Tweetweekoverzicht week 22 2016: NRC Q, Facebook Deep Text, Google websitetest, auteursrechtenorganisaties willen meer verdienen aan internet en Instagram heeft nu niet-chronologische tijdlijn

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht stopt NRC met NRC Q, introduceert Facebook DeepText die alle berichten analyseert en in context probeert te plaatsen, komt Google met een websitetester, willen auteursrechtenorganisaties Buma/Stemra, Pictoright en NVPI geld zien van socialmedianetwerken en laat Instagram de chronologische tijdlijn los.

Einde van NRC Q

Het was me ontgaan dat NRC al drie maanden geleden met de website gestopt was van NRC Q maar afgelopen week ging de stekker uit het gehele platform dat gericht was op de zakelijke markt. Kennelijk zaten er te weinig mensen te wachten op de specifieke nieuwsberichten voor het bedrijfsleven. Ik las heel af en toe ies van het gratis nieuws op de site maar ja, als je al niet eens toe komt aan de reguliere krant…..

DeepText analyseert alle teksten op Facebook

Met ruim een miljard gebruikers is het onvoorstelbaar hoeveel berichten er dagelijks op Facebook geplaatst worden. Ze rekenen het daarom ook maar terug naar ruim 400.000 nieuwe berichten en 125.000 reacties op die berichten per seconde. Facebook is daarom, net als Google overigens, al jaren bezig met kunstmatige intelligentie om een systeem te ontwikkelen dat in staat is om al die tekst te analyseren, te categoriseren en te koppelen aan functionaliteiten van Facebook zelf.

Echt alles lukt Facebook nog niet maar met het vorige week geïntroduceerde het Deep Text dat duizenden berichten per seconde kan scannen en herkennen. Ongetwijfeld ideaal om een nog beter profiel op te bouwen van alle gebruikers en met alle privacyconsequenties van dien maar het heeft natuurlijk ook het potentieel om Facebook een stuk gebruiksvriendelijker te maken. Ik ben zelf alleen bang dat we er vooral de negatieve kanten van gaan zien maar goed, dit zal nog wel een staartje gaan krijgen.

Test je website op mobielvriendelijkheid

Goed, de nieuwe tool van Google is vooral bedoeld om webmasters van zakelijke sites te laten zien hoe die sites functioneren op mobiele apparaten maar het is voor iedereen wel interessant lijkt me. Nu websites meer worden bekeken op mobiele apparaten dan op desktops kan even kritisch naar je site of blog kijken voor niemand kwaad.

Je kunt naar testmysite.thinkwithgoogle.com gaan, daar de url in tikken en afwachten op het oordeel. Na je rapportcijfers heb je de optie om een wat uitgebreider rapport te ontvangen met suggesties om het één en ander te verbeteren.

tweetweekoverzicht
Vakblog is in ieder geval heel mobielvriendelijk hoewel de snelheid wel (flink) wat te wensen overlaat. Dat krijg je met redelijk veel plugins in een WordPress blog vermoed ik. Ik voel me niet heel erg opgejaagd om er wat aan te doen want de Think with Google site zelf scoort nog slechter met 99/59/66 :)

Auteursrechtenorganisaties willen geld hebben van de socialmedianetwerken

Auteursrechtenorganisaties Buma/Stemra, Pictoright en NVPI zijn het beu dat er muziek, foto’s en films (respectievelijk) afgespeeld en vertoond worden op de sociale mediaplatformen als Facebook, Soundcloud en YouTube zonder dat zij daar een vergoeding voor ontvangen. Dit komt (in sommige gevallen) door uitzonderingen in de e-commercerichtlijn – die geen rekening hield met streamingdiensten en sociale platformen – en de organisaties willen dus graag een einde maken aan die uitzonderingen. Daarom zijn ze met een petitie gestart die bedoeld is voor de (Nederlandse) europarlementariërs om op die manier invloed uit oefenen op de komende herziening van de Europese auteursrechtrichtlijn.

Waar het dus op neerkomt is dat auteursrechtenorganisaties vinden dat vergoedingen geïnd zouden moeten kunnen worden vanuit geheel Europa (wereldwijd?) terwijl ze aan de andere kant de toegang tot die content juist met geoblokkades proberen af te bakenen tot slechts enkele landen binnen Europa. Hopelijk zien de europarlementariërs de ironie hiervan in.

