eerlijk foto's delen

Juridische kwesties: Eerlijk foto’s delen

Een lezer vraagt:

Ik zie iedereen op Instagram, maar ook op bijvoorbeeld Facebook allerlei soorten foto’s plaatsen. Naar auteursrecht wordt, is mijn indruk, geheel niet gekeken. Het lijkt wel het Wilde auteursrecht Westen. Welke regels moet je echter in acht nemen om als organisatie, maar ook als privé-persoon geen proces aan je broek te krijgen?

Het kan inderdaad wel eens lijken alsof er helemaal geen regels en wetten zijn bij het delen van foto’s op sociale media. Ongeacht waar de foto’s vandaan komen, worden ze zonder enige restricties gedeeld via Twitter, Pinterest, Facebook, Instagram, Snapchat of Whatsapp.

In de meeste gevallen is dat ook helemaal geen probleem. Als je zelf de maker van de foto bent, ben je ook de rechthebbende en staat het je natuurlijk vrij om ze te delen met anderen. Doe je dat via één of meerdere socialmedianetwerken dan geef je die netwerken ook toestemming voor het verder verspreiden van je foto via datzelfde netwerk. Op die manier mogen anderen foto’s retweeten, op hun eigen Facebook tijdlijn zetten of reposten op hun eigen Instagram account bijvoorbeeld.

Er mag dus nog steeds heel veel met andermans foto’s binnen het auteursrecht. Helaas creëert dat bij sommigen het verkeerde idee dat ze nooit rekening hoeven te houden met het auteursrecht. Foto’s die je op internet – via de socialmedianetwerken – aantreft mag je weliswaar in specifieke situaties hergebruiken, maar het is geen vrijbrief om ze (gratis) te gebruiken voor alles wat je maar kunt bedenken. Over het algemeen worden alle foto’s namelijk door het auteursrecht beschermd en dat betekent dat de maker toestemming moet geven als jij foto’s gaat gebruiken voor een ander doel dan alleen maar verder verspreiden via socialmedianetwerken.

Dat klinkt misschien alsof het moeilijk in te schatten is op welk moment je om toestemming moet vragen maar dat is het niet. Bijna alle makers zullen de grens trekken bij het commercieel gebruiken van hun foto’s door anderen. Oftewel, wanneer jij geld gaat of kunt verdienen met andermans foto’s, direct of indirect, heb je toestemming nodig om dat te doen. En daar zul je waarschijnlijk voor moeten betalen.

Veel mensen denken dat ze kunnen ‘betalen’ door de naam van de maker erbij te vermelden. Hierdoor zou de naamsbekendheid toenemen en zouden de makers ‘blij moeten zijn’ met het hergebruik van hun foto’s. Het is een misvatting die gemakkelijk kan leiden tot een ongezellig juridisch traject waar advocaten en pittige facturen aan te pas komen.

Ga je toch in de fout, dan wordt een inbreuk op het auteursrecht alleen civielrechtelijk afgehandeld. Een rechthebbende kan dan een financiële claim indienen bij degene die inbreuk maakt. Dat kan in uitzonderlijke gevallen een gang naar de (kanton)rechter opleveren maar je krijgt in Nederland geen strafrechtelijk proces aan je broek. In de Auteurswet is daar weliswaar in voorzien – artikelen 31 t/m 36b maken het mogelijk dat je gevangenisstraf kunt krijgen voor een inbreuk op het auteursrecht – maar het openbaar ministerie heeft gekozen voor een civielrechtelijke handhaving van het auteursrecht.

De regels voor het plaatsen van foto’s zijn uiteindelijk niet ingewikkeld. Als jij de maker van de foto’s bent mag je ze overal voor gebruiken. Zijn de foto’s van een ander? Dan mag je ze hergebruiken binnen hetzelfde sociale netwerk. Zolang je daar tenminste geen geld aan gaat verdienen want dan zul je de inkomsten ook eerlijk moeten delen met degene die de foto’s met jou gedeeld heeft.

@headerafbeelding “Share!” by Juli Crockett is licensed under CC BY 2.0
Deze Juridische kwesties is ook gepubliceerd in IP 2 (2017).

#

Zoeken op Facebook naar (wat er op) foto’s (staat)

zoeken op Facebook naar foto's
Er worden dagelijks vele miljoenen foto’s geplaatst op Facebook. Foto’s die door de computers van Facebook stuk voor stuk worden geanalyseerd en onzichtbaar voorzien worden van allerlei trefwoorden die beschrijven wat er op een foto staat afgebeeld. Hierdoor is het mogelijk geworden om, behalve oude berichten, ook naar specifieke foto’s te zoeken op Facebook met de zoekfunctie.

