Tweetweekoverzicht week 13 2017: Einde Google Talk, Open data van de Tweede Kamer, Elsevier vs open access, VPN-diensten zijn populair plus de Persgroep en KB digitaliseren kranten

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

Google stopt na 12 jaar met Google Talk

Heel af en toe heb ik het gebruikt. Google Talk. Een chatdienst die geïntegreerd zat in Gmail en waarmee je meteen kon gan chatten met anderen in je adresboekje. Ik ben letterlijk de tel kwijtgeraakt van de hoeveelheid diensten waar Google de stekker uit getrokken heeft de afgelopen jaren maar met het verdwijnen van Talk kan ik prima leven. En jij?

Open Data Portaal van de Tweede Kamer

Ook de Tweede Kamer wil snel openbare gegevens met de buitenwereld delen en startte daarom met het Open Data Portaal. Hierin zijn moties en amendementen en informatie over Kamerleden, fracties en commissies opgenomen die nu dus publiek toegankelijk zijn gemaakt. Een mooi initiatief!

Elsevier vs open access

Elsevier is als grote wetenschappelijke uitgever geen groot fan van open access (hoewel ze graag benadrukken dat ze het in arme landen geen enkel probleem vinden. Trekt u daar zelf uw eigen conclusies uit?). En die afkeer van open blijkt eveneens van toepassing te zijn voor het openbaar maken van de open access voorwaarden/afspraken die er in de big deal gemaakt met de universiteiten gemaakt zijn. Daar was een WOB verzoek voor ingediend bij de VSNU, waar ze inmiddels ook aan voldaan hebben.

Tenminste, zonder de (financiële) afspraken die er met Springer en Elsevier gemaakt zijn en waarvoor Elsevier zelfs naar de rechter is gestapt om te voorkomen dat deze afspraken publiekelijk bekend worden gemaakt. Het bleek tevergeefs want hoewel de rechter nog uitspraak zal doen heeft ScienceGuide hun handen weten te leggen op de overeenkomst en die meteen online gezet….

Populariteit van VPN diensten neemt toe na besluit Amerikaans Congres

Wat doe je als Amerikaan als jouw overheid besluit dat internetproviders alle verzamelde internetdata mogen verkopen aan marketeers en andere partijnen? Dan sluit je kennelijk meteen een abonnement af voor een VPN dienst waarmee het voor internetproviders een stuk moeilijker wordt om browsing data bij te houden.

Een aantal VPN-aanbieders meldt dan ook een stevige toename in het aantal nieuwe klanten. Het betekent niet dat het 100% beveiliging biedt maar levert hopelijk vooral een stukje bewustwording op bij zowel consument als de bedrijven die voornemens zijn de zoekgeschiedenis van hun klanten te verkopen.

Persgroep en KB digitaliseren na-oorlogse kranten via Delpher

De Persgroep – eigenaar van een groot aantal landelijke dagbladen – en de Koninklijke Bibliotheek kondigden afgelopen week een samenwerking aan die ervoor moet zorgen dat een groot aantal van die dagbladen (PDF) de komende maanden (jaren?) gedigitaliseerd worden en online beschikbaar komen. De meeste kranten zullen tot de jaren 50 of 60 gedigitaliseerd worden hoewel de grote titels als Volkskrant maar liefst tot 1995 in het archief zitten.

De honderdduizenden (?) pagina’s zullen door de KB in Delpher aangeboden worden waarmee een mooie bron nog wat beter en vollediger gaat worden.

En verder nog …

NU.nl vergelijkt de ebookdiensten van Kobo Plus, de Bibliotheek en Bliyoo met elkaar en roept de Bibliotheek uit als winnaar voor degenen die het minste willen betalen voor ebooks.

