Afbeeldingen zoeken: Photos for Class

pexels

Het valt nog niet mee om geschikte afbeeldingen of foto’s te vinden op internet voor gebruik in lessen of om leerlingen en studenten naar door te verwijzen. Niet alleen moet je goed oppassen als het om auteursrechten op foto’s gaat maar foto’s moeten ook ‘veilig’ zijn voor jongeren. Op dit blog vind je een overzicht van fotosites die ik al eerder besproken heb maar Photos for Class is bedoeld voor gebruik in het lager en middelbaar onderwijs.

Photos for Class

photos for class
Wat doe je als je voor je lessen op zoek bent naar veilige (niet expliciete) foto’s die je ook nog eens met een Creative Commons licentie mag gebruiken? Dan kun je gebruik maken van de vele fotosites die er te vinden zijn op internet en handmatig gaan zoeken naar geschikte foto’s. Of je ontwikkelt een eigen aangepaste zoekmachine die filtert op de criteria die voor het onderwijs handig zijn. En dat is precies wat de makers van Photos for Class gedaan hebben. Het is een eenvoudige zoekmachine die de foto’s van Flickr doorzoekt die onder een Creative Commons licentie te gebruiken zijn. Flickr hanteert namelijk zelf ook een aantal richtlijnen als het gaat om wat voor soort foto’s je mag uploaden.

Photos for Class gebruikt daarbovenop nog een paar extra filters waardoor je op een aantal woorden simpelweg niet kunt zoeken en waarbij ‘twijfelachtige’ foto’s ook niet terug te vinden zijn, ook al zijn ze wel vindbaar bij Flickr.

Zoekresultaten

photos for class
Het filteren heeft weinig of geen invloed op de snelheid. Tik een zoekterm in op de voorpagina en je krijgt meteen de zoekresultaten terug. Deze worden als grote thumbnails weergegeven zonder verdere omschrijving. Onder elke foto in de zoekresultaten staan een drietal linkjes:

  • Download om de foto te downloaden;
  • View on Flickr om doorklikken naar de fotopagina op Flickr waar je wel de hele beschrijving kunt nalezen;
  • Report photo waarmee je de foto als ongewenst kunt markeren. Na een handmatige controle wordt die foto in de toekomst eventueel niet meer meegenomen in de zoekresultaten.

Downloaden en naamvermelding

Zolang je de gevonden foto’s niet wilt bewerken maakt het niet uit welke van de zes Creative Commons licenties meegegeven is aan de foto’s. Het enige wat ze echter allemaal vereisen is een correcte naamsvermelding van de maker van de foto. Daar doet Photos for Class iets slims mee want de naamsvermelding wordt automatisch als tekst toegevoegd *in de foto* tijdens het downloaden. Op die manier hoeven leraren niet zelf op zoek te gaan naar de naam van de fotograaf op Flickr en kunnen gevonden foto’s meteen gebruikt worden.

photos for class

Hoewel Photos for Class zich specifiek richt op het gebruik van foto’s door leraren in het lager en middelbaar onderwijs, is het dankzij de automatische naamsvermelding ook een prima zoekmachine voor iedereen die wel eens een foto wil gebruiken op een website, blog of in een presentatie.

Eentje om toe te voegen aan je favorieten?

#

Wat mag je met de foto’s van het Metropolitan Museum of Art?

Metropolitan Museum of Art
Het Metropolitan Museum of Art volgt in de voetsporen van andere erfgoedinstellingen en biedt vele duizenden foto’s van kunstwerken – die niet meer auteursrechtelijk beschermd zijn – ter download aan op de eigen website. Te gebruiken voor niet-commerciële doeleinden. Dat meldde o.a. de website Colossal die ook meteen van de gelegenheid gebruik maakte om een aantal fraaie foto’s bij dat bericht te plaatsen.

Nu hoef je niet heel bezorgd te zijn dat een Amerikaans museum gaat controleren of de foto’s wel correct gebruikt zijn maar ontslaat dat natuurlijk niemand van de verantwoordelijkheid zelf goed te kijken onder welke voorwaarden die hoge resolutie foto’s van die kunstwerken nou echt gebruikt mogen worden. Ook al doet het museum goed haar best dat te verstoppen in de kleine lettertjes en doen gebruikers meestal hun uiterste best deze niet te lezen.

