Tweetweekoverzicht week 36 2019: Kobo Libra H2O, DRM, Facebook datalek, interactieve ebooks, digitale manga & leenrecht onder de loep

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Heb ik iets gemist? Of ben je wat interessants tegen gekomen? Stuur me dan een mail of tweet en dan neem ik het op in het (volgende) tweetweekoverzicht.

De Kobo Libra H2O komt er aan

Afgelopen week kondigde Kobo officieel de opvolger van de Aura H2O (Edition 2) aan: de Libra H2O. Zoals je uit de naam kunt afleiden is het een waterresistente ereader maar qua uiterlijk is het vooral het kleinere broertje (zusje?) van de Forma die vorig jaar uitkwam. Het scherm is wat kleiner (7 inch ipv 8 inch) maar verder is het vooral een betaalbare versie van de Forma.

Ik ben er al een weekje op aan het lezen maar wacht even met de uitgebreide review tot we iets dichter bij de releasedatum zitten zodat de Libra ook daadwerkelijk te koop is (17 september, 179,99 euro). Iedereen die al eens eerder een review van me las zal weten hoe blij ik ben als een ereader bladerknoppen heeft dus ik kan wel alvast zeggen dat ik het een geweldige opvolger vind van de Aura H2O.

DRM kwam de belofte niet na

Ik heb op dit blog vele stukjes staan over DRM – Digital Rights Management – wat ik als een grote plaag zie als het gaat om distributie en verkoop van digitale content in het algemeen en ebooks in het bijzonder. De naam mag dan suggereren dat er mooi beheer van je digitale rechten mogelijk is maar de praktijk is altijd geweest dat het een ordinaire kopieerbeveiliging is die jouw rechten als consument inperkt door gekochte content te beperken met voorwaarden die eenzijdig door de verkoper opgelegd worden.

Erger nog, het is een middel dat ingezet wordt om het normaal te maken dat je als koper van content helemaal niet de eigenaar bent van die content maar daar slechts een gebruiksrecht op koopt. Daar mag iedereen van vinden wat die wil – en geloof me, ik heb genoeg discussies gehad hierover om te beseffen dat iedereen dat ook gewoon doet – maar ik vind het simpelweg niet OK en ga niet mee met de redenering dat ‘het nou eenmaal zo gaat tegenwoordig’.

Ik schrijf tegenwoordig minder over DRM maar Cory Doctorow, auteur & voormalig boekhandelaar, is nog veel feller gekant tegen DRM dan ik dat ben en hij schreef weer eens een column in het recente nummer van Locus. Die ik de moeite van het lezen waard vond met betere argumenten dan ik ze heb eigenlijk.

Gegevens van honderden miljoenen Facebookgebruikers op straat

Een onderzoeker heeft databases gevonden op internet waarin gegevens van 419 miljoen Facebookgebruikers zitten. Dat is een datalek van epische proporties hoewel die gegevens niet door een hack of door Facebook zelf zijn gelekt: ze zijn met behulp van scripts van de Facebook site verzameld door kwaadwillenden enkele jaren geleden toen het nog mogelijk was om gebruikers te zoeken op basis van hun telefoonnummer.

De reactie van Facebook is dan ook dat de dataset verouderd is en dat het door alle dubbelingen eerder om ‘slechts’ 200 miljoen Facebook gebruikers gaat wiens gegevens op straat liggen. Een schrale troost lijkt me aangezien persoonsgegevens, inclusief telefoonnummers, voor de meeste mensen vele jaren hetzelfde blijven en helemaal niet verouderen.

Of en wat Facebook hier aan consequenties van gaat ondervinden is lastig in te schatten maar ik hoop toch echt dat het bedrijf – en de gebruikers – eindelijk eens privacy serieus gaan nemen.

Yeah right.

Waarom interactieve ebooks geen succes zijn geworden

De belofte van ebooks was dat je er zoveel meer mee kon dan de papieren versies. Multimedia natuurlijk maar ook interactieve verhaalvertelling waarbij keuzes van de lezer je door verschillende verhaallijnen loodsten in hetzelfde boek. Ik ben dit soort ebooks gelukkig ook wel eens tegen gekomen maar het zijn tot de dag van vandaag uitzonderingen want bijna alle ebooks blijven toch qua verhaalvertelling trouw aan de manier zoals dat op papier ook gebeurt.

