Tweetweekoverzicht week 47 2015: Studieboeken, MyJour, Europese Data Portaal, NRC, Google+, HitsNL en ondertiteling op YouTube

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het (alleen in Amerika?) niet zo goed met de studieboekenmarkt, gaat Myjour wellicht wat anders proberen, is het Europese Data Portaal gelanceerd met honderdduizenden sets aan onderzoeksdata, kun je met 1 NRC abonnement (bijna) alle NRC artikelen lezen, is Google+ niet dood maar wel vernieuwd, lanceert streaming muziekdienst Hits NL en kun je in YouTube je publiek inschakelen om ondertiteling te laten maken.

Studieboekenmarkt in de problemen?

The Digital Reader beschrijft een steeds kleiner wordende markt voor (academische) studieboeken terwijl de prijzen blijven stijgen. Hoewel de Amerikaanse markt op meerdere punten niet te te vergelijken is met die in Nederland weet ik wel dat het ook hier niet echt geweldig gaat met de verkoop van studieboeken. Studenten kopen ze minder (nieuw tenminste, het tweedehands circuit vaart er wel bij), bibliotheken kopen ze minder en de switch naar digitale studieboeken is er eentje die – dankzij vele factoren – ook maar niet goed op gang komt.

Ook al heeft het heel veel interessante invalshoeken en kun je meerdere oorzaken aanwijzen, ik blijf er van overtuigd dat het (academisch) onderwijs aan zet is. Duidelijker sturen op wat *echt* nodig is voor hun onderwijs, welke inhoud, welke vorm en (veel!) meer dan voorheen voorgeschreven literatuur als onderwijsmateriaal behandelen. Waarbij de onderwijsinstellingen zelf verantwoordelijkheid moeten nemen om te zorgen dat studenten er toegang tot hebben en minder genegen moeten zijn om studenten een bestellijst te geven waarbij zowel zij als de uitgevers van de titels op de bestellijst maar hopen dat ze ook daadwerkelijk gekocht worden.

Maar goed, hoe je dat voor elkaar kunt krijgen heb ik ook nog niet uitgevogeld. Ik heb binnenkort weer enkele gesprekken gepland met uitgevers en komende week is er een interessante bijeenkomst over open textbooks, dus wellicht dat de ideeën nog concreter worden.

Myjour is zich aan het heroriënteren

Ik ben erg gecharmeerd van Myjour maar ik moet toegeven het ook niet heel veel te gebruiken. Daarvoor is de overvloed aan informatie simpelweg te groot. Net als bij Blendle gebruik ik Myjour voornamelijk als ik gewezen word op (of op zoek ben naar) een specifiek artikel over een specifiek onderwerp. En als je dan bedenkt dat de bekende kranten en tijdschriften allemaal bij Blendle zitten, dan is er bij mij minder behoefte aan Myjour. Ook al zitten daar bepaalde (vak)tijdschriften die weer niet bij Blendle aanwezig zijn.

Myjour erkent nu dat het niet helemaal gaat zoals ze gehoopt hadden en dat ze aan het kijken zijn naar een ander model. Persoonlijk hoop ik dat ze zich volledig storten op vaktijdschriften aangezien daar zeer veel artikelen in staan die mensen normaliter nooit zouden lezen. Wie neemt er nou abonnementen op tientallen vaktijdschriften, nietwaar? Maar dat wordt ook niet automatisch gevonden bij Myjour natuurlijk en dus blijft het probleem van discoverability hetzelfde: hoe zorg je er voor dat mensen weten wat voor mooie artikelen er te vinden zijn en dat ze met enige regelmaat terugkeren om nieuwe artikelen te kopen/lezen? Ik las af en toe een artikel uit Onze Taal bij Myjour maar heb inmiddels een abonnement op dat tijdschrift genomen en tja, daar heeft Myjour dus ook weinig aan. Ik ben benieuwd waar ze mee komen maar hoop dat ik die handige site waar ik af en toe een artikeltje opzoek niet kwijt ga raken.

Europese Commissie lanceert het Europese Data Portaal

Europa neemt open data serieus en komt nu met een portaal waar  duizenden sets met vrij te gebruiken data uit geheel Europa op te vinden is. Een mooi initiatief vind ik!

Eén NRC abonnement om alle NRC content te lezen. Maar niet in Reader

Goed nieuws van NRC want met een abonnement op 1 van de NRC publicaties kun je nu ook de artikelen van de andere publicaties lezen. Met mijn nrc.next abonnement kan ik dus nu eindelijk ook dat artikel lezen dat toevallig in Handelsblad stond en datzelfde geldt ook voor de artikelen op NRC Q.