Instagram laat de chronologische tijdlijn los

Een paar maanden geleden kwam het bericht al naar buiten dat Instagram de chronologische tijdlijn zou gaan loslaten en – net als Facebook – voorrang wilde gaan geven aan foto’s en video’s waarvan ze menen dat gebruikers er op zitten te wachten. Dat leidde tot veel tumult en Instagram leek terug te komen op dat idee. Nog geen week later begon Instagram alsnog met het uitrollen van wijzigingen en afgelopen donderdag gooiden ze de knuppel definitief in het hoenderhok. De PR-afdeling zorgt er wel voor dat het alleen maar gaat over ‘seeing moments you care about first’ maar het komt er op neer dat vanaf nu een algoritme bij Instagram bepaalt wiens foto’s en video’s je als eerste te zien krijgt. En je dus niet meer je tijdlijn in chronologische volgorde te zien krijgt.

Een optie, zoals bij Facebook, om te wisselen tussen beide weergaven is er niet (en bij Facebook werkt die expres slecht) maar gelukkig filtert Instagram de foto’s en video’s er tenminste niet uit die ‘laag’ scoren. Er verdwijnt niets maar de volgorde van tonen wordt nu bepaald door een algoritme waarbij ongetwijfeld gekeken wordt naar likes die je eerder hebt gegeven, geplaatste reacties, aantal volgers enz. Wat betekent dat Instagram nu ineens een stuk minder aantrekkelijk is voor nieuwe gebruikers vermoed ik. Ik houd mijn account nog wel aan maar heb me voorgenomen mijn foto’s vaker (alleen) via Flickr te gaan delen. Ik ben bang dat Instagram te hip voor me geworden is ;)

#

Tweetweekoverzicht week 7 2016: Pictoright vs Blendle, Scribd abonnementsmodel, Femke Dekker, leenrecht voor ebooks en Geef Mij Maar Een Boek

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht wil Pictoright nog steeds geld zien van Blendle, past Scribd hun onbeperkte abonnementsmodel aan, publiceert Femke Dekker gratis een onbetaalbaar verhaal, bepleit de VOB nogmaals voor leenrecht voor ebooks en komen boekhandels vanaf nu elk jaar met een klassiek jeugdboek voor 1 euro.

Pictoright vs Blendle

Maakt Blendle inbreuk op de auteursrechten van beeldmakers door het publiceren van kranten- en tijdschriftartikelen waar die beelden in staan? Pictoright, de collectieve beheersorganisatie van beeldmakers, vindt van wel. Blendle vindt van niet aangezien ze alleen als verkoopkanaal van de uitgevers fungeren en het auteursrecht in de overeenkomst tussen uitgever en beeldmaker geregeld zou moeten zijn.

Pictoright stapte eerder deze maand naar de rechter om een verbod op het gebruik van beeldwerken af te dwingen bij Blendle maar de rechter weigerde de spoedeisende zaak te behandelen omdat hij vond dat Pictoright rijkelijk laat met de haastige spoed kwam, bijna twee jaar nadat Pictoright voor het eerst contact opnam met Blendle hierover (uitspraak). Pictoright overweegt nu een bodemprocedure aan te spannen om een uitspraak te krijgen over of Blendle wel of niet inbreuk maakt op de auteursrechten van beeldmakers.

Scribd vervangt model van onbeperkt lezen door model van beperkt lezen

De eerste keer dat ik overwoog om een abonnement te nemen op een ‘all you can read’ ebookdienst was toen ik Scribd uittestte. Het was ook meteen de eerste keer dat ik me echt afvroeg wie er nou zit te wachten op een onbeperkt lezen abonnement en vooral hoe een partij als Scribd dat in hemelsnaam zou kunnen aanbieden. Als je er over gaat nadenken is het één en al tegenstrijdigheden: wie leest er nou meer dan 2 of 3 boeken per maand? Maar wat is de kans dat de 2 of 3 boeken die je *zou willen* lezen, ook in het aanbod van een dergelijke dienst zitten? Dat leidt tot de conclusie dat je als dienst eigenlijk alle boeken zou moeten aanbieden (zodat je gebruikers er misschien twee of drie gaan lezen) terwijl je slechts 9 dollar per maand van die gebruiker krijgt. Dat zou onbetaalbaar voor Scribd moeten zijn, toch? Het werkt alleen als er honderdduizenden gebruikers zijn die eigenlijk nauwelijks of nooit een boek lezen. Van die slapende gebruikers zeg maar.

