Tweetweekoverzicht week 41 2016: Aldi ebooks, netneutraliteit, Bliyoo community, update voor Kobo Aura ONE en Elly’s Choice wordt Book Choice

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

Aldi ebooks in Duitsland

Aldi Life is het digitale platform van de bekende supermarktketen in Duitsland. Een jaar geleden startte Aldi hiermee om een eigen muziekdienst (gebaseerd op Napster) aan te kunnen bieden en komende week komt daar een nieuwe dienst bij: ebooks. Vanaf 20 oktober zijn er rond de miljoen titels te koop. Of die alleen in de Aldi app te lezen zijn of ook gedownload (met DRM?) kunnen worden is nog niet duidelijk maar het is wel veelzeggend dat Aldi bereid is om op het gebied van ebooks de strijd aan te gaan met grote concurrenten als Amazon.de en het Tolino platform van de Duitse boekhandels (die respectievelijk 4,5 miljoen en 2 miljoen titels in het assortiment hebben).

Strengere netneutraliteit

Afgelopen dinsdag stemde de Eerste kamer in met de strengere variant van netneutraliteit in Nederland. In mei 2016 ging de Tweede Kamer al akkoord maar kwam er een ‘kink in de telecomkabel’ omdat de Europese regelgeving eind april was ingegaan en afweek op enkele punten. Het wetsvoorstel werd echter aangepast en strenger gemaakt dan de Europese versie omdat bijvoorbeeld ook positieve prijsdiscriminatie niet meer toegestaan wordt in Nederland.

En laat nou net op dezelfde dag dat de Eerste Kamer instemde met deze strengere variant, T-Mobile komen met een voorbeeld van zo’n positieve prijsdiscriminatie. Klanten – met een databundel van 6GB of hoger – wordt geen data meer gerekend voor het gebruik van bepaalde muziekstreamingdiensten. Volgens de Europese wetgeving is zero rating, het niet in rekening brengen van data van bepaalde diensten, toegestaan maar nu dus niet meer in Nederland. T-Mobile zal naar de rechter moeten om dit verschil in interpretatie van de Europese wetgeving uit te laten zoeken en heeft al aangekondigd dit te zullen doen.

Lees ook wat er op Solv.nl en bij Tweakers werd gezegd.

Bliyoo begint met eigen community

Goodreads, Hebban en sinds vorige week ook Gelezen Online zijn communities waar het over boeken (lezen) gaat. Deze recentste toevoeging aan de boekencommunities is een initiatief van Bruna/Bliyoo en deze wil met boekentips en recensies (van zowel redactie als lezers) ongetwijfeld de lezers betrekken in het groeiende aanbod van titels in Bliyoo.

Nieuwe 4.1.7729 firmware voor de Kobo Aura ONE

De nieuwe Aura ONE ereader levert ook voor Kobo zelf nog wat hoofdbrekens op kennelijk. Er zijn enkele functionaliteiten verdwenen en toegevoegd aan de standaard Kobo software toen de Aura ONE op de markt verscheen. Helaas kwamen daar ook een paar zeer irritante problemen bij om de hoek kijken want het bleek onmogelijk te zijn om het automatisch synchroniseren uit te zetten waardoor bij veel bezitters in enkele uren de accu leegliep. Daarnaast werkten de leesstatistieken niet meer en werd niet bijgehouden hoeveel je gelezen had.

Vorige week kwam Kobo eindelijk met een update die de meeste problemen moet verhelpen. De leesstatistieken doen het in elk geval weer en de ereader onthoudt nu wel dat je het automatisch synchroniseren uit hebt staan. Na de update liep mijn ereader ineens leeg na een nachtje maar na opnieuw opladen lijkt het nu toch goed te gaan. Nog even aanzien dus of het probleem ook echt verholpen is.

* Sync issues causing high battery drainage seem to be fixed.
* OverDrive changes. (werkt sowieso niet in Nederland)
* Turning off the auto-sync now works.
* Automatic sync won’t happen if you are using the device at the time it should be triggered.
* Finished books are recorded.
* Cleanup of some menus where options didn’t work (e.g. Remove annotations option when book type didn’t support annotations).
* Added “View details” to in-book menu.
* New book filter “Downloaded”. Selecting this shows all books that are on the device whether they were purchased, from OverDrive or sideloaded.

Ik heb de update gedownload en de ereader handmatig bijgewerkt maar de nieuwe versie zou deze of komende week ook automatisch via wifi binnen moeten komen.

