software-update 4.11 kobo

Software-update 4.11.11980 voor de Kobo Forma

Met enige regelmaat komen er nieuwe software-updates beschikbaar voor de Kobo ereaders die problemen (moeten) oplossen en nieuwe functionaliteiten toevoegen. Deze week is de software-update met versienummer 4.11.11980 beschikbaar gekomen voor ALLEEN de Kobo Forma. Wat is er nieuw en hoe installeer je deze update?

Sinds eind vorige maand is de Kobo Forma te koop en die kreeg op de dag van release al een eerste 4.11 update die exclusief en alleen voor deze ereader beschikbaar was. Gisteren volgde daar een kleine update bovenop in de vorm van update 4.11.11980 die al meteen verstuurd wordt naar alle Kobo Forma ereaders.

Wat is er nieuw?

De 4.11.11980 update brengt een paar belangrijke kleine fixes die door gebruikers van de Forma gemeld waren. Zo bevroor de ereader voor sommigen om de paar minuten tijdens het lezen en deed de Forma in sommige gevallen automatisch een reboot als er er door gebruikers eigen kepub ebooks op geladen werden.

Verder geldt de uitgebreide release notes die bij de eerste 4.11 update hoorde en die exclusief voor de Forma zijn:

Knoppen voor bladzijdes omslaan:

  • Druk tijdens het lezen op een knop om één bladzijde naar voren of achteren om te slaan
  • Ga naar Instellingen > Leesinstellingen > Knopbediening als je de knoppen wilt omdraaien
  • Houd tijdens het lezen een knop om bladzijdes om te slaan ingedrukt om snel door de pagina’s te bladeren

Lees linkshandig of rechtshandig:

  • Houd je Kobo Forma in de ene of de andere hand en het scherm zal automatisch wisselen

Lees horizontaal of verticaal:

  • Draai tijdens het lezen je apparaat om te lezen zoals jij wilt
  • Om tijdens het lezen te vergrendelen in horizontale of verticale stand, tik je op het midden van de pagina om het menu te openen en tik vervolgens op het rotatiepictogram in de kop (je kunt hem in beide handen vasthouden)

Titel boek of voettekst verbergen:

  • Houd je boek voor jezelf of geef jezelf ruimte voor meer woorden op het scherm
  • Ga naar Instellingen > Leesinstellingen > Uiterlijk pagina

PDF documenten lezen:

  • Dubbel tikken tijdens het lezen van een PDF om in te zoomen en veeg om tussen hoofdstukken van de pagina te wisselen
  • Dubbel tikken om uit te zoomen of gebruik een knop om de bladzijde om te slaan om naar de volgende pagina te gaan
  • Tijdens het horizontaal lezen van een PDF zie je automatisch de helft van de pagina. Veeg omhoog en omlaag om door het document te bladeren

Stripboeken lezen (.CBR, .CBZ):

  • Prestaties zijn verbeterd voor het lezen van .CBR of .CBZ stripboeken, vooral bij inzoomen
  • Je kunt nu ingedrukt houden om snel door pagina’s te bladeren van .CBR en .CBZ stripboeken

Meer verbeteringen:

  • Snel bladzijden omslaan is nu 50% sneller
  • Er zijn verscheidene problemen met WiFi aangepakt
  • WiFi in- en uitschakelen gaat sneller

Vooral de mogelijkheid om de titel van het boek in de koptekst en de paginering in de voettekst te verbergen in de instellingen is een fijne optie. Zelf vind ik het prettig om de leesvoortgang de zien in de voettekst en heb ik dat nog steeds aanstaan maar door het weghalen van de permanent zichtbare titel in de koptekst krijg je er weer wat meer ruimte bij die door tekst gebruikt kan worden van het boek zelf.

Hoe installeer je de software-update?

Nieuwe software-updates kun je op drie verschillende manieren installeren:

1. Synchroniseren van de ereader via wifi

Nieuwe updates worden automatisch verstuurd naar de ereaders als je een synchronisatie uitvoert. Hoewel het normaliter vaak meerdere dagen duurt (en vaak zelfs langer) voordat een software-update verspreid wordt naar Nederland, is deze update per direct beschikbaar.

2. Synchroniseren van de ereader via de Kobo Desktop

Gebruik je liever je computer om zowel je boeken als updates te synchroniseren? Dat kan met de Kobo Desktop applicatie voor Windows of Mac. Als je je ereader koppelt aan de computer zal de Kobo Desktop applicatie de software bijwerken.

3. Rechtstreeks de software-update downloaden en handmatig installeren

Download je de update liever zelf? Dan kun je de update rechtstreeks downloaden van de Kobo website als je zeker weet dat jouw ereader ondersteund wordt. De 4.11 update is alleen bedoeld voor de Kobo Forma dus installeer deze NIET OP ANDERE KOBO EREADERS

Nou heeft Kobo inmiddels al een groot aantal modellen ereaders geproduceerd die onderverdeeld zijn in verschillende generaties van hardware. Kobo noemt dit soort hardwaregeneraties ‘marks’ en hanteert de volgende indeling:

  • Mark 3 Hardware: De oorspronkelijke Kobo Touch met modelnummers N905 en N905B
  • Mark 4 Hardware: De Glo/Aura HD en het budgetmodel van de Touch met modelnummer N905C
  • Mark 5 Hardware: De Aura H2O en eerste Aura
  • Mark 6 Hardware: De Glo HD, de nieuwe budgetversie van de Touch 2.0, de Aura ONE, de Aura Edition 2 en de Aura H2O Edition 2
  • Mark 7 Hardware: De Kobo Aura H2O Edition 2 v2 (als het 7e getal in het serienummer ‘2’ is), de Kobo Aura Edition 2 v2 (als het 7e getal in het serienummer ‘2’ is), de Clara HD en de Forma.
    Het serienummer vind je bij Instellingen->Informatie over het apparaat

Nogmaals: de 4.11 update is alleen bedoeld is voor de Kobo Forma. Wellicht dat het ook werkt op andere Mark 7 ereaders maar dat doe je dan definitief op eigen risico. Bij Kobo Firmware Downloads, kun je ook de software downloaden die wel officieel ondersteund wordt als je je ereader moet terugzetten naar de vorige versie)

In elk geval ondersteund:

Je kunt deze als volgt handmatig installeren:

  • Als je de Kobo Desktop applicatie geïnstalleerd hebt, zorg er voor dat deze afgesloten is;
  • Verbind de Kobo ereader met je computer m.b.v. de usb-kabel (klik op Verbinden op de ereader zelf);
  • Pak het hierboven gedownloade zip-bestand uit en plaats alle bestanden (niet het zip bestand zelf!) in de .kobo map op de ereader;
    

    Als je geen .kobo map ziet op je ereader, zorg dan dat je in de Verkenner of Finder instelt dat je verborgen mappen en bestanden ook kunt zien

  • Verwijder het (USB) apparaat veilig in Windows (of op een vergelijkbare manier als je MacOS of Linux gebruikt);
  • Koppel de USB kabel af van zowel computer als ereader;
  • De ereader begint na enkele seconden zelf met de installatie van de nieuwe firmware.

Ondersteuning in Calibre

Een nieuwe software versie van een ereader betekent ook dat Calibre die versie expliciet moet ondersteunen voordat de ereader (weer) herkend wordt. In release 3.33.1 van Calibre is de driver voor de Kobo Forma bijgewerkt maar het is verstandig om alsnog deze nieuwere versie van de software te ondersteunen met de onderstaande optie:


Je vindt deze instelling terug onder Voorkeuren -> Plug-ins-> Apparaat verbinding plug-ins en dan bij de KoboTouch driver (of KoboTouch Extended als je deze gebruikt) kiezen voor Plug-in aanpassen. Op het tabblad Metadata, Op Apparaat & Geavanceerd staat deze onder Geavanceerde opties.

Update 7-11-2018: Kobo heeft snel na de 4.11.11976 update, de 4.11.11980 update uitgebracht. Met enkele kleine bugfixes die niet nader benoemd worden. Ik heb de bovenstaande blogpost alleen bijgewerkt op het versienummer.

#

kobo forma manga

Manga lezen op de Kobo Forma

De allereerste software update voor de Kobo Forma ereader legt o.a. de nadruk op het beter kunnen lezen van digitale stripboeken op deze nieuwe ereader. En als je het over digitale stripboeken hebt die je op een apparaat met een zwart-wit scherm kunt lezen, dan heb je het vooral over manga natuurlijk. Maar hoe zit het nou met het lezen van digitale manga op de Kobo Forma?

Wat is manga?

Manga is de Japanse benaming voor stripverhalen en het is dan ook de verzamelnaam voor alle Japanse beeldverhalen. Dit soort strips spelen een belangrijke rol in de Japanse samenleving en er is een grote markt waar enorm veel in gepubliceerd wordt. Series worden vaak geschreven en getekend door één persoon (soms twee of meer) en worden voornamelijk in hoofdstukken – zwart-wit – gepubliceerd in wekelijkse of maandelijkse tijdschriften die bijna zo dik zijn als een telefoonboek. De hoofdstukken van populaire series worden achteraf gebundeld in pockets – op betere kwaliteit papier – zodat liefhebbers ze kunnen kopen en verzamelen.

De afgelopen jaren is manga ook populair geworden in het Westen en worden er tientallen series (vertaald) uitgegeven in Amerika en Europa. De papieren versies zijn via diverse boekensites zoals Amazon.de of Bookdepository te koop – ook vanuit Nederland – maar ja, je hebt al snel tientallen pockets per serie en dat wordt een hele dure grap. Om nog maar niet te spreken van de hoeveelheid ruimte die manga in beslag neemt in een boekenkast.

Gelukkig geven bijna alle (Amerikaanse) uitgevers van vertaalde manga ook digitale versies uit die meestal een stuk goedkoper zijn dan de papieren versies en die vanzelfsprekend geen ruimte kosten in je boekenkast. Het heeft als bijkomend voordeel dat ze mijns inziens ook nog eens veel fijner lezen op een (kleine) tablet zoals de iPad Mini dan van papier en dat ze ook op een ereader goed te lezen zijn omdat het zwart-wit strips zijn.

Theorie en praktijk

In theorie zou lezen van digitale manga op een ereader ideaal moeten zijn. Manga heeft bijna geen kleurenpagina’s en wordt sowieso al in pocketformaat gepubliceerd dat niet groter is dan het scherm van een ereader zoals de Kobo Forma. Er is zelfs een bedrijf dat een ereader op de markt brengt, de eOneBook waarop je alleen maar een mangaserie kunt lezen.