En dat klopte kennelijk. Vorig jaar schoonde Scribd hun aanbod van romantische/erotische titels op omdat ze zo veel gelezen werden dat ze kapitalen kwijt raakten aan de uitgevers en afgelopen week veranderde Scribd dus zelfs hun hele abonnementsmodel. Vanaf maart 2016 is het geen onbeperkt lezen meer als Scribd abonnee maar kun je nog drie ebooks plus 1 leesboek tot je nemen uit het aanbod. De marketingafdeling probeert de aandacht wat af te leiden door additioneel met Scribd Selects te komen: een wisselende selectie van titels door de redactie van Scribd die wel onbeperkt gelezen kunnen worden. Een soort Elly’s Choice binnen Scribd. Je hoeft niet heel cynisch te zijn om te vermoeden dat Scribd Selects vooral zal bestaan uit titels waarvan Scribd het zich kan veroorloven dat ze ook onbeperkt gelezen gaan worden.

Daar ben ik overigens niet negatief over. Ik ben er al sinds de eerste editie van de VakantieBieb in Nederland van overtuigd dat een boekendienst waarbij er op een brede, representatieve en vooral kwalitatieve selectie wordt gestuurd, veel meer kans van slagen heeft dan een ‘all you can read’ model waarin abonnees alleen maar kijken naar de titels die er niet in zitten ipv wat er wel in zit.

Ik denk alleen dat het niet uit te leggen is aan je abonnees. Ook al claimt Scribd dat slechts 3% van hun abonnees meer dan 3 boeken per maand lezen (en dat geloof ik onmiddellijk), gevoelsmatig worden 100% van hun abonnees nu beperkt in hun mogelijkheden. Bij een onbeperkt lezen abonnement ging het al nooit om het daadwerkelijk onbeperkt lezen maar juist om het idee dat je die optie hebt. En die optie is er zometeen niet meer.

Het zal, denk ik, vooral afhangen van de kwaliteit van de Scribd Selects titels of abonnees deze verandering zullen accepteren. En ook of het juist daardoor nieuwe abonnees weet aan te trekken want er valt veel te zeggen om elke maand een aantal goede leestips te krijgen die je dan ook nog meteen kunt lezen.

Een onbetaalbaar verhaal van Femke Dekker

Femke Dekker is een echte schrijver van fantasy voor kinderen. Met de pech dat in Nederland uitgevers niet zitten te wachten op fantasyverhalen voor kinderen. Ze beschrijft hoe ze van uitgevers enthousiaste reacties krijgt op haar fantasyboek maar dat ze niet van plan zijn het uit te gaan geven. En dat ze daarom haar onbetaalbaar verhaal – De legende van de Vuurvogel – gratis weggeeft op haar website. Dat heeft ze zelfs nog voorzien van een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel 4.0 Internationaal-licentie zodat het ook nog (niet-commercieel) verspreid mag worden als haar naam er maar bij vermeld wordt.

VOB verzoekt Tweede Kamer om leenrecht voor ebooks in Europa onder de aandacht te brengen

Ook de Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) wacht op een hervorming van het auteursrecht door de Europese Commissie. Hoewel het leenrecht voor ebooks onvermeld bleef in december van vorig jaar, heeft de VOB haar standpunt hierover opnieuw onder de aandacht van de Tweede Kamer gebracht met een brief. Nederland is tot 1 juli voorzitter van de Raad van Ministers van de Europese Unie en de VOB hoopt ongetwijfeld dat dit ook een kans voor het leenrecht voor ebooks kan opleveren.

Wat ik zelf nog wel sterk zou vinden van de VOB is als ook een conceptvoorstel gemaakt zou worden hoe dat leenrecht voor ebooks er in de praktijk uit zou moeten zien. Ook het huidige leenrecht voor papieren boeken is niet onomstreden en alle ervaringen met zowel dit model als alle ervaringen met het uitlenen van (en betalen voor) ebooks zouden mijns inziens gebruikt kunnen worden om een leenrechtconstructie voor ebooks te bedenken waar uitgevers en auteurs zelf ook achter zouden kunnen staan. Als je dat hebt, kun je ook nog eens de ECL (extended collective licensing) route bewandelen mocht Europa niet genegen zijn de Europese auteursrechtrichtlijn aan te passen. En dat laatste lijkt me zeer waarschijnlijk helaas.

