EPUB 3 ebooks lezen met Readium (voor de desktop)

epub 3 ebooks readiumDigitale kinderboeken,  prentenboeken en zelfs ‘gewone’ romans zijn steeds vaker (alleen) in het EPUB 3 bestandsformaat beschikbaar dat niet op ereaders – en slechts in een enkele ereading app – geopend en gelezen kan worden. Readium is een project en software dat beoogt alle EPUB 3 ebooks goed weer te geven maar was jarenlang alleen maar beschikbaar als Chrome app. Inmiddels is er eindelijk een versie uit voor op de desktop.

Wat is EPUB 3?

EPUB (Electronic PUBlication) is het ebookformaat dat (o.a.) in Nederland gebruikt wordt. Het is ontwikkeld door International Digital Publishing Forum (IDPF) en hoewel het een open formaat is moet een dergelijk bestand aan diverse eisen voldoen om een EPUB te ‘mogen’ zijn. Een EPUB bestand is feitelijk een archief waar een groot aantal XML, HTML, CSS en JPG of GIF bestanden in kunnen zitten: een soort miniwebsite die als één bestand verpakt is.

Het belangrijkste kenmerk van het EPUB ebookformaat is dat de tekst van het ebook ‘reflowable’ is, wat wil zeggen dat het geen vaste layout heeft zoals een PDF bestand maar zich kan aanpassen aan de grootte van het scherm waar het op bekeken wordt maar ook door lettergrootte, regelafstand en marges aan te passen in de ereading app of ereader waar het ebook op gelezen wordt.

De meest voorkomende variant van EPUB ebooks is het EPUB 2 formaat. Dat is bedoeld voor (alleen) tekst met weliswaar basale mogelijkheden voor afbeeldingen maar zonder verdere poespas. Ideaal voor romans dus maar minder of niet geschikt voor studieboeken, prentenboeken en andere boeken waar meer of andere eisen aan de vormgeving worden gesteld.

Om die reden werd in 2011 het EPUB 3 ebookformaat als opvolger geïntroduceerd. Dit formaat is gebaseerd op HTML 5 en ondersteunt daarmee ook audio, video en (een beperkte vorm van) interactiviteit. Het biedt ook aanzienlijk meer geavanceerde mogelijkheden om de vormgeving te bepalen van een ebook: behalve ‘reflowable’ kunnen EPUB ebooks nu ook een vaste layout hebben, mogen er lettertypes ingesloten worden en kan er met (grote) afbeeldingen, geluid en video gewerkt worden. Het EPUB 3 formaat is niet alleen ideaal voor digitale kinderboeken, prentenboeken en studieboeken maar je ziet het ook steeds vaker gebruikt worden voor (alleen) tekst boeken waar een iets uitgebreidere vormgeving voor gebruikt wordt om het te laten matchen met de fysieke versie van de titel.

Het lastige voor een consument is dat je op het eerste oog geen verschil ziet tussen ebooks in het EPUB 2 formaat of het EPUB 3 formaat. Beide hebben de .epub extensie en je moet de inhoud bekijken voordat je er achter komt of het ebook wel te lezen is op een ereader. Bij prentenboeken is dat vooraf wel duidelijk natuurlijk maar bij heel veel andere boeken is het maar de vraag of je die wel of niet kunt lezen op het apparaat (of leesapp van je keuze. Steeds meer ebookwinkels geven aan dat een titel in EPUB 3 formaat is maar ze doen het lang niet allemaal en ze hebben ook verschillende manieren om er mee om te gaan. Bij Bol en Kobo bijvoorbeeld wordt het niet aangegeven maar kun je EPUB 3 boeken gewoon in de eigen leesapp lezen. Download je liever je gekochte ebooks en lees je in een andere app? Dan heb je kans dat dit niet gaat werken.

Readium

Readium is een project van het International Digital Publishing Forum (IDPF) dat als doel heeft om open source software beschikbaar te stellen waarmee EPUB 3 publicaties (ebooks) gelezen kunnen worden. Al in 2012 kwam Readium als webapp beschikbaar in Chrome – het wordt ontwikkeld met dezelfde software als waar Chrome mee gemaakt wordt – maar daarna verzandde het project een beetje.

