Tweetweekoverzicht week 44 2018: Gratis ebooks op GITenberg, The Raven op Instagram, Nederland Leest 2018, toekomst van het boekenvak en Flickr beperkt de gratis accounts

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Gratis ebooks op GITenberg website

Iedereen kent (denk ik) wel de ebooks van Project Gutenberg. Hier worden boeken, die niet meer beschermd worden door het auteursrecht, digitaal beschikbaar gemaakt zodat ze vrijelijk door iedereen gelezen kunnen worden. Een prachtig project natuurlijk die er voor zorgt dat deze teksten voor de eeuwigheid (?) bewaard worden.

Hoewel de vele vrijwilligers van Project Gutenberg hun uiterste best doen natuurlijk, valt er helaas wel veel op te merken aan de kwaliteit van de ebooks. Ze ontberen de oorspronkelijke vormgeving omdat de boeken primair als platte tekst beschikbaar worden gemaakt en de teksten zijn zelden vrij van (OCR) fouten.

Hoe nuttig zou het zijn als je nou de Gutenberg boeken combineert met de mogelijkheden van een software repository waar je de input van derden kunt vragen en die je, met gecontroleerd versiebeheer, kunt verwerken zodat je een betere digitale editie van die titel krijgt?

Dat is precies wat GITenberg is. Een combinatie van de Gutenberg boeken en de repository Github. Op de Gitenberg website kun je boeken vinden en (samen) verbeteren zodat iedereen kan profiteren van betere edities van de titels die niet mogen ontbreken in ons cultureel erfgoed. Of op je ereader natuurlijk.

The Raven op Instagram (van de New York Public Library)

Kennelijk heeft de New York Public Library enkele maanden geleden ook een speciale ‘instagram stories versie’ gemaakt van een boek (Alice in Wonderland) maar in het kader van Halloween zag ik zelf The Raven van Edgar Allan Poe voorbij komen. Voorzien van animaties en aangepaste navigatie om te pauzeren zodat je ook de pagina’s rustig kunt lezen, het is een prachtige manier om Instagram te gebruiken als bibliotheek.

Je kunt het op het web nakijken maar het werkt nog veel fraaier als je simpelweg de NYPL volgt op Instagram en The Raven via de stories highlights bekijkt op je telefoon.

Nederland Leest 2018

Het is weer november en dat betekent dat het weer tijd is voor Nederland Leest, een leesbevorderingscampagne met allerlei activiteiten en een gratis boek dat je deze maand kunt ophalen bij de bibliotheek in je buurt. Deze dertiende editie heeft voeding als het centrale thema en daarom schreven vijf “culinaire” schrijvers elk een verhaal voor de bundel ‘Je bent wat je leest’.

Nadat ik al jaren lang telkens zat te mopperen op het gebrek aan aandacht voor een ebookversie van dat geschenkboek, zag ik daar vorig jaar al geen nut meer voor een aparte blogpost. Die kwam er toen alsnog omdat het geschenkboek het excellente boek Ik, robot was van Isaac Asimov en ik het een leuk klusje vond om uit te zoeken hoe het nou precies zat met de verschillende bundels met in het Nederlands vertaalde robotverhalen.

Hoewel ik ook groot fan ben van lekker eten verwijs ik deze keer echter naar de bibliotheek als je de nieuwe titel wilt lezen. Oh ja, de ebookversie kun je niet gratis cadeau krijgen maar wel lenen in de online bibliotheek en lezen in de app of op je ereader.

Toekomst van het boekenvak

Hoe ziet de toekomst van het boekenvak er uit, en hoe bereiden de huidige ondernemers zich voor op de veranderende markt? In opdracht van KVB Boekwerk onderzocht Futureconsult hoe uitgevers en boekhandelaren denken over innovatie. Deze maand verschijnt in Boekblad (€) een special, waarin een aantal experts hun licht laten schijnen over het onderzoek. Het onderzoek richt zich op de vraag hoe innovatief het boekenvak is als het zichzelf de spiegel voorhoudt en welke kansen voor innovatie het boekenvak zelf ziet.