Geef mij maar een boek voor 1 euro

De landelijke boekhandels hebben op 20 februari de aftrap gegeven voor een nieuwe jaarlijkse boekencampagne: Geef Mij Maar Een Boek. Elk jaar wordt er een ‘kroonjuweel’ van de Nederlandse jeugdliteratuur gekozen die in een nieuwe uitgave dan voor slechts 1 euro te koop is. De eerste editie begint gelijk goed met Oorlogswinter van Jan Terlouw.

Het boek is in een oplage van 260.000 bij alle boekhandels te koop en ik zou maar snel zijn want ik denk dat het over een weekje lastig wordt om nog gemakkelijk exemplaren te vinden. Mijn exemplaar heb ik iig al binnen.

#

Gebruik van beeldmateriaal ter toelichting bij het onderwijs – wat mag binnen de readerovereenkomst?

gebruik van beeldmateriaal ter toelichting bij het onderwijs
Dit jaar is een nieuwe readerovereenkomst (voor het hbo) van kracht geworden. Dit is een praktische invulling van de onderwijsexceptie in de Auteurswet die het mogelijk maakt om, ter toelichting bij het onderwijs, korte overnames uit boeken en tijdschriften te mogen gebruiken als onderwijsmateriaal zonder daarvoor toestemming van de rechthebbenden te hoeven vragen. Middels een afkoopregeling wordt het gebruik van deze korte overnames geregeld en in de readerovereenkomst wordt nauwkeurig omschreven wat de definities van een korte overname is.

Tot zo ver niets aan de hand. Behalve dat de laatste jaren steeds meer beeldmateriaal – foto’s, tekeningen en afbeeldingen – in het onderwijsmateriaal opgenomen wordt. Niet alleen datgene dat je tussen de tekst in boekhoofdstukken en artikelen terug vindt maar ook losse foto’s, tekeningen en afbeeldingen die vooral in (Powerpoint- of Prezi-)presentaties gebruikt worden ter illustratie van, en toelichting op, de lesstof.

Is dat ook geregeld in de Auteurswet?

Voor het gebruik van beeldmateriaal gelden in beginsel dezelfde regels als voor teksten uit boeken en tijdschriften: je hebt op 1 of andere manier toestemming nodig van de rechthebbende tenzij je je kunt beroepen op een uitzondering in de Auteurswet.

De onderwijsexceptie houdt in lid 2 gelukkig ook rekening met andere werken die ter toelichting bij het onderwijs gebruikt mogen worden. Daar staat namelijk:

Waar het geldt een kort werk of een werk als bedoeld in artikel 10, eerste lid onder 6°., onder 9°. of onder 11°. mag voor hetzelfde doel en onder dezelfde voorwaarden het gehele werk worden overgenomen.

De werken waar naar gerefereerd wordt in artikel 10, eerste lid onder 6°, 9° en 11° zijn dus afbeeldingen, foto’s en tekeningen. Het komt er op neer dat het bij beeldmateriaal toegestaan is om het volledige werk te mogen gebruiken ter toelichting bij het onderwijs in plaats van een (kort) deel ervan.

In de readerovereenkomst wordt dit in de toelichting ook aangegeven inclusief de toevoeging dat er wel restricties zijn in de hoeveelheid werken die je van één maker mag gebruiken:

Ook voor foto’s en tekeningen geldt krachtens artikel 16 lid 2 Auteurswet dat deze als kort werk voor hetzelfde doel en onder dezelfde voorwaarden geheel mogen worden overgenomen. Op grond van artikel 16 lid 3 Auteurswet geldt daarbij dat voor het overnemen in een reader van dezelfde maker (fotograaf, tekenaar of beeldend kunstenaar) niet meer mag worden overgenomen dan enkele van zijn werken.

Gemakshalve worden foto’s en afbeeldingen meegeteld in de berekening van korte overnames en tellen ze mee voor 200 woorden per stuk. Logisch als je een foto bij een overgenomen tekst plaatst in een reader maar niet heel erg handig als je (alleen) losse foto’s in een presentatie wilt zetten. Als een korte overname – van een artikel – maximaal 8000 woorden mag bevatten, is het dan zo dat je 40 foto’s mag gebruiken in een presentatie? En hoeveel mogen er dan maximaal van één en dezelfde maker zijn? Hoeveel is ‘niet meer dan enkele van zijn werken’?

