Tweetweekoverzicht: Gigaom is weg, Kobo ereaders, Elsevier en Open Access, bewaren telecomgegevens en het imagoprobleem van de ereader

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het over het verdwijnen van Gigaom, komen er toch nieuwe ereaders van Kobo, wil Elsevier geld hebben voor Open Access artikelen, is de wet bewaarplicht telecomgegevens buiten werking gesteld, gaan de Blurred Lines makers in hoger beroep en heeft de ereader (en NRC Q) een imagoprobleem.

Techblog Gigaom sluit de deuren

Gigaom is – of was – één van de eerdere commerciële techblogs die nieuws en achtergronden bracht over alles wat maar met techologie, gadgets en internet te maken had. Het begon als een persoonlijk blog van Om Malik en werd in 2006 een bedrijf dat dagelijks, net als diverse andere techsites, het nieuws bracht. Pas in 2012 ging ik zelf dagelijks Gigaom volgen toen ze PaidContent overnamen, wat 1 van de sites was die ik trouw volgde qua nieuws, en ik er achter kwam dat het nieuws van Gigaom al net zo de moeite waard was qua leesbaarheid en inhoud. Maar ja, de kwaliteit van de artikelen zegt niets over hoeveel geld je er mee kunt verdienen – een trieste gedachte eigenlijk – en afgelopen week bleek dat Gigaom het financieel niet meer kon bolwerken. En daarmee verdwijnt een uitstekende bron van nieuwsartikelen van het internet …

Kobo komt (toch) met twee nieuwe ereaders?

Vorige week werd duidelijk dat Kobo gestopt is met het maken van de Glo en de Aura HD en dat leek mij een teken dat Kobo voornemens is met minder modellen op de markt te blijven dan de vijf die halverwege vorig jaar beschikbaar waren. Het Italiaanse blog HDBlog.it weet echter te melden dat Kobo dit voorjaar nog met 2 nieuwe modellen aankomt. De Kobo Pika met een (relatief) lage schermresolutie van 800×600 zonder schermverlichting (OK, dat verbaast me) die hoogstwaarschijnlijk het nieuwe instapmodel zal worden in plaats van de Kobo Touch (en dat klopt wel met mijn verwachting). En de Kobo Alyssum die feitelijk dezelfde specificaties heeft als de Kindle Voyager: een 6″ scherm met een HD resolutie van 1072×1448.

Dat Kobo met de Alyssum de concurrentie wil aangaan met Amazon’s topmodel ereader is logisch maar het past niet helemaal in het rijtje van een instapmodel, een kwalitatief hoogstaand 6″ model en Kobo’s eigen topmodel met een 6,8″ scherm, tenzij Alyssum de Aura gaat vervangen. Er is verder nog niets bekend dus het is nog even afwachten op de aankondiging van Kobo zelf, inclusief wat de exacte prijzen in Nederland zullen zijn.

Elsevier wil graag Open Access artikelen … zodat je er voor kunt betalen

Dat Elsevier eigen ideeën heeft over een verdienmodel op Open Access artikelen, was al bekend. De uitgever is groot voorstander van het vrijelijk delen van wetenschappelijke kennis, zolang er maar ergens een betaalmuur van Elsevier tussenzit. En ook al is een artikel Open Access gepubliceerd, het wil niet zeggen dat je het dan niet kunt verkopen, toch? Het is een slecht voorbeeld van het idee achter Open Access maar zolang het artikel met een CC-licentie is vrijgegeven die commerciële activiteiten toelaat, mag Elsevier het verkopen. Ook al kun je het elders gratis downloaden.

Een collega van een andere hogeschool was nog sneller dan de Amerikaanse techblogs afgelopen week en mailde me over een nieuw voorval. Via Elsevier (Science Direct) was er wederom een artikel te koop dat oorspronkelijk via uitgever Wiley onder Open Access voorwaarden gepubliceerd was. Bijna $32 dollar betalen om een artikel te kopen dat in de Wiley Online Library gewoon gratis te downloaden is. Maar in dit voorbeeld zat er een Creative Commons licentie op die expliciet commercieel hergebruik verbiedt en na bemoeienis van een blogger en (1 van) de auteur(s) van het artikel, is het artikel inmiddels ook in Science Direct gratis te downloaden.