Scholarly use

Het makkelijkste zou zijn als het Metropolitan Museum of Art er voor gekozen zou hebben een Creative Commons licentie te gebruiken voor die foto’s. Op die manier weten gebruikers precies wat ze wel en niet mogen met de foto’s en onder welke voorwaarden dat dient te gebeuren. Daar heeft het museum echter niet voor gekozen en dat komt omdat de foto’s in het kader van het Open Access for Scholarly Content (OASC) programma beschikbaar zijn gemaakt voor het publiek. En daar hebben ze een duidelijk doel mee voor ogen als het om hergebruik gaat:

The Museum’s OASC initiative provides license- and cost-free access to images of artwork in the collection that the Museum believes to be in the public domain and free of other known restrictions for scholarly use in any media which the Museum has identified as Open Access for Scholarly Content (OASC) on the site. (bron)

Het gaat dus om Scholarly use waarvoor de foto’s van kunstwerken beschikbaar gemaakt zijn. En het gaat ook niet om alle (ruim 394.000) foto’s op de site want alleen de foto’s die een Open Access for Scholarly Content (OASC) icoontje hebben kunnen gedownload worden.

Scholarly content encompasses scholarly publication in all media and is defined here as the dissemination of ideas and knowledge derived from study or research for educational/cultural purposes. [..] All school and academic work (including theses, dissertations, etc.), conference proceedings, journal articles, essays in Festschrifts, museum exhibition catalogues, non-commercially produced textbooks and educational materials, books published by university presses or the academic/scholarly imprint of commercial publishers, self-published books, and documentary films.

Dat is redelijk duidelijk want het moet dus iets met (niet-commerciële) educatieve of academische doelen te maken hebben waarvoor je een OASC foto mag gebruiken.

Maar dan maken ze het zelf weer iets vager door de afweging – of iets scholarly use is – aan de potentiële gebruiker over te laten.

For the purposes of the Museum’s license-free Open Access for Scholarly Content (OASC), authors, publishers, and other potential image users are encouraged to make their own determination as to whether their intended use is scholarly. Users must carefully review this website’s Terms and Conditions prior to downloading or using images or any materials from this website.

Op naar de voorwaarden!

In de voorwaarden tref je het volgende aan als het gaat om (foto’s van) werken die in het publieke domein vallen:

Images of works of art that the Museum believes to be in the public domain which are identified as Open Access for Scholarly Content (OASC) on the Site may be downloaded for limited non-commercial, educational, and personal use only, or for fair use as defined in the United States copyright laws. In addition, authorized non-commercial uses for such images shall include scholarly publications in any media. Users must, however, cite the author and source of such images, and the citations should include the URL “www.metmuseum.org,” but not in any way that implies endorsement of the user or the user’s use of the images.

Users may not modify Materials on the Websites

Dat is inderdaad wat ruimer geformuleerd. Alle foto’s die een OASC icoontje hebben kunnen gedownload worden voor beperkt niet-commercieel, educatief en persoonlijk gebruik en ‘scholarly use’ is hierbij expliciet toegestaan. Bij alle foto’s moet wel aan naamsvermelding worden gedaan van de bron en moet er verwezen worden naar het museum via hun URL. En, niet onbelangrijk, je mag de foto’s niet bewerken.

Ook al is het duidelijk dat het museum de foto’s beschikbaar maakt ten behoeve van educatief en persoonlijk gebruik, met de vermelding van de mogelijkheid van niet-commercieel gebruik (ze stellen dat dit beperkt is maar definiëren nergens wat die beperking inhoudt) en de verwijzing naar fair use in het Amerikaanse auteursrecht, lijkt de museum alle vormen van niet-commercieel gebruik toe te staan zolang je maar netjes de bron van de foto en de url van het museum daarbij vermeldt. Ook al hanteert het museum dus geen CC-licentie, de voorwaarden komen bijna volledig overeen met de CC Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken licentie.

Praktisch

Ga je de foto’s van het Metropolitan Museum of Art niet gebruiken voor iets dat verkocht wordt – of hier geassocieerd mee kan worden – dan kun je gaan snuffelen in de online collectie van het museum. Je kunt via de verschillende tabbladen bladeren op de kunstenaar, op de gebruikte materialen, op landen/werelddelen, op tijdperk of de diverse afdelingen van het museum. Vanzelfsprekend kun je ook zoeken op de titel, kunstenaar of andere onderdelen uit de beschrijvingen.

rembrandt metropolitan museum of art
Heb je een kunstwerk gevonden dan zie je, behalve de beschrijving aan de rechterkant, onder de foto een menubalkje staan. Als het onderdeel van de Open Access for Scholarly Content collectie is, dan zie je het OASC icoontje links en een icoontje met een pijl (omlaag) rechts staan. Met die downloadknop kun je de foto downloaden. Embedden vanaf de site kan niet; de mogelijkheid om te delen is beperkt tot Facebook, Twitter, Pinterest, Tumblr en email waarbij alleen linkjes worden gedeeld (en in het geval van Pinterest een kleine versie in lage resolutie gepind kan worden).