BREIN gaat achter de laatste Nederlands eDonkey site aan en verrast downloadend Nederland met het feit dat er uberhaupt nog een eDonkey site bestond :)

Het zat er al aan te komen. Twitter voert een wijziging door waardoor de gebruikersnamen in een tweet niet meer meetellen voor de 140-tekens limiet. Het betekent ook dat al je volgers nu je tweets te zien krijgen, ook al heb je ze verstuurd naar iemand die zij zelf niet volgen. Wat minder handig is.

#

Zoeken in (regionale) historische krantenbanken via Delpher

In november 2013 lanceerde de Koninklijke Bibliotheek in samenwerking met vier universiteitsbibliotheken het zoeksysteem Delpher. Delpher is de ‘voorkant’ van de nationale digitale bibliotheek die miljoenen gedigitaliseerde pagina’s uit Nederlandse boeken, kranten en tijdschriften uit de collecties van een groot aantal wetenschappelijke instellingen, bibliotheken en erfgoedinstellingen op één plek doorzoekbaar maakt. Maar sinds 16 maart zijn ook een vijftal regionale krantenbanken via Delpher te doorzoeken.

Delpher

Ruim drie jaar na de lancering van Delpher is het aantal te doorzoeken pagina’s uit Nederlandse kranten, boeken en tijdschriften toegenomen tot meer dan 60 miljoen. Behalve de 11 miljoen krantenpagina’s uit Nederland, Nederlands-Indië, de Antillen, Amerika en Suriname uit de periode 1618 tot 1995, zijn daar nu ook miljoenen krantenpagina’s aan toegevoegd via de regionale krantenbanken van Archief Eemland, Krantenbank Zeeland, Noord-Hollands Archief, Regionaal Archief Alkmaar en Waterlands Archief.

De (inhoud van de) kranten worden weergegeven op de websites van de diverse instellingen, maar op Delpher kunnen ze nu allemaal tegelijk doorzocht worden, samen met de kranten, boeken en tijdschriften die al te doorzoeken waren.

Zoeken

delpher krantenbanken

Standaard doorzoek je alle collecties tegelijk in Delpher. De externe krantenbanken hebben een eigen plekje gekregen in het pull-down menu maar het is veel handiger om alles te doorzoeken in plaats van één onderdeel.

delpher krantenbanken

Je krijgt namelijk na een zoekactie eerst de zoekresultaten per onderdeel te zien en kunt (moet) dan alsnog besluiten welke zoekresultaten van welk onderdeel je wilt bekijken.

In het voorbeeld hierboven heb ik slechts 1 zoekwoord gebruikt. Gebruik je twee (of meer) zoektermen die beide moeten voorkomen dan kun je die termen scheiden met AND. Het is echter niet per se nodig want als je er niks tussenzet dan gaat Delpher uit dat beide termen moeten voorkomen.

Moeten ze ook nog dichtbij elkaar voorkomen in de tekst (maximaal 10 woorden afstand) dan kun je de termen scheiden met PROX. Als de zoektermen in exact dezelfde volgorde moeten voorkomen, gebruik dan aanhalingstekens. Bijvoorbeeld “Jan Jansen” als je op persoonsnamen zoekt. Tot slot kun je zoektermen met OR scheiden als maar één van zoektermen voor hoeft te komen en NOT voor een zoekterm zetten die per se NIET voor moet komen in een document.

Hou bij de keuze voor zoektermen ook rekening met het feit dat woorden vaak heel anders gespeld werden vroeger en er ook hele andere woorden gebruikt werden voor begrippen die we vandaag hanteren (een slager heette vroeger een vleeshouwer). Fouten in de tekstherkenning kunnen ook zorgen voor minder zoekresultaten en datzelfde geldt voor leesfouten die ontstaan zijn omdat het bronmateriaal vlekken of scheuren bevatte. Het kan lonen om spel- en schrijfvarianten te proberen van zoektermen met behulp van wildcards: een * om de uitgang te vervangen (Nederland* levert Nederland, Nederlands, Nederlandsch op) of een ? om 1 teken te vervangen (publi?atie levert publicatie en publikatie op). Standaard zoekt Delpher al naar historische spellingvarianten.

delpher krantenbanken

Met “Snijders” als zoekterm krijg je in elk geval voldoende resultaten bij de regionale krantenbanken en zou je minimaal op een specifieke krantenbank en periode moeten verkleinen om het aantal zoekresultaten naar werkbare hoeveelheden terug te brengen. De drie krantenpagina’s die abusievelijk het jaar 0002 hebben meegekregen niet meegerekend natuurlijk.