De redenering van Elsevier lijkt te zijn dat je moet betalen om Open Access te publiceren bij Elsevier en dat je natuurlijk ook gewoon moet betalen om die artikelen dan te mogen gebruiken. Ik vrees dat de Nederlandse universiteiten nog een flinke dobber gaan krijgen om Elsevier zelfs maar een klein beetje de kant op te krijgen van (normaal) Open Access publiceren, zonder daarvoor zelf 2x te gaan betalen.

Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens is buiten werking gesteld

De kortgedingrechter in Den Haag heeft de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens buiten werking gesteld afgelopen week. Het is behoorlijk uitzonderlijk dat een rechter een wet buiten werking stelt, en helemaal een kortgedingrechter, maar volgens de rechter maakt de wet – die aanbieders van telefoon- en internetdiensten verplicht de verkeers- en locatiegegevens van gebruikers op te slaan – inbreuk op de privacy van de gebruikers en het recht op bescherming van deze persoonsgegevens. De rechter had ook zijn twijfels bij het ontbreken van een rechterlijke toetsing voordat bij de telecomaanbieders opgeslagen gegevens opgevraagd konden worden.

Dit betekent dat telecomaanbieders zich niet meer aan de bepalingen uit die wet hoeven te houden. Er werden op de socialmedianetwerken al snel vragen gesteld door gebruikers en enkele aanbieders maakten bekend te stoppen met het bewaren van de verkeers- en locatiegegevens. Helaas zegt dat nog steeds helemaal niets want welke gegevens de telecomaanbieders (nog) wel bewaren – wat ze mogen doen als het essentieel voor de dienstverlening is – is niet duidelijk. En ook al maakte de kortgedingrechter korte metten met deze wet, er ligt al enige tijd een wetsvoorstel (PDF) die het belang van de bewaarplicht benadrukt vanuit het perspectief van opsporing en vervolging van strafbare feiten. Toegegeven, wel voorzien van een rechterlijke toetsing voordat die gegevens gebruikt mogen worden maar de kans is zeer aanwezig dat we het niet lang zonder een Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens hoeven te doen.

De Blurred Lines makers gaan in hoger beroep

Dat de rechtszaak over de inbreuk die Blurred Lines maakt op een nummer van Marvin Gaye flinke consequenties zou kunnen krijgen, dat was wel duidelijk. Als muzieknummers niet eens hetzelfde hoeven te klinken om al inbreuk te maken op bestaande nummers, dan is het einde zoek en ik hoopte al dat Robin Thicke en Pharrell Williams in hoger beroep zouden gaan. Dat is ook precies wat ze gaan doen, ongetwijfeld niet alleen om het ontstane precedent te bestrijden maar ook om zelf onder de belachelijk hoge schadevergoeding uit te komen. Laten we hopen dat er in dat hoger beroep daadwerkelijk door een juridische expert naar de zaak gekeken wordt in plaats van door een jury.

Het imagoprobleem van de ereader (en NRC Q)

Normaliter lees ik graag af en toe een artikel van NRC(Q) maar die redactie daalde in mijn aanzien met een artikeltje afgelopen week waarin, naar aanleiding van de beschikbaarheid van het boekenweekgeschenk als ebook, een paar suffige redenen genoemd werden waarom de ereader ‘het gaat verliezen van de tablet’. NRC Q heeft kennelijk cijfers opgevraagd van de Koninklijke Bibliotheek (eh, welke dan?) en pakte het onderzoek van GfK erbij om aan te tonen dat Nederlandse lezers veel meer gebruik maken van tablets en smartphones dan van ereaders.

Dat onderzoek van GfK gaat ook precies daarover: het aantal ereaders, smartphones en tablets in Nederland. Het zijn precies hetzelfde getallen die ook door CB Logistics gebruikt worden in hun eigen infographic (en die ik vervolgens op mijn blog doorspit). NRC Q zet die gegevens echter in een grafiekje met een nieuw kopje erboven ”Gebruik apparaten bij gekochte e-books” om te suggeren dat ebook-kopend Nederland massaal ebooks leest op smartphones en tablets in plaats van op een ereader. Tja, als je de waarde ineens benoemt als aantal gebruikers in plaats van het aantal apparaten in Nederland, zoals de GfK ze bedoelt, dan kun je wel van alles gaan claimen natuurlijk. Ook al toont die grafiek nu dus aan dat er meer gebruikers van smartphones en tablets in Nederland zijn dan dat er Nederlanders zijn.

