Tweetweekoverzicht week 36 2019: Kobo Libra H2O, DRM, Facebook datalek, interactieve ebooks, digitale manga & leenrecht onder de loep

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Heb ik iets gemist? Of ben je wat interessants tegen gekomen? Stuur me dan een mail of tweet en dan neem ik het op in het (volgende) tweetweekoverzicht.

De Kobo Libra H2O komt er aan

Afgelopen week kondigde Kobo officieel de opvolger van de Aura H2O (Edition 2) aan: de Libra H2O. Zoals je uit de naam kunt afleiden is het een waterresistente ereader maar qua uiterlijk is het vooral het kleinere broertje (zusje?) van de Forma die vorig jaar uitkwam. Het scherm is wat kleiner (7 inch ipv 8 inch) maar verder is het vooral een betaalbare versie van de Forma.

Ik ben er al een weekje op aan het lezen maar wacht even met de uitgebreide review tot we iets dichter bij de releasedatum zitten zodat de Libra ook daadwerkelijk te koop is (17 september, 179,99 euro). Iedereen die al eens eerder een review van me las zal weten hoe blij ik ben als een ereader bladerknoppen heeft dus ik kan wel alvast zeggen dat ik het een geweldige opvolger vind van de Aura H2O.

DRM kwam de belofte niet na

Ik heb op dit blog vele stukjes staan over DRM – Digital Rights Management – wat ik als een grote plaag zie als het gaat om distributie en verkoop van digitale content in het algemeen en ebooks in het bijzonder. De naam mag dan suggereren dat er mooi beheer van je digitale rechten mogelijk is maar de praktijk is altijd geweest dat het een ordinaire kopieerbeveiliging is die jouw rechten als consument inperkt door gekochte content te beperken met voorwaarden die eenzijdig door de verkoper opgelegd worden.

Erger nog, het is een middel dat ingezet wordt om het normaal te maken dat je als koper van content helemaal niet de eigenaar bent van die content maar daar slechts een gebruiksrecht op koopt. Daar mag iedereen van vinden wat die wil – en geloof me, ik heb genoeg discussies gehad hierover om te beseffen dat iedereen dat ook gewoon doet – maar ik vind het simpelweg niet OK en ga niet mee met de redenering dat ‘het nou eenmaal zo gaat tegenwoordig’.

Ik schrijf tegenwoordig minder over DRM maar Cory Doctorow, auteur & voormalig boekhandelaar, is nog veel feller gekant tegen DRM dan ik dat ben en hij schreef weer eens een column in het recente nummer van Locus. Die ik de moeite van het lezen waard vond met betere argumenten dan ik ze heb eigenlijk.

Gegevens van honderden miljoenen Facebookgebruikers op straat

Een onderzoeker heeft databases gevonden op internet waarin gegevens van 419 miljoen Facebookgebruikers zitten. Dat is een datalek van epische proporties hoewel die gegevens niet door een hack of door Facebook zelf zijn gelekt: ze zijn met behulp van scripts van de Facebook site verzameld door kwaadwillenden enkele jaren geleden toen het nog mogelijk was om gebruikers te zoeken op basis van hun telefoonnummer.

De reactie van Facebook is dan ook dat de dataset verouderd is en dat het door alle dubbelingen eerder om ‘slechts’ 200 miljoen Facebook gebruikers gaat wiens gegevens op straat liggen. Een schrale troost lijkt me aangezien persoonsgegevens, inclusief telefoonnummers, voor de meeste mensen vele jaren hetzelfde blijven en helemaal niet verouderen.

Of en wat Facebook hier aan consequenties van gaat ondervinden is lastig in te schatten maar ik hoop toch echt dat het bedrijf – en de gebruikers – eindelijk eens privacy serieus gaan nemen.

Yeah right.