Hoewel Readium zeer goed werkt in Chrome is het natuurlijk niet zo handig dat je verplicht Chrome moet gebruiken om EPUB 3 ebooks te kunnen lezen. Een jaar geleden zijn ze daarom met de ontwikkeling begonnen van een Readium versie die je (zelfstandig) op de computer kunt installeren.

Students use intensively their PC or Mac to access textbooks; visually impaired people commonly use a PC with a “screen reader” application to access any type of publication; and more generically, many ebook readers in public libraries, at work or at home, would like to access EPUB files on there desktop computer. But there was no good open-source EPUB reading application for them.(bron)

De allereerste versie is twee weken geleden vrijgegeven voor Linux, Mac en Windows. Dat is nog echt een hele basale alphaversie die verre van compleet is – en nog niet op kan boksen tegen de Chrome webapp – maar nog steeds interessant als je EPUB 3 ebooks wilt kunnen lezen op een makkelijke manier.

readium desktop

De Windows versie zie je hierboven. Readium is tweetalig (Frans en Engels) en heeft het vervelende kenmerk dat die bij mij altijd in het Frans begint. De hulpschermen zijn allemaal nog leeg en het feit dat het ‘download icoontje’ (de pijl) wordt gebruikt om ebooks te openen is niet erg logisch.

Heb je de ebooks er eenmaal in opgeslagen dan worden ze in de weergave met omslagen getoond maar je kunt kiezen voor een lijstweergave. Door op een omslag te klikken kun je kiezen voor lezen of verwijderen en als je wilt lezen wordt een tweede venster geopend.

readium desktop

Dat werkt voor het ene EPUB 3 boek ook beter dan voor het andere. Dagboek van een muts bestaat uit ‘gewone’ pagina’s en wordt vlekkeloos getoond. Boer Boris en het Pim & Pom boekje zijn prentenboeken en daar schaalt het venster niet perfect naar de grootte van de afbeeldingen. Ze zijn goed te lezen, begrijp me niet verkeerd, maar optimaal is het niet.

readium desktop

Dat komt deels ook omdat er nog maar nauwelijks iets in te stellen valt. Je kunt alleen de lettergrootte en de uitlijning aanpassen en de wijze van bladeren beïnvloeden. Bij die laatste kies je dan tussen bladeren als pagina’s of een scrollende lijst van tekst/afbeeldingen. Lees je een EPUB 2 boek dan is ‘paginated’ ook de enige optie om twee pagina’s op een scherm te zien te krijgen.

Readium in deze fase is nog geen aanrader maar kan wel degelijk de moeite van het proberen waard zijn als je tegen een ebook aanloopt dat je op geen andere manier goed kunt lezen. Het is echter wel te hopen dat deze desktopversie (vlot) verder ontwikkeld wordt zodat het ook een volwaardige optie wordt om multimediale ebooks op je pc te kunnen lezen.

#

Tweetweekoverzicht week 50 2017: Kameleon ebooks, Nederlandse Publiekdomeindag, Delpher, Twitter Threads en het einde van Storify en netneutraliteit

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

De Kameleon boeken komen naar je ereader

In mijn jeugd verzamelde ik alle boeken van de Kameleon via verkoop van bibliotheekexemplaren en door jarenlang mijn zak- en verjaardagsgeld eraan te spenderen. Nu is het 35 jaar later en komt uitgeverij Kluitman in januari 2018 met de ebooks. Ze gaan 5 euro per stuk kosten en dat betekent dat ik, met meer dan 60 delen, niet in één keer mijn papieren exemplaren kan/zal gaan vervangen.

Na de tegenvallende digitale uitgaves van de (eerste) 32 delen van de Bob Evers serie door Overamstel uitgevers – die ik stuk voor stuk zelf heb moeten corrigeren en redigeren dankzij de vele OCR fouten in de tekst – ben ik iets voorzichtiger met mijn enthousiasme maar ik ga zeker een paar delen aanschaffen komende maand. En misschien is het een mooie gelegenheid om het dan weer eens te hebben over de kwaliteit van ebooks die van oudere titels worden gemaakt.