Klik je vervolgens door op een artikel dan kom je dus uit op de website van de krantenbank in kwestie waar je de hele pagina (en krant) kunt lezen.

delpher krantenbanken

Nu weet ik dat Tanja Snijders de directeur is (was?) van het Zeeuws Radiotherapeutisch Institutuut (ZRTI). Ze is geen familie volgens mij :)

Getipt door een persbericht van de KB

#

Tweetweekoverzicht: Netflix, de KB, veel Google verwijderingsverzoeken en betalen we nu meer voor ebooks?

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit korte tweetweekoverzicht blokkeert Netflix misschien wel of misschien niet enkele gebruikers, bereidt de KB zich voor op hun nieuwe taak voor de OB-en, verwijderde Google vorig jaar bijna een miljoen links per dag en zijn de gevolgen van de nieuwe btw-regels nog niet heel zichtbaar.

Netflix blokkeert wel (of niet) de toegang buiten de regio

Dat was even schrikken vorige week toen vele sites met het nieuws kwamen dat Netflix zou zijn begonnen met het blokkeren van diensten waarmee de geografische restricties omzeild kunnen worden. Oftewel, de diensten waarmee je de Amerikaanse versie van Netflix kunt bekijken ook al woon je in Nederland. Of de Engelse versie. Of de Mexicaanse, enz. “Dankzij” (onnodig?) complexe licentie-afspraken beschikt elk land waar Netflix actief is over verschillende tvseries en films maar kun je vaak specifieke films en series alleen maar in bepaalde landen vinden. De tv serie West Wing is bijvoorbeeld niet in Nederland beschikbaar (maar wel de Amerikaanse) terwijl de Amerikanen weer niet over Suits beschikken die wel in Nederland te kijken is. Andere series, zoals het recent toegevoegde Friends komen een half jaar eerder in Amerika dan in de andere regio’s.

Nou maken veel betalende Netflix abonnees gebruik van VPN diensten om de restricties te omzeilen waarbij het lijkt alsof het apparaat waar je Netflix op kijkt in een ander land aanwezig is. Zo kijk ik zelf ook af en toe een serie op een Netflix in een ander land en heb daar weinig principiële problemen mee aangezien ik betaal voor Netflix. TV- en filmmaatschappijen zijn daar minder blij mee en dringen er bij Netflix op aan om dat soort diensten te blokkeren zodat abonnees alleen de content kan kijken uit het eigen land of regio. Daar staat Netflix vervolgens niet om te springen aangezien veel Amerikanen buiten Amerika gebruik maken van deze diensten en het wel eens flink wat klanten zou kunnen gaan kosten als ze deze categorie buiten zouden sluiten. Met vele tientallen VPN en DNS diensten zou dat ook nog wel eens een duur kat-en-muis spelletje gaan worden want veel van dat soort diensten ontleent zijn bestaansrecht nou net aan het mogelijk maken van een brede Netflix toegang.

Netflix ontkent dan ook gestart te zijn met het blokkeren van diensten hoewel ik vermoed dat ze wel degelijk aan het kijken zijn hoe ze extra drempels kunnen gaan opwerpen zonder in zo’n expliciet kat-en-muis spel te belanden met al die diensten. Zelf hoop ik dat ze ook de kans grijpen om al die aanbieders meer te stimuleren de series en films wereldwijd beschikbaar te maken want uiteindelijk is dat natuurlijk de echte kern van het probleem. In plaats van je betalende gebruikers te gaan pesten door VPN-diensten te blokkeren moet de insteek zijn om ze de tvseries en films te geven waar ze ook voor betalen. Oh en ik wil ook graag Engelse ondertiteling bij alle Engelse en Amerikaanse series/films in Nederland, Netflix. Make it so!