Zoals met alles is ook hier de praktijk wel een stuk weerbarstiger. Manga maakt met regelmaat gebruik van splashpages – afbeeldingen die over twee pagina’s aangrenzende pagina’s verdeeld worden – en dat komt minder goed tot zijn recht op één scherm natuurlijk. Het is de reden waarom de eOneBook twee schermen naast elkaar heeft.

Daarnaast is de beschikbaarheid van titels voor op je ereader beperkt in Nederland. Veel populaire (vertaalde) titels worden digitaal alleen in Amerika verkocht en zijn dus niet beschikbaar in bijvoorbeeld de Kobo ebookwinkel. En de series die wel te koop zijn, zijn in Nederland veelal duurder dan als je ze in Amerika kon kopen.

Dat wil echter niet zeggen dat je geen leuke manga series via de Kobo ebookwinkel kunt kopen en lezen. Of dat je ze elders kunt kopen en de bestanden zelf op je ereader kunt zetten. Waarbij je wel rekening moet houden met het feit dat digitale manga veel grotere bestanden opleveren dan je gewend bent van reguliere ebooks. Eén pocket of omnibus editie kan al gemakkelijk 400 of 500MB groot zijn en dan is zelfs de Kobo Forma met zijn 8GB al snel gevuld natuurlijk. Het is de reden waarom Kobo in Japan een versie van de Forma uitbrengt die 32GB opslag heeft.

De Kobo Forma is niet expliciet beter in digitale manga dan andere ereaders maar het 8 inch scherm zorgt ervoor dat de tekst beter te lezen is dan op een 6 inch scherm en dankzij de bladerknoppen hoef je niet meer op het scherm te tikken om te bladeren. Dat is vooral fijn omdat je bij de grote bestanden vaak last had van vertraging en het even kon duren voordat die verder bladerde. En dat ging vaak ‘fout’ als je dacht dat je niet goed op het scherm getikt had en vervolgens meerdere pagina’s vooruit bladerde.

Nu Kobo in de nieuwste 4.11 software ook nog eens verbeteringen aankondigt voor het lezen van cbr en cbz bestanden (de bestandsformaten waarin je digitale stripboeken in kunt aantreffen) en er in Japan ook een 32 GB versie uitkomt van de Forma, ben ik in elk geval wel benieuwd hoe de Forma omgaat met manga in de verschillende bestandsformaten.

De test

Afhankelijk van waar je je manga vandaan haalt kun je meerdere bestandsformaten tegen komen.

  • PDF: alle pagina’s zijn ingescand en met een vaste opmaak in het PDF formaat gebundeld. Als de PDF opgemaakt is voor het A5 formaat – en dat zijn ze meestal als het manga is – dan zijn ze goed op een ereader met een 7 of 8 inch scherm te lezen;
  • CBR/CBZ: alle pagina’s zijn losse afbeeldingen (vaak jpg’s) die vervolgens in een archiefbestand gebundeld zijn. Met WinRAR (dat levert een CBR op) of gezipt en dat levert een CBZ op. Een ereader moet deze archief bestanden dus uitpakken in het geheugen en de losse pagina’s als afbeeldingen tonen;
  • EPUB: alle pagina’s zijn afbeeldingen en die zijn simpelweg in een EPUB ‘achter elkaar geplakt’ in losse XHTML pagina’s. Dat heeft het voordeel dat alle ereaders het bestand kunnen openen maar als groot nadeel dat afbeeldingen natuurlijk niet op een zelfde manier schalen als regels tekst. Ereaders kunnen daar makkelijk over struikelen omdat ze een reguliere EPUB niet kunnen onderscheiden van een digitaal stripboek;
  • KEPUB: dat is het geoptimaliseerde EPUB (3) formaat waar Kobo mee werkt. Dit heeft als groot voordeel dat Kobo ereaders het zonder problemen kunnen openen en goed kunnen tonen. Het nadeel is dat je er op andere apparaten niet heel veel aan hebt.

Koop je dus manga in de Kobo ebookwinkel, dan heb je automatisch met dat laatste formaat te maken. En daar mag je in dit geval ook heel blij mee zijn want het werkt fantastisch. Series als Soul Eater en Fullmetal Alchemist zijn voor ca. 5,50 euro per deel verkrijgbaar bij Kobo, laden vlot en lezen uitstekend op de Kobo Forma. Mijn lievelingsserie Space Brothers is er ook te vinden maar ik heb alle delen al bij ComiXology gekocht en 1 keer betalen is wel genoeg.

Bij Kobo zijn er bijna 20.000 titels beschikbaar in de manga categorie dus er zit vast wel iets tussen wat je aanspreekt.

Niet bij Kobo gekochte manga

Koop je je manga elders? Dan is het even opletten in welk bestandsformaat de manga komt. Ik heb eerder dit jaar een Humble Bundle gekocht met mangatitels van uitgever Kodansha. Deze zijn als PDF, EPUB en CBZ bestanden te downloaden en ik heb gekeken welke het beste werken op de Kobo Forma.

kobo forma manga

Het goede nieuws is dat je eigen bestanden ook prima werken op de Forma. Ik heb alle vijf de delen van Ghost in the Shell: Stand Alone Complex op de ereader gezet en die zijn uitstekend te lezen.

Maar niet zonder slag of stoot!

