Bibliotheeknieuws (weer) voor iedereen

betaalmuur bibliotheekbladIets meer dan 9 maanden heeft het geduurd. Vorig jaar ging op 9 april Bibliotheekblad.nl – de website van en behorende bij het gelijknamige Bibliotheekblad – achter een inlogscherm. Voor zowel de artikelen uit het vaktijdschrift maar ook de nieuwsartikelen en de artikelen in de rubrieken die speciaal voor de site werden geschreven, moest je inloggen. Iets dat voorbehouden was aan de betalende abonnees.

Daar werd ik niet heel vrolijk van. Ook voor bibliothecarissen en informatiespecialisten is het bijhouden van vakliteratuur, het lezen van interessante artikelen en vooral het bijdragen aan en het delen ervan, niet vanzelfsprekend. Als je vervolgens geen reactie kunt achterlaten op de site en niet kunt verwijzen naar artikelen in mailtjes of sociale media, dan kun je je afvragen wat het nut nog is van een (vak)nieuwssite. Tenminste, ik vroeg me dat wel af.

De val van de Bibliotheekblad betaalmuur

bibliotheekblad bibliotheeknieuws
Waarschijnlijk zijn de reacties van vakgenoten, in combinatie met het overgaan van Bibliotheekblad naar een nieuwe uitgever – Uitgeverij IP die ook InformatieProfessional uitgeeft – redenen geweest om een einde te maken aan de noodzaak in te moeten loggen. Afgelopen week verscheen een melding dat de login verplichting zou gaan verdwijnen en aan het einde van de middag bleek dat vandaag ook inderdaad het geval te zijn.

bibliotheekblad bibliotheeknieuws
En dat betekent dat alle artikelen weer in te lezen zijn door iedereen die geïnteresseerd is in bibliotheeknieuws. Het betekent ook dat alle links die de afgelopen maand dood liepen weer normaal werken, zoals het artikel van Jan de Waal over het ebookplatform waar veel reacties en discussies onder te vinden zijn. Sowieso kunnen nu dus ook weer niet-abonnees reageren op de artikelen en werkt de RSS feed weer zoals het hoort.

Het mooie is dat het inlogscherm echt volledig verdwenen is en dat ook het archief met artikelen uit het blad nu voor iedereen open staat, wat voorheen niet het geval was. Helaas kun je niet bladeren door hele nummers maar moet je individuele artikelen zoeken op titel, trefwoorden of auteur. Gelukkig kun je wel kiezen om alle losse artikelen uit een specifiek nummer in één keer te vinden.

bibliotheekblad archief bibliotheeknieuws
Het zou nog fijner zijn als je makkelijk kon deeplinken naar de gevonden artikelen – de links zijn downloadlinks van de artikelen in PDF – maar het is al een fraaie stap vooruit dat de artikelen uit het archief na te lezen zijn zonder dat je op zoek moet naar de inloggegevens van het Bibliotheekblad-abonnement.

Ik begrijp heel goed dat elke uitgever (en elk tijdschrift) worstelt met het verdienmodel van papieren tijdschriften maar weiger te geloven dat het een goed idee is om betaalmuren te introduceren of nog erger, artikelen sowieso niet online te zetten. Zoals wetenschappelijke uitgevers het roer om moeten gooien met Open Access artikelen, zullen ook uitgevers van vaktijdschriften een balans moeten vinden tussen het vrij (online) beschikbaar maken van artikelen en de verkoop van abonnementen op de papieren of digitale versie van het tijdschrift. Ik denk dat het vrij toegankelijk zijn van kwaliteitsartikelen uiteindelijk de beste reden is om een abonnement te willen nemen op het tijdschrift zelf.

Zo werkt dat voor mij tenminste wel.