Op Bookriot las ik een artikel over waarom interactieve ebooks nooit een succes geworden zijn. Een aanrader, ook al was het leuk geweest als de auteur de moeite had genomen er een interactieve tekst van te maken ;-)

Manga Rock gaat ‘legaal’

De site (en vooral de Android/iOS apps) Manga Rock bevat zogenaamde scanlations – door fans gescande en uit het Japans vertaalde hoofdstukken – van manga series. Hoewel ik mijn manga bij voorkeur digitaal aanschaf bij Comixology zijn er diverse series waar dat simpelweg geen optie is omdat uitgevers het niet (willen) verkopen in Europa.

Ik heb dan ook meerdere series via Manga Rock gelezen en was verrast dat de eigenaren de stekker uit de site trekken en overstappen naar legaal aanbod. Niet dat scanlations per definitie illegaal zijn maar goed, er hangt wel een grijs wolkje om dat hele fenomeen heen dus ik vermoed dat ze stevige druk van een paar grote uitgevers hebben gehad.

Ik vrees dat ik daarmee afscheid moet gaan nemen van Manga Rock want alleen legaal aanbod betekent dus dat ik daar niks anders meer kan lezen dan de series die ik sowieso al elders koop. Nu maar hopen dat de manga uitgevers hun digitale aanbod uitbreiden zodat ik niet meer hoef te kiezen tussen alles op papier te kopen of de serie via matige vertalingen via internet te lezen.

Leenrecht en dBos

Afgelopen week verscheen een onderzoeksrapport (PDF) van bureau Pleiade over de ontwikkelingen in het leenrecht en dan met name het ‘weglekken’ van leenvergoedingen door het “de Bibliotheek op School”-programma.

De auteurs van het rapport sturen aan op een realistische oplossing om te voorkomen dat schoolbibliotheken allerlei administratieve handelingen moeten gaan verrichten voor registraties van uitleningen en denken daarbij aan een afkoopsom voor uitleningen van boeken in dBos-schoolbibliotheken. Wat zo ongelofelijk logisch en voordehandliggend is dat ik vrees dat het er niet van gaat komen ;-)

Vanaf pagina 41 vind je de conclusies (en de bedragen waar het om gaat) en het is te hopen dat de belangrijkste conclusie – de noodzaak om het leenrecht te moderniseren – opgevolgd gaat worden door de verantwoordelijke minister. Ik ben van mening dat auteursrechtelijke vergoedingen gebaseerd moeten zijn op het daadwerkelijke gebruik waarin de auteurswet voorziet (en dus niet gezien moet worden als een bron van inkomsten door auteurs waar men recht op denkt te hebben) maar er moet wel een werkbare en realistische basis zijn om het voor kinderboekenauteurs ook de moeite waard te laten zijn om dat beroep uit te oefenen.

Of dat lukt met alleen een modernisering van het leenrechtstelsel betwijfel ik echter ten zeerste.

#

Tweetweekoverzicht week 33 2019: Waarom YouTube zo populair is, Storytel groeit, Audible breidt Originals uit en een artikel over keurige boekendieven

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Heb ik iets gemist? Of ben je wat interessants tegen gekomen? Stuur me dan een mail of tweet en dan neem ik het op in het (volgende) tweetweekoverzicht.

YouTube is populair

Er stond een interessante beschouwing in de Washington Post – sorry voor de schermen waar je allemaal langs moet klikken – over waarom YouTube de populairste site is om naar muziek te luisteren. Het komt, in het kort, neer op de aanwezige bootlegs, live optredens, interviews die je nooit aantreft bij Spotify of Apple Music omdat gebruikers die zelf kunnen uploaden.

En YouTube is natuurlijk niet alleen muziek maar ook de plek waar je oneindig veel andere video’s aantreft maar waar je wel constant in aanraking komt met die muziekvideo’s. Het is ook niet voor niets dat YouTube Premium bestaat (een abonnement waar je behalve de vrijwaring van reclames ook de Music dienst bij krijgt die naadloos geïntegreerd is) en dat YouTube prima weet hoe ze gebruikers op hun site kunnen houden.