Dat vragen we na bij de rechthebbenden!

Zoals Stichting PRO de belangen behartigt van uitgevers als het gaat om teksten (boeken en tijdschriften), zo doet Pictoright dat namens de beeldmakers voor beeldmateriaal. Of je nou gedigitaliseerde foto’s uit je archief online wilt zetten of foto’s ter toelichting bij het onderwijs in een presentatie wilt gebruiken, daar zul je afspraken met de rechthebbenden over moeten maken. Met Pictoright dus.

Het Netwerk Auteursrechten Informatiepunten-hbo is daarom om tafel gaan zitten met Stichting PRO en Pictoright om de afspraken in de readerovereenkomst concreter te verduidelijken. Wat mag een docent aan beeldmateriaal gebruiken ter toelichting bij het onderwijs? Onder welke voorwaarden? En hoeveel foto’s en afbeeldingen van één en dezelfde maker mogen er in een presentatie opgenomen worden?

De hieronder genoemde aantallen en afspraken zullen volgend jaar formeel worden vastgelegd in de tekst van de readerovereenkomst maar zijn wel met onmiddellijke ingang van toepassing:

In Powerpoint- en Prezi-presentaties mogen tot 25 foto’s, afbeeldingen of andersoortig beeldmateriaal worden opgenomen zonder aanvullende toestemming, waarvan tot 5 foto’s van dezelfde maker afkomstig mogen zijn. Vanaf 26 afbeeldingen moet er toestemming worden gevraagd aan de beeldmaker;

Een naamsvermelding, bestaande uit de vindplaats van de foto of afbeelding en naam van de maker, dient opgenomen te worden in de Powerpoint- of Prezi-presentatie. Dit kan zowel rechtstreeks bij de foto, als voetnoot op de betreffende dia of gebundeld op een aparte dia voor- of achterin de presentatie.

Komen de foto’s en tekeningen uit boeken of tijdschriften? Dan worden ze onveranderd meegenomen in de berekening van het aantal woorden voor een korte overname en tellen ze voor 200 woorden mee.

Wat betekent dit nu praktisch?

Als je foto’s, grafieken, tekeningen of andere afbeeldingen in je Powerpoint of Prezipresentatie wilt gebruiken dan kun je het beste op zoek gaan naar beeldmateriaal op één van de vele fotosites die gebruik maken van Creative Commons licenties.

Sites als Pixabay, Pexels, Unsplash maar ook (een groot deel van het aanbod bij) Flickr hebben vele tienduizenden foto’s waarbij de maker al vooraf toestemming gegeven heeft voor hergebruik. Handig want je hebt dan meteen de informatie over de vindplaats en de naamsvermelding. Aangezien je toestemming hebt via een Creative Commons licentie hoef je ook niet te letten op de regels binnen de readerovereenkomst.

Datzelfde geldt ook als je gebruik kunt/wilt maken van een beelddatabank. Dat zijn betaalde databanken vol met foto’s en afbeeldingen en hierbij moet je ofwel zelf een klein bedrag per foto betalen of heeft je onderwijsinstelling dit (hopelijk) al geregeld. Enkele instellingen bieden bijvoorbeeld Britannica ImageQuest aan. Hierbij is de toestemming dan ook geregeld en is het zeer gemakkelijk om de naamsvermelding over te nemen in de presentatie.

Heb je niet iets kunnen vinden bij de fotosites of beelddatabanken? Dan kun je dus binnen de readerovereenkomst maximaal 25 foto’s of afbeeldingen gebruiken zonder dat daarvoor aanvullende toestemming geregeld hoeft te worden. Dat kunnen illustraties, foto’s en grafieken uit een studieboek zijn maar ook foto’s die je elders op internet gevonden hebt.  Hierbij geldt dan wel dat er niet meer dan vijf van dezelfde maker (uit dezelfde bron!) gebruikt mogen worden en dat je (soms) op zoek zult moeten gaan naar de precieze gegevens om ook netjes de naamsvermelding en vindplaats te kunnen vermelden in de presentatie.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top