Elly’s Choice wordt Book Choice

Het was al duidelijk dat Elly’s Choice verder kijkt dan alleen de Nederlandse klanten. Nathan Hull, voorheen van Penguin Random House en Mofibo, licht volgende week tijdens de Frankfurter Buchmesse de internationale plannen toe van Elly’s Choice. In een interview met Publishing Perspectives wordt in elk geval al duidelijk dat het platform een naamsverandering krijgt naar Book Choice in de eerste maanden van 2017 en dat het aanbod uitgebreid wordt naar meerdere landen in meerdere talen.

Iets waar ik zelf heel benieuwd naar ben want ik ben er zelf van overtuigd dat een ebookdienst het moet hebben van goede curatie en niet van een (onrealistisch en onmogelijk) streven om alles aan te bieden – sturen op een goede selectie die past bij de doelgroep is waar bibliotheken zich al eeuwen lang mee bezig houden – en lees ook tot mijn vreugde dat Hull hierin de mogelijkheid ziet om ook backlist titels van uitgevers digitaal aan te bieden. Iets waarvan ik hoopte dat bibliotheken het zouden oppakken met uitgevers in hun ebookplatform maar wat nooit van de grond is gekomen.

Nu maar hopen dat met Book Choice het mogelijk wordt dat Nederlandse lezers ook Engelstalige (SF) titels kunnen kopen want in dat geval hebben ze er alvast 1 abonnee bij.

En verder nog ….

#

Over het veranderen van lettertypes op ereaders en uitgevers die dat bemoeilijken

Eén van de grootste voordelen van het lezen van ebooks is dat je zowel de lettergrootte als het lettertype naar eigen smaak kunt aanpassen. Maar wist je dat het veranderen van lettertypes lang niet altijd (goed) werkt op ereaders omdat uitgevers steeds vaker lettertypes embedden (insluiten) in de ePub-bestanden? En dat uitgevers nog steeds niet goed testen of de door hun verkochte ebooks wel volledig werken op ereaders? Wat is nou precies het probleem en – nog belangrijker – wat kun je zelf doen om alsnog het lettertype op je ereader te kunnen veranderen als de uitgever dit niet netjes geregeld heeft?

Ik kreeg een mail van een lezer die tegen dit probleem was aangelopen:

Ik lees de ebooks van Elly’s Choice op mijn Kobo Aura. Het liefst lees ik tekst in schreefloze letter, zoals AvenirNext of GillSans maar helaas is niet bij alle boeken het lettertype en -dikte in te stellen. Elly’s Choice zegt hieraan niets kunnen doen omdat het boek door de uitgever zo wordt aangeleverd.

Ik heb het probleem aan Kobo voorgelegd en erbij verteld dat het lettertype van het colofon en hoofdstuktitel wel is te wijzigen maar niet de tekst van het boek zelf. En – opmerkelijk – bij het zelfde boek op de iPad is het lettertype wel te veranderen. Reactie Kobo: iPad werkt anders en Elly’s Choice heeft gelijk, d.w.z. voor een oplossing moet ik bij de uitgever zijn. Van de uitgever kreeg ik een nieuw bestand. Geen verschil! Later liet de uitgever nog weten dat ze het bestand nog eens tegen het licht hebben gehouden en dat de betreffende ePub voldoet aan internationale afspraken.

Verwijzing naar internationale afspraken draagt niet bij aan een oplossing. Geen idee waarover die afspraken gaan. En uitgevers die zorgen voor ePubs met instelbaar lettertype hebben het – denk ik – beter begrepen. Nu mijn vraag: Is het niet kunnen instellen van het lettertype en -dikte op ereaders een bekend probleem?

De ene ePub is de andere niet

Verrassend genoeg is het antwoord op de gestelde vraag dat het nauwelijks een bekend probleem lijkt te zijn in de zin dat de fora op internet niet vol staan met deze problematiek. Dat wil echter niet zeggen dat het geen probleem is. Als je kijkt naar de titels die in het abonnement van Elly’s Choice zaten de afgelopen 6 maanden dan blijkt dat er steeds vaker ebooks tussen zitten waarbij je het lettertype niet kunt veranderen op een ereader.

Voor de goede orde, dit heeft inderdaad niets met Elly’s Choice te maken maar met de wijze hoe de ePub-bestanden door de uitgevers opgemaakt worden. Hetzelfde zie je dus bij de titels die je bij de overige ebookwinkels koopt.

Het probleem is dat er steeds vaker voor gekozen wordt om de lettertypes die in (de opmaak van) het ebook gebruikt worden in te sluiten in het ePub bestand zelf. Dat heeft als voordeel dat ereading apps voor PC, iOS en Android het ebook tonen zoals de uitgever het bedoeld heeft. Inclusief het exacte lettertype. Bijna alle ereading apps zijn echter nog wel in staat om het lettertype te veranderen in één van de lettertypes die door de betreffende app wordt ondersteund.