Tussen de muziek, tech en gamevideo’s door zit ik tegenwoordig ook makkelijk elke dag een uur (of langer) op YouTube en heb ik vorige maand mijn Spotify abonnement vervangen door YouTube Premium. Ik ben na al die jaren kennelijk nu toch aangestoken ;-)

Storytel groeit naar 1 miljoen abonnees

Er zijn geen gegevens over hoe Storytel het in Nederland doet – al zie ik met enige regelmaat de tv reclames voorbij komen – maar wereldwijd doen ze het in elk geval goed. Het Zweedse bedrijf is op dit moment actief in 17 landen en heeft de mijlpaal van 1 miljoen abonnees bereikt.

Ik betwijfel of ebooks hier een significante rol in spelen maar het is zonder twijfel zo dat mensen een abonnementsdienst voor audioboeken veel prettiger vinden dan losse titels aan te moeten schaffen. Zowel qua kosten is dat veel logischer – voor de prijs van 2 of 3 audioboeken heb je een jaarabonnement waarmee je onbeperkt kunt luisteren – maar ook qua gemak natuurlijk. Niks geen heisa om mp3’s te downloaden en op je telefoon te zetten (of de app van de specifieke leverancier te gebruiken).

Ik ben er van overtuigd dat ebooks (ruim 10 jaar geleden) ook met abonnementsdiensten in de markt gezet hadden moeten worden maar daar was evident de tijd niet rijp voor destijds. Goed om te zien dat het met audioboeken wel een succes kan zijn zonder dat bijvoorbeeld bestsellertitels hoeven te ontbreken.

Audible breidt Originals uit

Het is niet alleen Storytel die vooruit kijkt. Ook Audible, wat vooral groot is in de landen waar Amazon ook groot en actief is, draait al heel wat jaren mee met audioboeken. Het is eveneens een abonnementsdienst – al werkt het model iets anders – en richt zich naast de grote en bekende titels vooral op de exclusieve titels die alleen via Audible te beluisteren zijn.

Dat doen ze ook al heel wat jaren door afspraken met uitgevers voor specifieke titels te maken maar de laatste maanden geven ze vol gas door samenwerkingsovereenkomsten met steeds meer partijen te maken. In het Audibe Originals programma zijn al lang niet alleen maar audioboeken opgenomen maar worden hoorspelen, comedies en andere vormen van audiocontent exclusief gemaakt voor en door Audible.

Ik moet zeggen, ik was al groot fan (en gebruiker) van Audible maar dit maakt het allemaal nog leuker :)

Keurige boekendieven

Een paar weken geleden was journalist Emma Curvers op zoek naar mensen met kennis over en ervaring met ebooks. Nou dat heb ik wel durf ik te zeggen en dus leverde ik wat input voor het artikel waar ze mee bezig was voor de Volkskrant.

Dat artikel stond gisteren in de krant en online en leverde al boeiende gesprekken op via Twitter omdat het, denk ik, herkenbaar is voor iedereen met een ereader. Of een mening hierover heeft aangezien Twitter daar ook vol mee zit ;-)

Het toeval wil dat mijn eigen artikel over piraterij van fysieke en digitale boeken in het volgende nummer van IP zal verschijnen – het was al geschreven voordat ik met Emma sprak – dus dat sluit mooi aan denk ik.

En verder nog …

Gestolen wachtwoorden (waar je lijsten met duizenden van vindt op internet) worden vooral gebruikt om illegaal in te loggen op streaming diensten. Dus wie weet ben je niet de enige die Netflix kijkt op jouw account.

YouTube maakt het onmogelijk voor rechthebbenden om handmatig claims in te dienen als er korte muziekfragmenten te horen zijn in video’s. Met deze claims konden rechthebbenden de inkomsten claimen van de video en gingen die dus niet meer naar de maker van de video’s.

Dat klinkt als een mooie stap vooruit en dat is het zeker voor al die video’s waar je letterlijk een paar seconden muziek op de (verre) achtergrond hoort natuurlijk. Het is dus echter niet zo dat rechthebbenden buiten spel worden gezet want het volledig blokkeren van de video en het blokkeren van alle inkomsten voor die video behoren nog steeds tot de mogelijkheden. Oftewel, de kans is groot dat er veel meer video’s geblokkeerd gaan worden onder het mom van ‘als ik er niks aan kan verdienen, dan mag niemand er wat aan verdienen. Of zelfs maar zien’.