Eerste Nederlandse Publiekdomeindag

Op 1 januari worden traditioneel altijd nieuwe wetten van kracht maar wist je dat er op 1 januari ook elk jaar weer auteursrechten verlopen op werken? In de meeste landen beschermt het auteursrecht de werken tot zeventig jaar na het overlijden van de maker(s) en op 1 januari van het jaar erna komen de werken in het zogeheten publiek domein te vallen. Iedereen kan dan zonder toestemming of vergoeding dat werk voor eigen doeleinden gebruiken.

Sinds 2010 wordt dit heuglijke feit dan ook gevierd door 1 januari uit te roepen tot publiekdomeindag en stil te staan bij werken die dat jaar in het publiek domein zijn gekomen.

In Nederland werd er echter niet heel veel aandacht aan besteed maar dat verandert nu. Op 5 januari 2018 organiseert Kennisland in samenwerking met Creative Commons Nederland, Wikimedia Nederland en de Koninklijke Bibliotheek de eerste Nederlandse Publiekdomeindag. Er wordt aandacht besteed aan de makers die in 1947 overleden zijn en wiens werken vanaf 1 januari dus in het publieke domein komen maar ook hoe die werken nu gebruikt kunnen worden en wat de juridische aspecten zijn. Niet te missen dus.

Drie landelijke dagbladen toegevoegd aan Delpher

Sinds vorige week dinsdag zijn er bijna een miljoen pagina’s kranten toegevoegd aan Delpher. Het gaat om Parool, Volkskrant en Trouw uit de periode 1945 tot en met 1995 waarmee het historische krantenarchief een mooie aanvulling heeft gekregen. Het betekent namelijk dat nu alle grote Nederlandse dagbladen vertegenwoordigd zijn in het archief en te doorzoeken zijn tot 1995.

Twitter lanceert threads

Weet je nog, lang geleden, dat je slechts 140 tekens had voor een tweet? Nou, als je dus per se een langere tekst wilde tweeten dan kon je zelf de tekst opknippen in meerdere tweets en ze handmatig nummeren zodat het een reeks vormde. Een tweetstorm heet dat en er waren zelfs diverse webtools waarmee je dergelijke tweetstorms kon maken en die het opknippen-en-nummeren voor je deden.

Twitter heeft weliswaar de limiet voor tweets verruimd naar 280 tekens maar ja, als je langere tweets wil sturen dan moet je nog steeds zelf knippen en nummeren. Daarom heeft Twitter nu zelf ‘threads’ geïntroduceerd waarmee je een reeks van twee of meer tweets kunt plaatsen en die vervolgens als een ‘draadje’ te bekijken zijn.

tweetstorm tweetweekoverzicht

Je kunt deze optie op dit moment alleen vinden op de Twitter site en de officiële apps maar dat zal niet lang duren voordat ook de overige twittercliënts het zullen ondersteunen.

Bij dit soort tweets komt dan ‘Show this thread’ te staan zodat je de overige tweets ook kunt zien. Ze worden overigens niet genummerd waardoor de volgorde ook niet altijd even duidelijk is en dat is wel jammer. Heel overzichtelijk vind ik het namelijk niet en met de langere 280 tekens tweets zat ik niet te wachten op nog meer doorklikken in mijn tijdlijn.

Einde van Storify

Ooit was Storify een handige tool om posts van Twitter en Facebook te bundelen tot één verhaal en ik heb het ooit nog gebruikt voor het maken van verslagen van twitterchat #blogpraat. Maar vermoedelijk ben ik niet de enige die het al jaren niet gebruikt heeft want vorige week kwam de aankondiging dat er geen nieuwe accounts meer aangemaakt kunnen worden en dat de dienst per mei 2018 gaat sluiten.

Waarmee ook alle gemaakte stories van het net zullen verdwijnen. Mocht je ze willen bewaren dan kan dat maar je zult zelf je blog moeten updaten als je ze embed hebt in oude blogposts vrees ik.

Einde van netneutraliteit in Amerika

Afgelopen donderdag heeft de Amerikaanse telecomtoezichthouder FCC gestemd over het aanpassen van de regelgeving voor netneutraliteit in Amerika. Zoals verwacht gingen de drie Republikeinse commissieleden in tegen de publieke opinie en konden de twee tegenstemmen van de Democratische leden niet verhinderen dat netneutraliteit afgeschaft werd.