  • De PDF versies werkten verrassend goed. De Kobo’s zijn nooit heel sterk geweest in het lezen van PDF’s maar met manga hoef je niet in of uit te zoomen en zelfs met PDF bestanden van ruim 400MB waren de manga pockets goed te lezen. De snelheid van het bladeren is echter wel traag want het kan gemakkelijk 2 seconden duren voordat er een nieuwe pagina verschijnt;
  • De CBZ versies zouden dus beter moeten werken dan ooit dankzij de 4.11 update maar vermoedelijk heeft de trage processor van de ereader simpelweg te veel moeite om de grote archiefbestanden uitgepakt in het geheugen te houden. De pagina’s worden goed getoond maar het bladeren gaat traaaaaaag met de grote bestanden. Het duurt 3 tot 5 seconden voordat een druk op de bladerknop leidt tot het daadwerkelijk naar de volgende pagina gaan. Het is simpelweg onwerkbaar met grote bestanden. Wellicht als je losse hoofdstukken van series hebt dat het beter gaat?
  • De reguliere EPUB versies lijken in eerste instantie goed te gaan maar blijken, zoals verwacht, problemen te hebben met sommige pagina’s. Panelen worden raar afgekapt en je mist dan een deel van de pagina. Niet acceptabel dus.
  • Zet je de EPUB versies echter om naar KEPUB – doordat je ze m.b.v. Calibre met de Kobo Touch Extended plugin op de ereader zet of de EPUB bestanden met kepubify converteert – dan werken ze echter fantastisch. Bladeren gaat snel (normaal), alles wordt correct getoond en het is duidelijk de beste manier om ze te lezen.

Ben je geïnteresseerd om manga te lezen op de Kobo Forma? Dan is dat uitstekend te doen met het aanbod dat Kobo zelf in de ebookwinkel heeft. Daar ontbreken wel de grotere bekendere series helaas maar daar kan Kobo niks aan doen.

Heb je digitale manga elders (met korting) weten aan te schaffen? Ga er dan niet van uit dat je die (goed) kunt lezen op de Kobo Forma als het grote bestanden in CBR of CBZ formaat zijn. Kijk liever of je ze in EPUB formaat kunt downloaden – die je vervolgens zelf omzet naar KEPUB – of gebruik anders een PDF versie.

Die hele dikke papieren mangapockets hebben absoluut hun charme maar als je eenmaal gewend bent om ze op een ereader te lezen dan wil je niets anders meer, geloof me!

#

kobo forma header

De Kobo Forma in de praktijk

Met de Kobo Forma gaat Kobo een stap verder in hun streven naar de ultieme ereader (met het ultieme prijskaartje). De Kobo Forma heeft een 8 inch scherm, een nieuwe vormgeving waarmee je zowel linkshandig, rechtshandig maar ook in landscape formaat kunt lezen en is voor het eerst voorzien van fysieke bladerknoppen. Is het echt ‘de meest comfortabele ereader’ ooit, zoals Kobo beweert? En is het ook de 280 euro waard om je oude ereader te vervangen?

Ik was behoorlijk benieuwd waar Kobo nu mee zou gaan komen. Wat kun je immers nog nieuw doen nadat je al 11 modellen ereaders in bijna 7 jaar tijd hebt uitgebracht? De innovatie met steeds betere schermen is jaren geleden al gestopt – iedereen met een Kobo Glo HD of een later model heeft op dit punt geen reden om te upgraden – en Kobo heeft het daarom vooral gezocht in de details. Verschillende groottes van het scherm, een mate van waterbestendigheid en het verbeteren van de schermverlichting door blauwlichtfilters toe te voegen.

Met de introductie van de Aura ONE in 2016 zette Kobo duidelijk in op een ‘drie-modellen-aanpak’. Een betaalbaar instapmodel met een 6 inch scherm (de Aura), een waterbestendig tussenmodel met een 6,8 inch scherm (de Aura H2O) en een topmodel met een 7,8 inch scherm dat voorzien was van alle toeters en bellen (de Aura ONE). De 6 inch ereader kreeg na de Aura Second Edition een betere opvolger in de vorm van de Clara HD en Kobo bracht vorig jaar ook een minimale update uit van de H2O. Het leek voor de hand te liggen dat we deze keer dus een update of opvolger zouden krijgen van de Aura ONE.

In zekere zin is dat ook wat de Kobo Forma is. Kobo laat de Aura lijn en naamgeving weliswaar los en gooit ook nog eens de vormgeving van de ereader volledig op zijn kop maar de Forma is meer dan ooit het luxepaardje in de ereaderstal van Kobo. Er is zonder enige twijfel bijzonder goed gekeken naar concurrent Amazon want de Forma is de ereader die je zou krijgen als Amazon hun Kindle Oasis uit 2017 door Kobo zou hebben laten maken. Dat moet je overigens niet als iets negatiefs zien want ik vind persoonlijk de Oasis één van de fijnste ereaders ooit gemaakt en het is slim dat Kobo goede voorbeelden integreert in de eigen lijn van ereaders.

