Tweetweekoverzicht week 40 2018: Update Marrakesh verdrag, Kobo Forma, btw op ebooks gaat omlaag, convenant e-lending en Europese E-book barometer

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Uitzondering in de auteurswet voor blinden en slechtzienden komt er aan

Ruim 5 jaar geleden schreef ik een column in de IP met als titel dat een uitzondering niet snel gemaakt is. Dat ging over het Marrakesh verdrag waarin een enorm aantal landen na 20 jaar overleg eindelijk afspraken maakten over het verbeteren van de toegang tot gepubliceerde werken voor blinden en slechtzienden.

Wat daar voor nodig is, is dat er een uitzondering in de auteursrechtwetgeving gemaakt moet worden om het mogelijk te maken werken om te zetten naar een formaat dat wel gebruikt kan worden door deze doelgroep. Van boek naar audio of braille bijvoorbeeld. En dat moet gedaan kunnen worden zonder dat de rechthebbende van dat werk iedere keer om toestemming gevraagd moet worden (en dus zonder dat rechthebbenden dat tegen kunnen houden door technische of financiële barrières op te werpen).

Het proces om dit verdrag door de lidstaten van de EU geratificeerd te krijgen viel nog niet mee en duurde, zoals wel verwacht, best wel lang maar afgelopen week was het dan zo ver en meldden de 28 lidstaten hun ratificatie en instemming bij de World Intellectual Property Organisation van de Verenigde Naties.

Vijf jaar na het 20 jaar durende overleg lijkt het er dan toch op dat de nieuwe auteursrechtrichtlijn behalve uploadfilters en linktax dan eindelijk nieuwe middelen gaat introduceren voor blinden en slechtzienden.

Wanneer precies? Ergens volgend jaar denk ik.

Alweer Kobo Forma

Het had weinig zin meer om de oorspronkelijke planning te volgen (gok ik) en dus gooide Kobo afgelopen week alvast het persbericht de deur uit voor de nieuwe Kobo Forma ereader. Alle informatie is ook op hun website te vinden inmiddels en ik zag dat buitenlandse ereadersites al een reviewexemplaar toegestuurd hebben gekregen.

De Forma heeft een 8 inch scherm (een fractie groter dan dat van de Aura ONE) maar is een stukje lichter. Qua hardware volgt het de ‘standaard’ Kobo ingrediënten met de ComfortLight Pro schermverlichting, waterresistent en dezelfde processor als zijn voorgangers. Wel nieuw is de vormgeving die sterk lijkt op de Oasis 2, inclusief bladerknoppen en het feit dat je het beeld kunt draaien zodat je de ereader zowel links als rechtshandig kunt gebruiken. Ik vind dat bijzonder fijn bij de Oasis dus prima dat Kobo dit overneemt qua idee, al vind ik het prijskaartje van 280 euro minder geslaagd.

Als mijn gezondheid (en de NS) meewerkt dan heb ik maandagochtend de gelegenheid om zowel de Kobo Forma uit te proberen als om Michael Tamblyn, CEO van Kobo, wat vragen te stellen. Kan ik rechtstreeks bij de bron vragen wanneer ze eindelijk het uitzetten van woordafbreking mogelijk gaan maken ;-)

Btw-tarief op digitale publicaties gaat omlaag

Er gingen jarenlange discussies aan vooraf: kunnen boeken en ebooks onder hetzelfde btw-tarief vallen? Het logische antwoord zou ‘ja’ moeten zijn maar toch stond de Europese btw-richtlijn dit simpelweg niet toe om ebooks onder digitale diensten vallen en die niet uitgezonderd mogen worden van het hogere tarief. Wat dus in de Europese landen leidde tot de rare situatie dat ebooks hoger belast worden dan papieren boeken.

