomen moet zijn de laatste twee jaar. Zonder dat je daarvoor consumenten voor de rechter moet gaan slepen waarbij het bijna onmogelijk is om definitief aan te tonen dat deze ook verantwoordelijk is voor een individuele download.

DRM op gekochte games levert met Windows 10 nog steeds problemen op

Lang voordat ik met mijn kruistocht begon tegen DRM op ebooks maakte ik al kennis met DRM op een heel ander medium. Dat is zelfs de hele reden waarom ik zo’n ongelofelijke hekel aan DRM heb gekregen. PC games hebben van oudsher al allerlei ‘beveiligingen’ gehad die het lastig(er) moesten maken om ze illegaal te kopieren. Het was toegegeven ook een serieus probleem dat al begon in het tijdperk van floppies toen iedereen spelletjes van elkaar kopieerde. Leveranciers bouwden verwijzingen naar de handleiding in de spellen waardoor je niet verder kon spelen tenzij je wist wat het derde woord van de vijfde regel op pagina 12 van de handleiding was.

Met de opkomst van cd’s en dvd’s schakelden leveranciers over naar technische oplossingen van een verplichte cd check tijdens het spel en allerlei (enge) trucjes die het spel koppelde aan goed verborgen aanpassingen in Windows. Die laatste technieken, met name SecuROM en Safedisc, grepen zo diep in je besturingssysteem dat het vaak grote problemen opleverde om je legaal aangeschafte pc games aan de praat te krijgen. Problemen die je niet had als je een illegale versie downloadde maar de ironie hoe DRM het probleem verergerde dat het zou moeten oplossen laat ik even voor wat het is. Na 2008 stapte de industrie gelukkig grotendeels af van deze irritante DRM (hoewel er tot de dag van vandaag nog steeds verschrikkelijke varianten zijn die me weerhouden van het kopen van pc games. Ik kijk naar jullie, Ubisoft!)

Met Windows 10 wil Microsoft behalve een beter ook vooral een veiliger besturingssysteem bieden en één van de maatregelen die het genomen heeft is het blokkeren van software die zo diep in Windows aanpassingen kan maken. Zoals (oudere versies van) antivirussoftware en jawel, de SecuROM en Safedisc DRM op games. Heb je dus spellen met deze DRM technieken in je verzameling zitten? Dan kun je ze niet meer spelen op Windows 10 en ben je aangewezen op een zgn crack of het opnieuw aanschaffen van een downloadversie bij bijv. GOG waar deze DRM ontbreekt. Het zou de leveranciers van al die games sieren als ze alsnog zelf een oplossing boden voor alle klanten die vandaag de dag nog steeds die games willen spelen maar die kans lijkt me bijzonder klein.

Axel Springer verliest rechtszaak tegen AdBlock Plus

Drie keer is scheepsrecht, moet de Duitse uitgever Axel Springer gedacht hebben toen ze een rechtszaak aanspanden tegen AdBlock Plus, een adblocker die advertenties blokkeert op o.a. de krantensites van Axel Springer. Al eerder probeerden RTL en een andere grote Duitse uitgever het ook al bij de rechtbank maar wederom wees de rechter de bezwaren van de hand. Deze vond adblockers niet in strijd met concurrentiewetgeving en het auteursrecht.

Ik heb de uitspraak van deze zaak er niet bij gezocht maar kwam de afgelopen weken op diverse sites argumenten tegen van sitebeheerders waar ik gewoon kippenvel van kreeg. Zo beweerde één site dat het tonen en verplicht bekijken van advertenties onderdeel was van het (auteurs)recht van de auteurs omdat zij de voorwaarden van het openbaren van hun artikelen mochten bepalen. Met het blokkeren van advertenties zouden consumenten inbreuk maken op dat auteursrecht. Ik heb meteen de hele site op mijn blacklist gezet met het plechtige voornemen daar nooit meer een artikel op te lezen, ook al zouden ze me geld toegeven.

Nee, adblockers zijn er nu eenmaal en ze gaan overduidelijk niet weg.