Dat is iets waar ik op wachtte maar dan wel specifiek als het om NRC Reader gaat, de app waar een selectie van NRC artikelen dagelijks in gepubliceerd wordt maar waar je een apart abonnement voor moet afsluiten. NRC Reader beviel me zeer goed maar ik vertik(te) het om twee keer te betalen voor dezelfde artikelen.

Maar helaas is er in de mail van NRC geen sprake van toegang tot NRC Reader en nee, dat blijkt in de app zelf ook niet veranderd te zijn. Dus voel ik me een beetje blij gemaakt met een dode mus.

nrcreader_nogniet

De nieuwe Google+

Even leek het er op dat Google zelf ook klaar was met Google+. De foto’s werden er uit gehaald naar een aparte dienst, Hangouts idem en zelf dacht ik ook dat Google’s eigen sociale netwerk wellicht een aflopende zaak zou worden. Niets is minder waar want, naar eigen zeggen, trekken de (resterende) onderdelen van Communities en Collections dagelijks meer dan een miljoen nieuwe gebruikers aan.

Reden voor Google om deze onderdelen nu ook centraal te stellen in Google+ en te voorzien van een nieuw jasje. Het is in elk geval nu makkelijker te gebruiken en als sociaal media platform ook wat eenduidiger nu je niet meer verdrinkt in alle mogelijkheden van Google+ (en het gedwongen gebruik ervan door Google voor al hun diensten). Misschien ga ik toch maar eens weer actief een kijkje nemen nu.

Streaming muziekdienst HitsNL voor alleen Nederlandstalige muziek

Ik dacht dat de markt voor streaming muziekdiensten wel verzadigd was maar afgelopen week kwam er in Nederland een nieuwe bij: Hits NL. Het bijzondere aan deze muziekdienst is dat het niet gelijk is aan al die andere diensten met ca. 15 tot 20 miljoen nummers voor een tientje per maand maar dat het zich focust op alleen Nederlandstalige muziek. Geen Adele, Lady Gaga en Justin Bieber maar wel Guus Meeuwis, Marco Borsato, Frans Bauer en Doe Maar. Voor dat kleinere en specifieke aanbod betaal je dan ook een stuk minder dan alle andere diensten: voor €3,99 per maand kun je in het Nederlands meezingen met alle hits uit verleden en heden.

YouTube geeft gebruikers de mogelijkheid om zelf ondertiteling te laten maken

Ik ben groot fan van ondertiteling. Ik heb het bij de meeste video’s op YouTube niet nodig om het te verstaan (mits er fatsoenlijk Nederlands of Engels gesproken wordt natuurlijk) maar het maakt het veel handiger om even snel door een video te zappen naar een specifiek deel. Met ondertiteling zie je meteen waar het over gaat terwijl je anders even 15 seconden of zo moet luisteren om dat af te leiden.

YouTube ziet het vooral als een optimale manier om een zo breed mogelijke doelgroep voor je video’s te krijgen en maakt het nu makkelijker voor uploaders om voor ondertiteling van hun video’s te zorgen. Die kunnen er nu voor kiezen dat kijkers van de video’s zelf ondertiteling kunnen maken en aanleveren – het is een optie die je aan moet zetten als uploader – maar biedt nu ook een nieuwe dienst voor als uploaders liever professionelere ondertiteling willen. Die kunnen nu in een marktplaats die professionele ondertiteling bestellen tegen betaling.

#

Open data en het gebruik van data in het GGC en WorldCat

Gisteren was ik aanwezig bij een bijeenkomst van de Stichting Pica Database in Utrecht. Met de titel Gebruik van data in het GGC en WorldCat: wat is toegestaan op grond van de nieuwe regeling? was het niet heel verrassend dat er slechts enkelen vanuit de hogescholen vertegenwoordigd waren. Mijn eigen aanwezigheid werd desondanks niet vreemd bevonden en dat was ook wel bijzonder als je bedenkt dat mijn instelling geen afnemer/gebruiker is van het GGC of Worldcat en hogeschoolbibliotheken, voor zover ik weet, weinig tot niets doen met data uit deze databases.

Reden voor de bijeenkomst was de nieuwe regeling t.a.v. het gebruik van data uit de twee databases die men toe wilde lichten en men had het programma ook nog uitgebreid met een presentatie van Lieneke Viergever over privacy aspecten bij gebruiken van data bij clouddiensten en een dubbelpresentatie van Johan Stapel en Eric van Lubeek over linked open data en wat het voor OCLC betekent, als eigenaren van GGC en Worldcat.