Zoeken op Facebook

Wat je er ook persoonlijk van vindt, het staat niet ter discussie dat Facebook de grootste informatiebron is van persoonlijke informatie. Er zijn meer dan een miljard mensen en organisaties met een Facebook profiel of pagina en alle informatie uit die profielen, pagina’s en berichten is – mits publiekelijk geplaatst – doorzoekbaar gemaakt met de zoekfunctie. Als je op zoek bent naar informatie over personen, dan kun je met behulp van slimme zoekacties op Facebook verrassend veel te weten komen.

Hoewel Facebook ook één van de grootste foto-sites is (zo niet de grootste), was het in het verleden altijd lastig om foto’s goed doorzoekbaar te maken. Omdat computers niet heel goed waren in het herkennen van wat er op foto’s staat afgebeeld moesten er eigenlijk altijd trefwoorden – tags – worden toegekend door gebruikers aan die foto’s. En aangezien maar heel weinig mensen hun eigen foto’s voorzien van trefwoorden werkte een zoekfunctie voor foto’s ook nooit heel betrouwbaar. De meeste foto’s konden simpelweg niet gevonden worden omdat ze geen trefwoorden kregen.

Inmiddels is de techniek echter een stuk verder ontwikkeld en zijn de computers zo slim geworden dat ze (tien)duizenden objecten, achtergronden, omgevingen enzovoorts kunnen herkennen op foto’s. Bij Google Photos is het al langere tijd mogelijk om je eigen foto’s te doorzoeken aan de hand van bijvoorbeeld voertuigen, landschappen of zelfs specifieke kledingstukken. Als ik zoek op ‘cap‘ vind ik probleemloos zes foto’s van mijn kinderen bij Google Photos waar ze afgebeeld staan met een pet op. Het lijkt wel magie.

Magie komt er ook bij Facebook niet aan te pas maar kunstmatige intelligentie zorgt er voor dat het er wel een beetje op lijkt. Afgelopen maand kondigde Facebook aan dat ze nu zo ver waren met het vindbaar maken van foto’s dat het zoeken naar foto’s nu een standaardfunctie is geworden van Facebook Search.

Zoeken naar foto’s op Facebook

zoeken op facebook naar foto's
Om alle zoekfunctionaliteiten van Facebook tot je beschikking te krijgen moet je eerst de taal bij de taalinstellingen naar English (US) veranderen!

Zoeken naar foto’s kan heel eenvoudig door meteen in de zoekbalk bovenaan te zoeken en dan bij de zoekresultaten te scrollen naar het kopje Photos. Je kunt ook eerst naar het tabblad Photos gaan voordat je een zoekterm intikt om alleen maar foto’s als zoekresultaten te krijgen.

Hoeveel voorwerpen, producten, objecten, omgevingen enz. er door de Facebook computers herkend worden weet ik niet maar het zijn er veel. Heel erg veel. Zo veel zelfs dat ik nog geen zoekactie heb kunnen bedenken waar ik geen relevante fotos’s bij kon vinden. Of je nou op zoek bent naar foto’s van een oude Commodore 64 computer of toevallig een foto van een rode stoel zoekt, je vindt ze in overvloed op Facebook.

Onthoud dat alle foto’s op Facebook auteursrechtelijk beschermd zijn en dat je ze dus niet zonder toestemming mag hergebruiken voor je eigen blog of website. Aangezien veel mensen niet eens zullen beseffen dat je hun foto’s kunt vinden is het ook niet aannemelijk dat je die toestemming makkelijk gaat krijgen.

Wil je foto’s echter voor eigen oefening of studie gebruiken in bijvoorbeeld een Powerpointpresentatie, dan mag dat wel mits je die presentatie niet weer op een website zet bijvoorbeeld.

Standaard zoekt Facebook binnen de totale collectie foto’s op Facebook maar je kunt het ook afbakenen zodat je alleen maar zoekt in de foto’s die door jou, door je vrienden of in je groepen geplaatst zijn. Andersom betekent dat alle foto’s die je uploadt dus gevonden kunnen worden door anderen. Wellicht is het reden om even na te denken voor je foto’s plaatst waar je er dronken uitziet?

Ben je, net als ik, benieuwd naar de tags die door Facebook worden meegegeven aan foto’s? Dan kun je de Chrome extension Show Facebook Computer Vision Tags installeren waarmee de tags ineens zichtbaar worden. Dat zullen ongetwijfeld niet alle tags zijn die door de kunstmatige intelligentie van Facebook worden bepaald maar het geeft wel een heel interessant beeld van hoe accuraat computers kunnen inschatten wat er op foto’s staat.

zoeken op facebook foto's(bron)
#

Tweetweekoverzicht week 9 2017: Mozilla koopt Pocket, auteursrecht foto’s, Facebook en nepnieuws en 50 miljoen betalende Spotify gebruikers

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

Mozilla koopt Pocket

Heel verrassend vind ik het niet. Mijn lievelings ‘lees-ik-later-dienst’ Pocket begon ooit als Read it Later en dat was een extensie voor Firefox. Ook al ging Pocket daarna zelfstandig verder, de samenwerking bleef onverminderd doorgaan want sinds 2015 is Pocket ook geïntegreerd in Firefox‘s bookmarkmanager. Met 10 miljoen actieve gebruikers is Pocket kennelijk ook interessant genoeg voor Mozilla om de dienst nu definitief te integreren in de browser en, ongetwijfeld, om Firefox mee te laten liften op het mobiele succes van Pocket.

