Documenten opslaan als EPUB in Google Docs

Begin deze week voegde Google de mogelijkheid toe aan Google Docs om documenten te kunnen opslaan als EPUB bestand. Maar waarom is dat handig en kun je daarmee nu ook zelf ebooks gaan maken?

Google Docs, Word, PDF of toch EPUB?

Elk programma waarmee je documenten kunt maken heeft een eigen bestandsformaat. Elk heeft zijn eigen voor- en nadelen maar een gedeeld kenmerk is dat ze er allemaal op gericht zijn om optimaal te werken in combinatie met de software waarin gewerkt wordt. Als je complexe documenten maakt veel opmaak in bijvoorbeeld Microsoft Word, dan weet je bijna zeker dat je die niet in een andere tekstverwerker kunt openen en bewerken zonder dat er iets van dat document verloren gaat. Het is de reden waarom iedereen jaren heeft gewacht op de beschikbaarheid van Word op Android en iOS tablets: andere apps bleken Word documenten niet goed weer te geven, laat staan dat je ze kon aanpassen.

Als je documenten alleen maar wilde lezen, dan kon je beter kiezen voor het Adobe PDF formaat. Het maakt dan niet uit waar het document in gemaakt is want je kunt het ‘printen’ naar een PDF bestand waarbij het document er precies zo uitziet zoals het bedoeld is door de maker ervan. Dat je een PDF bestand niet meer kunt bewerken is juist een voordeel in de ogen van velen en het is niet voor niets dat Adobe PDF zo populair is gebleven als formaat om documenten in te verspreiden.

Maar ook PDF’s zijn niet perfect in alle situaties. De opmaak wordt weliswaar prima bewaard maar die opmaak gaat bijna altijd uit van een (papieren) bladzijde in A4 formaat en is gefixeerd. Dat betekent dat afbeeldingen en tekst optimaal leesbaar zijn in dat specifieke formaat. Lees je een PDF op bijvoorbeeld een ereader (ca A6 formaat) of een smartphone (ca. A8 formaat), dan wordt de tekst bijna onleesbaar omdat de PDF dan sterk verkleind wordt weergegeven. De tekst in een PDF bestand past zich niet aan aan de grootte van het scherm.

En dat is wat de tekst in een EPUB bestand wel doet. Het offert een groot deel van de opmaakmogelijkheden van een tekstverwerker op en legt de focus op de flexibiliteit bij het tonen van de inhoud. Tekst en – tot op zekere hoogte – afbeeldingen houden rekening met de grootte van het scherm waar ze op getoond worden. De grootte van de tekst (en zelfs het lettertype) kan door de lezer achteraf worden aangepast waardoor een EPUB document prima te lezen is op allerlei apparaten met verschillende schermgroottes. Een computerscherm, een tablet, een ereader maar ook op een smartphone.

Opslaan als EPUB

In Google Docs is het maken van een EPUB bestand nu net zo eenvoudig als het omzetten van een Google document naar Word of PDF. Onder File -> Download as -> EPUB Publication (.epub) kun je nu elk document opslaan als EPUB.

Dat is heel simpel maar het gebrek aan verdere opties hierbij betekent dat de resultaten zeer wisselend kunnen zijn. Je kunt geen metadata (zoals de naam van de auteur) meegeven, geen omslagafbeelding opgeven of (experimenteren met) een inhoudsopgave. Linebreaks worden soms genegeerd als je de tekst in Google Docs rechtstreeks hebt getikt – tenzij je ze met Shift-Enter maakt – terwijl het meestal wel goed gaat als je een tekst kopieert uit Word naar Google Docs.

Het meest vervelende is echter dat Google Docs zelf de EPUB bestanden niet kan openen en bewerken. Je zult dus bij elk document eerst een EPUB bestand moeten maken, kijken of en waar het fout gaat in bijvoorbeeld Adobe Digital Editions of een ereading app en dan terug moeten naar het oorspronkelijke document in Google Docs om correcties aan te brengen die hopelijk een beter vormgegeven EPUB bestand gaan opleveren.