De Koninklijke Bibliotheek is er nu ook voor de openbare bibliotheken

Op 1 januari 2015 zijn de taken, het budget en de medewerkers van het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken (SIOB), de Stichting Bibliotheek.nl (BNL) en de stichting Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) overgegaan naar de KB. Dat komt omdat vanaf nu de KB een belangrijke rol speelt voor de openbare bibliotheken met een mandaat uit de nieuwe Bibliotheekwet. Hoe dat precies vorm gaat krijgen, wat er allemaal gaat gebeuren rondom één digitale bibliotheek en wat we daar van te zien gaan krijgen in 2015, dat moet nog blijken. Ik hoop (en verwacht) wel dat het een verbetering in de communicatie gaat opleveren naar de bibliotheekgebruikers in Nederland. Ik ben benieuwd!

Google heeft in 2014 345 miljoen links verwijderd uit de zoekmachine

Bijna een miljoen links per dag. Dat is wat Google vorig jaar verwijderde naar aanleiding van takedown notices die organisaties en bedrijven als (of namens) rechthebbenden hebben ingediend. Dat zijn absurde aantallen die vooral aantonen dat er nu met kanonnen op muggen geschoten wordt – geautomatiseerde aanvragen waarbij alles wat maar een beetje verdacht oogt in een takedown notice belandt – en dat er nog steeds niet geconcludeerd wordt dat het hele systeem niet werkt op deze manier. Ook ‘onze’ Stichting Brein ging los in 2014 met maar liefst 4,4 miljoen verwijderingsverzoeken en die geeft ook volmondig toe dat het allemaal geautomatiseerd gebeurt “met steekproeven om foute verzoeken te voorkomen”. Nog even en er worden dagelijks meer links uit Google verwijderd dan dat er bij komen?

De nieuwe BTW-regels lijken nog niet veel impact te hebben op de prijzen van ebooks

Op 1 januari werd de nieuwe btw-wetgeving van kracht die bepaalt dat vanaf dit jaar bedrijven het btw-tarief gehanteerd moet worden van het land waarin de koper zich bevindt (ipv het tarief van het land waarin de verkoper gevestigd is). Dat heeft een enorme impact op met name kleine bedrijven en ZZP-ers die ineens btw-aangifte moeten doen in de landen waar ze ook klanten hebben zitten en ik vermoedde dat we het ook als consumenten zouden gaan merken bij de aankoop van Engelstalige ebooks.

Vooralsnog lijkt dat nog mee te vallen. Ik las wel enkele artikelen over Amerikaanse auteurs die dankzij de wisselende btw-tarieven in Europa ook wisselende inkomsten krijgen via Amazon maar ben nog geen (grote) prijsstijgingen tegengekomen bij Kobo of Amazon. Het lijkt er op dat de prijzen gelijk gehouden worden wat inderdaad zou betekenen dat de inkomsten voor de uitgevers en auteurs zouden gaan variëren, afhankelijk waar de ebooks verkocht worden. Op de korte termijn zal er misschien dan niet veel veranderen voor de consument maar als het voor Amerikaanse uitgevers en auteurs onaantrekkelijk wordt om hun titels te koop aan te bieden in Europa – waar elk land zo’n beetje een ander btw-tarief heeft – dan gaat dat op langere termijn zeer vervelend worden voor het beschikbare aanbod. Ik vraag me echt af welk probleem opgelost moet worden met dit nieuwe Europese btw-beleid want het lijkt alleen maar problemen te veroorzaken voor zover ik dat kan overzien.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top