Tweetweekoverzicht week 16 2019: EU auteursrechtrichtlijn is definitief, filter ellende, digitale uitputting in auteursrecht en luisterboeken in Kobo Plus

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

EU-landen nemen nieuwe auteursrechtrichtlijn definitief aan

Het was feitelijk nog een formaliteit nadat vorige maand het Europese Parlement de nieuwe EU auteursrechtrichtlijn aannam maar vorige week moest ook de Europese Raad hier over stemmen. Met 19 stemmen voor en 6 tegen is de nieuwe wetgeving definitief aangenomen.

Het helpt helemaal niets maar ik ben in elk geval nog een beetje blij dat Nederland wederom tegen stemde.

Nieuwsuitgevers en auteursrechtenorganisaties verheugen zich op de nieuwe mogelijkheden en naburige rechten die ze met de nieuwe wetgeving krijgen terwijl techbedrijven en websites waarschuwen dat ze eerder zullen stoppen met het aanbieden van content dan ervoor te gaan betalen.

Ik ben groot voorstander van een sterk intellectueel eigendomsrecht en zie prima waar de argumenten van uitgevers en rechthebbenden op gebaseerd zijn maar ik zie ook elke dag dat het (eerlijk) handhaven van auteursrechten onmogelijk is op het internet. De grote partijen met het geld hebben voldoende opties en alternatieven om het te omzeilen terwijl het vooral burgers en particulieren zijn die de nadelen ervaren door de enorme dreigende versobering van het ‘gratis’ internet.

Het is een puzzel die elk EU-land de komende 2 jaren moet gaan zien op te lossen nu de richtlijn vertaald gaat worden naar lokale wetgeving.

Filter ellende

Ik vrees dat ik de komende jaren elke week (of tenminste met grote regelmaat) wel voorbeelden ga zien over hoe geautomatiseerde filters van contentdiensten in de fout gaan en/of problemen veroorzaken. Ik ga ook op zoek naar voorbeelden die juist wel werken maar ja, daar zullen we minder van horen denk ik.

YouTube heeft al heel lang filters en daar zie je dus heel goed hoe gemakkelijk het is om auteursrecht tegen zowel de oorspronkelijke rechthebbenden als de legitieme gebruikers van werken te gebruiken.

Sinds 2013 staat er op het YouTube kanaal een (kort) stukje uit de game Far Cry 3 waarin bad guy Vaas een speech houdt. Dit jaar werd datzelfde stukje als sample gebruikt op een album en kreeg de kanaaleigenaar een copyright strike wegens inbreuk op dat album dat dus zes jaar later gemaakt is.

Maar ook Twitter filtert en blokkeert op verzoek van rechthebbenden. Twee weken geleden blokkeerde Twitter, op verzoek van tv netwerk Starz, een tweet van nieuwssite TorrentFreak die linkte naar een artikel op hun site over het lekken van het tweede seizoen van Starz’ tvshow American Gods.

Dat artikel bevatte alleen een beschrijving van, nou ja het uitlekken van de afleveringen van de tv serie, maar dat was al voldoende voor Starz om het te blocken. Ongetwijfeld getriggerd door het feit dat het woord Torrent in de naam van de nieuwssite staat.

Dat blokkeren van die tweet vond TorrentFreak ook nieuwswaardig en er verscheen een artikel over op de site. In dat artikel werd een jurist van de Electronic Frontier Foundation geciteerd en die organisatie linkte in 1 van hun tweets dan ook naar dat artikel … om vervolgens ook geblokkeerd te worden door Twitter.

Zolang niet mensen maar algoritmes bepalen hoe de regels toegepast worden houden we dit soort uitwassen. En het gaat nog flink erger worden denk ik.

Over digitale uitputting en Tom Kabinet

Ik heb al veel (heel veel/te veel) geschreven over waarom het model van Tom Kabinet zo interessant is. Het concept van eigenaarschap van digitale goederen staat nog steeds in de kinderschoenen en hoewel uitgevers/leveranciers/fabrikanten volledige zeggenschap willen houden over de digitale goederen die ze verkopen is dit op lange termijn niet houdbaar mijns inziens.

Vroeger of laat (ik gok laat, erg laat) zal de horde genomen moeten worden om consumenten vrijelijk te laten beschikken over gekochte digitale content. Het heeft anders geen toegevoegde waarde meer voor de consument namelijk; iets dat je nu bijvoorbeeld al ziet met ebookwinkels die er mee stoppen en de door consumenten gekochte boeken met zich meeslepen de vergetelheid in.