Google en Microsoft begraven de geoctrooieerde strijdbijl

Vorig jaar augustus maakten Samsung en Apple al een einde aan de jarenlange strijd in de rechtszaal waarbij ze elkaar het leven flink zuur maakten met een assortiment aan octrooien waar de ander dan wel (of niet) inbreuk op maakten. Afgelopen week deden Microsoft en Google hetzelfde en kwam er een einde aan 20 lopende rechtszaken over o.a. mobiele telefoons en de videoweergave van de Xbox waar Google een octrooi voor had.

Ik verheug me er nu al op om niet elke week berichten te lezen over de zoveelste rechtszaak waarin octrooien de hoofdrol spelen.

Privacy is zo duur geworden dat je het kunt verkopen aan Achmea

Afgelopen week maakte Achmea bekend dat je in sommige gevallen minder premie hoeft te betalen als je als klant akkoord gaat met het verzamelen van bepaalde data over jou. Daar zie je bijna een wervende kop voor je met ‘Wacht niet tot bedrijven jouw data aan anderen verkopen, verkoop het zelf!’ Wat Achmea er precies mee voor ogen heeft vertelt het niet maar je hebt weinig fantasie nodig om je een model voor te stellen waarbij een verzekeringsmaatschappij een premiestructuur bedenkt afhankelijk van je leeftijd, gezondheid, levensstijl, locatie enz. Het is nu al zo dat premies in verschillende delen van het land onderling verschillen omdat de door maatschappijen genomen risico’s nu eenmaal verschillen per regio en dan is het makkelijk voor te stelen hoe ze dat model nog verder willen verfijnen.

Dat het zorgwekkend is dat je jezelf in (risico)categorieën laat plaatsen door je verzekeringsmaatschappij gegevens over je te laten verzamelen is al erg genoeg, maar in het artikel van Bits of Freedom wordt terecht geconstateert dat het ook nog eens betekent dat je ook anderen omgevraagd in die hokjes dwingt. Hopelijk ziet het College Bescherming Persoonsgegevens in dat je soms personen moet beschermen tegen zichzelf om de persoonsgegevens van ons allen te kunnen beschermen. En beseffen Achmea klanten de consequenties van dit soort keuzes die ze voorgelegd krijgen.

NASA zet meer dan 8400 foto’s van de Apollo missies op Flickr

Behalve alle benodigde essentiële apparatuur heeft NASA ook (Hasselblad) camera’s meegegeven aan de astronauten en afgelopen week heeft NASA maar liefst 8400 foto’s in hoge resolutie op Flickr gezet van de vele Apollo missies die ze de afgelopen jaren gedaan hebben. Adembenemende foto’s van shuttles die in een baan om de Aarde vliegen en natuurlijk duizenden foto’s op de maan zelf. Zo te zien zijn alle foto’s door NASA in het publiek domein geplaatst en kunnen dus vrijelijk gebruikt worden.

Een fantastisch initiatief van NASA en een ongelofelijk mooie bijdrage aan het culturele erfgoed van ons allemaal! Een kleine selectie heb ik hieronder gezet als afsluiting van dit weekoverzicht.

AS07-3-1550

 

AS17-152-23275
AS16-117-18825

 

AS16-117-18801

#

Recht op informatie: De illegale download wordt duur betaald

Het Europese Hof van Justitie oordeelde op 10 april 2014 dat in het bedrag van de thuiskopieheffing – die is verschuldigd voor het vervaardigen van kopieën voor privégebruik van een beschermd werk – geen rekening gehouden mag worden met ongeoorloofde reproducties. Daarmee verviel de interpretatie van Nederland dat je mag downloaden uit illegale bron als invulling voor de thuiskopieregeling. Voor de Recht op informatie schreef ik over illegaal downloaden, het downloadverbod en of je bang moet zijn voor de downloadpolitie.

-//-

Alle Nederlanders die over een internetverbinding beschikken hadden een goede reden om het nieuws van 10 april op de voet te volgen. Toen oordeelde het Europese Hof van Justitie dat een thuiskopieregeling alleen toegestaan is als deze beperkt is tot legale bronnen. Dit heeft als consequentie dat het downloaden uit illegale bron niet langer legaal mag zijn in Nederland onder deze regeling. De media bestempelden dit meteen als een downloadverbod. Er werden doemscenario’s geschetst waarbij downloadpolitie BREIN achter de downloaders aan zou gaan en er torenhoge boetes uitgedeeld zouden gaan worden.