Hierbij is het sterk afhankelijk van hoe complex de opmaak van het bestand is. Maak je gebruik van niet-standaard lettertypes (zoals die van Google Fonts), dan komt dat niet goed terug in de EPUB want die ondersteunt dat niet. Tabellen, voetnoten en grotere afbeeldingen leveren ook wisselende resultaten op bij mij terwijl een editie van Recht op informatie – met onderstreepte en vet en cursief gemaakte woorden – juist perfect werd omgezet.

opslaan als epub
De hierboven gemaakte EPUB blijkt ook zonder problemen gevalideerd te worden als geldig EPUB 3 bestand.

opslaan als epub validator

Dit suggereert dat Google Docs ook multimediale (met video en/of audio) EPUB documenten moet kunnen maken maar dat heb ik verder niet getest. Er zijn maar een beperkt aantal ereading apps die goed overweg kunnen met EPUB 3 documenten (iBooks en Readium voor zover ik weet) en Google Docs is zelf ook niet bedoeld om video en/of audio in documenten op te nemen.

Kan ik ebooks maken met Google Docs?

De optie om documenten op te slaan als EPUB document is eigenlijk alleen bedoeld om een relatief eenvoudig tekstdocument makkelijk leesbaar te maken op een ereader, tablet of smartphone. Google Docs biedt geen enkele mogelijkheid om de conversie van (de opmaak van) documenten te beïnvloeden of wijzigingen in het aangemaakte EPUB document te maken. Daarvoor zul je apart nog een EPUB editor moeten gebruiken, zoals het excellente en gratis Sigil maar dan heb je Google Docs eigenlijk ook niet meer nodig.

Als je dan toch per se ebooks wilt maken, dan ben je beter af bij Calibre dat sinds 2013 Word documenten 1 op 1 kan omzetten naar EPUB formaat die je meteen kan bewerken met de ingebouwde editor.

Ik hoop dat Google nog een keer komt met een webeditor voor EPUB bestanden, al dan niet geïntegreerd in Google Docs, om het maken van ebooks makkelijker te maken. Tot die tijd zullen we het moeten doen met deze eenvoudige functie in Google Docs waarmee ik in elk geval alle oude Recht op informatie columns makkelijk kan opslaan als EPUB :)

#

Tweetweekoverzicht week 36 2015: Bindende Creative Commons-licenties, Kobo Touch 2.0, spraakgestuurd typen in Google Docs en de Wet op de vaste boekenprijs

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht moet je wel opletten *welke* Creative Commons licentie je gebruikt, komt Kobo met een nieuwe Kobo Touch ereader, kun je nu dicteren in Google Docs en gaat er een wetsvoorstel verruiming vaste boekenprijs voor combinatieproducten naar de Tweede Kamer.

Handhaven van Creative Commons-licenties is geen probleem – mits je de goede kiest

Een Creative Commons-licentie met je werk meegeven is een uitstekende manier om vooraf aan te geven wat anderen wel (en niet) met je werk mogen doen. Er zijn al diverse rechtszaken waarin makers met behulp van de licenties het verkeerd gebruik door anderen wisten aan te vechten en daarmee zijn de CC-licenties een goede tool geworden om een complexe kwestie van auteursrechten terug te brengen naar een korte licentietekst en enkele icoontjes.

Het vereist echter wel dat de maker zelf beseft wat het verschil tussen de zes CC-licenties is. Een tijd geleden bleek dat mensen dat bijvoorbeeld niet altijd deden met de foto’s van hun kinderen die ze op Flickr plaatsen maar ook in Amerika kunnen ze er wat van. Daar maakte een fotograaf een foto die hij (eveneens) op Flickr plaatste met een begeleidende Naamsvermelding Gelijk Delen licentie. Jaren later gebruikte een tijdschrift zonder toestemming die foto op de voorkant en besloot de fotograaf dat tijdschrift voor de rechter te dagen wegens inbreuk op zijn auteursrecht.

Je kunt alleen maar aannemen dat de fotograaf de omschrijving van de Naamsvermelding Gelijk Delen licentie niet goed gelezen heeft want hij claimde dat het tijdschrift de foto niet commercieel had mogen gebruiken, dat het Gelijk Delen aspect overtreden werd en dat er niet correct aan naamsvermelding was gedaan. Met het hoofdargument dat de foto niet commercieel had mogen worden gebruikt was de rechter snel klaar want het commercieel gebruik valt gewoon binnen de licentie. Drie van de zes Creative Commons-licenties staan commercieel hergebruik niet toe en de fotograaf had dus 1 van die drie licenties moeten kiezen.