Netneutraliteit is het beginsel dat providers bepaalde webdiensten niet mogen bevoordelen of benadelen door het dataverkeer van die diensten apart te behandelen. Het voorkomt bijvoorbeeld dat providers extra geld vragen voor webdiensten die meer dataverkeer opleveren (zoals streaming diensten). Maar het is vooral bedoeld om er voor te zorgen dat internet open en toegankelijk blijft voor zoveel mogelijk aanbieders en afnemers.

De gevolgen hiervan in Nederland zijn zeer beperkt en het is vooral in Amerika zelf waar de consequenties merkbaar kunnen worden. Tenminste, als het ook zo ver komt. De eerste rechtzaken zijn nu namelijk al aangespannen tegen de FCC en het zal moeten blijken of het besluit van de FCC ook stand houdt in de rechtbank.

En verder nog …

Tja.

Om oneerlijke beïnvloeding tegen te gaan van leveranciers en auteurs die met (nieuwe) accounts positieve reviews plaatsen bij hun eigen producten (of negatieve bij die van hun concurrenten), heeft Amazon nieuwe regels ingesteld. Er kunnen alleen nog maar reviews geplaatst worden als dat account minstens 50 dollar uitgegeven heeft op Amazon.

EPUB 4 misschien?

Ook volgend jaar weer twee mooie kinderboeken voor een heel zacht prijsje!

#

EPUB 3 ebooks (van Telekids Boeken) openen en lezen in Readium

epub 3 ebooks readiumSteeds meer digitale kinderboeken en prentenboeken zijn in het nieuwe EPUB 3 bestandsformaat beschikbaar dat niet op ereaders – en slechts in een enkele ereading app – geopend en gelezen kan worden. Deze maand bijvoorbeeld zijn maar liefst zes van de tien kinderboeken van Telekids Boeken in dit ebookformaat.

Wat is het verschil tussen EPUB 2 en EPUB 3? Hoe kun je zien of het een EPUB 3 ebook is en,nog belangrijker, hoe kun je die dan openen en lezen?

Wat is EPUB 3?

EPUB (Electronic PUBlication) is het ebookformaat dat (o.a.) in Nederland gebruikt wordt. Het is ontwikkeld door International Digital Publishing Forum (IDPF) en hoewel het een open formaat is moet een dergelijk bestand aan diverse eisen voldoen om een EPUB te ‘mogen’ zijn. Een EPUB bestand is feitelijk een archief waar een groot aantal XML, HTML, CSS en JPG of GIF bestanden in kunnen zitten: een soort miniwebsite die als één bestand verpakt is.

Het belangrijkste kenmerk van het EPUB ebookformaat is dat de tekst van het ebook ‘reflowable’ is, wat wil zeggen dat het geen vaste layout heeft zoals een PDF bestand maar zich kan aanpassen aan de grootte van het scherm waar het op bekeken wordt maar ook door lettergrootte, regelafstand en marges aan te passen in de ereading app of ereader waar het ebook op gelezen wordt.

De ebooks die je – tot nu – gekocht, gedownload en gelezen hebt zijn waarschijnlijk allemaal EPUB 2 bestanden. Dit is, ongeacht het nummer, eigenlijk de eerste versie van het ebookformaat dat in 2007 ontwikkeld werd. Het is bedoeld voor (alleen) tekst met weliswaar basale mogelijkheden voor afbeeldingen maar zonder verdere poespas. Ideaal voor romans dus maar minder of niet geschikt voor studieboeken, prentenboeken en andere boeken waar meer of andere eisen aan de vormgeving worden gesteld.

Precies om die reden werd (al) in 2011 het EPUB 3 ebookformaat als opvolger geïntroduceerd. Dit formaat is gebaseerd op HTML 5 en ondersteunt daarmee ook audio, video en (een beperkte vorm van) interactiviteit. Het biedt ook aanzienlijk meer geavanceerde mogelijkheden om de vormgeving te bepalen van een ebook: behalve ‘reflowable’ kunnen EPUB ebooks nu ook een vaste layout hebben, mogen er lettertypes ingesloten worden en kan er met (grote) afbeeldingen, geluid en video gewerkt worden. De huidige en recentste versie van het EPUB ebookformaat is 3.0.1 en is al sinds 2014 de standaard.