Dergelijke Amerikaanse toestanden zijn gelukkig niet te verwachten in Nederland. De term ‘downloadverbod’ wordt ook ongelukkig gehanteerd want in de wet staat nergens de term ‘downloaden’, laat staan dat er nu ineens een wettelijk verbod bestaat om iets te downloaden.

Het heeft allemaal wel te maken met de door het Hof genoemde thuiskopieregeling die het mogelijk maakt om voor eigen gebruik een kopie te maken van een auteursrechtelijk beschermd werk zonder toestemming van de rechthebbende(n). De basis hiervoor is een uitzondering op het auteursrecht die in artikel 16c van de Auteurswet staat: “Als inbreuk op het auteursrecht op een werk van letterkunde, wetenschap of kunst wordt niet beschouwd het reproduceren van een werk (…), mits het reproduceren geschiedt zonder direct of indirect commercieel oogmerk en uitsluitend dient tot eigen oefening, studie of gebruik van de natuurlijke persoon die de reproductie vervaardigt.”

De wet zegt dus niet dat een thuiskopie alleen gemaakt mag worden als je rechtmatig aan het orgineel ben gekomen en vereist ook niet dat het originele werk rechtmatig gepubliceerd moet zijn. Dit gaf ruimte voor de interpretatie door de Nederlandse overheid dat een thuiskopie gemaakt mocht worden van een werk dat uit illegale bron verkregen was. En daar valt downloaden ook onder want daarmee maak je eveneens een kopie voor eigen gebruik. Het Europese Hof van Justitie oordeelt nu echter dat die interpretatie niet toegestaan is.

Zo is het ineens na 10 april 2014 niet meer toegestaan in Nederland om afleveringen van Game of Thrones te downloaden van The Pirate Bay. Net zoals alle andere werken die zonder toestemming van de rechthebbende(n) geupload zijn en aangeboden worden, nu niet meer legaal te downloaden zijn. Dat geldt niet met terugwerkende kracht voor al eerder gedownloade werken omdat het niet om een daadwerkelijk verbod of wetswijziging gaat.

Mag je dan niets meer downloaden? Natuurlijk wel!, je mag nog steeds een thuiskopie maken van werken als je rechtmatig aan het origineel bent gekomen. Een gekochte of (bij de bibliotheek) geleende cd mag je dus nog gewoon kopiëren. En een thuiskopie maken blijft toegestaan voor alle digitale werken die met toestemming van de rechthebbende(n) gepubliceerd zijn. Foto’s die je op Flickr, Facebook of Twitter gevonden hebt mag je kopiëren bijvoorbeeld, maar ook van films, muziek en ebooks die je gekocht of geleend hebt kun je een kopie maken. Mits je de gemaakte kopieën niet verder verspreidt en openbaar maakt.

Hoe dit nieuwe ‘downloadverbod’ gehandhaafd kan worden, is een ander verhaal. Het EU-Hof erkent dat er geen enkele technische voorziening bestaat om de vervaardiging van ongeoorloofde privékopieën te bestrijden, maar ziet hierin geen reden om tot een ander oordeel te komen over de thuiskopieregeling. Omdat geen enkele instantie miljoenen Nederlanders kan controleren, is de kans groot dat er een gedoogdbeleid zal ontstaan. Rechthebbenden kunnen echter in principe individuele overtreders aansprakelijk stellen als ze muziek, films, ebooks of tv series downloaden en, als we kijken naar de landen om ons heen, lijkt het een kwestie van tijd totdat die mogelijkheid ook hier verkend gaan worden.

Het doet me denken aan de jaren dat je kijk- en luistergeld moest betalen om tv- en radiouitzendingen te mogen bekijken en beluisteren. Diegenen die ‘zwart keken’ liepen het risico om een bezoek te krijgen van de Dienst Omroepbijdragen die dan alsnog dat geld incasseerde. Nu zou dat toch zomaar eens de downloadpolitie kunnen worden die aan gaat bellen om de rekening af te leveren.

Bovenstaande Recht op informatie column verscheen ook in InformatieProfessional 5 (2014).