En dan kan ik die drie suffige redenen waarom ereaders ondergeschikt zijn aan tablets nog bespreken maar ach, dit artikel is vermoedelijk geschreven door iemand die geen ebooks leest (op haar tablet) en heel veel eindredactie kan er ook niet hebben plaatsgevonden. Misschien is dit artikel een goede interne kandidaat voor de next.checkt rubriek in nrc.next. Gebakken lucht, zou ik zeggen.

Gepersonaliseerd nieuws lezen in Google Nieuws

Nadat ik afgelopen week las over het opnieuw beschikbaar worden van het Google News archief (alleen de Amerikaanse versie overigens) en natuurlijk het verdwijnen van de Spaanse kranten uit Google News, besloot ik zelf weer eens een kijkje te gaan nemen in de Nederlandse versie van Google News. Het was namelijk al jaren geleden dat ik Google Nieuws gebruikt had en het moet waarschijnlijk weinig indruk op me gemaakt hebben want ik was het effectief al weer vergeten.

google nieuws
Het idee achter Google News (Google Nieuws) is eenvoudig. Google indexeert sowieso al zo veel mogelijk vrij toegankelijke sites voor de zoekmachine en het deel daarvan dat bestaat uit nieuwsbronnen – in zeer brede zin – wordt apart aangeboden in Google News. Er zijn tientallen verschillende versies die per land en/of per taal van elkaar verschillen. Je krijgt op basis van de geografische locatie van je IP-adres de versie voorgeschoteld die bij jouw locatie hoort (de taalinstellingen van de browser en/of je besturingssysteem worden zo te zien volledig genegeerd) en dat is de reden dat je in Nederland naar Google Nieuws gaat.

De voorpagina

Als je voor het eerst op Google Nieuws komt zie je dat het nieuws standaard onderverdeeld is in katernen [1] zoals je die ook in veel (papieren) kranten aantreft. De belangrijkste artikelen worden het eerst getoond als Voorpaginanieuws en je kunt verder scrollen of klikken naar Buitenland, Nederland, Economie, Wetenschap/techniek, Entertainment, Sport en Gezondheid.

Normaliter zul je dus de versie voor Nederland [2] zien maar mocht je toch liever het nieuws van andere landen willen lezen, dan kun je handmatig wisselen naar een andere versie van Google News. Mocht je nieuwsgierig zijn of Spanje inderdaad weg is dan kan ik dat bevestigen. Voor Spaanstalig nieuws moet je niet meer bij Google News zijn.

De standaardweergave voor de nieuwsberichten is Modern [3] waarbij behalve de kop en een korte weergave van de eerste regels van het artikel ook een afbeelding/foto wordt getoond mits het artikel daar over beschikt. Je kunt dit echter aanpassen naar Krantenkoppen, Compact of Klassiek. Het verschil zit hem in het weergeven van die eerste regels, het aantal artikelen per katern en de plek waar de afbeelding/foto wordt getoond.

Extra nieuws

In de rechterkolom heeft Google extra weergaven en ingangen voor het nieuws gezet op Google Nieuws die je kunt personaliseren [4]. Het kopje Recent toont eenvoudigweg het laatst toegevoegde nieuws, ongeacht in welk katern het staat, je vindt er de weersverwachting van jouw geografische locatie en je kunt bladeren door een selectie van koppen uit nieuwsbronnen onder Keuze van de redactie [5]. Een andere voorselectie wordt ten slotte gepresenteerd in de vorm van Meest gelezen nieuwsberichten [6].

Personaliseren

google nieuwsGoogle maakt dus gebruik van veel nieuwsbronnen om Google Nieuws te vullen. Dit zijn zowel min of meer officiële nieuwssites van kranten en nieuwsorganisaties maar ook heel veel blogs. Hoewel je niet kunt aanpassen welke bronnen daadwerkelijk gebruikt worden (of zelfs maar kunt zien welke het allemaal zijn), kun je wel beperkt beïnvloeden wat Google je voorschotelt. Of zoals ik zelf vermoed, Google helpen om een nog beter beeld van jou te krijgen ;)

Als je klikt op Personaliseren dan verschijnt er een submenu aan de rechterkant waar je met schuifjes de prioriteit van de katernen kunt aangeven. Ben je, zoals ik, bijvoorbeeld niet zo geïnteresseerd in Sport dan kun je die helemaal naar links schuiven. Daarmee verdwijnt het katern (jammer genoeg) niet maar zal nieuws uit die categorie minder frequent op je voorpagina belanden.