De Kobo Forma samengevat

Specificaties:

  • Een 8 inch scherm (Carta E-Ink), 1440×1920 pixels en 300 pixels per inch.(de Aura ONE heeft een 7,8 inch scherm met 1404×1872 resolutie met gelijke PPI). Het scherm is gelijk met de randen zoals de Aura ONE maar heeft nu hele smalle randen omdat de aansluitingen in de dikkere rand zitten;
  • 8GB interne opslag zonder mogelijkheid om dit uit te breiden via een micro-sd kaart. Dit is hetzelfde als de Aura ONE en de Clara HD. Er is overigens een 32GB model maar deze is exclusief voor Japan door het gebruik van (grotere) manga ebooks;
  • Een grip die je linkshandig of rechtshandig kan vastpakken – de tekst op het scherm draait mee – en waarin fysieke bladerknoppen verwerkt zijn;
  • Afmetingen: 160 x 177mm. De dikte is 8,5mm bij de grip en 4,2mm bij het uiteinde van het scherm. De Forma is 197 gram zwaar (33 gram lichter dan de Aura ONE – 31 gram zwaarder dan de Clara HD);
  • 1Ghz MX6 processor en 512MB geheugen. Net als alle Kobo modellen van de afgelopen jaren;
  • ComfortLightPro (frontale schermverlichting met zowel regulier wit licht als met mogelijkheid om blauw licht te filteren ‘s avonds (“natuurlijk” licht);
  • IPX8 gecertificeerd wat betekent dat de ereader maximaal 60 minuten waterbestendig is tot 2 meter diepte. Net als de Aura ONE en de Aura H2O Edition 2;
  • Te koop voor €279,99 (ja, dat lees je goed).

Pluspunten:

  • Fysieke bladerknoppen. EINDELIJK fysieke bladerknoppen. En ze werken ook nog eens uitstekend!;
  • De Forma is ondanks zijn grote scherm perfect met één hand vast te houden voor ontspannen lezen dankzij de grip en de bladerknoppen die nog steeds binnen bereik zijn;
  • Je kunt de Forma met je linkerhand vasthouden, je rechterhand vasthouden of zelfs in landscape stand vastpakken. En dat werkt verrassend comfortabel;
  • Prima scherm met uitstekende schermverlichting en waterbestendigheid, al zijn ze niet uniek voor de Forma.

Minpunten:

  • De prijs van €279,99 is pittig. De Aura ONE kost 229,99 en dat bedrag leg je ook neer voor de Oasis 2017. Kobo brengt met de Forma de grootste maar ook de duurste ereader uit;
  • De vormgeving – met de grip die je vast moet houden – is voor sommigen even wennen en maakt het gebruik van een hoes lastiger;
  • Afhankelijk van hoeveel omgevingslicht je hebt zie je een dunne rand rondom de pagina waarbij de schermverlichting net iets minder licht geeft. Niet storend maar opvallend genoeg dat ik er op ging letten;
  • De powerknop – die je ook gebruikt om je ereader in de slaapstand te zetten – zit juist te onopvallend verwerkt in de grip. Deze had wat mij betreft een kleurtje mogen/moeten krijgen. Bovendien is het lastig inschatten of je de knop genoeg ingedrukt hebt want er is geen klik voelbaar. Het is gemakkelijk om de knop niet voldoende in te drukken of juist onbedoeld je ereader uit te zetten i.p.v. in de slaapstand te zetten;
  • Nog steeds geen optie bij de leesinstellingen om woordafbreking standaard uit te zetten. Ja, daar reken ik ereaders op af die zichzelf de meest comfortabele noemen.

Het uiterlijk en de hardware

Het uiterlijk is het eerste wat opvalt bij een apparaat natuurlijk en de Kobo Forma wijkt behoorlijk af van alle voorgaande modellen:

kobo forma linksrechts

Net als de Kindle Oasis is de Kobo Forma namelijk niet symmetrisch en niet rechthoekig. Met 16cm x 17,7cm is die dus zelfs bijna vierkant maar dankzij een dikke rand aan de zijkant – die ook iets gebogen is en waar de processor, aansluitingen en bladerknoppen in verwerkt zijn – heeft Kobo deze keer dus duidelijk voor een ergonomische vormgeving gekozen.

De dikke rand dient namelijk als een grip waar je nu eindelijk eens gemakkelijk je hand kwijt kunt als je je ereader wilt vasthouden, zonder dat je iedere keer moet oppassen dat je met je hand of vingers het scherm aanraakt met alle onbedoelde gevolgen van dien.

Om te voorkomen dat je altijd verplicht je ereader met dezelfde hand moet vastpakken heeft Kobo ook een gyroscoop ingebouwd waarmee de ereader ‘weet’ hoe de ereader vastgepakt is en vervolgens het beeld kan kantelen. Ongeacht of je dus de Forma met je linkerhand of rechterhand vastpakt, het beeld draait mee zodat je ‘gewoon’ kunt gaan lezen. Dat trucje doet de Forma ook met de bladerknoppen waardoor de onderste knop altijd degene is waarmee je vooruit bladert en de bovenste knop te gebruiken is om terug te bladeren.

Met een nieuw icoontje in het menu van de ereader (dat pas verschijnt als je een boek aan het lezen bent!) kun je het automatisch draaien uitzetten en vastzetten op (de huidige) Portret of Landschap stand. Daarnaast kun je bij de Leesinstellingen de functies van de beide bladerknoppen omkeren mocht je liever vooruit bladeren met de bovenste knop.

kobo forma landscape

Als je je afvroeg waarom de letters ‘Kobo’ over dwars op de rand stonden, nou dat komt omdat de Forma ook in Landschap modus gebruikt kan worden. Hierbij pak je de ereader dus ouderwets aan de onderkant vast en kun je op een scherm lezen dat breder is dan dat het hoog is. Wel even opletten als je de functies van de bladerknoppen omgedraaid hebt want in de landschapstand is dat ineens niet zo logisch meer :)

kobo forma zijkant

Als je naar de Kobo Forma kijkt met het idee dat de grip de onderkant is, dan is het ook logisch dat je daar de micro-usb poort en de powerknop terug kunt vinden. Al moet ik daar nog even aan wennen want ik blijf toch echt trouw in portretstand lezen en dan voelt het vreemd dat de kabel er aan de linker(of rechter)kant uitsteekt.

