Tweetweekoverzicht week 47 2018: Is er straks nog Google News?, Delpher bestaat 5 jaar, Digital Comic Museum en ebookcijfers van de Online Bibliotheek 2017

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Google gaat wellicht Google News uitschakelen in Europa

Het hoofd van Google News vertelde in een interview in de Guardian dat Google News op zwart gaat in Europa als de twee controversiële nieuwe bepalingen in de EU auteursrechtrichtlijn ook daadwerkelijk wet gaan worden. En dat met name artikel 11, de zgn. linktaks, die regelt dat websites moeten betalen om (kleine stukjes uit) nieuwsartikelen van nieuwswebsites te bundelen en aan te bieden. Google zou dan alle nieuwssites moeten gaan betalen om nieuwsberichten via News aan te bieden.

Dat Google dit absoluut niet van plan is om ooit te gaan doen was al lang duidelijk. In 2014 had Spanje zelf al een linktax bedacht om zo geld los te krijgen van Google en daarmee de krantenuitgevers te ‘beschermen’. Google sloot vervolgens Google News in Spanje – het bedrijf verdient verhoudingsgewijs zo goed als niets aan News – en de Spaanse nieuwswebsites zagen behalve een potentiële geldbron vooral ook hun bezoekcijfers opdrogen. Dat krijg je als je tegen iedereen die naar je verwijst vertelt dat je vanaf nu geld vraagt voor het genoegen te verwijzen naar jouw content.

En Google blijkt (voorspelbaar) al net zo min van plan te zijn om Europese kranten- en nieuwssites te gaan betalen voor al het verkeer dat ze naar hun toe sturen. Misschien dat ze nog een aparte sectie van News in de lucht houden waar je alle domme artikelen en persberichten van uitgevers kunt vinden die beweren dat journalisten en de krantenindustrie er alleen maar beter van zouden gaan worden met de introductie van de linktax?

Delpher bestaat 5 jaar

Op 20 november 2013 lanceerde de KB, samen met 4 universiteitsbibliotheken, Delpher. En dat betekent dat het afgelopen al weer het eerste lustrum gevierd kon worden. Delpher is uitgegroeid tot een onmisbaar platform voor onderzoek en studie met miljoenen pagina’s aan gedigitaliseerde kranten, boeken en tijdschriften. Het werd o.a. gevierd met een speciale Delpherkrant die behalve fysiek natuurlijk ook digitaal te lezen is.

Gratis comics downloaden in The Digital Comic Museum

Ik kende The Digital Comic Museum niet maar ik heb deze nu toegevoegd aan mijn lijstje van favoriete sites. De site verzamelt gedigitaliseerde comics (van voor 1959 want tja, gedoe met rechten anders) en stelt die ter download beschikbaar. Het is daarmee een prachtig historisch overzicht van cultuur uit – vooral – de jaren 40 en 50 waar je je echt mee kunt vermaken als je nog wat leesvoer zoekt.

Door het ‘afsnijdpunt’ van 1959 ga je er geen bekende titels vinden van Marvel, DC, Dark Horse of uberhaupt een uitgever die nu nog zaken doet maar er zitten desondanks nog steeds prachtige pareltjes tussen!

Bibliotheekstatistiek: ebooks bij de Bibliotheek 2017

Voortkomend uit een verplichting in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen leveren de bibliotheken en KB gegevens aan het minsterie van OCW. De belangrijkste bevindingen uit deze gegevens worden gebundeld op bibliotheekinzicht.nl in het dossier bibliotheekstatistiek en de wat meer generieke gegevens worden daarna door CBS gepubliceerd op StatLine.

In het dossier bibliotheekstatistiek kun je alles nalezen (of op de pagina bij CBS) maar ik focus me natuurlijk graag op de uitleningen van ebooks en de VakantieBieb.

bibliotheekstatistiek ebooks

Wat je bij CBS meteen mooi kunt vergelijken met 2016:

bibliotheekstatistiek ebooks

CBS plaatst de uitleencijfers in hun tweet wel in een bijzondere context want ze vergelijken de 2017 cijfers niet met 2016 – waarbij je dan kunt concluderen dat de sterke groei van uitleningen aan het afvlakken is en de downloads van de VakantieBieb een beetje aantrekken na in 2016 juist gedaald te zijn – maar met 2015. Waarbij ze VakantieBieb en uitleningen op één hoop gooien. Hm, bijzonder. Zo kom je wel aan een enthousiaste 60% groei in 2017 ja.