Je kunt het volledige rapport (PDF) downloaden van de site van KVB Boekwerk. Op die pagina van KVB Boekwerk vind je trouwens ook een prima samenvatting terug. Ik was niet heel verrast dat het met de samenwerking in het boekenvak nogal tegenvalt als het om innovatie gaat – vooral kleine stapjes maken om geen grote fouten te maken lijkt het motto – maar ben wel enigszins opgelucht dat zelfs traditionele partijen inzien dat er meer nodig is, vooral op gebied van digitaal.

Alhoewel binnen de sector het papieren boek door de meerderheid nog steeds als de kern van het boekenvak wordt gezien, zullen digitale dragers in belang gaan toenemen ten koste van de fysieke dragers. Hoe en met welk tempo deze ontwikkelingen zullen verlopen is onzeker. Maar als ze   doorzetten zal dat betekenen dat het traditionele boekenvak trendmatig een steeds smallere basis krijgt. Bestaande spelers hebben dan grofweg twee keuzes: innoveren, of zichzelf blijven en zich richten op de ‘restmarkt’. De meerderheid van de respondenten (54%) verwacht dat het boekenvak over vijf jaar geheel anders georganiseerd zal zijn dan vandaag.

Flickr beperkt de mogelijkheden van gratis accounts

Toen in april van dit jaar Flickr overgenomen werd door een andere fotodienst SmugMug, kon je het al voorspellen natuurlijk. Sterker nog, ik deed ook een poging om in de kristallen bol te kijken en dat blijkt nu, zes maanden later, al getoetst te kunnen worden.

Vanaf 1 november worden alle gebruikers van gratis Flickr accounts begroet met de melding dat het voorbij is met de pret. Geen gratis 1TB opslag meer en iedereen zal moeten leren leven met een limiet van max. 1000 foto’s als je niet bereid bent te betalen voor een Flickr Pro account waar je onbeperkte opslag hebt.

Heb je meer dan 1000 foto’s? Dan heb je tot 8 januari 2019 de tijd om ofwel op te schonen danwel een Pro account aan te schaffen. Na 8 januari kun je anders geen nieuwe foto’s meer uploaden. Een maandje later begint Flickr dan zelf met het opschonen van je account door de oudste foto’s te verwijderen net zolang tot de limiet van 1000 bereikt is.

Dat gaat een enorme impact hebben op de beschikbaarheid van foto’s met een CC-licentie natuurlijk. Flickr is de grootste bron van CC gelicenseerde foto’s maar wat er precies gaat gebeuren als tienduizenden accounts opgeschoond gaan worden, daar kun je alleen maar naar raden. Het lijkt wel een veilige conclusie dat met name oudere foto’s met een CC licentie nu gevaar lopen in de prullenbak van Flickr te verdwijnen. Iets waar Creative Commons zich terecht zorgen over maakt.

Want mijn ‘voorspelling’ uit april blijkt aardig te kloppen. Flickr hanteert voor de Pro accounts dezelfde prijs als SmugMug en hoewel 50 dollar per jaar niet extreem duur is voor een goede fotodienst met onbeperkte opslag en een uitgebreide community, is het bedrag zonder twijfel een grote hindernis voor al die gratis gebruikers en zullen velen besluiten de dienst vanaf nu links te laten liggen.

