Tweetweekoverzicht week 31 2018: Nieuwe Kobo Originals, Universal en auteursrecht, uitgevers en Pirate Bay, de Boekenbon en mag je legaal vuurwapens 3D-printen?

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Kobo Originals

Hoe maak je je betaalde dienst met digitale content nog iets aantrekkelijker? Door titels aan te bieden die alleen maar daar op te kijken, luisteren of te lezen zijn natuurlijk. Netflix doet het, Spotify doet het, Amazon doet het en ook Kobo Plus doet dat. Vorig jaar introduceerden Bol en Kobo de Kobo Originals, digitale boeken die (tijdelijk) exclusief en alleen via Kobo Plus te lezen zijn

Daar was de rest van het boekenvak in Nederland niet zo blij mee – ze dreigden met een boycot van de papieren edities – maar dat liep uiteindelijk met een sisser af (€ Boekblad link) aangezien de boeken nu gewoon verkocht worden in de boekhandels.

Bol & Kobo kondigden afgelopen week een nieuwe reeks boeken aan die wederom digitaal alleen via Kobo Plus te lezen. Een trilogie van Lisette Jonkman waarvan de delen op 1 augustus, 1 oktober en 1 december beschikbaar komen. En of we nog meer (sneller) nieuwe titels gaan zien als Originals, dat valt nog te bezien maar het is een boeiend iets om nu ook in Nederland te zien. Ik denk wel dat Bol/Kobo meer van dit soort exclusieve titels wil gaan bieden maar dat hangt vooral af of de effecten op de verkoop van abonnementen zodanig is dat het ook voor de auteurs financieel interessant wordt om hun titels op deze wijze eerst via een abonnementsdienst beschikbaar te maken.

Waarom hebben we bibliotheken?

Een mooi artikel in de Irish Times over de bibliotheek in Dublin en de rol die het vervult in de stad. Zeker de moeite van het lezen waard.

Universal doet weer vervelend over auteursrecht

Jaren geleden spande Universal – de muziekstudio die de rechten op de muziek van Prince heeft – een rechtszaak aan tegen de moeder van een kind (een baby) die danste op een paar seconden muziek van His Royal Badness. Een, volgens velen, belachelijke rechtszaak omdat het fair use beginsel in het Amerikaanse auteursrecht dit gebruik zonder problemen toestond.

De rechtszaak eindigde na meerdere jaren in een schikking waardoor dus uiteindelijk nooit een rechter heeft kunnen oordelen of Universal een tik over de vingers verdiende (of niet). Maar wellicht komt de gelegenheid alsnog want Universal heeft doodleuk weer een zaak aangespannen over het gebruik van de muziek van Prince.

Tegen wie? Tegen een verslaggever die een video verspreidde waarin, vlak nadat het nieuws bekend werd dat Prince overleden was, duizenden fans zich verzamelden in Minneapolis en meezongen met ‘Purple Rain’ als eerbetoon aan de overleden zanger. En dat beschouwt Universal een inbreuk op hun auteursrecht.

Los even van het smakeloze gehalte van deze actie van Universal, is het ongeveer een schoolvoorbeeld van hoe fair use bedoeld is en lijkt er nu toch een kans te komen om hier een uitspraak van de rechter over te krijgen. En wellicht om Universal een beetje goed fatsoen bij te brengen want ze zijn nu al het schoolvoorbeeld van lullig met auteursrechten omgaan.

Uitgevers proberen Pirate Bay site compleet uit Google te krijgen

Het zijn niet alleen platenmaatschappijen die graag procedures en rechtszaken gebruiken om de grenzen van het toelaatbare op te zoeken (of er overheen te gaan). Ook uitgevers gebruiken de DMCA wetgeving – die het mogelijk maakt voor rechthebbenden om hun eigen content te laten verwijderen van websites – niet alleen om hun titels van The Pirate Bay te krijgen … nee, ze proberen om de gehele site, inclusief startpagina, uit de indexen van Google te krijgen.

Google weigert dit echter te doen met het – terechte – argument dat de voorpagina geen inbreukmakend materiaal bevat maar de Amerikaanse uitgevers vinden nog steeds dat de piratensite met wortel en al moet verdwijnen. Met dezelfde argumenten als altijd (niemand betaalt voor de ebooks, het mag niet, enz.) wordt gemakshalve even ‘vergeten’ dat het doel niet de middelen heiligt.