Als ik zelf de boel even naast elkaar zet dan zie je toch andere dingen:

bibliotheekstatistiek ebooks

Grijs zijn de uitleningen en blauw de VakantieBieb downloads. Hoewel het CBS natuurlijk gelijk heeft met dat de totalen in 2017 ruim 60% meer is dan die in 2015 wordt dat beeld wel heel vertekend door de VakantieBieb mee te rekenen. In 2015 vormden die downloads namelijk de meerderheid van alle digitale ‘uitleningen’ terwijl die in 2017 juist absoluut overschaduwd worden door de reguliere uitleningen. Sterker nog, het aantal downloads van de VakantieBieb is min of meer gelijk gebleven als je 2017 met 2015 vergelijkt.

Kijk je alleen naar de uitleningen, dan zijn die zelfs verdubbeld ten opzichte van 2015. Maar de grootste sprong is in 2016 gemaakt (74% stijging) en als je 2017 met 2016 vergelijkt dan is dat nog een stijging van “slechts” 15%.

Wil je toch perse naar de gecombineerde cijfers kijken dan kom je nog steeds op 15% stijging uit als je 2017 met 2016 vergelijkt (4.714.486 in 2016 en 5.435.940 in 2017) dus waarom CBS zo de nadruk legt op de 60% stijging ten opzichte van 2015?

#

Tweetweekoverzicht week 46 2018: YouTube gaat wellicht video’s blokkeren in Europa, Open science gaat niet vanzelf, Facebook ruimt meer/beter op en de btw-verlaging digitale publicaties is nu officieel

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

YouTube gaat wellicht video’s blokkeren in Europa

De CEO van YouTube waarschuwt (nou ja, dekt zich in zou ik eerder zeggen) voor de gevolgen van de EU auteursrechtrichtlijn. Aangezien het onmogelijk zal zijn om alle mogelijke inbreukmakende aspecten van geuploade video’s vooraf te controleren met een uploadfilter, kondigt ze alvast aan dat het heel goed kan zijn dat straks video’s simpelweg niet meer te zien gaan zijn in Europa.

Dat doet Susan Wojcicki ook niet uit de goedheid van haar hart natuurlijk. YouTube beschikt al over het duurste contentfilter op internet en zelfs zij zullen niet in staat zijn om aan de (onmogelijke) eisen van de nieuwe wetgeving te voldoen. De concurrentie van YouTube staat al helemaal buiten spel in Europa – wat YouTube niet erg zal vinden – en met het aankondigen van mogelijke blokkades in Europa leggen ze de basis voor hun strategie straks, nl het probleem volledig terugleggen bij de gebruiker. Het gaat er niet leuker op worden op het internet in Europa vrees ik.

Open science gaat niet vanzelf

Met alle principes die over de tafel vliegen als het om open access en open science gaat – wie is er nou tegen het delen van onderzoeksideeën/resultaten/gegevens en transparantie? – zou je bijna vergeten dat het ook voor wetenschappelijke onderzoekers heel erg praktisch kan zijn om dit niet te willen. Bij de internationale eScience Conferentie in Amsterdam gingen wetenschappers in gesprek over wat er nou echt nodig is om tot open science te komen.

O.a. aan bod kwamen standaardisering van research data management, het actief faciliteren van degenen die open science bedrijven maar ook de gewoonte zien kwijt te raken dat publiceren in gerenommeerde (gesloten) tijdschriften als de ultieme kwaliteitswaarmerk gezien wordt.

Facebook ruimt meer/beter op

Je kunt vinden van Facebook wat je wilt maar het is wel een fenomeen als het gaat om de hoeveelheden content die via dit platform verspreid wordt. Miljarden berichten, artikelen, meningen, foto’s, video’s enz komen er (dagelijks?) voorbij en alleen al proberen om dat enigszins in goede banen te leiden is een enorme klus.

Facebook heeft daar een set met regels voor (de community standards) zodat gebruikers weten waar ze op moeten letten maar bovenal om grenzen te stellen aan welke content dus niet welkom is op het platform. Haatberichten, erotisch materiaal, nepnieuws, enzovoorts.

