Tweetweekoverzicht week 3 2019: Factfulness en de brexit, KB en Google digitaliseren door en de nieuwe EU auteursrechtrichtlijn heeft vertraging

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Afgelopen week was ik druk met werk, met oude en nieuwe hobbies maar heb ik bijna niet getwitterd. En dat heeft natuurlijk wel impact op een tweetweekoverzicht. Het is een nogal kort overzicht daardoor geworden maar dat maak ik volgende week wel weer goed :)

Factfulness en de brexit

Al bijna twee jaar zit ik met verbazing te kijken naar wat zich allemaal in het Verenigd Koninkrijk afspeelt. Natuurlijk, er is niets nieuws aan het de schuld geven van anderen als het in je eigen land niet zo fijn loopt maar dat het land middels een referendum doodleuk het verlaten van de Europese Unie als de enige oplossing ziet die alle problemen moet doen verdwijnen, daar kan ik echt met mijn hoofd niet bij.

Het volk een gevoelsmatig besluit laten nemen over een onthutsend complex vraagstuk als de wisselwerking tussen VK en de overige EU landen is niet een voorbeeld van democratie, het is een voorbeeld van het falen van volksvertegenwoordiging dat een morele plicht heeft om zich door experts te laten inlichten. Niet door de emoties van de buurvrouw die geen baan kan vinden ‘omdat die Europeanen ze allemaal inpikken’.

Enfin, afgelopen week werd het ‘scheidingsvoorstel’ afgekeurd door het Britse Lagerhuis en werd de premier teruggestuurd naar Europa om haar huiswerk opnieuw te maken. Een goede aanleiding om twee filmpjes, ingesproken door Stephen Fry, van eind vorig jaar weer eens onder de aandacht te brengen.

In beide filmpjes (Brexit: facts vs fear en Brexit 2: May & Trump vs Truth) wordt ingegaan op de feiten achter uitspraken die door, vooral, politici gedaan zijn om de stap uit de EU te rechtvaardigen. Hoe politici economen, banken en zelfs hun eigen uitspraken in het verleden compleet negeren en wegzetten als ongewenst negatieve beïnvloeding. Ik las vorig jaar het boek Factfulness van Hans Rosling (vertaald als Feitenkennis maar ik vind factfulness een veel te mooi woord) en ik kan het iedereen aanraden zodat je op zijn minst wat kritischer bent op het moment dat iemand op tv beweert ‘dat uit onderzoek is gebleken’ … dat de mening die je dan te horen krijgt op feiten is gebaseerd.

KB en Google digitaliseren door

Ik schreef al diverse malen over het digitaliseringsproject van de Koninklijke Bibliotheek en Google waarin het boekenbezit van de KB zelf (tot 1870) maar ook dat van diverse universiteitsbibliotheken sinds 2010 gedigitaliseerd en openbaar gemaakt werd. Sowieso omdat dit auteursrechtelijk een heel interessant traject is maar ook omdat het fantastisch is dat dit publiek toegankelijk wordt gemaakt. In eerste instantie via boeken.kb.nl maar wat iets later dus Delpher werd.

Inmiddels zijn we vele jaren verder maar meldde de KB vorige week dat het digitaliseringsproject verder gaat en dat er, behalve 10.000 boeken uit de KB collectie die sinds 2017 in het “auteursrechtelijk veilige gebied” van 140 jaar ouderdom zijn gekomen, ook 20.000 boeken uit de collecties van de Athenaeumbibliotheek Deventer, ZB | Planbureau en Bibliotheek van Zeeland, Universitaire Bibliotheken Leiden, de Openbare Bibliotheek Rotterdam, de Openbare Bibliotheek Arnhem en Atria | Kennisinstituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis worden meegenomen.

Goed nieuws dus zou ik zeggen.

De nieuwe EU auteursrechtrichtlijn komt er aan … of voorlopig toch niet?

Er is al veel gezegd en geschreven (ook door mij) over de nieuwe EU auteursrechtrichtlijn. Helaas lijkt het alsof het nog maar om twee onderdelen gaat – terwijl er echt veel meer boeiende dingen in geregeld gaan worden – maar artikel 11 over de linktax en artikel 13 over het ‘uploadfilter’ houden de gemoederen behoorlijk bezig.

In september 2018 stemde het Europees Parlement desondanks in met het voorstel en begon daarmee de fase dat met de individuele lidstaten onderhandeld ging worden of zij ook achter het voorstel staan zodat dit in het voorjaar van 2019 goedgekeurd kon worden.

De afgelopen maanden hebben veel internetbedrijven, met Google/YouTube voorop, zich laten horen over de verwachte gevolgen van de nieuwe wetgeving en liet Google vorige week nog zien hoe kaal Google News er straks uit komt te zien.