Maar waar zijn die EPUB 3 ebooks dan?

Toch kom je ze bijna nergens tegen en dat heeft een goede reden: door de uitgebreidere (multimediale) mogelijkheden kunnen ereaders en veel ereading apps niet overweg met EPUB 3 ebooks. iBooks van Apple is één van de weinige uitzonderingen en in de iBook Store vind je dan ook een redelijke verzameling digitale studieboeken die gebruik maken van bijv. video en de interactiviteit die het formaat biedt.

Maar buiten iBooks om moet je redelijk goed zoeken om er eentje tegen te komen. Dat is ook wel logisch want voor de meeste titels heb je de mogelijkheden van het EPUB 3 formaat ook helemaal niet nodig. Tachtig procent van de verkochte ebooks vallen in de categorie literaire fictie en bestaan dus gewoon primair uit alleen tekst. In het eerste kwartaal van 2016 ging het bij slechts 2,6% van alle verkochte ebooks om een EPUB 3 (bron).

Uit de cijfers van CB is niet af te leiden wat voor ebooks dat precies zijn maar het gaat in elk geval ook om kinder- en jeugdboeken. Dat weet ik omdat ik sinds vorig jaar een abonnement heb op Telekids Boeken, een spinoff van Elly’s Choice waarbij je elke maand 10 ebooks kunt downloaden voor kinderen tussen de 3 en 12 jaar. De afgelopen maanden bevatte het aanbod van titels steeds vaker EPUB 3 ebooks en deze maand zijn zelfs zes van de tien titels in dit nieuwe ebookformaat. Ebooks die niet (of niet goed) geopend kunnen worden in Adobe Digital Editions of in één van de ereading apps voor iOS of Android. En nee, ze kunnen ook niet op een ereader gelezen worden.

Maar hoe kun je ze dan wel lezen?

Readium, een EPUB 3 reader voor Chrome

Eén van de beste voorbeelden van een EPUB 3 ebook is een prentenboek dat voorzien is van een voorleesstem. Een prentenboek bevat grote tekeningen waar de tekst meestal in verwerkt is (op een vaste plek) waarbij vaak de linker- en rechterpagina’s samen één geheel vormen. Als daar dan ook nog een vertelstem aan toegevoegd is die het verhaaltje voorleest dan heb je echt een multimediaal ebook te pakken.

In maart konden de abonnees van Telekids Boeken ‘We hebben er een geitje bij’ van Marjet Huiberts downloaden en deze maand ‘Pip en Posy en de lievelingsknuffel’ van Axel Scheffler. Beide zijn prentenboeken en beide bevatten audiobestanden (ze worden voorgelezen door Georgina Verbaan).

Beide heb ik geprobeerd te openen in Adobe Digital Editions, Google Play Books, iBooks en Bluefire Reader zonder succes. Soms waren de pagina’s (los) te zien, nog vaker bleven de pagina’s blanco en hoewel er soms audio te horen was, liep dit niet synchroon met de pagina’s.

De enige manier voor mij om de prentenboeken te lezen – inclusief audio – bleek Readium te zijn. Readium is een project van hetzelfde International Digital Publishing Forum dat als doel heeft om open source software beschikbaar te stellen waarmee EPUB 3 publicaties gelezen kunnen worden. Readium is echter alleen als web applicatie in de Chrome browser te gebruiken en dus alleen beschikbaar in de Chrome Web Store.

Na installatie van de webapp kun je Readium openen in Chrome en simpelweg de EPUB bestanden toevoegen aan de bibliotheek. Het goede nieuws is dat alle EPUB 3 ebooks vlekkeloos werken in Readium. Het slechte nieuws is dat je dus verplicht de ebooks op een desktop, laptop of Surface tablet moet lezen omdat je Readium niet in de Chrome browser op Android of iOS kunt installeren.

epub 3 lezen readium
In Readium kun je de audio vlekkeloos en synchroon afspelen [1] en worden de tegenoverliggende pagina’s keurig als één geheel getoond [2].