Enkele Europese landen probeerden eenzijdig te besluiten de btw te verlagen op ebooks maar werden teruggefloten door de hoogste Europese rechter. Het schuurde echter wel en dus volgde er in 2016 een publieke consultatie over btw op digitale publicaties wat in juni 2017 – enkele maanden nadat de rechter weer besloot dat het echt niet mocht – uitmondde in een stemming in de Raad van de Europese Unie. Daar lag vervolgens Tsjechië dwars die het voorstel blokkeerde.

In een nieuwe stemming lijkt Tsjechië het verzet gestaakt te hebben en kan de verlaging van het btw-tarief op ebooks dan alsnog plaatsvinden. Daar hoeft nu niet nog een keer over gepraat te worden (de toestemming van het Parlement lag er al sinds vorig jaar) en dus is het een kwestie van wachten tot de maatregel ook in Nederland ingevoerd gaat worden. Of dat ook tot lagere prijzen van ebooks gaat leiden? Dat zullen we nog moeten zien.

Boekenvak sluit convenant met bibliotheek voor betere beschikbaarheid ebooks

Bijna een jaar zaten minister Van Engelshoven, de GAU, de Auteursbond, de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB), Lira, Pictoright en de KB om tafel. Met als doel tot afspraken te komen om nieuwe ebooks maximaal een jaar na verschijnen in de onlinebibliotheek te krijgen.

Dat is kennelijk gelukt want vorige week tekenden de partijen een overeenkomst waarin ze zich bereid verklaarden zich voor deze zaak in te spannen.

Goed nieuws natuurlijk want de beschikbaarheid van actuele titels (nou ja, in zover je na 1 jaar nog over actueel kunt spreken) is een stevig pijnpunt bij het promoten van digitaal lenen. In een compromis is nu de embargotermijn op 1 jaar gezet zodat uitgevers hun titels eerst nog kunnen (proberen te) verkopen.

Het extra goede nieuws voor auteurs, vertalers en illustratoren is dat bij uitlening van hun digitale werken zij nu ook een vergoeding gaan krijgen. Ebooks zijn uitgezonderd van de leenrechtregeling en bij het maken van de individuele afspraken tussen bibliotheek en uitgevers was het lang niet altijd zo dat de betrokkenen ook een vergoeding via hun uitgever kregen.

Is het alleen maar fantastisch nieuws? Ongetwijfeld niet.

Zowel auteurs als uitgevers hebben nog steeds de mogelijkheid om titels niet aan te leveren voor het lenen ervan en in plaats van een ‘overeenkomst’ met harde afspraken is er nadrukkelijk sprake van een ‘convenant’ waarin het expliciet gaat over een inspanningsverplichting . Iedereen gaat zijn best doen maar wat is er nu precies afgesproken dan?

Als ik van weddenschappen hield zou ik wedden dat die nieuwe titels voor het overgrote deel niet beschikbaar gemaakt gaan worden voor lenen/lezen op een ereader bijvoorbeeld. En dat zal gegarandeerd niet als eis of zelfs maar als streven in het convenant staan. Of auteurs, vertalers en illustratoren ook echt een redelijke bron van inkomsten hiermee krijgen is ook discutabel. Het is op zijn best een goed bedoelde regeling maar dit moet niet verward worden met de leenregeling die er voor papieren boeken is en die de basis vormt van het uitlenen van boeken in Nederland. Zolang een vergoedingsregeling voor makers niet permanent en structureel opgenomen is in de individuele overeenkomsten met uitgevers, is het niet meer dan een pleister voor het bloeden vrees ik.

Of dit wellicht toch de bedoeling is weten we over twee weken. Dan wordt de feitelijke tekst van het convenant gepubliceerd in de Staatscourant en kom ik er vanzelfsprekend uitgebreid op terug.

Europese E-book barometer

CB heeft in samenwerking met Bookwire, de International Publishing Distribution Association en Rüdiger Wischenbart, meegewerkt aan de ontwikkeling van de eerste Europese E-book Barometer met daarin een beknopt overzicht van de ebookmarkt in Nederland, Duitsland, Italië en Spanje.