Ik heb de eerste presentatie over de geschiedenis en rol van Stichting Pica en Stichting Pica Database voor kennisgeving aangenomen en de tweede presentatie van Dorien Hooman, die de nieuwe regeling daadwerkelijk toelichtte als een opstapje beschouwd voor de reden dat ik eigenlijk aanwezig was. Namelijk een beetje zicht krijgen op het fenomeen (linked) open data en dan vooral de juridische en auteursrechtelijke aspecten ervan.

Ik werd na de koffiepauze op mijn wenken bediend door Lieneke Viergever, advocate bij Project Moore,  die behalve de privacy aspecten rondom clouddiensten ook nog een zijstapje maakte naar definiëring van open data (via Open Definition):

“A piece of content or data is open if anyone is free to use, reuse, and redistribute it — subject only, at most, to the requirement to attribute and/or share-alike.”

Heel kort, helaas, verwees ze nog naar de Open Data Commons die het mogelijk maken om, vergelijkbaar met de Creative Commons voor content, open data te voorzien van een licentie. Voor de data uit het GGC en Worldcat plakt OCLC de Open Data Commons Attribution License er op waarbij de data dus vrijelijk hergebruikt kan worden mits er aan (naams)vermelding wordt gedaan. De spreker voor haar, Dorien Hooman, bevestigde dat dit wel een discussie/onderhandeling opleverde tussen OCLC en Europeana aangezien deze laatste een volledig vrij gebruik nastreeft -zonder naamsvermelding-.

Johan Stapel verduidelijkte nog de betekenis en het belang van Linked Open Data en introduceerde het publiek tegelijkertijd met de Pecha Kucha stijl van presenteren waarin 20 slides telkens (precies) 20 seconden in beeld bleven waardoor hij keurig binnen de 7 minuten zijn verhaal kon afronden. Eric van Lubeek, de managing director van OCLC EMEA ken ik vooral van de uitgebreide schema’s in zijn presentaties en hij ging dan ook wijselijk zelf niet met de Pecha Kucha stijl van presenteren verder. Wel demonstreerde hij de rol en betekenis van open data voor OCLC EMEA aan de hand van de ontwikkeling van een nieuwe dienst, Worldshare Platform.

Hoewel dit platform, GGC en Worldcat niet direct relevant zijn voor mezelf, vind ik het hele idee van open data fascinerend. Open standaarden, harmonisatie en afstemming, de techniek erachter maar ook de auteursrechtelijke en licentie aspecten die erbij horen zijn alle zaken die voor ons vakgebied van informatievoorziening enerzijds nieuw zijn maar anderzijds stoelen op hele oude principes uit het bibliotheekwezen.

Wat hebben we toch een geweldig vak!

@ foto via Cool Breakfast

#

TEDTalk William Noel: Revealing the lost codex of Archimedes

William Noel vertelt uitgebreid hoe een palimpsest, een hergebruikt perkament waarbij in dit geval maar liefst 7 documenten gerecycled werden, weer ontcijferd werd in de oorspronkelijke documenten omdat 1 ervan een codex van Archimedes was. Behalve een fraai staaltje boekrestauratie is het tevens een pleidooi om de data, die uit dit soort digitaliseringsprojecten komen, wereldwijd vrijelijk beschikbaar te maken voor het publiek onder een Creative Commons licentie.

Zoals Noel terecht stelt in zijn verhaal, de beste manier om boeken duurzaam te bewaren is om ze weg te stoppen en te zorgen dat zo min mogelijk mensen te daadwerkelijk lezen. De beste manier om data duurzaam te bewaren is echter om het zo breed mogelijk te verspreiden met zo min mogelijk restricties.

The Web of ancient manuscripts of the future isn’t going to be built by institutions. It’s going to be built by users … people who just want to curate their own glorious selection of beautiful things. (William Noel)

How do you read a two-thousand-year-old manuscript that has been erased, cut up, written on and painted over? With a powerful particle accelerator, of course! Ancient books curator William Noel tells the fascinating story behind the Archimedes palimpsest, a Byzantine prayer book containing previously-unknown original writings from ancient Greek mathematician Archimedes and others.

William Noel is a curator who believes museums should make their collections free and available on the Internet.

@ TEDTalks are distributed under a Creative Commons (CC) license.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top