Met mijn 5000 foto’s, waarvan de helft ge-embed worden op dit blog, blijf ik echter Flickr wel trouw. Ik denk dat het een fout van de nieuwe eigenaren is om zo’n duur abonnement te introduceren – helemaal omdat je de afgelopen jaren zo’n 45 dollar betaalde voor twee jaar Pro lidmaatschap – maar ik snap ook dat het gratis aanbieden van Flickr geen model is wat rendabel kan zijn. Ik ben sinds 2009 gebruiker van Flickr en wil dat mijn foto’s (op mijn blog) er nog steeds staan over tien jaar en met een betaald abonnement weet ik in elk geval waarvoor ik betaal zeg maar. Neem gerust een kijkje in mijn fotostream als je meer dan alleen Instagram foto’s wilt zien. Al mijn gedeelde foto’s hebben een CC-licentie en mogen vrijelijk hergebruikt worden :)

Wil je wel weg bij Flickr en je foto’s meenemen? Dan kun je in je account instellingen een archief aanvragen van al je foto’s die je vervolgens kunt downloaden. Je kunt tegenwoordig ook bulk downloads uit je Camera Roll doen (tot 500 foto’s tegelijk) of hele albums downloaden als je die gemaakt hebt. Bij die laatste kun je zelfs tot 5000 foto’s per album in 1 keer downloaden op dezelfde manier.

Tot eind november heeft Flickr een kortingsactie voor het eerste jaar lidmaatschap en betaal je 35 dollar in plaats van 50 dollar. Met een beetje geluk zakt de koers van de dollar nog een beetje het komend jaar ;-)

En verder nog …

Een mooie blogpost – ze zijn altijd goed van Charlotte maar deze sprong er voor mij extra uit – over de merkenrechtelijke discussie rondom het Kordaat biertje.

Vicky Breemen won de Victorine van Schaickprjs in 2012 met haar masterscriptie over de auteursrechtelijke (on)mogelijkheden voor bibliotheken en nu zes jaar later promoveert ze op het onderwerp van hoe een bibliotheekexceptie in de auteurswet er uit moet zien in het digitale tijdperk. Een onderwerp dat me heel erg aanspreekt en waar ik met Vicky ook een paar keer over sprak. Er zijn volgens mij niet veel mensen in Nederland die de combinatie bibliotheken en auteursrecht super interessant vinden  maar op 16 november hoop ik ze wel te zien als Vicky haar thesis verdedigt.

Ook veel kleinere uitgevers vinden die linktax geen geweldig idee.

Blockchaintechnologie gebruiken voor DRM is een dom idee.

Don’t get mad, get even.
#

nederland leest 2017 header

Nederland Leest 2017: Over Ik, robot en de robotverhalen van Isaac Asimov

Het is 1 november en dat betekent dat vandaag voor de twaalfde keer de Nederland Leest leesbevorderingscampagne van het CPNB van start gaat. Het thema van dit jaar is robotica en dan mag een boek van de meester van de robotverhalen natuurlijk niet ontbreken. Deze maand kun je daarom een exemplaar van ‘Ik, robot‘ ophalen bij de bibliotheek, ongeacht of je lid bent of niet. Doe dat ook vooral en lees dan hieronder hoe je alle andere (korte) robotverhalen van Isaac Asimov kunt lezen.

De robotverhalen van Asimov

Toen ik halverwege de jaren 80 Isaac Asimov als schrijver ontdekte bleek het nog helemaal niet zo eenvoudig te zijn om al zijn verhalen te kunnen lezen. Asimov schreef 37 verhalen over robots maar die zijn zowel in het Engels als (vertaald naar) het Nederlands nogal versnipperd in meerdere bundels uitgegeven zonder dat er één editie bestaat waarin alle verhalen zijn opgenomen.

Ik, robot was de allereerste compilatie. Asimov schreef, net als tientallen andere SF schrijvers, verhalen voor de bekende SF tijdschriften in die tijd en in de jaren 40 publiceerde hij negen verhalen over robots. Met als rode draad de drie wetten van de robotica die hij bedacht had om het gedrag van de robots te sturen en de robotpsycholoog Susan Calvin die in veel verhalen (zijdelings) voorkomt.

Eerste Wet
Een robot mag een mens geen letsel toebrengen of door niet te handelen toestaan dat een mens letsel oploopt.
Tweede Wet
Een robot moet de bevelen uitvoeren die hem door mensen gegeven worden, behalve als die opdrachten in strijd zijn met de Eerste Wet.
Derde Wet
Een robot moet zijn eigen bestaan beschermen, voor zover die bescherming niet in strijd is met de Eerste of Tweede Wet.