#

Over het downloadverbod, de thuiskopieheffing en illegaal downloaden

downloadverbodIk kon het er onmogelijk *niet* over hebben. Het Europese Hof van Justitie oordeelde (PDF) vanochtend dat in het bedrag van de thuiskopieheffing – die is verschuldigd voor het vervaardigen van kopieën voor privégebruik van een beschermd werk – geen rekening gehouden mag worden met ongeoorloofde reproducties. En bam. Daarmee kan iedereen die ik de afgelopen jaren gecorrigeerd heb weer de term ‘illegaal downloaden’ gaan bezigen. Nederland heeft sinds vandaag een downloadverbod.

Een stelsel van vergoedingen voor het kopiëren voor privégebruik dat voor de berekening van de billijke compensatie die aan de ontvangers ervan is verschuldigd, geen onderscheid maakt naargelang de bron van waaruit een reproductie voor privégebruik wordt vervaardigd geoorloofd of ongeoorloofd is, eerbiedigt niet dit rechtvaardige evenwicht [tussen de rechten en belangen van de auteur (de ontvangers van de billijke compensatie), en de rechten en belangen van de gebruikers van beschermd materiaal.] (bron)

Hoezo thuiskopieheffing?

De thuiskopieheffing, die in Nederland wordt geïnd door een collectieve beheersorganisatie Stichting de Thuiskopie, is de hierboven genoemde billijke compensatie die betaald moet worden aan auteursrechthebbenden. Het auteursrecht geeft de maker van een werk het exclusieve recht om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld (artikel 1 Auteurswet).

Eén van die beperkingen op het auteursrecht van de maker is de mogelijkheid van consumenten om voor eigen gebruik een thuiskopie te maken van een auteursrechtelijk beschermd werk zonder toestemming van de rechthebbende(n). In de Europese auteursrechtrichtlijn is voorzien dat lidstaten deze mogelijkheid mogen opnemen in hun eigen auteurswetten mits er ook een bijbehorend systeem is voor het compenseren van die rechthebbenden die benadeeld worden doordat consumenten voor eigen gebruik kopieën mogen maken.

Artikel 16c van onze Auteurswet beschrijft de uitzondering die hier van toepassing is. Om het correct te zeggen omvat dit artikel de mogelijkheden voor het maken van een privé-kopie op dragers die bestemd zijn om een werk ten gehore te brengen, te vertonen of weer te geven, zoals het zo fraai in lid 1. gemeld wordt.

Als inbreuk op het auteursrecht op een werk van letterkunde, wetenschap of kunst wordt niet beschouwd het reproduceren van het werk of een gedeelte ervan op een voorwerp dat bestemd is om een werk ten gehore te brengen, te vertonen of weer te geven, mits het reproduceren geschiedt zonder direct of indirect commercieel oogmerk en uitsluitend dient tot eigen oefening, studie of gebruik van de natuurlijke persoon die de reproductie vervaardigt.

De interpretatie van artikel 16c vormde de wettelijke basis voor het gegeven dat het in Nederland niet verboden was is om muziek, films en ebooks te downloaden van het internet. Ook materiaal dat zonder toestemming van de rechthebbenden op internet is gezet mocht namelijk gebruikt worden ‘tot eigen oefening, studie of gebruik van de natuurlijke persoon die de reproductie vervaardigt’.

Die benodigde billijke compensatie komt aan de orde in het tweede lid van dat artikel:

Voor het reproduceren, bedoeld in het eerste lid, is ten behoeve van de maker of diens rechtverkrijgenden een billijke vergoeding verschuldigd. De verplichting tot betaling van de vergoeding rust op de fabrikant of de importeur van de voorwerpen, bedoeld in het eerste lid.

En dat is dus de thuiskopieheffing die tot nu toe betaald werd op beschrijfbare cd’s, dvd’s maar ook op tablets, computers, smartphones en alles waar je maar digitale kopieën op zou kunnen opslaan. Ongeacht of die kopie gemaakt werd van een legaal werk of een werk uit illegale bron.