EPUB 2 of EPUB 3?

Helaas vermeldt Telekids Boeken (noch Bol en de meeste andere ebookwinkels overigens) er niet bij om wat voor soort EPUB ebook het gaat. Bij prentenboeken kun je er van uitgaan dat het een EPUB 3 zal zijn maar voor andere titels ligt dat helemaal niet voor de hand. Als een uitgever besluit om een vaste layout mee te geven aan een boek dat nog steeds uit voornamelijk tekst bestaat, dan zal het ook een EPUB 3 bestand (moeten) zijn aangezien dat met een EPUB 2 niet mogelijk is. Het betekent echter wel dat het boek niet op een ereader te lezen zal zijn en dat is iets dat je waarschijnlijk toch wilt weten voordat je het ebook koopt en downloadt.

De enige ebookwinkel die wel keurig aangeeft om wat voor EPUB het gaat is ebook.nl. Zo vind je zowel bij ‘We hebben er een geitje bij‘ en ‘Pip en Posy en de lievelingsknuffel‘ een waarschuwing dat je het op de meeste leesapparaten niet kunt lezen.

Heb je het ebook al (gekocht en) gedownload? Dan kun je ook niet snel zien wat voor soort EPUB het is. Beide soorten hebben de .epub bestandsextensie en je komt er eigenlijk pas achter als je het probeert te openen in Adobe Digital Editions of op je ereader.

Als je het EPUB bestand opent in een ebookeditor, zoals Calibre of Sigil, kun je in het .opf bestand wel kijken om welke versie het gaat: Bij een EPUB2 zie je ergens bovenaan <package xmlns=”http://www.idpf.org/2007/opf” version=”2.0″> staan terwijl bij een EPUB 3 <package xmlns=”http://www.idpf.org/2007/opf” version=”3.0″> staat. In Sigil kun je het nog sneller zien want na het openen van het ebook staat in de titelbalk welke soort EPUB het is.

Er is betere uitleg en er zijn meer EPUB 3 ereading apps nodig

Het grote voordeel van ebooks voor mij is dat je ze op allerlei verschillende apparaten kunt lezen. De ebooks die ik tien jaar geleden gekocht heb kan ik nog steeds zonder problemen lezen op mijn huidige ereader maar ook op mijn telefoon of tablet.

De ironie is dat dit voor mijn EPUB 3 ebooks niet geldt want die kan ik alleen (gegarandeerd) in Readium lezen en het is maar de vraag of dat over een paar jaar nog bestaat. Het feit dat de meeste ebookverkopers er niet eens bij vermelden dat die ebooks maar op enkele manieren gelezen kunnen worden wint daarbij ook niet de schoonheidsprijs.

Ik vraag me af hoeveel mensen EPUB 3 ebooks gekocht hebben de afgelopen maanden (of gedownload hebben bij Telekids Boeken) en die ze niet konden lezen. Waarbij ze het vermoedelijk na één of enkele pogingen opgegeven hebben.

Wat nu nodig is dat er meer ereading apps geschikt gemaakt worden voor EPUB 3 ebooks. Zo lang dat niet het geval is moeten uitgevers en ebookwinkels betere uitleg geven over hoe o.a. digitale prentenboeken gelezen kunnen worden en behoudend zijn om voor het EPUB 3 ebookformaat te kiezen. Niemand vindt het raar dat je een (kleuren)prentenboek met audio of video niet op een ereader kunt lezen maar uitgevers moeten geen “gewone’ jeugdboeken in EPUB 3 formaat digitaal gaan uitgeven zonder toelichting erbij dat je ze niet op een ereader kunt lezen.

Dat heb je als koper en lezer van ebooks ook een beetje zelf in de hand. Koop je (per ongeluk) een EPUB 3 ebook dat je niet kan lezen op het apparaat waar jij het op wilt lezen? Meldt dit dan bij de ebookwinkel en/of uitgever en vraag eventueel je geld terug. Je hebt als abonnee en koper recht op een deugdelijk product en daar hoort bij dat je vooraf moet kunnen weten wat je precies koopt. En hoe je dat ebook kunt lezen ….

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top