In 1950 bundelde hij de negen verhalen in I, Robot en dat zou het begin worden van een lange reeks met nog eens 28 robotverhalen en vier boeken over robots in een geheel eigen universum. In het vierde boek, Robots en Imperium, verbond hij dat universum met zijn andere reeks van Foundation boeken waardoor je feitelijk al zijn verhalen en boeken als onderdeel van één en hetzelfde gigantisch universum kunt beschouwen.

Maar goed, in Nederland duurde het nog een hele tijd voordat zijn verhalen in vertaling verschenen. Ik vond een Prisma uitgave uit 1964 waar één robotverhaal in stond maar het was pas in 1966 toen Ik, robot door dezelfde uitgever (Het Spectrum) in vertaling verscheen met alle negen verhalen. Die eerste uitgave heb ik helaas niet in mijn bezit maar wel de vierde druk uit 1984.

Daarna volgde De komst van de robots (1969, Bruna Zwarte Beertjes & 1975, Bruna SF 38) met 11 robotverhalen die vertaald waren uit de compilatie The Rest of the Robots uit 1964. En Een robot droomt (1987, Bruna) met 22 verhalen die afkomstig waren uit Robot Dreams (1986).

In 1988 bracht Bruna De totale robot uit met 31 verhalen en die zijn afkomstig uit The Complete Robot die in Amerika al in 1982 uitgekomen was. Zo totaal en ‘complete’ was het echter niet want Asimov schreef nog 6 verhalen na 1982. Eentje daarvan, “Robot Dreams” stond al in Een robot droomt die in Nederland het jaar ervoor was uitgekomen maar er ontbraken er nog steeds vijf.

  • “Cal”, dat pas in 1995 onder dezelfde naam zou verschijnen in de bundel Goud (Meulenhoff SF 327);
  • “Kid Brother”, die eveneens in Goud opgenomen was onder de titel “Kleine broer”;
  • “Robot Visions”
  • “Too Bad!”
  • “Christmas Without Rodney”

En voor zover ik het weet zijn die laatste drie nooit in het Nederlands vertaald. Wil je dus meer robotverhalen lezen nadat je Ik, robot hebt uitgelezen? Dan zul je op zoek moeten naar een tweedehands exemplaar van zowel De totale robot als Goud. En je zult de resterende drie in het Engels op de kop moeten tikken.

Asimov in het Engels

Ook in het Engels zijn er diverse bundels en compilaties verschenen van de robotverhalen. Na I, Robot (1950) werden dus (o.a.) The Rest of the Robots (1964) en The Complete Robot (1982) uitgebracht maar kwamen er nog twee nieuwe bundels daarna uit die samen 35 van de 37 verhalen bundelden: Robot Dreams in 1986 en Robot Visions in 1990. Voor degenen bij wie het nog niet duizelt nu, de twee resterende verhalen waren dus “Cal” en “Kid Brother” die in de Gold bundel terecht kwamen van 1995. Drie jaar na het overlijden van Asimov waardoor er in ieder geval zekerheid was dat het ook echt bij 37 verhalen in totaal zou blijven.

Met Robot Dreams, Robot Visions en Gold heb je alle boeken bij de hand om ook daadwerkelijk alle korte robotverhalen van Asimov te lezen. Je hoeft gelukkig geen uitgebreide zoektocht te plannen naar tweedehands exemplaren want alle drie de titels zijn als ebook beschikbaar bij Amazon.nl voor 7 a 8 euro per titel.

Ik, robot

Maar zoals gezegd begon en begint het allemaal met Ik, robot. Vanaf vandaag kun je – zolang de voorraad strekt – een exemplaar van het boek ophalen bij je bibliotheek. Op de website van Nederland Leest is er een leuke leeswijzer te vinden die meer vertelt over Isaac Asimov, de negen verhalen in de bundel en het bijzondere tiende verhaal dat door een schrijfrobot, samen met Ronald Giphart, geschreven is voor deze editie.