Wie betaalt die baalt

Per 1 januari 2013 werd – nadat het al bijna eerder tot een downloadverbod kwam – een uitgebreide thuiskopieheffing ingevoerd. Die was nog steeds verre van ideaal. Stichting de Thuiskopie vond de regeling nog steeds te karig en wilde hogere heffingen. Leveranciers van media en consumentenelektronica zagen het echter als ongewenste kosten die hun concurrentiepositie verzwakte t.o.v. de landen om ons heen. En de consumenten zelf kregen natuurlijk uiteindelijk de rekening gepresenteerd, ongeacht of ze wel of niet downloaden uit illegale bron. Het was reden voor diverse leveranciers van die media en consumentenelektronica om gezamenlijk een juridische procedure te starten tegen Stichting de Thuiskopie en Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoeding. Met als inzet de thuiskopieheffing verlaagd te krijgen door te beargumenteren dat die heffing onrechtvaardig was voor het kopiëren van werken uit illegale bron.

Van discussie over thuiskopieheffing naar downloadverbod

Vandaag kregen de leveranciers dus gelijk van het Europese Hof van Justitie. De thuiskopieheffing mag niet gebruikt worden om het downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal uit illegale bron mogelijk te maken en daarmee voert het EU-Hof effectief met onmiddellijke ingang een downloadverbod in. Iets dat het kabinet vanmiddag ook bevestigde en waarvoor geen aanpassing van de wet nodig is omdat het altijd al ging om een interpretatie van het wetsartikel en niet de letterlijke tekst zelf.

Of de leveranciers hier overigens wat mee opschieten is nog maar de vraag. Staatssecretaris Teeven heeft nu weliswaar de Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoeding (SONT) opdracht gegeven met een advies te komen over de hoogte van de thuiskopieheffing na deze uitspraak van het EU-Hof maar Stichting de Thuiskopie heeft al laten weten dat de huidige thuiskopieheffing sowieso al gebaseerd was op de heffing in andere landen waar kopieën uit illegale bron niet meetellen. Waarmee de kans dat de thuiskopieheffing (veel) lager gaat uitvallen niet groot lijkt.

En wat betekent dit downloadverbod nu?

Het bijzondere van de uitspraak van het EU-Hof is dat het een best strenge uitspraak is. Want de argumenten om niet over te gaan tot een downloadverbod waren niet zo zeer juridisch overtuigend maar wel praktisch. In een brief (PDF) die in opdracht van de Consumentenbond aan het EU-Hof is verstuurd werd dan ook vooral ingegaan op de mogelijke – privacy – consequenties voor consumenten, de financiële gevolgen voor rechthebbenden als de thuiskopieheffing verlaagd zou worden en bovenal de problematiek om een downloadverbod überhaupt te kunnen handhaven.

Dat laatste negeert het EU-Hof expliciet in haar overwegingen. De omstandigheid dat er geen enkele technische voorziening bestaat om de vervaardiging van ongeoorloofde privékopieën te bestrijden, kan aan deze vaststelling geen afbreuk doen. Het levert een downloadverbod op dat nauwelijks of niet gehandhaafd kan worden maar dat wel in beginsel van miljoenen Nederlanders wetsovertreders maakt.

Dit gaat nog wel een vervolg krijgen

De kans is groot dat er min of meer een gedoogbeleid komt als het gaat om illegaal downloaden. Hoewel rechthebbenden in principe individuele overtreders kunnen aanklagen als ze muziek, films, ebooks of tv series downloaden zal de focus echt wel gericht blijven op het bestrijden van de sites die deze werken verspreiden. Stichting BREIN kondigde ook meteen aan dat hun pijlen daar op gericht blijven maar die stichting staat bij mij in elk geval niet bekend om hun bezorgdheid voor de rechten van consumenten. In hun eigen persbericht trekken ze, zoals gewoonlijk, meteen hun eigen conclusies en hopen ze op meer ruimte om alle mogelijke sites en diensten aan te kunnen pakken die ook maar een beetje geassocieerd kunnen worden met dergelijke illegale content. Daar mag je dan je eigen conclusies uit trekken.

Hoe dan ook, vanaf vandaag kun je dus wel illegaal downloaden en is dat meteen een auteursrechtinbreuk. Het gaan gouden tijden worden voor VPN-diensten denk ik.

Verder lezen: Uitspraak HvJEU (PDF) / Hof van Justitie: een downloadverbod voor Nederland (SOLV) / HvJ EU: Thuiskopie uit illegale bron (en heffen) is niet toegestaan (IE-Forum) / Hof van Justitie EU zet streep door downloaden uit illegale bron (Media Report)
@foto: calamur via photopin cc

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top