Dat komt enerzijds omdat alle ePubs moeten voldoen aan de internationale ePub standaard (waar in het antwoord door de uitgever aan de vraagsteller aan gerefereerd wordt en die vereist dat een leesprogramma het lettertype moet kunnen aanpassen) en anderzijds aan de grotere flexibiliteit die ereading apps hebben om ePub-bestanden te tonen die niet geoptimaliseerd zijn voor het gebruik op dat specifieke apparaat.

En in dat laatste zit het probleem. De ePub standaard beschrijft gedetailleerd aan welke eisen voldaan moet worden maar dan nog kan het zijn dat een ePub iets anders wordt weergegeven op verschillende apparaten. En het insluiten/embedden van lettertypes in de ebooks is helaas het beste voorbeeld van wat je daar als consument van kunt merken.

Ereaders zijn geen tablets

Embedded lettertypes zijn gewoon toegestaan in de ePub standaard en dat is de reden dat uitgevers er ook gebruik van maken om ebooks zo fraai mogelijk er uit te laten zien als je ze leest. Het gebruik er van is echter wel aan voorwaarden verbonden in de standaard die lang niet altijd netjes gevolgd worden. In de praktijk kom je dus heel vaak ebooks tegen die embedded lettertypes bevatten maar die niet aan al die strikte voorwaarden voldoen.

De meeste ereading apps voor pc, tablet of smartphone doen daar niet moeilijk over. Die negeren, overschrijven of vullen juist zelf instellingen in zodat een ebook alsnog (goed) getoond kan worden, ook al voldoet het niet aan aan de standaard in de strikte zin van het woord. Ereaders zijn echter een stuk beperkter in de mogelijkheden en kunnen niet altijd goed overweg met ePubs die niet 100% aan de standaard voldoen.

Er zijn, blijkt uit Gfk onderzoek, anderhalf miljoen ereaders in omloop in Nederland. Ereaders waar (alleen) ebooks op gelezen kunnen worden. Ereaders die, op een enkele uitzondering na, problemen hebben om het lettertype te kunnen veranderen van de ebooks als die embedded lettertypes bevatten.

Kun je wel of niet het lettertype veranderen op je ereader?

Ik heb ca. 20 Nederlandse ebooks getest op mijn Kobo Aura die afkomstig zijn van Kobo zelf, Elly’s Choice en Telekids Boeken. Bij ruim de helft bleek het niet mogelijk te zijn om het lettertype (volledig) aan te passen tijdens het lezen en bleef het op het standaardlettertype staan. Dankzij de vraagsteller kon ik bij 1 titel beschikken over drie verschillende exemplaren van de uitgever zelf (via Elly’s Choice), de gekochte ePub via Kobo en de KePub zoals die door Kobo rechtstreeks op de Kobo ereaders wordt gezet als je het boek via Kobo zelf koopt.

Hierdoor werd het meteen duidelijk dat het probleem veroorzaakt wordt door de aanwezigheid van embedded lettertypes. Het KePub formaat is een aangepast formaat van Kobo zelf en één van de dingen die het doet is het verwijderen/negeren van embedded lettertypes zodat je ook kunt wisselen tussen de lettertypes die op de Kobo ereaders geïnstalleerd staan. De bij Kobo gekochte titel werkt probleemloos als je het ebook synchroniseert naar je Kobo ereader toe maar als je de titel uit je account downloadt en handmatig op je ereader zet, dan kun je het lettertype niet meer aanpassen.

Hoe erg is dat nou dat je het lettertype niet kunt aanpassen op je ereader, hoor ik je zeggen? Allereerst is het frustrerend als je, zoals de vraagsteller, een voorkeur hebt voor een bepaald soort lettertype en dat niet kunt gebruiken bij een gekocht ebook. Het is zoals gezegd nou net één van de voordelen van lezen op een ereader en het is irritant als het niet mogelijk is omdat een uitgever geen rekening houdt met hoe het ebook leest op ereaders.

Daarnaast is het voor sommigen meer dan alleen een luxe.

Mensen met dyslexie kunnen beter (of zelfs alleen maar) ebooks lezen met behulp van het lettertype OpenDyslexic dat o.a. op de Kobo ereaders aanwezig is. Die functionaliteit valt volledig weg als je het standaard lettertype van een ebook niet kunt aanpassen naar OpenDyslexic.