Waar ik me nu wel een beetje zorgen over maak is hoe Pocket nu verder gaat. Ik ben een betalende gebruiker en zeer tevreden met de dienst die ik bijna dagelijks gebruik maar ik zit er niet op te wachten om Firefox in mijn maag gesplitst te krijgen op mijn iPhone. Helemaal al niet sinds Instapaper – die bijna net zo goed is – vorig jaar volledig gratis werd om te gebruiken.

Gebruik geen andermans foto’s van internet op je eigen site

Dirk Visser legt uit dat elke foto tegenwoordig gemakkelijk getraceerd kan worden en dat rechthebbenden (plus het rechtstelsel) je met een flinke factuur kunnen opzadelen als je zo maar een foto van internet plukt en voor jezelf gebruikt. Zijn advies is dan ook om er niet aan te beginnen.

De nuance die ik zelf wil toevoegen is dat dit vanzelfsprekend alleen van toepassing is op foto’s waar je geen toestemming voor gevraagd – en gekregen – hebt. Al die miljoenen foto’s met een (ruime) Creative Commons-licentie bijvoorbeeld zijn echt wel veilig om te gebruiken.

Facebook en nepnieuws

Afgelopen week zag ik dat Facebook in Amerika bij nieuwsberichten (van en over Trump vooral) begonnen was met het erbij vermelden dat bepaalde organisaties, zoals Politifact, twijfels hebben over het waarheidsgehalte van dat nieuwsbericht. Facebook blijkt in Amerika, Frankrijk en Duitsland gestart te zijn met dit initiatief maar ook in Nederland hiermee te willen beginnen. Daarvoor worden factcheckers gezocht (geselecteerd) die de meldingen van gebruikers – over dat berichten nepnieuws zijn – beoordelen. In Nederland wordt daarvoor samengewerkt met Nu.nl en (Journalistiek studenten van) de Universiteit Leiden.

De vraag in welke mate je mag en moet verwachten dat nieuws op een socialmedianetwerk gecontroleerd wordt op feiten vind ik nog wel een stuk interessanter eigenlijk. Iedereen kan roeptoeteren op Twitter en Facebook maar het feit dat veel mensen dat klakkeloos voor waar aannemen – zorgwekkend genoeg overigens – betekent niet dat je als sociaal netwerk redactie moet gaan proberen te voeren op het nieuws. Daar heb je kranten en journalisten voor lijkt me en door te gaan factchecken op nieuws via Facebook valideer je voor een deel ook de rol van Facebook als nieuwsbron. En ik weet behoorlijk zeker dat ik die kant niet op wil.

Dat is ook de reden waarom Facebook bot ving in het zoeken van samenwerking met o.a. NOS en ANP in Nederland. Beide, zo valt te lezen in het Tweakers artikel, vinden dat je voor nieuws bij journalisten moet zijn en zien het niet als hun rol om nieuws op Facebook te redigeren. Waar ik ze groot gelijk in geef, al vrees ik dat aan de kantlijn blijven staan hier niet de beste aanpak is. Hopelijk leidt dit soort discussies vooral tot de terugkeer van onderzoeksjournalistiek en steviger inzetten op hoor- en wederhoortechnieken als tegenwicht voor al die meningen die nu als nieuws gebracht worden. Ook in de kranten.

Vijftig miljoen betalende Spotify gebruikers

Het gaat bijzonder goed met Spotify. Stond de teller van betalende gebruikers een jaar geleden nog op 30 miljoen, inmiddels zijn er maar liefst 50 miljoen muziekliefhebbers die maandelijks een tientje neerleggen (of iets minder als ze van het familie-abonnement gebruik maken). Apple Music doet het ook prima maar moet met 20 miljoen gebruikers toch wel zijn meerdere erkennen in Spotify.

En verder nog …

Automatisch screenen van auteursrechtelijk beschermde content op YouTube is geen onverdeelde zegen.

Likes zijn leuk maar hartjes zijn vanaf nu beter op Facebook!

Microsoft komt met een abonnementsdienst voor Xbox (360 en One) games. Meer dan 100 spellen die je kunt downloaden naar je console en spelen zolang je een abonnement hebt … of zolang de game beschikbaar in de dienst blijft natuurlijk. Een interessante andere aanpak dan PlayStation Now waar een grote catalogus van oudere PS3 spellen (juist) gestreamd worden.

Er valt kennelijk toch echt nog iets te verdienen met boeken!

Wat was jouw lievelingsdienst van Google waar ze de stekker uit getrokken hebben? En ja, Google Reader staat ook in dit lijstje op nummer 1.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top