Over rechthebbenden en blokkeren van video’s gesproken: Nintendo is ongeveer de koning van het beschermen van de eigen IP’s en blijft video’s (laten) weghalen waarin hun games en de muziek worden aangeprezen en bejubeld. Het valt niet mee om Nintendo fan te zijn vrees ik.

#

Tweetweekoverzicht week 27 2019: Ebook apocalypse, dashboard kerncijfers hbo en internetconsultatie implementatie EU auteursrechtrichtlijn

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Heb ik iets gemist? Of ben je wat interessants tegen gekomen? Stuur me dan een mail of tweet en dan neem ik het op in het (volgende) tweetweekoverzicht.

Nog een keer over DRM en ebooks

Los van je eigen persoonlijke voorkeur voor papieren of digitale boeken, valt niet te ontkennen dat verkopers en uitgevers het zichzelf – en vooral hun klanten – erg moeilijk maken door de hindernissen die opgeworpen worden bij ebooks. Een papieren boek koop je (leen je, krijg je) en kun je gebruiken waar je wilt, hoe je wilt en wanneer je wilt. Op de manier die je wilt.

Ebooks zijn in vergelijking met papieren boeken simpelweg een stuk lastiger. Je hebt er een (specifiek) apparaat voor nodig om ze te kunnen lezen en aangezien uitgevers/verkopers allemaal een vorm van controle willen houden op de verkochte ebooks zijn er vaak ook beperkingen gesteld aan het gebruik ervan. Je koopt een ebook maar je hebt lang niet altijd de vrije keuze om het te gebruiken waar, hoe en wanneer je wilt.

Ik zal niet al mijn redenen en argumenten waarom ik tegen het gebruik van DRM ben gaan herhalen – je vindt tientallen blogposts hierover op mijn blog – maar laat ik het als volgt samenvatten: als je ebooks met DRM koopt dan koop je eigenlijk niets. Je wordt niet de eigenaar en de verkoper bepaalt hoe, wanneer en of je überhaupt die ebooks mag (blijven) lezen.

En dat punt werd helaas maar weer eens bevestigd door Microsoft. Twee jaar geleden begonnen ze met hun eigen ebookwinkel in de Microsoft Store waar ze titels verkochten die alleen maar te lezen waren op Windows 10 apparaten via de Edge browser. Vermoedelijk kregen ze inspiratie door het feit dat Apple dat ook al jaren doet (maar dan voor iOS/MacOS apparaten)?

Deze mogelijkheid was alleen beschikbaar in Amerika maar kennelijk hadden ook de Amerikanen geen zin om te betalen voor titels die alleen in een browser te lezen waren op een Windows 10 tablet/laptop/pc want Microsoft kondigde in april van dit jaar aan te gaan stoppen met de ebookwinkel. En de stekker uit de DRM/ebook servers te trekken waardoor niemand meer toegang heeft tot de gekochte titels.

Wired noemt het een ‘Ebook Apocalypse’ en dat is een passende term. Je kon het zien aankomen maar betalende klanten die daadwerkelijk gebruik maakten van de titels zijn in de aap gelogeerd. Microsoft betaalt alle aankoopsommen terug – dat is tenminste nog iets – maar dat zal een schrale troost zijn als je de boeken kwijt bent die je dacht gekocht te hebben.

Sommigen zullen het als de zoveelste reden zien om toch altijd voor papieren boeken te kiezen. En dat is helemaal prima natuurlijk als je daar mee uit de voeten kunt. Zelf probeer ik breder te kijken dan alleen boeken want DRM is al lang niet meer die kopieerbeveiliging voor dat boek, muziekbestand of die film. Het is een middel dat door grote partijen wordt ingezet om klanten te binden aan hun eigen systemen, hun ecosysteem, dat toegang biedt tot een gigantisch aanbod van digitale content dat helemaal geen tegenhanger meer heeft op fysieke media. We leven nu al in een tijd waarin een aanzienlijk deel van film, video en muziekmateriaal digital-only verspreid wordt en ik ben er van overtuigd dat dit ook voor boeken gaat gelden.