Ebooks zijn sowieso goede voorbeelden nu en daarom ligt hierover ook een kwestie bij het Europese Hof. Het Copyright blog van Kluwer zoomt verder in op de aanleiding en waarom het belangrijk is om uitputting van rechten voor digitale content mogelijk te maken. Deel 1 staat nu online en ik neem aan dat het vervolg binnenkort te lezen zal zijn.

Luisterboeken in Kobo Plus

Ik heb er nog geen (pers)bericht van Bol of Kobo over gezien maar Luisterhuis meldde enkele dagen geleden dat Bol luisterboeken gaat aanbieden. De afbeelding/reclame die ze erbij plaatsten maakt duidelijk dat de luisterboeken via Kobo Plus beschikbaar komen en dienen dus om het abonnement nog aantrekkelijker te maken.

Ik heb een abonnement op Audible dat ik ongetwijfeld nog niet kan opzeggen (omdat ik naar Engelstalige luisterboeken luister) maar het is wel een mooie verrijking van Kobo Plus die er aan staat te komen.

#

Tweetweekoverzicht week 14 2019: Microsoft verkoopt geen ebooks meer, predatory OA uitgever krijgt pittige boete, Internet Archive redt deel muziek MySpace en Franse ISP’s moeten Sci-Hub blokkeren

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Microsoft stopt met verkoop ebooks (voordat ze in Europa zijn gestart)

In januari 2017 kondigde Microsoft aan dat ze zouden beginnen met de verkoop van ebooks in de Microsoft Store. In Amerika. Dat deden ze – mijns inziens – vooral om hun Windows (10) ecosysteem te versterken want je kon gekochte ebooks alleen maar lezen op Windows 10 apparaten met behulp van browser Edge.

Waarom je er in hemelsnaam voor zou willen kiezen om ebooks te kopen die je vervolgens niet op andere apparaten kan lezen snap ik niet (vooral niet aangezien er voldoende alternatieven zijn) en kennelijk hebben de Amerikanen dat uiteindelijk ook niet gedaan want Microsoft liet weten dat ze per 2 april stoppen met de verkoop ervan. Na juli 2019 zijn gekochte ebooks zelfs niet meer te lezen. Microsoft vergoedt daarom alle aankopen (netjes maar zoals het hoort) en daarmee komt er (wederom) een einde aan een ebookavontuur van de softwaregigant.

Predatory Open Access uitgever krijgt miljoenenboete

Een boete voor een Open Access uitgever? Jawel, een *predatory* OA uitgever om precies te zijn. Als reguliere wetenschappelijke uitgevers een verdienmodel weten te bedenken voor OA publiceren dan kun je er namelijk op wachten dat er ook hier fraudeurs en oplichters gaan opduiken en dat is precies wat predatory OA tijdschriften doen: de boel oplichten.

En zoals het bij een goede truc hoort kan zo’n praktijk behoorlijk uitgebreid zijn. Een uitgever start een nieuw tijdschrift met een goed uitziende website en organiseert daar bijvoorbeeld een congres omheen om wetenschappers te verleiden er in te publiceren. Het enige verdienmodel is echter om de status van het tijdschrift zo op te krikken dat het aantrekkelijk wordt om er in te publiceren; elke vorm van kwaliteitszorg en peer review ontbreekt omdat de focus alleen ligt op het binnenhalen van het geld. Na verloop van tijd zakt het tijdschrift daardoor in als een slechte pudding maar dan wordt er simpelweg weer een nieuw tijdschrift begonnen.

De Amerikaanse toezichthouder FTC heeft nu echter een oordeel (PDF) binnen van de rechter in een zaak die ze aangespannen hadden tegen een Indiase uitgever. Maar liefst 50 miljoen dollar moet de uitgever betalen en de rechter was niet mild in het oordeel over de praktijken van deze uitgever.

Laten we hopen dat het afschrikwekkende consequenties gaat krijgen voor al dit soort uitgevers.