Wil je de foto op je eigen site of blog gebruiken (je niet-commerciële site of blog!) dan kun je de gedownloade foto wel iets kleiner maken voordat je die weer uploadt naar je eigen site maar mag je die dus niet op een andere manier bewerken, zoals door het toevoegen van teksten of andere opleukingen. Ook moet je de bron en naamsvermelding erbij zetten, bijv.: “Self-Portrait / Rembrandt, 1660 via Metropolitan Museum of Art

En denk er aan, je blijft altijd zelf verantwoordelijk voor hoe je andermans (“gratis”) foto’s en afbeeldingen gebruikt. Neem dus de moeite om te controleren welke voorwaarden de maker of eigenaar aan jou stelt om die foto’s te mogen gebruiken. Zelfs als ze dat goed op de site verstoppen.

@screenshots van site en Self-Portrait / Rembrandt, 1660 via Metropolitan Museum of Art
#

Eenvoudiger foto’s met een Creative Commons licentie vinden op Flickr

flickr creative commons filter
Ook al is Flickr tegenwoordig (volgens mij) minder populair dankzij Facebook, Instagram en 500px, ik blijf een groot fan omdat Flickr nog steeds veel nadruk legt op het delen van je foto’s met anderen. En daarmee bedoel ik niet dat je gemaakte foto’s makkelijk kunt delen via de sociale media maar dat je bij Flickr eenvoudig een Creative Commons licentie mee kunt geven aan je foto’s. Zodat anderen foto’s weer kunnen hergebruiken – binnen de door de CC-licenties gestelde beperkingen – op hun site, blog of welk doel dan ook. Dat kunnen jij en ik heel gemakkelijk doen maar ook instellingen die historisch beeldmateriaal vrijelijk willen delen mbv Flickr Commons.

Ik maak veel gebruik van foto’s die via Flickr met een Creative Commons licentie zijn gepubliceerd en plaats zelf ook mijn (niet privé) foto’s op Flickr met een CC-BY-NC licentie. Dat kun je trouwens als standaard voor je uploads instellen en is een mooie manier om terug te geven als je geen geld hoeft te verdienen aan je foto’s.

Het (standaard) zoeken naar foto’s met een Creative Commons licentie was tot nu toe echter een stuk minder intuïtief. Je moest ervoor naar de aparte Creative Commons pagina of naar de pagina met de geavanceerde zoekmogelijkheden gaan. Ik kan me niet voorstellen dat het veelgebruikte zoekmogelijkheden waren en het is ook de reden waarom er diverse sites bestaan waarmee je een stuk handiger de CC foto’s kunt terugvinden bij Flickr.

Niet zoeken maar filteren

Flickr sleutelt al een tijdje aan hun interface en zoekfunctionaliteiten en heeft als onderdeel daarvan ook een wijziging doorgevoerd in de menu-opties waarmee je zoekresultaten kunt filteren. En nieuw bij die filters is de mogelijkheid je zoekresultaten te beperken op de gebruiksrechten.

Dat betekent dat je een willekeurige zoekactie kunt doen waarna er onder de reguliere menubalk een werkbalk verschijnt met daarin een pulldownmenu License. Standaard staat deze op alle licenties maar je kunt je zoekresultaten filteren op alleen foto’s met een Creative Commons licentie. Het biedt je zelfs de mogelijkheid meteen te filteren op de vier Creative Commons licenties die commercieel gebruik toestaan en op de vier licenties die eigen bewerkingen toestaan.

Het blijft overigens, net als bij gebruik van o.a. Photopin, verstandig om op de pagina van de foto na te kijken of er inderdaad een CC-licentie aan de foto is meegegeven. En de meeste fotografen waarderen het ook als je een berichtje achterlaat dat je hun foto elders gebruikt hebt. Dat maakt het delen net weer wat leuker.

@foto via Geoff Coupe/Flickr

@foto via Geoff Coupe/Flickr

Getipt door Creative Commons op Twitter.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top