Waarom interactieve ebooks geen succes zijn geworden

De belofte van ebooks was dat je er zoveel meer mee kon dan de papieren versies. Multimedia natuurlijk maar ook interactieve verhaalvertelling waarbij keuzes van de lezer je door verschillende verhaallijnen loodsten in hetzelfde boek. Ik ben dit soort ebooks gelukkig ook wel eens tegen gekomen maar het zijn tot de dag van vandaag uitzonderingen want bijna alle ebooks blijven toch qua verhaalvertelling trouw aan de manier zoals dat op papier ook gebeurt.

Op Bookriot las ik een artikel over waarom interactieve ebooks nooit een succes geworden zijn. Een aanrader, ook al was het leuk geweest als de auteur de moeite had genomen er een interactieve tekst van te maken ;-)

Manga Rock gaat ‘legaal’

De site (en vooral de Android/iOS apps) Manga Rock bevat zogenaamde scanlations – door fans gescande en uit het Japans vertaalde hoofdstukken – van manga series. Hoewel ik mijn manga bij voorkeur digitaal aanschaf bij Comixology zijn er diverse series waar dat simpelweg geen optie is omdat uitgevers het niet (willen) verkopen in Europa.

Ik heb dan ook meerdere series via Manga Rock gelezen en was verrast dat de eigenaren de stekker uit de site trekken en overstappen naar legaal aanbod. Niet dat scanlations per definitie illegaal zijn maar goed, er hangt wel een grijs wolkje om dat hele fenomeen heen dus ik vermoed dat ze stevige druk van een paar grote uitgevers hebben gehad.

Ik vrees dat ik daarmee afscheid moet gaan nemen van Manga Rock want alleen legaal aanbod betekent dus dat ik daar niks anders meer kan lezen dan de series die ik sowieso al elders koop. Nu maar hopen dat de manga uitgevers hun digitale aanbod uitbreiden zodat ik niet meer hoef te kiezen tussen alles op papier te kopen of de serie via matige vertalingen via internet te lezen.

Leenrecht en dBos

Afgelopen week verscheen een onderzoeksrapport (PDF) van bureau Pleiade over de ontwikkelingen in het leenrecht en dan met name het ‘weglekken’ van leenvergoedingen door het “de Bibliotheek op School”-programma.

De auteurs van het rapport sturen aan op een realistische oplossing om te voorkomen dat schoolbibliotheken allerlei administratieve handelingen moeten gaan verrichten voor registraties van uitleningen en denken daarbij aan een afkoopsom voor uitleningen van boeken in dBos-schoolbibliotheken. Wat zo ongelofelijk logisch en voordehandliggend is dat ik vrees dat het er niet van gaat komen ;-)

Vanaf pagina 41 vind je de conclusies (en de bedragen waar het om gaat) en het is te hopen dat de belangrijkste conclusie – de noodzaak om het leenrecht te moderniseren – opgevolgd gaat worden door de verantwoordelijke minister. Ik ben van mening dat auteursrechtelijke vergoedingen gebaseerd moeten zijn op het daadwerkelijke gebruik waarin de auteurswet voorziet (en dus niet gezien moet worden als een bron van inkomsten door auteurs waar men recht op denkt te hebben) maar er moet wel een werkbare en realistische basis zijn om het voor kinderboekenauteurs ook de moeite waard te laten zijn om dat beroep uit te oefenen.

Of dat lukt met alleen een modernisering van het leenrechtstelsel betwijfel ik echter ten zeerste.

#

kindle comic converter header

Manga geschikt maken voor je ereader met Kindle Comic Converter

Digitale manga is zelden of nooit geoptimaliseerd voor een ereader. Maar met behulp van het gratis programma Kindle Comic Converter kun je eenvoudig alle bestaande digitale manga converteren zodat het perfect op een Kindle of Kobo ereader gelezen kan worden.

Manga op een ereader

In theorie zou lezen van digitale manga op een ereader ideaal moeten zijn. Manga heeft bijna geen kleurenpagina’s en wordt sowieso al in pocketformaat gepubliceerd dat niet groter is dan het scherm van de meeste ereaders. Er is zelfs een bedrijf dat een ereader op de markt brengt, de eOneBook waarop je alleen maar een mangaserie kunt lezen.