Ik moet natuurlijk wel even expliciet stilstaan bij het feit dat Kobo voor het eerst nu bladerknoppen introduceert en dat ook meteen goed doet. Je kunt de bladerknoppen ook niet loszien van het ontwerp met de grip – als je hand comfortabel rust op de grip kun je niet meer makkelijk bladeren door op het scherm te tikken – maar dat maakt allemaal niet uit. EINDELIJK heb je een Kobo ereader met fysieke bladerknoppen zodat je kunt lezen (bladeren) zoals je wilt. Bij eenhandig gebruik heb je de knoppen verplicht nodig en als je liever je andere hand gebruikt om op het scherm te tikken dan kan dat ook gewoon. Prima gedaan, Kobo, en ik zal deze langgekoesterde wens nu eindelijk van mijn wensenlijstje halen.

Processor en schermverlichting

Aan de buitenkant is genoeg nieuws te zien maar de binnenkant herbergt maar weinig vernieuwingen. De processor blijft helaas dezelfde 1Ghz MX6 single core processor die al jaren de Kobo modellen aanstuurt. De Oasis, waar Kobo flink door geïnspireerd is, maakte dit jaar de overstap naar de MX7 dual core processor die een flink stuk sneller is en dat was eigenlijk geen overbodige luxe geweest als je dan toch een nieuwe topmodel uitbrengt.

Ook de schermverlichting, de ComfortLight Pro schermverlichting, is dezelfde als geïntroduceerd in de Aura ONE twee jaar geleden. Negen gelijk verdeelde witte LED lampjes zorgen voor een betere lichtverspreiding en laten het scherm er witter uitzien. Behalve de negen witte LED lampjes zijn er ook ook nog eens acht LED lampjes die kleuren kunnen tonen en die eveneens rondom het gehele scherm geplaatst zijn. Die lampjes kunnen schakelen in de hoeveelheid blauw licht die ze geven zodat je er voor kunt kiezen om ‘s avonds minder blauw licht te gebruiken in de schermverlichting. Dit werkt uitstekend en is een absolute aanrader als je veel en vaak in bed leest bijvoorbeeld.

Ik wil wel een kleine kanttekening plaatsen bij de schermverlichting. Ik denk dat het door de plaatsing van de witte LED lampjes komt maar ik merkte tijdens het lezen dat de schermverlichting in een dunne strook rondom het scherm net iets minder helder schijnt dan op de rest van het scherm.

kobo forma verlichting

Het is pas merkbaar als er weinig omgevingslicht is (en het laat zich slecht fotograferen) maar als je het eenmaal gezien hebt valt het gemakkelijker op. Het is de dunne strook die ook niet verlicht wordt als je in de menu’s aan het bladeren bent. Op de foto rechts zie je de grijs/zwarte strook die je bij alle pagina’s in de instellingen ziet en op de foto links is dat dezelfde strook die net iets minder helder is. Het is een kleinigheid maar toch een puntje van verbetering wat mij betreft.

Waterbestendig en duurzaam

De Kobo Forma is waterbestendig is volgens de zogeheten IPX8 certificering. Dat is dezelfde mate van waterbestendigheid als de Aura ONE en de Aura H2O Edition Tweo. Waar dit op neerkomt is dat de Kobo Forma maximaal 60 minuten waterbestendig is tot 2 meter diepte. Let wel dat dit handig als je per ongeluk je ereader in het bad laat vallen of in een plasje water maar dat je geen fijne leeservaring hebt als je onder de douche of onder water een boek wilt gaan lezen. Het scherm reageert namelijk niet meer op input als het kletsnat is en dat navigeert best lastig door de menu’s dan :)

Kobo schermt daarnaast ook met het gebruik van een nieuwe technologie waarbij er een flexibele laag kunststof in het scherm verwerkt is. Dit moet het scherm een stuk steviger en duurzamer maken zodat er minder snel krassen op komen en het zelfs een (kleine) val zonder problemen moet overleven.

De software

De Kobo Forma maakt gebruik van dezelfde software als de overige Kobo ereaders en dat is versie 4.10 op het moment van schrijven. Op het hoofdscherm worden bovenin de vier laatstgelezen boeken getoond terwijl in het onderste deel het onderdeel ‘Mijn boeken’ vast getoond worden en er drie ‘blokken’ kunnen variëren, afhankelijk van of je verzamelingen aangemaakt hebt, het geïntegreerde Pocket gebruikt enz.

Als je de Forma voor de eerste keer opstart moet je verplicht inloggen met een account. Je kunt ervoor kiezen om een nieuw Kobo account aan te maken of gebruik te maken van een bestaand Kobo of Bol account. De ebooks die je in (één van) die accounts hebt staan worden dan automatisch gesynchroniseerd naar je ereader via wifi. Je kunt ook de ebooks van beide accounts automatisch op je ereader laten zetten door te kiezen voor een Kobo account en dan in de instellingen van je Kobo account een koppeling te maken met je Bol account.