Afgelopen week publiceerde Facebook hun tweede Community Standards Enforcement Report over de periode april 2018 tot en met september 2018 dat laat zien dat er steeds meer (en beter) materiaal verwijderd wordt dat niet voldoet aan die regels. Ik ga het niet samenvatten want het is een prima leesbaar rapport maar het is duidelijk dat spamberichten alleen maar populairder worden (Facebook verwijdert er steeds meer maar er komen er ook steeds meer, 1,23 MILJARD berichten alleen al tussen juli en september) maar ook de exponentiële stijging in gewelddadige content is opvallend: 15,4 miljoen in het derde kwartaal van dit jaar en dat terwijl het in het laatste kwartaal van 2017 nog ‘slechts’ om 1,2 miljoen ging.

Met de vooruitschrijdende technologie en inzichten zal de detectie en verwijdering ongetwijfeld beter worden de komende jaren maar ik begin me wel steeds meer af te vragen hoe wenselijk het is om de hele planeet een platform te geven waar dit soort ongewenste content in zulke hoeveelheden vrijelijk gedeeld kan worden. Ongeacht hoe hard er ook geprobeerd wordt om dit te weren. Als je noch de gebruikers noch de controleurs wilt vertrouwen, hoe nuttig is dan het platform nog?

Btw-verlaging digitale publicaties nu officieel

De hele situatie rondom de btw wetgeving van ebooks (en andere digitale publicaties) boeit me al heel lang. Europa vond het al die jaren heel gewoon om ebooks niet onder hetzelfde – uitgezonderde – tarief te plaatsen als fysieke boeken en daarmee ontstond er een situatie waarbij je dus meer btw moet betalen als je ebooks koopt (verkoopt) ten opzichte van papieren boeken. Terwijl het echt allebei boeken zijn voor zowel de maker als de lezer. Het ging zo ver dat landen die dit eenzijdig aanpasten op de vingers werden getikt door de Europese rechter.

Dit is nu officieel verleden tijd want afgelopen week (14 november) is de wijziging om een btw-verlaging voor digitale media mogelijk te maken gepubliceerd en treedt de gewijzigde Btw richtlijn op 4 december in werking. Dat is dan ook meteen de datum waarop de lidstaten hetzelfde lage btw-tarief kunnen toepassen op ebooks en andere digitale publicaties.

Niet elk land zal dat meteen gaan doen maar Nederland heeft aangegeven groot voorstander te zijn en je mag aannemen dat het begin volgend jaar ook hier ingevoerd gaat worden. Tenminste, als alle betrokken partijen er uitkomen want er zal wel veel flink gepolderd worden met uitgevers, overheid en andere commerciële partijen die ik nu niet op de radar heb staan ;)

#

feedback ebooks

Feedback: Waarom nog een keer betalen voor de ebookversie als ik het papieren exemplaar gekocht heb?

Ik blijf me onverminderd verbazen over de vanzelfsprekendheid waarmee uitgevers je doodleuk twee keer laten betalen voor hetzelfde boek. Waarom moet ik een tweede keer betalen voor de ebookversie als ik het papieren exemplaar al gekocht heb?

Ik trof recentelijk de onderstaande vraag aan in mijn mailbox:

Wat ik me afvraag; ik ben sinds kort “om”, ik heb een e-reader aangeschaft (Tolino 4HD) en ik koop met regelmaat e-boeken. Nu heb ik in mijn “papieren” boekenkast nog enkele titels die ik graag wil lezen. Maar intussen “verslaafd” aan de e-reader zou ik het toch makkelijker vinden om die boeken digitaal te lezen. Heeft het zin om de uitgever een digitaal kopie te vragen? Of draaf ik nu te ver door/te veeleisend?

Ik stuurde een mail terug waarin ik aangaf dat het helemaal niet veeleisend was maar dat kans niet groot was dat de uitgever een ebookversie zou gaan toesturen, puur omdat je de papieren versie in je kast hebt staan. Dat bleek ook te kloppen want nadat de vraagsteller de uitgever benaderde werd deze met een kort mailtje terug verwezen naar de ebookwinkels om het gewoon nog een keer aan te schaffen.

Logisch?