Toch valt het niet mee om ‘eventjes’ manga te gaan lezen op je ereader. Hoewel je in de Kobo ebookwinkel en bij Amazon genoeg mangatitels kunt kopen, zijn heel veel grotere en bekendere series niet te koop als je in Europa woont. En koop (of scan je zelf) je digitale manga via andere websites en bronnen – al dan niet 100% legitiem gedownload – dan komt dat vaak als CBR of CBZ bestand die niet of niet optimaal ondersteund worden door je ereader.

CBR/CBZ: alle pagina’s zijn losse afbeeldingen (vaak jpg’s) die vervolgens in een archiefbestand gebundeld zijn. Dat kan met WinRAR gedaan zijn (en levert een CBR op) of de afbeeldingen zijn gezipt en dat levert een CBZ op.

Als je de keuze krijgt om de digitale manga als EPUB bestand te downloaden dan heb je geluk en kun je die bijvoorbeeld met behulp van Calibre converteren naar KEPUB formaat voor je Kobo ereader. Dat beschreef ik vorige week al voor de Kobo Forma.

Maar wat als je alleen digitale manga in CBR of CBZ formaat hebt? Wat heel logisch is want dat zijn met afstand de meestgebruikte formaten.

Kindle Comic Converter

Dat is het probleem dat Kindle Comic Converter (KCC) poogt op te lossen. Het gratis programma wordt al jaren lang ontwikkeld maar het is pas recent dat het mijns inziens echt perfect werkt.

kindle comic converter website

KCC zet simpelweg alle vormen van digitale strips en/of manga om naar (K)EPUB of MOBI formaat dat geoptimaliseerd is voor respectievelijk Kobo of Kindle ereaders. Heb je zelf alle losse pagina’s gescand naar PNG, JPG of GIF? Dan kun je ze eerst converteren naar CBZ formaat.

Heb je eenmaal een mangapocket in CBR of CBZ formaat, dan kun je ze met 1 druk op de knop omzetten naar een formaat waar je ereader wel goed raad mee weet.

kindle comic converter

Ondanks de naam ondersteunt Kindle Comic Converter ook de Kobo ereaders. Er zijn standaard al profielen aanwezig voor alle Kindle en Kobo modellen die je in een pulldown menuutje kunt selecteren. Bij de Kindle modellen wordt automatisch het MOBI formaat geselecteerd en kies je voor een Kobo ereader dan krijg je een KEPUB bestand dat geoptimaliseerd is voor Kobo ereaders.

Getest!

Ik was wel benieuwd of het ook echt allemaal werkt. En dan bedoel ik niet alleen of KCC inderdaad goede digitale conversies kan maken die gelezen kunnen worden op alle modellen Kindle en Kobo ereaders maar ook of het vervolgens ook nog een beetje leesbaar/werkbaar is. Het verschil tussen een Kobo Mini ereader met een 5 inch scherm en een Kobo Aura ONE/Forma met een 8 inch scherm is best wel groot.

Ik heb niet alle modellen van beide type ereaders getest maar wel een 5 inch, 6 inch, 7 inch en 8 inch model genomen. Om precies te zijn de Kobo Mini, de Kindle Paperwhite 2, de Kindle Oasis 2 en de Kobo Forma.

Het goede nieuws is dat Kindle Comic Converter vlekkeloos werkt. Een mangapocket in CBR formaat werd zonder problemen met vier verschillende resoluties (behorende bij de vier profielen) omgezet naar twee MOBI bestanden en twee KEPUB bestanden.

Bij een Kobo ereader kopieer je de KEPUB bestanden naar de hoofdmap van je ereader in de Verkenner terwijl de MOBI bestanden op een Kindle ereader in de map documents gezet moeten worden. Ze worden dan probleemloos herkend door de ereaders, al worden de covers niet op de Kindle getoond in de bibliotheek helaas.