Interessant is wel hoe de rechter oordeelde over het Gelijk Delen aspect van de licentie. De fotograaf beargumenteerde dat het tijdschrift (met de foto) gratis verspreid had moeten worden omdat de foto alleen onder die voorwaarde gebruikt had mogen worden. De rechter oordeelde echter dat het verspreiden onder dezelfde voorwaarde alleen geldt als er een afgeleid werk was gemaakt van de foto. Dit ligt ook voor de hand omdat commercieel hergebruik toegestaan is onder de BY-SA licentie en dat niet beperkt kan worden omdat het hergebruikte werk gratis (niet-commercieel) verspreid is. Toch geeft het nu voor het eerst concrete duidelijkheid in een rechtbank dat Gelijk Delen expliciet geldt voor afgeleide werken.

Het is extra interessant voor mij omdat ik voor Vakblog ook gekozen heb voor een Naamsvermelding Gelijk Delen licentie. Juist om het zo gemakkelijk mogelijk te maken voor anderen delen van mijn blog over te kunnen nemen, ook als dat commercieel zou zijn. Maar ik hecht wel aan het principe van kennis delen. Daarom heb ik voor de Gelijk Delen gekozen: als je aanpassingen maakt of grote delen in jouw eigen werk gebruikt, dan mag dat alleen als je het ook zelf vrijelijk deelt.

Creative Commons-licenties zijn dus gewoon juridisch bindend en geven je dus als maker veel ruimte om te bepalen hoe andere jouw teksten en foto’s mogen gebruiken. Mits je de goede licentie kiest en snapt waar je voor gekozen hebt ;)

Kobo introduceert de Kobo Touch 2.0 (budget) ereader

Eerder dit jaar werd al duidelijk dat Kobo op korte termijn met twee nieuwe ereaders zou gaan komen aangezien er verwijzingen in de firmware werd aangetroffen naar onbekende modellen. De ene bleek de Kobo Glo HD te zijn en ik vermoedde dat de andere waarschijnlijk het nieuwe budgetmodel zou worden. Dat blijkt te kloppen want op een Canadese website stond eind augustus ineens een aankondiging van de Kobo Touch 2.0 ereader. Dat is nu ook bevestigd door Kobo en hoewel de site nog niet bijgewerkt is zal de Touch 2.0 de opvolger zijn van de huidige Kobo Touch ereader als instapmodel.

De Touch 2.0 krijgt meer geheugen (4GB) maar verliest de mogelijkheid om een geheugenkaartje te gebruiken. De naam Touch 2.0 is wel ironisch en toepasselijk tegelijk want de nieuwe ereader maakt gebruik van hetzelfde soort scherm als zijn voorganger: een Pearl e-ink scherm met een resolutie van 600×800. Ook de schermverlichting ontbreekt waarmee dit de eerste ereader in bijna drie jaar is van Kobo waarvoor je op zoek moet naar goed licht om bij te kunnen lezen. Ik las dat Geckocovers al aangekondigd heeft om met een hoes te komen waar wel verlichting ingebouwd zal zijn.

In Amerika en Canada is de Touch 2.0 vanaf volgende week te koop voor 90 dollar terwijl we in Nederland nog moeten wachten tot eind september. Hoewel ik je toch ernstig zou aanraden om een paar tientjes extra uit te geven aan de Glo HD want het verschil in de kwaliteit van het scherm (en dat merk je wel bij het lezen!) is bijna dramatisch en wie wil er nou nog zonder schermverlichting?

Spraakgestuurd typen in Google Docs

Google heeft Docs weer met enkele functionaliteiten uitgebreid waaronder de mogelijkheid om tegen je tekstverwerker te kunnen kletsen. Met Voice typing / Spraakgestuurd typen kun je nu gewoon je blogpost dicteren en daarna kopieren & plakken. Je vindt de nieuwe optie onder Tools/Extra in het menu terug en niets weerhoudt je er van om eindelijk gezellig te gaan keuvelen met je computer of laptop. Tenminste, als je de taalinstellingen goed hebt staan want ik kreeg het niet voor elkaar om Google Docs Nederlands te laten produceren. Willem Karssenberg lukte het gelukkig wel en in een screencast laat hij zien hoe het werkt. Of zou moeten werken in mijn geval.