Als de vooraf gedefinieerde katernen (categorieën) te generiek voor je zijn, dan kun je ook je eigen nieuwsonderwerpen toevoegen. Dit is feitelijk hetzelfde als dat je een zoekactie doet in Google Nieuws – de zoekbalk die bovenin het scherm staat – maar heeft dan als voordeel dat die zoekactie telkens herhaald wordt waardoor je (nieuwe) berichten die voldoen aan je zoekterm als katern te zien krijgt. Tik een willekeurig onderwerp in (de gewone Google zoeksyntax werkt hier) en klik op het + teken. Daarna wordt het een eigen categorie met ook een eigen schuifje die je kunt slepen naar de gewenste plek. In mijn voorbeeld gebruik ik zowel ‘ebooks’ als ‘e-books’ als handig onderscheid tussen nieuws over ebooks in twee talen maar ik had er ook één zoekactie van kunnen maken door ‘ebooks OR e-books’ toe te voegen.

Bronnen aanpassen suggereert dat je kunt aanpassen welke bronnen door Google Nieuws gebruikt worden om je artikelen te tonen maar dat is dus niet het geval, zoals ook in het balkje onder dat kopje te lezen is. Het gaat ook hier weer om de frequentie waarin een specifieke nieuwsbron voorkomt in de selectie van artikelen op de voorpagina. Zoals gezegd wordt nergens een volledige lijst getoond maar moet je (het begin van) de titel intikken in dat zoekbalkje om de titel van de nieuwsbron te selecteren. Dat doe je dus voornamelijk met de bekendere bronnen, zoals kranten, of als je ze met enige regelmaat terugziet op je voorpagina en je de frequentie wilt aanpassen. Iets minder Telegraaf vond ik bijvoorbeeld wel een goed idee.

Bijna helemaal onderaan in dit venster van personaliseren staat de enigszins verstopte link naar de Instellingen van Google Nieuws.

google nieuws
Hier kun je enkele zaken aanpassen van de voorpagina, zoals de weergave in 1 of 2 kolomen en of de weersverwachting getoond moet worden. Bij bronnen kun je nog steeds niets op titelniveau wijzigen maar wel de voorkeur voor ofwel blogs dan wel persberichten (kranten en andere grotere nieuwssites zoals NU.nl en RTLnieuws.nl) wijzigen. Het lastige hierbij is dat je bij die laatste wel een beeld kunt vormen maar dat het volstrekt onduidelijk is en blijft welke blogs door Google als nieuwsbron gebruikt worden. Vakblog zit er in elk geval niet tussen ;)

Tot slot … nog steeds met RSS!

Personaliseren is niet echt de term die ik zelf zou gebruiken aangezien het vooral Google is die de voorselectie maakt op basis van criteria en bronnen die verre van transparant zijn. Je kunt alleen aangeven dat je verhoudingsgewijs meer of minder wilt zien van een katern/categorie of van een specifieke nieuwsbron en de impact hiervan lijkt nogal beperkt te zijn. Desalniettemin is Google Nieuws alleen al door de enorme hoeveelheid nieuws die real-time geïndexeerd wordt een interessante bron voor je nieuws. Google Nieuws is ook één van de weinige webdiensten van Google die geen advertenties bevat en daarmee ook echt gratis lijkt te zijn. Als je het verder verfijnen van het profiel dat Google van jou heeft tenminste niet bezwaarlijk vindt natuurlijk.

Google Nieuws is (mede daardoor?) ook één van de weinige webdiensten die nog steeds de optie biedt om per categorie of katern de nieuwsberichten als RSS-feed te lezen. Onderaan elke pagina op Google Nieuws, op de voorpagina en bij elk nieuwsonderwerp of katern, vind je de link naar de RSS-feed terug die je kunt toevoegen aan bijvoorbeeld Feedly.