Alle vier de ereaders toonden de manga zoals het hoort en dat had ik eerlijk gezegd niet verwacht. Wat ik wel verwachtte bleek echter ook te kloppen: op een 5 inch ereader is een mangapocket bijna onleesbaar, zeker als er veel tekst in voorkomt. Het wordt zo klein dat het niet meer leuk is en hoewel het meteen een hele slag beter is bij een 6 inch ereader, vind ik dat ook niet echt een aanrader.

Voor het lezen van digitale manga heeft een ereader met een scherm van minimaal 7 inch dus de voorkeur. De Kobo Aura HD, Aura H2O, Aura ONE, Forma of de Kindle Oasis 2 om precies te zijn.

Op de Kobo ereaders met minimaal een 7 inch scherm is het uitstekend te lezen en heeft de Kobo Forma het voordeel dat de bladerknoppen echt fijner werken omdat de grotere bestanden met afbeeldingen nou eenmaal wat trager laden dan ebooks met alleen tekst. Ook het scherm reageert dus met vertraging als je tikt om naar een volgende pagina te gaan en met de bladerknoppen heb je niet het probleem dat je extra gaat tikken omdat je niet zeker weet of je wel goed het scherm aangeraakt hebt.

Als je echter 1 ereader zou kunnen aanwijzen als de beste voor het lezen van digitale manga dan is dat geen Kobo ereader maar eentje van Amazon. De Kindle Oasis 2 heeft namelijk de snelste processor aan boord en die laadt de pagina’s van de manga een stuk sneller dan de concurrentie. In combinatie met de bladerknoppen die de Oasis 2 ook heeft, levert dat de beste ervaring op.

#

kobo forma manga

Manga lezen op de Kobo Forma

De allereerste software update voor de Kobo Forma ereader legt o.a. de nadruk op het beter kunnen lezen van digitale stripboeken op deze nieuwe ereader. En als je het over digitale stripboeken hebt die je op een apparaat met een zwart-wit scherm kunt lezen, dan heb je het vooral over manga natuurlijk. Maar hoe zit het nou met het lezen van digitale manga op de Kobo Forma?

Wat is manga?

Manga is de Japanse benaming voor stripverhalen en het is dan ook de verzamelnaam voor alle Japanse beeldverhalen. Dit soort strips spelen een belangrijke rol in de Japanse samenleving en er is een grote markt waar enorm veel in gepubliceerd wordt. Series worden vaak geschreven en getekend door één persoon (soms twee of meer) en worden voornamelijk in hoofdstukken – zwart-wit – gepubliceerd in wekelijkse of maandelijkse tijdschriften die bijna zo dik zijn als een telefoonboek. De hoofdstukken van populaire series worden achteraf gebundeld in pockets – op betere kwaliteit papier – zodat liefhebbers ze kunnen kopen en verzamelen.

De afgelopen jaren is manga ook populair geworden in het Westen en worden er tientallen series (vertaald) uitgegeven in Amerika en Europa. De papieren versies zijn via diverse boekensites zoals Amazon.de of Bookdepository te koop – ook vanuit Nederland – maar ja, je hebt al snel tientallen pockets per serie en dat wordt een hele dure grap. Om nog maar niet te spreken van de hoeveelheid ruimte die manga in beslag neemt in een boekenkast.

Gelukkig geven bijna alle (Amerikaanse) uitgevers van vertaalde manga ook digitale versies uit die meestal een stuk goedkoper zijn dan de papieren versies en die vanzelfsprekend geen ruimte kosten in je boekenkast. Het heeft als bijkomend voordeel dat ze mijns inziens ook nog eens veel fijner lezen op een (kleine) tablet zoals de iPad Mini dan van papier en dat ze ook op een ereader goed te lezen zijn omdat het zwart-wit strips zijn.

Theorie en praktijk

In theorie zou lezen van digitale manga op een ereader ideaal moeten zijn. Manga heeft bijna geen kleurenpagina’s en wordt sowieso al in pocketformaat gepubliceerd dat niet groter is dan het scherm van een ereader zoals de Kobo Forma. Er is zelfs een bedrijf dat een ereader op de markt brengt, de eOneBook waarop je alleen maar een mangaserie kunt lezen.