Kun je straks een boek/ebook bundel kopen?

Eén van de bijwerkingen van de Wet op de vaste boekenprijs is dat er bijna niet getornd kan worden aan de prijs van een boek. Dat lijkt misschien ook logisch maar het maakt het ook bijzonder lastig om in te spelen op al die situaties waarin je niet alleen een boek wilt (ver)kopen maar dat wilt combineren met bijvoorbeeld een bijbehorende app. Of zowel de papieren als digitale versie van een boek wilt verkopen om het aantrekkelijker te maken voor klanten die zelf dan kunnen kiezen hoe ze een boek lezen.

Bij de tweede evaluatie van de Wet op de vaste boekenprijs was al naar voren gekomen dat deze mogelijkheid standaard moet kunnen – nu dient het commissariaat voor de media daar toestemming voor te geven en geldt de combinatieverkoop maar tijdelijk – en de minister heeft een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd om de wet aan te passen. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk om een vaste combinatie mogelijk te maken van een papieren boek met een bij de titel behorende ebook, app of een andere elektronische dienst.

#

En daar is tie dan: Google Drive

Het kon eigenlijk ook niet meer uitblijven natuurlijk. Vandaag kregen de Google Docs accounts er alvast een extra 4 GB erbij (voor 5 GB totaal aan gratis opslag) en geleidelijk wordt Google Drive uitgerold. Via een rechtstreekse url werd mijn Google Docs vervangen door Google Drive en kon ik aan de slag. Het bovenstaande filmpje illustreert prima wat je dan te zien krijgt.

Via je nieuwe Google Drive interface kun je ook de Windows client downloaden die precies hetzelfde doet als Dropbox en Skydrive, nl. standaard een map aanmaken in je user directory waarin vervolgens de inhoud van je Google Docs, nu Google Drive gedownload wordt.

Net als bij Dropbox en Skydrive kun je de locatie van de map aanpassen die gesynchroniseerd wordt met je Google Drive. Net als bij Dropbox, maar in tegenstelling tot Skydrive, kun je bij de advanced setup ook selectief synchroniseren kiezen om bepaalde mappen in je account uit te sluiten van synchroniseren. Na installatie is het Google Drive icoontje in de system tray terug te vinden.

Net als bij Skydrive combineert Google Drive de mogelijkheid voor synchroniseren met de eigen webinterface waarin het delen van bestanden geregeld wordt maar waar natuurlijk ook nieuwe documenten gemaakt kunnen worden. Zoals bij Skydrive de integratie met de Office Web Apps aanwezig is, heb je bij Google Drive natuurlijk de klassieke Google Docs opties om documenten, spreadsheets, presentaties, formulieren en tekeningen te maken en met meerdere mensen heel handig samen aan documenten te werken.

Zoals gezegd krijg je bij Google Drive standaard 5 GB gratis aan opslagruimte. Dat is meer dan de gratis 2 GB bij Dropbox hoewel je daar met referrals en periodieke acties toch eenvoudig aan 6 a 7 GB kan komen en vele gebruikers meer dan 20 GB gratis weten te verkrijgen. Het is fors minder dan Skydrive waar je als nieuwe gebruiker van Skydrive 7 GB krijgt maar je als bestaande gebruiker gratis kunt upgraden naar 25 GB.

Voor het toevoegen van aanvullende opslagruimte zijn de ‘oude’ Google Storage opties vervangen terwijl ik deze blogpost tikte. Ik had een 20 GB plan voor 5 dollar per jaar maar deze wordt nu niet meer aangeboden. De nieuwe upgrades zijn gebaseerd op een bedrag per maand. 25 GB voor $2,49 per maand en 100 GB voor $4,99 per maand die je dan moet delen tussen Google Drive en Picasa. De opslagruimte voor Gmail was voorheen ook meegenomen in de opties maar deze staan nu los hiervan en je krijgt 30 GB erbij voor je Gmail account.

Nu even spelen :)

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top