Wat kun je doen om wel het lettertype te veranderen van ebooks op je ereader?

Als je een ebook koopt die je op je ereader wilt gaan lezen – en je vindt het belangrijk om het lettertype van jouw voorkeur te gebruiken – dan zul je de embedded lettertypes uit het ePub-bestand moeten halen. Controleren of er uberhaupt embedded lettertypes in je ebook zitten en ze vervolgens te verwijderen klinkt als een hoop werk maar gelukkig kan dit relatief eenvoudig. Er zijn twee plugins voor het ebookbeheerprogramma Calibre waarmee je de lettertypes snel kunt verwijderen uit je ebooks.

Heb je een ereader van Kobo? Dan kun je gebruik maken van het feit dat het KePub formaat altijd het veranderen van lettertypes mogelijk maakt. In dit artikel staat beschreven hoe je de KoboTouchExtended plugin installeert in Calibre. Deze plugin zorgt er voor dat alle ebooks vanuit Calibre automatisch in het KePub formaat op je ereader terecht komen. Je hoeft dus nooit zelf te controleren of een ebook wel of niet werkt, je kunt bij alle ebooks gegarandeerd het lettertype veranderen op je ereader.

Je hebt een ander merk ereader met een ebook waar je het lettertype niet van kunt veranderen? Dan kun je de plugin Modify ePub installeren in Calibre waarmee je *per ebook in je bibliotheek* de embedded lettertypes kunt verwijderen.

  • Ga in Calibre naar Voorkeuren (Preferences) en klik links onderaan op Plug-ins (Plugins);
    veranderen van lettertypes
  • Klik in het scherm van Plugins wederom links onderaan op Nieuwe plug-ins verkrijgen (Get New Plugins);
    veranderen van lettertypes
  • Filter de goede plugin eruit door rechtsbovenaan ‘modify’ in te tikken. Je houdt dan alleen de Modify ePub plugin over die je kunt installeren;veranderen van lettertypes
  • Klik op OK om de Modify ePub knop in het hoofdmenu zichtbaar te krijgen en de installatie is klaar!
  • Heb je een ebook waar je de embedded lettertypes uit wilt halen, dan selecteer je dat boek in de Calibre bibliotheek en klik je op de Modify ePub knop;
  • Vink nu (alleen!) Remove embedded fonts aan en alle lettertypebestanden worden uit de ePub gehaald.
    veranderen van lettertypes
    De oorspronkelijke ePub wordt als backup bewaard maar je kunt de nieuwe versie naar je ereader sturen en nu wel het lettertype veranderen.

Hoewel je er dus gelukkig zelf voor kunt zorgen dat je het lettertype van je gekochte ebooks kunt veranderen op ereaders, is het natuurlijk ronduit triest dat je als consument zelf dit soort stappen moet ondernemen. Je mag verwachten dat als je een ebook koopt (al dan niet via een abonnement), het ook optimaal te lezen is op je ereader van je keuze.

Dat uitgevers kennelijk niet allemaal de moeite (willen of kunnen) nemen om er voor te zorgen dat hun ebooks naar behoren werken op de 15 miljoen ereaders in Nederland is echter niet iets wat je zo maar hoeft te accepteren. Door ze aan te spreken op wat er niet deugt aan de ebooks kunnen consumenten wel degelijk iets veranderen aan hoe uitgevers dit aanpakken. Heb je dus een ebook gekocht waar je het lettertype niet van kunt veranderen op je ereader? Mail dit dan naar de uitgever van dat ebook om ze laten weten dat je dit niet OK vindt. Geef ze de gelegenheid om hun ebooks te verbeteren maar geef vooral het signaal af dat je dit punt belangrijk genoeg vindt om daar een klacht over in te dienen. Zelfs als ze zich verschuilen achter het argument dat het ebook ‘aan de internationale standaard voldoet’.

Laat het ook de webwinkel of leverancier weten waar je de ebooks gekocht hebt. Ze zijn inderdaad niet verantwoordelijk voor de kwaliteit van de ePubs maar je kunt ze wel aanspreken op de kwaliteit van hun dienstverlening. Bol.com werkt samen met Kobo en als je het lettertype van de bij Bol.com gekochte en gedownloade ebooks niet kunt wijzigen op de bij Bol.com gekochte ereader, dan heeft Bol hier ook een verantwoordelijkheid in en kunnen ze mijns inziens best een mailtje sturen naar de uitgever om aan te geven dat ze dat niet wenselijk vinden. Hetzelfde geldt voor Elly’s Choice en alle andere ebookwinkels natuurlijk.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top