Zelfs organisaties van rechthebbenden beginnen zich af te keren van het wetsvoorstel omdat het niet uitvoerbaar dreigt te worden.

Voor morgen, 21 januari, stonden de definitieve onderhandelingen op de planning in het Europees Parlement maar daar is nu toch een kink in de kabel gekomen.

Maar liefst 11 landen hebben namelijk in de consultatieronde aangegeven het voorstel niet te ondersteunen zoals het er nu ligt (Duitsland, Belgie, Nederland, Finland, Slovenië, Italië, Polen, Zweden, Kroatië, Luxemburg en Portugal) en dat betekent dat er opnieuw gekeken moet worden naar de inhoud van het voorstel.

Het lijkt me bijzonder onwaarschijnlijk dat de beide controversiële artikelen verdwijnen uit het voorstel maar de meerderheid van de landen hebben aangegeven dat de rechten van gebruikers een rol moeten krijgen (ipv die van rechthebbenden zoals het er nu staat) dus er zal wel een nieuwe balans gevonden moeten worden die hopelijk beter kan uitpakken dan wat er nu ligt. Wordt ongetwijfeld vervolgd.

#

Tweetweekoverzicht week 30 2018: Uitgevers en het uitlenen van ebooks, ebookcijfers Bibliotheek 2018, Spotify is de populairste muziekdienst en wat seksvideo’s met mogen linken op internet te maken hebben

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Deze week is het een wat korter weekoverzicht want de hoge temperatuur was niet bevorderlijk voor het bijhouden van al het mogelijke nieuws :)

US uitgever Tor vertraagt levering ebooks aan bibliotheken

Normaliter zou ik niet schrijven over een Amerikaanse uitgever die hun beleid om ebooks aan bibliotheken (voor uitleen) te leveren, heeft aangepast. Het werkt in Nederland namelijk anders tussen bibliotheken en uitgevers en dan is het appelen en peren vergelijken.

In Nederland sluit de Bibliotheek overeenkomsten met uitgevers voor het mogen uitlenen van hun titels en daar wordt een bedrag per uitlening voor betaald. In tegenstelling tot met fysieke boeken bepalen de uitgevers zelf welke titels ze wel of niet willen laten uitlenen.
In Amerika leveren de uitgevers – kort samengevat – onder uiteenlopende voorwaarden ebooks aan de bibliotheken die ingekocht moeten worden. Een bibliotheek koopt dan bijvoorbeeld een “exemplaar” dat 26 keer uitgeleend mag worden. Na de 26ste uitlening moet de bibliotheek één of meerdere nieuwe exemplaren kopen bij de uitgever. Of en hoe uitgevers uberhaupt ebooks leveren verschilt ook nog eens tussen uitgevers.

Echter, de reden waarom Tor – onderdeel van MacMillan die 1 van de grootste uitgevers is in de VS – hun beleid wijzigde is dat ze denken dat het uitlenen van ebooks schadelijk is voor de verkoop ervan. Het is een oud hardnekkig argument dat elk alternatief voor de verkoop (of het nou lenen of illegaal downloaden is) meteen een gemiste verkoop is, ook al is dat nooit aangetoond en is het mijns inziens ook onmogelijk om daar een betrouwbare uitspraak over te doen.

Hoe dan ook, Tor heeft op stel en sprong besloten een embargo in te voeren voor ebooks voor bibliotheken. De levering van actuele titels wordt met 4 maanden vertraagd zodat de titels die deze maand verschijnen pas in november door de Amerikaanse bibliotheken gekocht mogen worden t.b.v. de uitleen.

Zowel de American Library Association als Overdrive – het bedrijf die de uitleendienst verzorgt – zijn ‘not amused’ en wijzen op de deelname van MacMillan in een project dat er nou net voor bedoeld is om wel data te krijgen over de mogelijke impact van uitlenen op verkoop en reputatie van auteurs.

Zoals gezegd werkt het in Nederland heel anders en komen actuele titels bijna niet voor in het ebook-aanbod van de bibliotheken. Volgens mij zijn er geen cijfers van (ik heb ze iig niet) maar ik schat in dat actuele/bestsellers pas na een periode tussen de 1 en 3 jaar door uitgevers beschikbaar gemaakt worden voor uitleen. In dat licht zouden we in Nederland dus zelfs heel blij zijn met een ‘window’ van 4 maanden maar het weegt niet op tegen de nadelen van een stelsel waarbij uitgevers geheel eenzijdig – en op elk moment – alle voorwaarden kan wijzigen. Nee, geef me dan maar het Nederlandse model waarbij weliswaar niet de actuele titels aangeboden kunnen worden maar waar je wel op basis van goede, wederzijdse, afspraken dit soort vervelende Amerikaanse situaties kunt voorkomen.