Zoals met alles is ook hier de praktijk wel een stuk weerbarstiger. Manga maakt met regelmaat gebruik van splashpages – afbeeldingen die over twee pagina’s aangrenzende pagina’s verdeeld worden – en dat komt minder goed tot zijn recht op één scherm natuurlijk. Het is de reden waarom de eOneBook twee schermen naast elkaar heeft.

Daarnaast is de beschikbaarheid van titels voor op je ereader beperkt in Nederland. Veel populaire (vertaalde) titels worden digitaal alleen in Amerika verkocht en zijn dus niet beschikbaar in bijvoorbeeld de Kobo ebookwinkel. En de series die wel te koop zijn, zijn in Nederland veelal duurder dan als je ze in Amerika kon kopen.

Dat wil echter niet zeggen dat je geen leuke manga series via de Kobo ebookwinkel kunt kopen en lezen. Of dat je ze elders kunt kopen en de bestanden zelf op je ereader kunt zetten. Waarbij je wel rekening moet houden met het feit dat digitale manga veel grotere bestanden opleveren dan je gewend bent van reguliere ebooks. Eén pocket of omnibus editie kan al gemakkelijk 400 of 500MB groot zijn en dan is zelfs de Kobo Forma met zijn 8GB al snel gevuld natuurlijk. Het is de reden waarom Kobo in Japan een versie van de Forma uitbrengt die 32GB opslag heeft.

De Kobo Forma is niet expliciet beter in digitale manga dan andere ereaders maar het 8 inch scherm zorgt ervoor dat de tekst beter te lezen is dan op een 6 inch scherm en dankzij de bladerknoppen hoef je niet meer op het scherm te tikken om te bladeren. Dat is vooral fijn omdat je bij de grote bestanden vaak last had van vertraging en het even kon duren voordat die verder bladerde. En dat ging vaak ‘fout’ als je dacht dat je niet goed op het scherm getikt had en vervolgens meerdere pagina’s vooruit bladerde.

Nu Kobo in de nieuwste 4.11 software ook nog eens verbeteringen aankondigt voor het lezen van cbr en cbz bestanden (de bestandsformaten waarin je digitale stripboeken in kunt aantreffen) en er in Japan ook een 32 GB versie uitkomt van de Forma, ben ik in elk geval wel benieuwd hoe de Forma omgaat met manga in de verschillende bestandsformaten.

De test

Afhankelijk van waar je je manga vandaan haalt kun je meerdere bestandsformaten tegen komen.

  • PDF: alle pagina’s zijn ingescand en met een vaste opmaak in het PDF formaat gebundeld. Als de PDF opgemaakt is voor het A5 formaat – en dat zijn ze meestal als het manga is – dan zijn ze goed op een ereader met een 7 of 8 inch scherm te lezen;
  • CBR/CBZ: alle pagina’s zijn losse afbeeldingen (vaak jpg’s) die vervolgens in een archiefbestand gebundeld zijn. Met WinRAR (dat levert een CBR op) of gezipt en dat levert een CBZ op. Een ereader moet deze archief bestanden dus uitpakken in het geheugen en de losse pagina’s als afbeeldingen tonen;
  • EPUB: alle pagina’s zijn afbeeldingen en die zijn simpelweg in een EPUB ‘achter elkaar geplakt’ in losse XHTML pagina’s. Dat heeft het voordeel dat alle ereaders het bestand kunnen openen maar als groot nadeel dat afbeeldingen natuurlijk niet op een zelfde manier schalen als regels tekst. Ereaders kunnen daar makkelijk over struikelen omdat ze een reguliere EPUB niet kunnen onderscheiden van een digitaal stripboek;
  • KEPUB: dat is het geoptimaliseerde EPUB (3) formaat waar Kobo mee werkt. Dit heeft als groot voordeel dat Kobo ereaders het zonder problemen kunnen openen en goed kunnen tonen. Het nadeel is dat je er op andere apparaten niet heel veel aan hebt.