Wat de Microsoft ‘Ebook Apocalypse’ vooral laat zien, denk ik, is dat je als boeken-kopende consument anders moet kijken naar ebooks en dit soort ebookwinkels. Het is niet alleen de digitale variant van een boekenplankje dat je voorheen vulde met (dezelfde) papieren boeken. Het zijn tegenwoordig diensten waar je toegang koopt tot digitale content die steeds vaker uniek gaat zijn voor dat medium. En waar je dus de vraag bij moet stellen of de leverancier betrouwbaar genoeg is om die toegang te blijven bieden gedurende langere tijd (of waar je mee kunt leven als die leverancier danwel dienst compleet weg komt te vallen).

Twijfel je daar aan? Dan moet je het vooral niet kopen zodat deze diensten gedwongen worden om met een beter aanbod en betere ondersteuning te komen. Of Microsoft dat nu ook gaat doen?

Dashboard kerncijfers hbo

Meten is weten. Zo eenvoudig is het meestal niet maar als je inzicht wilt krijgen in hoe goed, succesvol of efficiënt iets is, dan zul je na moeten denken over hoe iets georganiseerd is en hoe je dan kunt meten of iets dan ook daadwerkelijk goed werkt.

De Vereniging Hogescholen heeft al vele jaren ‘Feiten en cijfers‘ op hun website staan waar je de (formeel vastgestelde) gegevens van Nederlandse hogescholen kunt vinden. Over hun financiën, personeel, uitval, instroom, diploma’s en studenttevredenheid bijvoorbeeld. De sectorindelingen en inschrijvingen worden bijvoorbeeld ook gebruikt als basis voor staffels in contentlicenties met uitgevers.

De VH heeft nu ook een viertal dashboards toegevoegd waar je in 1 keer een totaaloverzicht krijgt van de gehele hbo sector, studiesucces, instroom/diploma’s en personeel respectievelijk.

Internetconsultatie implementatie EU auteursrechtrichtlijn

Nederland bewijst dat het implementeren van nieuwe wetgeving ook heel snel kan verlopen want op 2 juli verscheen de internetconsultatie al met het implementatiewetsvoorstel voor de EU auteursrechtrichtlijn.

Het wetsvoorstel zelf is te downloaden (hier) en daar hoort ook de memorie van toelichting bij (hier).

Ik heb alleen nog het deel in het voorstel gelezen met betrekking tot de onderwijsexceptie want na ruim 10 jaar ervaring met het werkbaar krijgen van readerregelingen voor het onderwijs was mijn hoop dat de verruimde mogelijkheden in de EU auteursrechtrichtlijn ook zijn weerslag zouden krijgen in de Nederlandse wetgeving. Helaas lijk ik daar van een koude kermis thuis te gaan komen.

De aanpassing/aanvulling op artikel 16 Aw is heel beperkt en hoewel ik elders vreugde zag over het niet kiezen voor de mogelijkheid om de beschikbaarheid van licenties een rol te laten spelen in de onderwijsexceptie, zag ik juist hierin mogelijkheden om als onderwijssector betere afspraken met uitgevers te kunnen maken over educatief gebruik.

Het is evident dat bij het opstellen van het wetsvoorstel geen enkele partij betrokken is geweest met enige ervaring met het functioneren van de onderwijsexceptie. En met niet 1 maar 2 Netwerken Auteursrechten Informatiepunten in het hoger onderwijs is dat serieus een omissie met gevolgen.

De internetconsultatie loopt tot 2 september – of zoals we in het onderwijs zeggen, het begin van het nieuwe schooljaar – en dat betekent dat het ook nog eens zo goed als onmogelijk is om met een groot aantal reacties uit hogescholen en universiteiten te komen. Ik zal namens mezelf en het Netwerk Auteursrechten Informatiepunten van het hbo reageren maar maak me weinig illusies over de impact daarvan.

Lees je dit en wil je ook reageren? Ga dan naar de internetconsultatiepagina , lees de documenten en laat een reactie achter met jouw ervaringen en verbeterpunten. Ik zal, vanzelfsprekend, een uitgebreide reactie ook hier op mijn blog plaatsen.

#

  • © 2006- 2021 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top