En over de ironie dat het futuristische boek niet als ebook beschikbaar is, zal ik het deze keer maar niet hebben ;)

Update 5-11-2017: Ook al kun je geen gratis ebookversie bij de bibliotheek krijgen, je kunt wel een ebookversie lenen als je lid bent van de bibliotheek.

#

Tweetweekoverzicht week 20 2017: Vlaams ebookpilotproject, Facebook vs NL privacywet, 2017 Global Ebook Report, Twitter en privacyinstellingen plus einde geoblocking voor betaalde video- en muziekdiensten

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.
Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

Ebook pilotproject bij Vlaamse bibliotheken

In Nederland worden sinds januari 2014 ebooks uitgeleend door de bibliotheken via een (eigen) landelijk platform maar in Vlaanderen ligt die situatie wel een stuk anders. Er startte weliswaar een beperkte pilot (ook) in 2014 maar het feit dat ik nooit meer iets over de resultaten hiervan gehoord of gelezen heb, doet vermoeden dat het geen groot succes is geworden. Niet heel raar vind ik want er waren slechts 400 titels aanwezig in het aanbod en die konden alleen geleend worden na aanschaf van een ebookstrippenkaart van 5 euro.

Enfin, ruim drie jaar later is er een nieuwe pilot gestart in Vlaanderen en hoewel er nu minder bibliotheken bij betrokken, ligt de lat wel hoger. De bibliotheken willen (pdf) een bestaand platform (cloudLibrary van Bibliotheca) uittesten. ervaringen opdoen en delen met andere bibliotheken en bovenal onderhandelen met uitgevers om ook een groot aanbod van Nederlandstalige titels aan te kunnen bieden in Vlaanderen.

Door het huidige gebrek aan Nederlandstalige titels hebben de bibliotheken gekozen om tijdens de pilot Engelstalige boeken aan te bieden. Elke bibliotheek heeft zijn eigen keuze gemaakt voor het eigen publiek maar de aangeschafte collecties zullen voor elkaars leden toegankelijk worden gemaakt. Wel op basis van one copy, one use (ebooks kunnen gereserveerd en dus ook uitgeleend zijn) maar zijn tenminste ook te lezen in zowel een app als ereader. Om er voor te zorgen dat het aanbod ook op peil blijft kunnen de leden van de vijf Vlaamse bibliotheken maximaal drie boeken tegelijk lenen voor een periode van maximaal 3 weken.

Facebook overtreedt de privacywet in Nederland

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzocht (pdf) hoe Facebook omgaat met de persoonsgegevens van de 9,6 miljoen gebruikers in Nederland en komt tot de conclusie dat Facebook in strijd handelt met de Wet bescherming persoonsgegevens. Facebook stelt niet onder het Nederlandse recht te vallen maar daar is de AP niet van onder de indruk. De organisatie onderzoekt of de overtredingen nu nog steeds gaande zijn en wil sancties opleggen als dit het geval is. Wordt dus vervolgd.

2017 Global Ebook Report

Het is al behoorlijk lastig om een goed beeld te krijgen van de Nederlandse ebookmarkt (CB publiceert geen specifieke cijfers met duidelijke toelichting en vanuit de bibliotheken komen er ook maar beperkt gegevens beschikbaar) maar het is nog veel lastiger in andere landen. Dat is wel ongeveer de conclusie uit het Global Ebook Report dat jaarlijks door Rüdiger Wischenbart gepubliceerd wordt.

De 2017 editie – waar ik op zat te wachten – is sinds vorige week beschikbaar en ook nu weer vergelijkt Wischenbart op een groot aantal thema’s de ebookmarkten wereldwijd. Vooraf wordt meteen het voorbehoud gemaakt dat onderling vergelijken van de diverse landen onmogelijk is door het ontbreken van een eenduidige manier van meten in die landen. Laat staan dat er dus conclusies te trekken zijn over de globale markt.