Koop je dus manga in de Kobo ebookwinkel, dan heb je automatisch met dat laatste formaat te maken. En daar mag je in dit geval ook heel blij mee zijn want het werkt fantastisch. Series als Soul Eater en Fullmetal Alchemist zijn voor ca. 5,50 euro per deel verkrijgbaar bij Kobo, laden vlot en lezen uitstekend op de Kobo Forma. Mijn lievelingsserie Space Brothers is er ook te vinden maar ik heb alle delen al bij ComiXology gekocht en 1 keer betalen is wel genoeg.

Bij Kobo zijn er bijna 20.000 titels beschikbaar in de manga categorie dus er zit vast wel iets tussen wat je aanspreekt.

Niet bij Kobo gekochte manga

Koop je je manga elders? Dan is het even opletten in welk bestandsformaat de manga komt. Ik heb eerder dit jaar een Humble Bundle gekocht met mangatitels van uitgever Kodansha. Deze zijn als PDF, EPUB en CBZ bestanden te downloaden en ik heb gekeken welke het beste werken op de Kobo Forma.

kobo forma manga

Het goede nieuws is dat je eigen bestanden ook prima werken op de Forma. Ik heb alle vijf de delen van Ghost in the Shell: Stand Alone Complex op de ereader gezet en die zijn uitstekend te lezen.

Maar niet zonder slag of stoot!

  • De PDF versies werkten verrassend goed. De Kobo’s zijn nooit heel sterk geweest in het lezen van PDF’s maar met manga hoef je niet in of uit te zoomen en zelfs met PDF bestanden van ruim 400MB waren de manga pockets goed te lezen. De snelheid van het bladeren is echter wel traag want het kan gemakkelijk 2 seconden duren voordat er een nieuwe pagina verschijnt;
  • De CBZ versies zouden dus beter moeten werken dan ooit dankzij de 4.11 update maar vermoedelijk heeft de trage processor van de ereader simpelweg te veel moeite om de grote archiefbestanden uitgepakt in het geheugen te houden. De pagina’s worden goed getoond maar het bladeren gaat traaaaaaag met de grote bestanden. Het duurt 3 tot 5 seconden voordat een druk op de bladerknop leidt tot het daadwerkelijk naar de volgende pagina gaan. Het is simpelweg onwerkbaar met grote bestanden. Wellicht als je losse hoofdstukken van series hebt dat het beter gaat?
  • De reguliere EPUB versies lijken in eerste instantie goed te gaan maar blijken, zoals verwacht, problemen te hebben met sommige pagina’s. Panelen worden raar afgekapt en je mist dan een deel van de pagina. Niet acceptabel dus.
  • Zet je de EPUB versies echter om naar KEPUB – doordat je ze m.b.v. Calibre met de Kobo Touch Extended plugin op de ereader zet of de EPUB bestanden met kepubify converteert – dan werken ze echter fantastisch. Bladeren gaat snel (normaal), alles wordt correct getoond en het is duidelijk de beste manier om ze te lezen.

Ben je geïnteresseerd om manga te lezen op de Kobo Forma? Dan is dat uitstekend te doen met het aanbod dat Kobo zelf in de ebookwinkel heeft. Daar ontbreken wel de grotere bekendere series helaas maar daar kan Kobo niks aan doen.

Heb je digitale manga elders (met korting) weten aan te schaffen? Ga er dan niet van uit dat je die (goed) kunt lezen op de Kobo Forma als het grote bestanden in CBR of CBZ formaat zijn. Kijk liever of je ze in EPUB formaat kunt downloaden – die je vervolgens zelf omzet naar KEPUB – of gebruik anders een PDF versie.

Die hele dikke papieren mangapockets hebben absoluut hun charme maar als je eenmaal gewend bent om ze op een ereader te lezen dan wil je niets anders meer, geloof me!

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top