Ebookcijfers van de Bibliotheek in het eerste halfjaar van 2018

Mark heeft gelukkig wel toegang tot de cijfers die de KB verstrekt en schreef er een uitgebreide analyse bij op zijn eigen blog. De sterke groei is er, zoals te verwachten was, helemaal uit en stabiliseert zelfs rond de 3 miljoen uitleningen per jaar. Daar kun je diverse oorzaken bij bedenken, inclusief oplossingen, en dat is precies wat Mark ook beschrijft. Ik heb er zelfs ook een reactie aan toegevoegd dus ik hoef het er hier verder niet over te hebben :)

Spotify is de populairste muziekdienst in Nederland

In het tweede kwartaal van had 53% van alle Nederlandse Spotify gebruikers een betaald account. Bij Deezer was dit 50%. Apple Music blijft achter met een percentage van 24% betalende gebruikers. Wereldwijd heeft ongeveer een derde van alle Spotify gebruikers een betaald account. 

Dit meldt Spreekbuis naar aanleiding van een onderzoek dat Telecompaper deed naar het gebruik van muziekdiensten. De onderzoeksresultaten zijn alleen toegankelijk voor betalende gebruikers maar Spreekbuis vat het kort en bondig samenSpotify is in Nederland met afstand de meest gebruikte muziekdienst. Uit het Telecompaper-onderzoek blijkt dat 5,8 miljoen Nederlanders gebruik maken van Spotify (zowel gratis als betaald). Apple Music volgt op zeer ruime afstand met 1,1 miljoen gebruikers. Deezer wordt door circa 900.000 Nederlandsers gebruikt en bekleedt daarmee de derde plek.

Patricia Paaij vs GeenStijl en wat dat met mogen linken op internet te maken heeft

De rechtbank Amsterdam heeft afgelopen woensdag bepaald dat GeenStijl een door een twitteraar geopenbaarde seksvideo niet verder had mogen verspreiden door deze te embedden op zijn site. De video was zonder toestemming van Paaij verspreid en stond al op internet (via Twitter in eerste instantie) voordat GeenStijl besloot er op hun eigen wijze aandacht aan te besteden. Ze plaatsten een embedded link naar het filmpje (in een tweet) en zorgden daarmee voor een nog veel groter publiek dat kennis kon nemen van de video.

GeenStijl plaatste een embedded link omdat ze het zelf ook wel aanvoelden dat het zelf publiceren van de video zelf voor problemen ging zorgen maar het weerhield ze er vervolgens niet van om er een flink spectakel van te maken natuurlijk. In de rechtzaal deden ze een beroep op de journalistieke vrijheid, de vrijheid van meningsuiting en het feit dat een embedded link naar de video toegestaan is zonder toestemming van anderen. Maar daar ging de rechter niet in mee:

Het is niet aan de rechtbank om te oordelen of dat op journalistiek verantwoorde en/of smaakvolle wijze gebeurt. Maar journalistieke vrijheid is daar waar die de belangen van anderen raakt niet onbegrensd, ook niet als een embedded hyperlink raakt aan een “discussie” (beter hier: aanwezige ophef) die in de publieke belangstelling staat (het zogenoemde “debate of general interest”). Nu GSMedia c.s. op werkelijk geen enkele manier de rechtbank heeft kunnen overtuigen dat het aan de kaak stellen van de gewraakte hypocrisie – bij anderen(!) – óók het plaatsen van de embedded hyperlink naar het filmpje met [eiseres] rechtvaardigde, in die zin dat de belangen van [eiseres] daarvoor moesten wijken, is daarmee in dit geding komen vast te staan dat GSMedia c.s. op ontoelaatbare wijze een grens heeft overschreden.(4.6.3.)

De rechter vond het ook helemaal niet nodig om de langslepende discussie over de auteursrechtelijke kanten van (embedded) links mee te nemen in zijn oordeel. De zaak wordt beschouwd als een botsing tussen de vrijheid van meningsuiting en het recht van Patricia Paaij voor bescherming van haar goede naam, reputatie en haar persoonlijke levenssfeer. En die laatste weegt een stuk zwaarder in dit geval:

De rechtbank neemt tot uitgangspunt dat de verspreiding en met nadruk óók de verdere verspreiding van overduidelijk tot de intieme privésfeer behorend, in meer of mindere mate seksueel getint althans “bloot”, foto- en/of videomateriaal in beginsel steeds onrechtmatig is jegens degene(n) die op dat materiaal te zien is (zijn) en waarvan redelijkerwijs niet anders kan worden verondersteld dan dat diegene(n) niet instemt (instemmen) met de betreffende verspreiding.(beoordeling 4.3)

De rechtbank veroordeelt GeenStijl en de twitteraar tot het betalen van een schadevergoeding. Een uitspraak die dus uiteindelijk helemaal niets te maken heeft met het mogen linken op internet maar wel een duidelijk precedent schept voor iedereen die meent dit soort foto- of videomateriaal te moeten verspreiden. En dat is goed nieuws, toch?