Het rapport is online te lezen en als je op de Kopen knop klikt voor het sympathieke bedrag van 0 euro ook te downloaden.

En verder nog …

Heb jij je scriptie, publicatie of initiatief in ons mooie vakgebied al aangemeld voor een van de Victorines 2018? Doe dit zsm nog via victorine@knvi.nl

Lampje van Annet Schaap wint de Gouden Griffel. Helemaal terecht, ga dit boek nu lezen!

De schrijver van de boeken over The Witcher eist (omgerekend) 16 miljoen van de gamestudio CD Projekt Red die een reeks zeer succesvolle games op de markt heeft gebracht. Volgens de schrijver waren de oorspronkelijke afspraken – en afkoopsom voor de rechten – onvoldoende nu er door de Poolse studio honderden miljoenen mee verdiend is. Het belooft een interessante casus te worden en wellicht een Europees voorbeeld van hoe de oorspronkelijke makers van een wereldbekende franchise met bijna lege handen achterbleven. In Amerika bleven de bedenkers van Superman met een verhoudingsgewijs schijntje achter nadat ze de rechten verkochten.
#

Tweetweekoverzicht week 39 2018: Nog een keer CC Search, je telefoonnummer en Facebook, Google Images en de nieuwe Kobo Forma

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Ik weet niet of er gewoon wat minder nieuws was deze week dat mijn aandacht wist te trekken of dat het aan mij ligt (dat laatste gok ik) maar het was een beetje een mager nieuwsweekje. Het voordeel is dat je deze keer dus snel klaar bent ;-)

Nog een keer CC Search

Afgelopen week werd een nieuwe versie van CC Search, de metazoekmachine van Creative Commons die een aantal grote bronnen met foto’s doorzoekt die van een CC-licentie zijn voorzien, online gezet. Daar schreef ik weliswaar al een blogpost over maar ik wilde de zoekmachine ook hier nog even onder de aandacht brengen.

Behalve een nieuwe interface en het toevoegen van een aantal nieuwe bronnen – waardoor CC Search nu ca 10 miljoen foto’s doorzoekt – hebben ze de foto’s vooral beter doorzoekbaar gemaakt door ze automatisch van tags te laten voorzien. Dat werkt niet perfect natuurlijk maar je ziet hoe dit soort systemen steeds beter worden in het herkennen wat er op een foto staat. CC Search is nu echt een goede tool geworden om bijvoorbeeld in het onderwijs te gebruiken om geschikte foto’s te vinden voor in onderwijsproducten.

Je telefoonnummer en Facebook

Verrassend was het niet nee. Diverse media (zoals de NOS) meldden afgelopen week dat Facebook je telefoonnummer ook gebruikt om gericht mee te adverteren. Om precies te zijn laat Facebook toe dat adverteerders hun gegevens kunnen uploaden naar Facebook en, zodra telefoonnummers van potentiële klanten matchen met het nummer dat Facebook van je heeft, kan dat dus gebruikt worden om je als Facebook gebruiker te benaderen met advertenties.

Een werkwijze die logisch is voor een bedrijf dat zijn winsten uit advertenties haalt (hoe vaak moet je nog horen dat als je niet betaalt voor een product of dienst, JIJ het product bent?) maar wat wel kwalijk is omdat Facebook het afgelopen jaar gebruikers actief lastig viel met de vraag om voor beveiligingsredenen een telefoonnummer op te geven. En je een telefoon(nummer) gebruikt om twee-factor authenticatie te gebruiken als je inloggen met alleen een wachtwoord niet voldoende vindt.