Los van het feit dat ik het niet klantvriendelijk vind om vragen van je klanten op zo’n manier te beantwoorden, lijkt de hele kwestie simpelweg niet te leven bij uitgevers. Welke uitgever dan ook. Het heeft eerst vele jaren geduurd voordat boeken überhaupt in beide versies beschikbaar werden gemaakt maar nu we daar eindelijk zijn, gaat iedereen er maar gewoon van uit dat je altijd of de één of de andere versie koopt. “Waarom zou je in hemelsnaam beide willen hebben?” lijkt de achterliggende gedachte te zijn. Gevolgd door: “Prima hoor maar dan betaal je er ook twee keer voor.”

Dat de meeste liefhebbers van papieren boeken weinig behoefte hebben aan ebookversies van de titels die ze kopen, dat snap ik prima. Maar de aanname doen dat de eigenaren van de ruim 2 miljoen ereaders in Nederland ook meteen afscheid genomen hebben van hun papieren boeken is natuurlijk onzin.

Als ik een nieuw boek koop (en dat doe ik regelmatig) dan maak ik iedere keer weer de afweging in welk formaat ik het boek koop. Sommige boeken wil ik in de boekenkast hebben staan, sommige boeken lezen gewoon fijner vanaf papier omdat er veel illustraties of foto’s in zitten maar andere boeken werken minstens net zo fijn op een ereader en zijn daarmee ook nog eens een stuk goedkoper.

Op het moment dat ik kies voor een papieren boek dan moet ik echter wel meteen afscheid nemen van de voordelen van digitaal lezen. Moet ik nou echt dat dikke boek mee gaan zeulen in mijn rugzak zodat ik het in de trein verder kan lezen? En je kunt het best romantisch vinden om te lezen ‘s avonds in bed met een boek boven je dekbed maar heel praktisch heb ik dat nooit gevonden.

Als ik dus een kinderboek aanschaf voor in de boekenkast dan wil ik nog steeds graag dat boek verder lezen in de trein of in bed op mijn ereader. En dat geldt eigenlijk voor alle papieren boeken die ik aanschaf. Maar ja, geen uitgever die met me meedenkt en bij (aantoonbare) aankoop van het papieren boek, mij een ebookversie erbij geeft.

Terwijl dat win-win zou kunnen zijn

Wellicht dat je het heel logisch vindt dat een uitgever geen ebookversies “cadeau” geeft bij aankoop van de papieren versie. Ik denk daar toch echt anders over. Die uitgever hoeft geen additionele kosten te maken door een ebookversie op te sturen naar een klant die daar expliciet om vraagt. En het is niet alsof het derving van inkomsten is: hoeveel mensen zouden nu daadwerkelijk twee keer betalen voor zowel de papieren versie als de ebookversie? De uitgever gaat geen geld mislopen omdat mensen geen twee keer gaan betalen.

Geef je wel de ebookversie aan klanten die al eerder betaalden voor een boek? Dan is dat toch de beste reclame die er is voor je uitgeverij? Je kunt er acties omheen organiseren, je kunt mensen die om de ebookversie vragen op de hoogte brengen van al die andere titels die je ook uitgeeft, je kunt ze aan mailinglijsten toevoegen (mits je ze expliciet om toestemming vraagt, de AVG is er ook nog).

En je mag er als uitgever best wel wat grenzen aan stellen. Je kunt vraagtekens zetten als er om ebookversies gevraagd wordt van drie jaar oude boeken. Aan de andere kant, als je daarmee interesse kunt kweken voor andere, nieuwere titels uit je fondsen, waarom ook niet? Laat de vraagstellers hun mailadres in het boek schrijven op de titelpagina en laat ze een foto hiervan opsturen om een ebookversie te ontvangen.

Waarom niet eigenlijk? Als illegale ebooks zo’n probleem zijn, maak legaal dan ook logischer. Net zo logisch als niet twee keer te hoeven betalen voor hetzelfde boek.

In Feedback geef ik mijn mening over uitspraken van anderen, nieuws en ontwikkelingen zonder dat ik (al te veel) aan het researchen en factchecken sla. Laat gerust weten wat jij vindt in de reacties hieronder. Herken je de bovenstaande frustratie? Heb je wel eens uitgevers hierover benaderd of ben je misschien een uitgever en ben je het hartgrondig met me oneens?

#

  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top