#

Tweetweekoverzicht week 26 2017: Lumiereseries videoplatform, Kluitman en KB gaan digitaliseren en Metropolitan Museum foto’s op Archive.org

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.
Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.


Nieuw videoplatform voor Scandinavische series

Lumiere verzorgt de distributie en verkoop van zo’n beetje alle Scandinavische series in Nederland/België en is al jaren bezig met het bestrijden van alle piraterij die plaatsvindt op hun dvd’s en blurays. Hoewel diverse series ook via streaming diensten als Netflix beschikbaar zijn, gaat Lumiere nu all-in met hun eigen videoplatform: Lumiereseries.

In tegenstelling tot Videoland of Netflix koop je bij Lumiereseries simpelweg de series waarin je geïnteresseerd bent en hou je toegang tot die series voor zolang het platform bestaat. Je koopt de series per seizoen via de website en daar betaal je tussen de 13 en 20 euro voor, afhankelijk van de serie. Kijken kan dan ook via de website, via de Lumiere apps of op de TV als je over een Apple TV of Chromecast beschikt.

Het is interessant dat Lumiere niet voor een all-you-can-watch abonnement is gegaan maar vermoedelijk was de inschatting dat ze op dat punt de concurrentie niet aan zouden kunnen gaan met Netflix en wijselijk is er daarom gekozen voor een aanschaf model per seizoen en per serie. Eigenlijk net zoals je de dvd’s en blurays zou kopen met als voordeel dat de digitale versies wel een stuk goedkoper zijn dan hun tegenhanger op fysieke schijven. En ik moet zeggen, er zitten leuke series tussen!

Kluitman en KB gaan digitaliseren

Het idee dat het hele fonds van kinderboekenuitgever Kluitman (1940-2000) gedigitaliseerd gaat worden, daar word ik vrolijk van. In mijn eigen jeugd prijkte het Kluitman logo op honderden boeken in mijn boekenkasten en het idee dat ze behouden blijven voor de toekomst is al net zo mooi als het idee dat ik een groot aantal klassiekers opnieuw kan gaan lezen als ebook.

Ruim 1800 boeken zullen uiteindelijk gratis te vinden zijn via Delpher, meer dan 700 titels komen begin 2018 beschikbaar als e-book voor de leden van de online Bibliotheek. De nog steeds goedlopende titels van de Kameleon kunnen straks als ebook gekocht worden.

Het waren de boeken van de Kameleon die ik jarenlang met zak- en verjaardagsgeld bij elkaar gespaard heb en ook al zijn er al lang ‘onofficiële’ ebookversies van in omloop, ik verheug me op de officiële en hopelijk mooi opgemaakte ebooks die volgend jaar zullen komen.

Ik neem tenminste aan dat Kluitman beter met hun titels omgaat dan Overamstel dat met de Bob Evers serie gedaan heeft ….

Metropolitan Museum of Art collectie op Archive.org

The Metropolitan Museum of Art heeft al jarenlang een uitgebreide collectie met vrij te gebruiken afbeeldingen op de eigen website staan. Afgelopen week ging het museum echter een samenwerking met The Internet Archive aan en stelde het een collectie van ruim 140.000 afbeeldingen en foto’s beschikbaar via Archive.org.

En verder nog …

Geen aparte subsidie voor open access publiceren meer via NWO. Open access publiceren moet nu zo normaal zijn dat er geen extra stimulans meer voor nodig is.

Ook de VOB reageert op het onderzoek van de leenrechtvergoedingen. Zie de twee vorige edities van het tweetweekoverzicht voor meer achtergronden.

Auteursrecht is voorbehouden aan mensen maar wat als robots unieke werken beginnen te creëren?

What’s in a name? Amazon lijkt te verkennen of het van de merknaam Kindle af moet stappen.

De Europese Commissie legt internetgigant Google een recordboete op van 2,42 miljard euro omdat het bedrijf de zoekresultaten van zijn eigen Google Shopping voortrekt.

Nu wil ook de American Chemical Society geld zien van Sci-Hub.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top