Dat je gegevens van gebruikers, bedoeld voor de beveiliging van je eigen dienst, ook nog in zet voor advertenties is een kwalijke zaak want je zet mensen aan om geen gebruik te maken van beveiligingsmogelijkheden die in veel gevallen broodnodig en essentieel zijn. Ik weet tenminste dat het voor mij de reden is waarom ik geen twee-factor authenticatie aan heb staan voor Facebook. Want geef toe, dit was hogelijk voorspelbaar.

Google Images toont (soms) gebruiksrechten bij afbeeldingen

Op de Google Images site heb ik het nog niet kunnen terugvinden – een website die trouwens ook een nieuw jasje heeft gekregen met overzichtelijke(re) zoekresultaten – maar Google kondigde vorige week aan dat ze nu ook metadata bij foto’s gaan tonen die de maker en naamsvermelding laten zien.

Dat wil niet zeggen dat alle foto’s nu ineens magisch voorzien gaan worden van relevante informatie over wie ze gemaakt heeft. Het moet expliciet meegegeven worden in metadata bij de foto’s zelf volgens de IPTC metadatastandaard. En die moet weer expliciet ondersteund worden door de sites en fotodiensten die door Google geïndexeerd worden. Ik neem aan dat sites als Flickr het ondersteunen maar hoe groot die dekking precies is en of je straks ook echt vaker dit soort informatie gaat aantreffen, dat zullen we nog moeten zien.

Oh ja, over Google gesproken … die stonden afgelopen week even stil bij hun 20 jarig bestaan:

Kobo Forma

Ik was al flink aan het speculeren geslagen over de nieuwe Kobo ereader die volgende maand uit zou moeten komen. Ik was er van overtuigd dat ze met een Second Edition van de Aura ONE zouden komen maar dankzij een gelekte afbeelding van Kobo Spanje is het nu geen verrassing meer wat Kobo officieel volgende week gaat aankondigen.

De afbeelding stond maar eventjes online maar oplettende lezers waren er snel genoeg bij om de Spaanstalige advertentie alsnog te kunnen bestuderen. En hoewel je geen specificaties kunt afleiden van een dergelijke afbeelding wordt wel duidelijk dat Kobo zeer geïnspireerd is door de Kindle Oasis ereaders van Amazon.

De Forma lijkt namelijk erg op een Oasis maar dat is in dit geval ook niet erg want Kobo gaat daarmee eindelijk de kant op die ik hoopte en komt dus met bladerknoppen. Net als een Oasis (2) heeft de Forma een bredere zijkant waarin menu-/bladerknoppen verwerkt zijn en kan deze nu ook eindelijk het beeld draaien zodat je in landscape formaat kunt lezen. De Oasis 2 draait het beeld alleen 180 graden zodat je de ereader zowel met de linker- als rechterhand kunt vastpakken maar de Forma lijkt de bedoeling te zijn dat je hem over dwars kunt lezen.

De vraag hoe groot het scherm zal zijn (minimaal 8 inch neem ik aan want anders heeft in landscape lezen ook weinig toegevoegde waarde), wat de verdere specificaties en natuurlijk wat de prijs zal zijn, die krijg ik volgende week beantwoord als Kobo in Nederland een toelichting geeft op hun nieuwe ereader. Ik heb een uitnodiging hiervoor gekregen en ben ook in de gelegenheid om Michael Tamblyn, CEO van Kobo, rechtstreeks te vragen waarom de optie om woorden niet af te breken nog steeds ontbreekt in de Kobo ereaders.