Internet Archive redt (klein deel van de) muziek van MySpace

Vorige maand bleek dat MySpace bij een migratie van servers bijna 12 jaar aan bestanden was verloren. Hierbij was de schatting dat er ook zo’n 53 miljoen muzieknummers permanent verdwenen zijn. Kwade tongen beweerden dat dit helemaal geen ongeluk was en dat MySpace simpelweg niet meer de opslagruimte hiervoor wilde spenderen. Het is ook moeilijk voor te stellen hoe je ‘eventjes’ zo’n enorme hoeveelheid data kwijt weet te raken natuurlijk.

Ruim 10 jaar geleden blijkt een anonieme academische groep muzieknetwerken onderzocht te hebben en daar ook een dataset van bijna een half miljoen nummers van MySpace gedownload te hebben. Deze set, 1,3 TB groot, is nu geupload naar The Internet Archive waardoor er een klein deel toch weer beschikbaar is.

Franse internetproviders moeten Sci-Hub en LibGen blokkeren

Ongeacht hoe je over Sci-Hub – de site die wetenschappelijke artikelen gratis beschikbaar maakt door betaalmuren te omzeilen – denkt, het feit dat ze door het vrijelijk beschikbaar maken van de artikelen ook inbreuk maken op auteursrechtelijke en contractuele afspraken staat niet ter discussie.

En dus hebben de uitgevers zich in Frankrijk nu vol gestort op het laten blokkeren van de URL’s van zowel Sci-Hub als ‘zustersite’ LibGen. Daar ging de rechter in mee (al kregen de uitgevers niet de carte blanche om automatisch ook nieuwe URL’s van beide sites te blokkeren) en dus zullen de Franse providers nu deze sites moeten censureren. Het zal weinig indruk maken op degenen die er per se toch toegang tot willen behouden aangezien zo’n blokkade niet moeilijk te omzeilen is maar een fraaie oplossing is het bepaald niet.

#

Tweetweekoverzicht week 4 2019: Controlled Digital Lending, 20 jaar DBNL, Library of Congress Free to Use, lezen bij de Mac, copyright na Brexit en Boekenbarometer 2018

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Auteursrechtinbreuk door de Internet Archive?


Vorig jaar lanceerden Amerikaanse bibliotheken hun eigen interpretatie van de Amerikaanse wetgeving als het gaat om het (kunnen) uitlenen van ebooks zonder dat ze dit allemaal verplicht via dure licenties met uitgevers moesten regelen. Een beetje zoals in Europa ook verkend is in welke mate ebooks onder het leenrecht van bibliotheken vallen zeg maar.

In Amerika is dat niet via de rechtbank gegaan maar hebben de bibliotheken, samen met een aantal rechtfaculteiten van vooraanstaande universiteiten zelf een interpretatie opgesteld: Controlled Digital Lending.

De essentie van Controlled Digital Lending is dat, dankzij het uitputtingsrecht (waarbij rechthebbenden geen rechten hebben op verkochte exemplaren van een werk) en het fair use beginsel (dat uniek voor het Amerikaans auteursrecht is), het mogelijk is om een gekocht fysiek exemplaar te digitaliseren en dat uit te lenen met dezelfde restricties als een fysiek boek. Een digitale versie moet dan ook alleen maar aan 1 gebruiker tegelijk kunnen worden uitgeleend (one copy one user) en het moet niet mogelijk zijn om kopieën te maken en die ebooks verder te verspreiden.

Tot zo ver niks aan de hand zou je zeggen.

Behalve dat The Internet Archive vol op deze methode is gedoken en ebooks uitleent aan iedereen die (gratis) lid is van hun speciaal hiervoor ingerichte website Open Library. En dat trekt – je raadt het vast al – nu de aandacht, of zeg maar toorn, van twee van de grootste auteursorganisaties aan beide kanten van de oceaan. Zowel de Society of Authors uit het VK als de Amerikaanse Authors Guild hebben boze brieven gestuurd waarin The Internet Archive wordt gesommeerd te stoppen met deze inbreuken.

Niet verrassend vinden beide organisaties het broodroof en zijn ze van mening dat Controlled Digital Lending geen enkele juridische basis heeft. Er wordt flink uitgehaald en veroordeelt maar het is aannemelijk dat de Internet Archive de boze woorden zal gaan negeren en het op een eventuele rechtszaak zal laten aankomen. Of beide auteursorganisaties ook bereid zijn het zo ver te laten komen is de vraag maar het laatste woord – of boze brief – is nog niet gezegd en geschreven.