En dat maakt Google Nieuws voor mij pas echt nuttig!

#

Gecureerd nieuws in Trove

trove
Door redacteuren gefilterd en geselecteerd nieuws? Klinkt dat beter dan ‘gecureerd’? Het voelt vreemd om het Engelse begrip ‘curation’ op zo’n manier te vernederlandsen. De VanDale kent die definitie van curatie ook niet maar de Oxford Dictionary natuurlijk wel:

Select, organize, and present (online content, merchandise, information, etc.), typically using professional or expert knowledge:
‘people not only want to connect when using a network but they also enjoy getting credit for sharing or curating information.’
(as adjective curated) a curated alternative to the world’s most popular video portal

Ook al weet de Dikke van Dale nog niet wat content curatoren zijn, het is wel definitief een trend aan het worden. In plaats van een gigantische stortvloed aan nieuws(berichten) over je heen te krijgen uit duizenden bronnen is het idee achter content curatie dat het nieuws gefilterd en geselecteerd wordt door een expert, al dan niet ondersteund door slimme technieken die al een voorselectie kunnen maken. Het is als praktijk geen nieuw iets natuurlijk want op Twitter en op blogs wordt er ook al flink aan curatie gedaan. Mensen zijn nou eenmaal eerder genegen op een linkje te klikken naar een artikel als dat afkomstig is van een bekende (expert). En dus zoekt (bijv.) Blendle naar experts die de honderden artikelen die dagelijks verschijnen op de site gaan selecteren per onderwerp.

Bekende andere voorbeelden die aan content curatie doen zijn Flipboard en mijn favoriet Zite, die inmiddels door Flipboard overgenomen is. Beide apps bieden voorgeselecteerd nieuws aan per onderwerp vanuit een redactie maar geven eindgebruikers ook de mogelijkheid om een eigen magazine te beginnen waar ze zelf artikelen kunnen selecteren en delen met anderen.

Trove

Flipboard en Zite zijn echter alleen maar beschikbaar als apps voor diverse platformen en kunnen niet in de browser gebruikt worden. Bij Trove kan dat wel.

Trove is begin 2014 gestart door de vorige eigenaar van de Washington Post (de krant werd eind 2013 verkocht aan Jeff Bezos, CEO van Amazon) en is feitelijk een vernieuwde versie van de Social Reader app dat ooit onderdeel uitmaakte van de Washington Post site. Trove werkt met hetzelfde principe als Flipboard of Zite: een kleine redactie filtert dagelijks nieuwsartikelen uit duizenden bronnen naar algemene onderwerpen als sport, entertainment nieuws en de headlines. Daarnaast kunnen eindgebruikers een expertrol oppakken en zelf met een ‘trove’ beginnen (het woord heeft geen goede Nederlandse vertaling maar met ‘schatkamer’ kom je in de buurt denk ik) om een selectie van nieuwsartikelen aan te bieden.

troveHet nieuws komt bijna exclusief uit Engelstalige bronnen maar er zijn veel interessante troves te vinden als je dat geen bezwaar vindt. Ik heb me meteen geabonneerd op copyright, ebooks, ereaders, libraries en intellectual property report en hoewel ik wel overlap zie met Zite, komt er ook veel nieuws binnen dat ik nog niet elders zag.

Behalve via trove.com is Trove ook te gebruiken als app. Er is een Android app met een meer traditionele vormgeving en een iOS app waarbij het hoofdscherm met artikelen als een paneel over de menu’s met iconen ligt. Het is even wennen maar het werkt fijn als je er een tijdje mee gewerkt hebt.

Trove kan ook suggesties geven aan de hand van links die in je Facebook of Twitter tijdlijn voorkomen, mits je de site toegang geeft tot je accounts. Ik heb dat met Twitter getest maar daar komt (voorlopig) alleen nog maar een foutmelding uit voort.

Zoek je dus nieuws dat verder gaat dan alleen de RSS feeds of nieuwssites die je dagelijks volgt, dan zou je Trove eens kunnen proberen. De kans is groot dat je dan nieuwsberichten voorbij ziet komen uit bronnen waarvan je het bestaan niet kende. En wie weet vind je het wel leuk om je eigen trove te beginnen?

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top