#

Tweetweekoverzicht week 34 2018: Hugo Awards 2018 winnaars, nieuwe Kobo ereader, Bibliotheekinzicht en Unpaywall

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Hugo Awards 2018

Ik ben een groot liefhebber van SF & fantasy en elk jaar worden er meerdere prijzen uitgereikt aan de beste titels in deze genres. De grootste eer is toch wel het winnen van een Hugo Award en vorige week werden deze uitgereikt in diverse categorieën. Een selectie van de winnaars:

  • Best Novel: The Stone Sky, by N.K. Jemisin
  • Best Novella: All Systems Red, by Martha Wells
  • Best Novelette: “The Secret Life of Bots,” by Suzanne Palmer (Clarkesworld, September 2017)
  • Best Short Story: “Welcome to your Authentic Indian Experience™,” by Rebecca Roanhorse (Apex, August 2017)
  • Best Graphic Story: Monstress, Volume 2: The Blood, written by Marjorie M. Liu, illustrated by Sana Takeda (Image Comics)

The Stone Sky is het derde deel van de Broken Earth trilogy van Jemisin en het is ook de derde keer op rij dat ze de Hugo wint. Jawel, alle drie de delen hebben de Hugo’s gewonnen dus het wordt echt tijd om deze serie te gaan lezen. Ze staan al lange tijd op mijn ereader te wachten maar nu de tijd nog maken he?

All Systems Red, The Secret Life of Bots en Monstress volume 2 heb ik wel gelezen en het zijn meer dan terechte winnaars (en aanraders!).

De volledige uitslag vind je (o.a.) op de website van de Hugo awards.

De volgende Kobo ereader komt eraan

Kobo heeft een nieuw model ereader laten inspecteren/controleren door de FCC, de Amerikaanse toezichthouder op (o.a.) alle apparaten met een internetfunctionaliteit. Bij dat soort controles valt meestal wel uit de gegevens af te leiden wat voor soort apparaat het is – gaat worden – maar Kobo heeft deze keer extra zijn best gedaan om zo min mogelijk informatie te verstrekken. Het modelnummer N782 is duidelijk maar daar houdt het wel mee op.

Ik denk dat je echter geen kristallen bol nodig hebt om te voorspellen wat de volgende Kobo ereader gaat worden. Ze gaven al eerder een speciale editie van de Aura ONE uit met 32GB voor manga (exclusief) in Japan en aangezien er nu wederom sprake lijkt van een model met 8 of 32 GB (en identieke accugrootte als de ONE) gaan we daar waarschijnlijk een nieuw model van krijgen.

Het zou ook logisch zijn omdat ze met hun software-updates een scheiding lijken aan te brengen tussen hun 7e generatie modellen (de Aura H2O Edition 2, de Aura Edition 2 en de Clara HD) en de oudere modellen die ze hebben. De Aura ONE is een 6e generatie ereader en het ligt voor de hand om deze bij te werken zodat hun topmodel ook weer mee kan. De focus ligt vanaf dit najaar op de Clara HD, de H2O (Edition 2) en de Aura TWO waarbij ook de Aura Edition Two uitgefaseerd wordt gok ik.

Als er inderdaad twee versies van de nieuwe Aura TWO uit gaan komen met 8GB of 32GB opslagruimte dan zou het zo maar eens kunnen dat Kobo hun audioboekdienst ook verder gaat uitrollen dan alleen Amerika. Kobo gaat geen 32GB opslagruimte in een toestel stoppen voor alleen ebooks terwijl je die voor audioboeken hard nodig hebt. Het zou daarmee ook heel vergelijkbaar zijn met de Kindle Oasis die Amazon eveneens om die reden met 8 of 32GB uit heeft gerust.

Kobo zal in oktober enkele aankondigingen gaan doen voor de Nederlandse markt en daar zal de nieuwe ereader ongetwijfeld ook onthuld gaan worden. Wordt vervolgd dus.

Bibliotheekinzicht

Afgelopen week meldde de KB over de lancering van een nieuwe website, bibliotheekinzicht, waar de informatie uit allerlei onderzoeken gebundeld worden en er inzicht gegeven wordt in hoe het Nederlandse bibliotheekstelsel er voor staat.

Dat betekent in elk geval ook dat er eindelijk een openbare pagina is waarop de ontwikkelingen van de uitleningen van ebooks getoond worden. Veel inzichten kun je daar (nog?) niet uit halen want het zijn alleen een paar korte beschrijvende teksten en het officiële staatje met uitleningen per jaar maar goed, laat ik voor nu tevreden zijn dat de KB die gegevens niet meer alleen achter een slotje beschikbaar maakt via metdekb.nl.