DBNL bestaat 20 jaar

De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) is een digitale collectie van teksten die behoren tot de Nederlandse letterkunde, taalkunde en cultuurgeschiedenis van de vroegste tijd tot heden. De collectie representeert het hele Nederlandse taalgebied en komt tot stand door een samenwerking tussen de Taalunie, de Vlaamse Erfgoedbibliotheek en de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag. (dbnl.nl)

In 2019 bestaat de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren precies 20 jaar en dat betekent dat er dit jaar diverse jubileumactiviteiten zullen worden georganiseerd om de aandacht op deze ‘digitale schatkamer’ te vestigen die bestaat uit meer dan 15.000 titels en maandelijks groeit met zo’n 20.000 pagina’s.

Library of Congress free to (re)use

Ik wist van het bestaan niet af maar de Library of Congress blijkt ook een onderdeel op hun website te hebben staan met vrij te (her)gebruiken foto’s en posters. Het zijn allemaal werken waarvan de LoC heeft kunnen vaststellen dat ze inmiddels vrij zijn van auteursrecht of waar de rechthebbende alle rechten heeft vrijgegeven. Bekijk de site hier!

Overigens heeft The Cleveland Museum of Art eveneens tienduizenden afbeeldingen met een CC0 licentie beschikbaar gemaakt voor het publiek en is de set via CC Search te doorzoeken.

Lezen bij MacDonald’s

Mijn kinderen willen altijd graag naar de MacDonald’s voor een Happy Meal. Niet omdat ze zin hebben in de frietjes en de rest van het fast food maar vooral omdat ze de speeltjes willen die er elke maand nieuw in zitten.

Goed nieuws dus dat de Nederlandse MacDonald’s voortaan de keuze gaat geven tussen een plastic speeltje of een leesboekje bij een Happy Meal. In totaal zullen er twaalf verschillende boekjes worden uitgebracht, met iedere maand twee nieuwe exemplaren. De boekjes zijn speciaal voor McDonald’s geschreven door kinderboekenschrijfster Cressida Cowell, bekend van de boekenserie ‘Hoe tem je een draak’.

Gelukkig heb ik kinderen die beiden graag lezen dus ik verwacht geen lastige keuzes :)

Auteursrechtwetgeving na Brexit

Ik was nieuwsgierig hoe het nou precies met de auteursrechtwetgeving gaat na een (eventuele) Brexit. Het Verenigd Koninkrijk heeft natuurlijk, net als alle andere EU landen, hun eigen wetgeving volledig gebaseerd op de EU richtlijn en neemt deel aan een aantal internationale auteursrechtverdragen op dezelfde manier.

Ik snap ook wel dat het in het VK niet hoog op de prioriteitenlijstje staat om uit te zoeken maar gelukkig heeft Jonathan Bailey van Plagiarism Today dat alsnog gedaan. Hij komt tot de conclusie dat er maar weinig gaat veranderen en dat, zeker met alle andere economische problematiek, handelsverdragen en grensafspraken, het sowieso niet logisch is dat de VK hier de komende jaren veel aandacht aan gaat besteden. Nou, dat is goed om te weten dan.

Boekenbarometer 2018 van CB

CB heeft wederom hun barometers voor de boeken en ebookmarkt in Nederland aangepast en kwam afgelopen week met een gecombineerde barometer voor beide over het gehele jaar 2018.

Ik ga nog kijken wat ik nu ga doen op mijn blog aangezien ik elk kwartaal de Ebook Barometer besprak en analyseerde maar dat minder nut heeft als het aantal grafieken dat specifiek voor ebooks is, afgenomen is. Wellicht dat ik het nog één keer per jaar ga doen als de jaarcijfers bekend worden gemaakt.

Over jaarcijfers gesproken: De cijfers laten een stijging van de ebookverkoop ten opzichte van 2017 (4,2%) en een hele lichte krimp zien van de afzet van het fysieke boek (-1,3%). De omzet van e-bookabonnementen zag een stijging van maar liefst 157,1%.

CB registreerde ook een stijging van de ebookuitleningen via de Bibliotheek van 14,7% en met name dat cijfer is bijzonder interessant aangezien ik dat niet aan zag komen. Het is nu wachten tot de Bibliotheek zelf met specifiekere cijfers komt want zoals gewoonlijk vermeldt CB die er niet bij.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top