Desondanks geeft het rapport een mooi inzicht in hoe de ebookmarkten er in andere landen uitziet, welke ontwikkelingen daar te zien zijn en is het een goede bron (nou ja, het is ook werkelijk de enige) om ontwikkelingen in Nederland mee te kunnen duiden. Ik heb het rapport aangeschaft en hoop het in toekomstige blogposts te kunnen gebruiken als achtergrondmateriaal.

Twitter biedt meer instellingen over gebruik van jouw data

Vorige week kreeg iedereen die naar de Twitter site ging een popup over de wijzigingen in de privacy-instellingen. Met een nieuwe privacyreglement en nieuwe instellingen om te kiezen of je wel of niet gepersonaliseerde advertenties wilt zien, wil Twitter meer controle geven aan eindgebruikers over het gebruik van hun data.

Aan de andere kant wordt het, door de introductie van een nieuwe categorie in je instellingen, ook meteen duidelijk hoeveel Twitter van je weet, ook al zet je alle personaliseringsopties uit. Het benoemt nu doodleuk mijn telefoonnummer, mobiele provider en wanneer mijn abonnement geactiveerd is. Ook de laatste 50 logins op je account kun je raadplegen en vanzelfsprekend weet Twitter op welke plaatsen je regelmatig twittert. Tot slot meldt Twitter dat ik met mijn account onderdeel uitmaak van maar liefst 4152 doelgroepen van 1347 adverteerders. Ik vrees dat ik mijn laatste advertentie nog niet gezien heb en dat Twitter me alleen wat controle gegeven heeft zodat ik nog beter in de databases van adverteerdeerders opgenomen kan worden.

Einde geoblocking voor betaalde video- en muziekdiensten in Europa

Eén van de belangrijkste voorwaarden voor een Europese Digital Single Market is logischerwijs het weghalen van alle muurtjes tussen de digitale markten in Europa. Geoblocking is zo’n muur en het is de techniek die er voor zorgt dat je content van (betaalde) video- en muziekdiensten in 1 land niet kunt gebruiken in een ander land. Uitgevers en filmmaatschappijnen baseren daar hun licentiemodellen ook op en dat is de reden waarom je in elk land ter wereld een ander aanbod in bijvoorbeeld Netflix hebt. En je dus je Nederlandstalige content niet “mee kunt nemen” als je naar het buitenland gaat.

Afgelopen week nam het Europese Parlement een nieuwe richtlijn aan die een specifiek muurtje weghaalt in Europa. Specifiek gaat het hier om het aanbod van betaalde video- en muziekdiensten in Europa waardoor je dus straks wel degelijk toegang houdt tot jouw films, series en muziek in ander Europese landen. Om het bij Netflix als voorbeeld te houden: je blijft toegang tot het Nederlandse aanbod houden, ook al ben je in een ander Europees land.

Helaas lost deze richtlijn het probleem van geoblocking niet volledig op want alle gratis diensten zijn niet verplicht zich aan deze regels te houden. Oftewel, Uitzending Gemist in het buitenland gebruiken is er nog steeds niet bij hoewel ik heel benieuwd ben of ik wel via Ziggo TV kan (terug)kijken mocht ik me ooit nog eens in een ander Europees land bevinden.

En verder nog …

Als je, om wat voor reden ook, je Android telefoon geroot hebt (jezelf meer rechten gegeven hebt op het toestel) dan kun je de Netflix app niet meer downloaden uit de Play Store.

Lees jij ebooks op een Windows 10 apparaat? Dan zijn dit de apps die je daarvoor kunt gebruiken.

Nou heeft Nederland Leest me waarempel enthousiast gekregen.

Elsevier wil geld zien van Sci-Hub en Libgen!

Ik bereid me voor op een blogpost over het auteursrecht op grappen als deze rechtszaak is afgelopen.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top