Wellicht dat er in de toekomst ook nog eens gekeken wordt wat die cijfers betekenen en op welke ontwikkelingen er daadwerkelijk gestuurd wordt. Meten is weten maar alleen 1x per jaar de cijfers bijwerken levert geen inzichten op. Misschien heeft Mark nog een paar suggesties.

Unpaywall

Bij het gebruik van wetenschappelijke artikelen in onderzoek draait het niet per se om de dure databanken maar over laagdrempelige toegang tot die artikelen. Open access zorgt voor meer aanbod waar iedereen gratis gebruik van kan maken maar Unpaywall zorgt er voor dat je die OA artikelen ook terug kunt vinden. En dat verandert de manier hoe naar onderzoek gekeken wordt (en de rol van wetenschappelijke uitgevers hierin).

In een (vrij toegankelijk) artikel in Nature staat men stil bij de impact die Unpaywall heeft op open science.

En verder nog…

Enkele maanden geleden kwam het nieuws dat Storytel met een eigen ereader ging komen die in combinatie met hun ebook/audioboekendienst gebruikt kon worden. Dit zou een 6 inch model met een Carta scherm moeten worden met een 1024×768 resolutie, 8GB geheugen, schermverlichting, bladerknoppen en een hoofdtelefoonaansluiting. In Zweden en Noorwegen is deze ereader nu beschikbaar. En nee, geen enkel nieuws of en wanneer deze naar Nederland komt.

Ik ben groot liefhebber van comics lezen en koop me bijna faiiliet bij Comixology aan nieuwe titels. Startup InkyPen wil ook aanhaken bij het succes van digitale comics en komt eind dit jaar met een abonnementsdienst voor digitale comics … op de Switch. Voor 8 euro per maand kun je dan duizenden comics lezen op het scherm van je Nintendo Switch. Ik ben nogal skeptisch aangezien ik een iPad Mini al te klein vindt voor comics maar ik ga het in elk geval proberen als de dienst beschikbaar is.

Microsoft komt (alleen in Amerika) met een nieuw abonnementsmodel dat 1 op 1 overgenomen lijkt van hoe het (vroeger) met telefoons werkte. Voor een vast bedrag per maand krijg je niet alleen de beide abonnementsdiensten die er voor Xbox zijn – Xbox Live Gold en Xbox Game Pass – maar ook de console zelf. Na twee jaar is de console afbetaald en is die van jou.

Zoals gezegd heb je er in Nederland weinig aan maar het geeft een interessant beeld van de richting die Microsoft opgaat met Xbox. De laatste jaren hebben zowel Microsoft als Sony hardware updates gedaan aan hun consoles waardoor je voor de Xbox One alleen al drie modellen hebt: de originele Xbox One, de Xbox One S en het topmodel Xbox One X.

Microsoft lijkt in de toekomst de hardware ondergeschikt te gaan maken aan de content en de diensten en wellicht dat je in de toekomst je console uitzoekt op een zelfde manier zoals je nu een nieuwe telefoon kiest.

Ik luister af en toe naar klassieke muziek maar ik ben absoluut geen liefhebber of kenner die met lede ogen aanziet hoe matig het aanbod ervan bij Spotify of Apple Music is. Dat zijn echter wel de doelgroepen die de oprichters van Primephonic voor ogen hebben. Primephonic is een nieuwe streamingdienst die zich focust op klassieke muziek en volgens de oprichter overeenkomsten heeft met 408 van de 418 klassieke platenmaatschappijen wereldwijd.

Vanaf 6 september lanceert Primephonic in Nederland, Engeland en Amerika en kun je voor 8 euro per maand een abonnement afsluiten.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top