Het onderdeel ‘Mijn boeken’ is het hart van de software aangezien daar alle boeken getoond worden die je er rechtstreeks zelf op gezet hebt of die je bij Bol danwel Kobo gekocht hebt en naar de ereader gesynchroniseerd zijn.

Als je veel ebooks in je Kobo account (al dan niet gekoppeld met je Bol account) hebt staan dan worden alleen de laatste vijf gesynchroniseerd naar je ereader om ruimte te besparen. Je ziet wel alle gekochte titels staan maar die moeten eerst nog handmatig gedownload worden. Overigens kun je in je Kobo account alle ebooks die je niet gesynchroniseerd en/of zichtbaar wilt hebben, verplaatsen naar het archiefdeel zodat ze ‘onzichtbaar’ worden voor je ereader. Lees hier hoe je dat doet.

Mijn boeken is ingedeeld in tabbladen voor BoekenAuteurs en Verzamelingen. Standaard kom je op het tabblad Boeken waarin je de lijst met boeken kunt filteren – op al eerder geopende boeken, ongelezen boeken, (bij Bol/Kobo) gekochte boeken en (uit je account) gedownloade boeken. Heb je een Kobo Plus abonnement op het gebruikte account? Dan kun je ook hier op filteren en sorteren.

Het tabblad Auteurs geeft je een extra snelle ingang om bij de titels van je favoriete auteurs te komen. Het is een stuk sneller en gemakkelijker dan de hele lijst met boeken sorteren op auteur.

Het derde en laatste tabblad is Verzamelingen waar je handmatig nieuwe verzamelingen kunt maken en waar bestaande verzamelingen getoond worden. Deze verzamelingen worden ook gesynchroniseerd als je met je account in de Bol/Kobo app inlogt en daar kun je ze ook beheren.

De leeservaring

De mogelijkheden om je hele leeservaring naar eigen smaak aan te passen zijn uitstekend bij Kobo. Je kunt natuurlijk het lettertype veranderen naar één van de 11 standaardlettertypes die ook nog eens elk hun eigen dikte- en scherpte-instellingen hebben, of zelf je eigen lettertypes toevoegen die je dan niet verder kunt aanpassen.

De lettergrootte is nauwkeurig aan te passen en kent maar liefst 50 stappen van miniscuul tot zo groot dat er nog maar 10 woorden op een scherm passen. En natuurlijk zijn de marges en de regelafstand ook probleemloos in te stellen.

Nieuw voor de Kobo Forma is natuurlijk het lezen in de landschapstand. Dit werkt eigenlijk verrassend goed en is zelfs een aanrader als je je ereader bijvoorbeeld op schoot wilt leggen tijdens het lezen. Door de lettergrootte of regelafstand aan te passen is dat uitstekend te doen en is het ontspannen lezen zonder dat je constant de ereader moet vasthouden. Kobo zou nog wel eens mogen kijken of ze ook een twee kolommen (pagina’s) weergave kunnen maken in de landschapstand.

Vergeet niet dat je bij de Instellingen in het hoofdmenu sowieso handige aanpassingen kunt maken die je leeservaring beïnvloeden. Bij de Leesinstellingen kun je aangeven na hoeveel pagina’s het scherm ververst moet worden maar ook of de Adobe EPUB nummering getoond moet worden. Die staat standaard aan en laat cijfers in de rechtermarge van de tekst zien waar in de papieren versie de paginanummering ongeveer zou hebben gestaan.

Een optie om het automatisch afbreken van woorden te voorkomen is er echter nog steeds niet te vinden waardoor ik dat helaas handmatig zal moeten blijven doen. Je vindt elders op dit blog ook nog andere tips en trucs die het lezen op (en gebruik van) je Kobo ereader een stukje eenvoudiger maken.

Ik gebruik het gratis Calibre om mijn ebooks te beheren en dat programma heeft vele plugins en tools die handig zijn in combinatie met Kobo ereaders. Om de Kobo Forma te kunnen gebruiken in Calibre heb je minimaal versie 3.33.1 nodig. Zorg er dus voor dat je Calibre bijwerkt omdat anders de ereader niet herkend wordt.

Even vergelijken

Als je in de markt bent voor een nieuwe ereader dan wil je die kunnen vergelijken met anderen. Zeker in het geval van de Kobo Forma is dat heel interessant om te doen want met het hoge prijskaartje en het feit dat deze veel weg heeft van de Kindle Oasis, is het verstandig om alle voor- en nadelen tegen elkaar af te wegen.

Het gaat te ver om alle aspecten die een rol kunnen spelen af te gaan wegen en daarvoor verwijs ik je naar een eerdere blogpost waarin ik zo veel mogelijk aspecten de revu laat passeren in de keuze voor een nieuwe ereader.

kobo forma oasis

De olifant in de kamer is natuurlijk de vraag hoe de Kobo Forma zich verhoudt tot de Kindle Oasis. Los van het feit dat Kobo het idee voor de vormgeving overduidelijk overgenomen heeft van de Kindle ereader, zijn de verschillen echter best wel groot. Het belangrijkste verschil is dat de ereaders zelf niet de belangrijkste afweging zijn in de keuze tussen Kobo en Amazon maar dat het de ecosystemen zijn waar je in terecht komt. Bij de Kindle Oasis zit je in het ecosysteem van Amazon en heb je pas echt gemak van je ereader als je boeken daar ook koopt. Datzelfde geldt voor Kobo ereaders maar dan natuurlijk met de ‘eis’ dat je je boeken bij Bol of Kobo koopt.