#

Bibliotheeknieuws achter de betaalmuur

betaalmuur bibliotheekbladIk werd er een beetje chagrijnig en verdrietig van eigenlijk. Bibliotheekblad.nl – de website van en behorende bij het gelijknamige Bibliotheekblad – zit vanaf 9 april bijna volledig achter een betaalmuur. Natuurlijk moest je altijd al inloggen op de site om bij de artikelen uit (het archief van) Bibliotheekblad te komen maar alle nieuwsartikelen en de artikelen in de rubrieken die speciaal voor de site werden geschreven waren tot nu toe gewoon toegankelijk voor het brede publiek.

Aangezien dat meestal uitgebreide en goed geschreven artikelen waren was dat een prettige manier om nieuws en ontwikkelingen in het openbare bibliotheekvak te volgen. Zeker voor mij en de vele informatieprofessionals die niet werkzaam zijn in een openbare bibliotheek maar wel graag op de hoogte blijven van wat er speelt. Ik las die artikelen graag en reageerde er ook soms op omdat ik – nog steeds – vind dat we juist als informatiespecialisten niet genoeg *kunnen* doen aan elkaar informeren en het uitwisselen van kennis, nieuwtjes, ideeën en meningen.

Zo vanzelfsprekend is dat namelijk niet

Ook in een vakgebied waar gewerkt wordt met informatie en waar veel draait om de waarde die anderen aan die informatie hechten is het bepaald geen automatisme om de opgedane kennis hierover te delen met collega’s en geïnteresseerden. Op social media zijn we niet heel erg sterk vertegenwoordigd (hoewel ik het idee heb dat er een stijgende lijn in zit), het aantal actief bijgehouden biblioblogs daalt al jaren en de branche-/vakverenigingen bieden wel enkele platformen maar zijn hiervoor ook grotendeels afhankelijk van slechts een handjevol actieve deelnemers.

Vaktijdschriften als InformatieProfessional en Bibliotheekblad hebben daarmee mijns inziens de schone taak om naast de artikelen uit hun betaalde papieren tijdschriften ook laagdrempelig nieuwsartikelen aan te bieden die aansluiten bij de actualiteit. Deels natuurlijk om interesse te kweken voor een abonnement op de tijdschriften maar hopelijk ook vanuit het idee dat het vakgebied er zelf bij gebaat is om in het nieuws te zijn en te blijven. Dat het niet alleen nodig is om vakgenoten alert te houden op nieuwe ontwikkelingen maar ook dat de buitenwereld kan zien waar ons vakgebied überhaupt uit bestaat.

Maar die buitenwereld loopt tegen een betaalmuur op

bibliotheekblad betaalmuur
Dus valt er geen nieuws meer te lezen op bibliotheekblad.nl voor niet-abonnees. Alle links naar eerdere nieuwsartikelen of artikelen uit de dossiers lopen nu (ook) dood als je niet beschikt over een abonnement. Een inlogscherm met linkje naar de mogelijkheid een (web)abonnement te nemen is wat resteert van wat eerder vrij toegankelijk was. Daar heeft niet alleen de buitenwereld last van die via Google wel de verwijzing naar, maar niet de artikelen zelf, kan raadplegen. Ook vakgenoten hebben nu een extra drempel om te nemen. Verwijzen naar artikelen op bibliotheekblad.nl via Twitter is zinloos geworden, net als linken naar artikelen vanaf blogs of de platformen van KNVI en de openbare bibliotheken. Dat geldt dus met terugwerkende kracht ook voor de diverse verwijzingen naar bibliotheekblad.nl op dit blog en dan was ik nog niet eens toegekomen aan het verwijzen naar het kritische artikel van Jan de Waal de afgelopen week over het ebookplatform van de openbare bibliotheken.

En daar word ik wel wat moedeloos van ja.

Maar je kunt er ook anders tegenaan kijken

Zoals het echte informatieprofessionals betaamt zal er nog wel flink gediscussieerd worden over welk platform en het hoe en wat, maar zou het niet mooi zijn als een vervelende ontwikkeling omgedraaid zou kunnen worden naar iets positiefs? Dat in plaats van minder er zometeen meer gedeeld gaat worden door collega’s uit het bibliotheek- en informatievak?

Daar zou ik in elk geval wel weer vrolijk van worden. Deel/doe je mee?

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top