Maakt dat je niets uit? Tja, dan heeft de Forma het voordeel van het grotere 8 inch scherm en de schermverlichting met blauwfilter. De Oasis wint het qua processor – hij is echt een stuk vlotter – en de mijns inziens betere Kindle software. Ook de prijs van de Oasis ligt met 229,99 voor het 8GB model een stuk lager dan die van de grotere Kobo Forma. Beide zijn echter geweldige ereaders.

kobo forma clara hd

Interessanter is het om te kijken naar het verschil tussen de Forma en de Clara HD die 4 maanden geleden uitkwam. Het voordeel van de Clara HD – met 6 inch scherm, een gewicht van 166 gram en een prijskaartje van 129,99 – is dat het dezelfde kwaliteit scherm heeft met dezelfde schermverlichting en daarnaast ook heel gemakkelijk met 1 hand te gebruiken is door het lage gewicht. Links of rechtshandig :)

Zoals je op de foto hierboven kunt zien is het verschil in omvang van ereaders groot. Een groter scherm dat je nog steeds gemakkelijk(er) kunt gebruiken met één hand mag ook echt een groter prijskaartje hebben maar wat mij betreft is de grootste concurrent van de Forma de eigen Clara HD.

Veilig mee onderweg

Normaliter adviseer ik altijd voor om een ereader in een goede hoes te stoppen als je hem niet permanent op je nachtkastje hebt liggen. Dat zou ik nu ook willen adviseren (en zelf doen) maar dat is toch ineens een uitdaging geworden.

Omdat je de Forma dus zowel links- als rechtshandig kunt vasthouden maar ook nog eens over dwars vastgehouden kan worden, krijg je bijna automatisch dat een hoes je beperkt in het gebruik van je Forma. Kobo heeft zelf een sleepcover als accessoire beschikbaar (50 euro!) die nog enigszins flexibiliteit biedt omdat die op meerdere manieren gevouwen kan worden als een standaard (ook geïnspireerd vermoedelijk door de Origami hoes van Amazon). Maar zelfs deze hoes heeft logischerwijs het openslaande deel aan de rechterkant zitten als je de Forma met je linkerhand wilt vasthouden en deze niet op een standaard wilt zetten. Al kun je de voorkant heel handig onder de ereader zelf wegvouwen zodat het geen probleem is.

Kobo onderkent dat probleem eigenlijk ook wel door de extra kunststof beschermlaag aan te brengen op het scherm. Als je enigszins oplet zal de Forma niet zo snel beschadigd raken en het persbericht meldt zelfs optimistisch dat de Forma “beter bestendig is tegen volle handtassen en overbeladen rugzakken dan voorgaande ereaders.”

Conclusies

Is de Kobo Forma de meest comfortabele en fijne ereader die Kobo tot nu toe heeft uitgebracht? Is het zijn prijskaartje waard en zou je moeten overwegen om te upgraden?

Het korte antwoord is ja als je net als ik zat te wachten op een fijne Kobo ereader met bladerknoppen.

Natuurlijk moet je wel naar meer dingen kijken dan alleen die bladerknoppen. De prijs van 280 euro is een flinke aderlating voor een ereader en daar kun je ook een behoorlijke tablet voor op de kop tikken. Je betaalt bij de Forma ook nog eens voor dingen die je misschien helemaal niet nodig hebt. Past een groot scherm van 8 inch wel bij hoe jij een ereader gebruikt? En hoe groot is dat risico nou dat je je ereader (per ongeluk) in een plas water van maximaal 2 meter diep laat belanden. Dat zijn de hele praktische aspecten als je aan het nadenken bent over de aanschaf van een ereader.

Maar het is lastig merk ik om aan die praktische dingen te denken als je de Kobo Forma in je handen hebt. Kobo heeft goed gekeken naar hun grootste concurrent en heeft het beste van beide werelden genomen om te komen tot een ereader die gewoon heel fijn werkt. Ik ben het zelf al gewend door de Oasis maar het is echt heel prettig om je ereader afwisselend in je linkerhand of rechterhand te kunnen houden – en dat het scherm dan meedraait. De bladerknoppen versterken die functionaliteit alleen maar omdat je niet meer onhandig met een vinger (of je andere hand) op het scherm hoeft te tikken om te bladeren. Als je 1 of 2 boeken gelezen hebt op deze manier wil je nooit meer iets anders denk ik want dat is wat ik ervaar. De Clara HD is handig voor in de binnenzak van mijn jas en de Forma mag de plek innemen in de slaapkamer.

Tenminste, als ik het over mijn hart kan verkrijgen om de forse prijs ervoor te betalen. Ik heb de afgelopen jaren negen van de elf Kobo ereaders gekocht en hoewel de Forma de beste van allemaal is, is het lastig om de aanschafkosten te rechtvaardigen. En dat geldt vermoedelijk voor iedereen die al een ereader heeft en nu smachtend naar het nieuwste paradepaardje kijkt.

De Kobo Forma is vanaf 23 oktober 2018 te koop bij o.a. Bol, Wehkamp en de Mediamarkt voor 279,99 euro.
Met dank aan LEWIS voor het beschikbaar stellen van een reviewexemplaar.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top