Terwijl al net zo gemakkelijk genegeerd wordt dat afnemende verkopen van ebooks in de VS ook wel eens wat te maken konden hebben met de sterk toegenomen prijzen ervan nu Amazon niet meer eenzijdig de prijzen kan afdwingen. Piraterij van commercieel beschikbare ebooks wil ik niet goedpraten maar het was, is en blijft onzinnig om illegaal gedownloade ebooks te beschouwen als gederfde inkomsten. Juist omdat die downloaders het alleen maar downloaden omdat het geen geld kost.

Blijft de boekenbon?

De omzet van de Boekenbon is de afgelopen tien jaar met bijna 50 procent gedaald naar 20 miljoen in 2017, was de boodschap op Teletekst, de NOS site en zelfs de journaals. De boekverkopers moeten nu besluiten (en stemmen) hoe het verder moet met de Boekenbon want volgens de uitgever die de cadeaukaart beheert kon het anders wel eens op een eind gaan lopen.

Ik weet absoluut te weinig van het reilen en zeilen van de Boekenbon maar ergens voelt het toch wel heel erg knullig aan. Hoezo kun je met een omzet van 20 miljoen een cadeaukaart niet overeind houden? En hoe verzin je het dat de oplossing kan liggen in “een bonus voor verkopers en een hogere marge voor de uitgever van de bon”?

Zorg dat je met elkaar de boel op de rit zet zou ik zeggen. HOE. DAN. OOK.

Mensen kopen minder boeken dan 10 jaar geleden ja maar een groot deel kocht en koopt ze alleen omdat ze een Boekenbon hebben gekregen. Als de Boekenbon verdwijnt dan heb je echt geen kristallen bol nodig om te voorspellen dat dit een forse negatieve impact op toekomstige verkopen gaat hebben. En voor degenen die niet zo goed zijn in rekenen: als je minder of niks verdient, dan heb je ook geen bonus of hogere marges.

Blauwdrukken voor 3D geprinte wapens mogen niet verspreid worden

Dat 3D printers een flinke uitdaging zouden gaan vormen voor het intellectuele eigendomsrecht, dat was al lang duidelijk. Hoe voorkom je dat mensen thuis beschermde ontwerpen gaan printen?

Maar het heeft ook nog een andere kant want behalve dat er rechthebbenden zijn die niet willen dat hun beschermde producten thuis geprint kunnen worden, wil je als maatschappij ook niet alles laten gebeuren. Zoals in dit geval waarin een bedrijf aankondigde om de instructies (de bouwtekeningen voor een 3D printer) voor 3D-geprinte handvuurwapens te verspreiden. Vuurwapens die, omdat ze van plastic zijn, niet worden gedetecteerd in poortjes.

De Amerikaanse rechter heeft het bedrijf, op het laatste moment, verboden om dit te doen na de afweging gemaakt te hebben tussen het recht op informatie delen en de publieke belangen. Het is echter een tijdelijk verbod en in de media is een flinke discussie losgebarsten tussen voor- en tegenstanders.

Ik vrees dat de geest uit de fles is en dergelijke bestanden binnenkort overal te vinden zullen zijn, ongeacht wat een rechter hiervan vindt. Dat er hele bevolkingsgroepen zijn die er kennelijk geen enkel probleem mee hebben dat iedereen zijn eigen vuurwapen kan uitprinten, daarover maak ik me veel meer zorgen eigenlijk. En daar gaat geen rechterlijke uitspraak wat aan veranderen.

#

Tweetweekoverzicht week 27 2018: Pirate Bay rechtszaak, 500px gaat naar de dark side, Europees Parlement trapt op de rem met nieuwe auteursrechtlijn en geen Google Play Store op Android ereaders

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Pirate Bay rechtszaak terug naar gerechtshof Amsterdam

Afgelopen week diende de cassatie tussen Brein en Ziggo/XS4ALL over de blokkade van de website van The Pirate Bay. Een soap kwestie die al vele jaren speelt en die niet voor de eerste keer bij de Hoge Raad was beland. Deze keer behandelde de Hoge Raad de antwoorden van het Europese Hof van Justitie (C-610/5) op de prejudiciële vragen die in deze zaak zijn gesteld. Het HofvJEU kwam daarbij tot de conclusie dat ook een platform inbreuk kan maken op de auteursrechten als ze gebruikers faciliteert om die inbreuken te maken.

De Hoge Raad komt daarmee tot de conclusie dat het arrest van het gerechtshof Den Haag van 28 januari 2014 (waarin de eis van Brein voor een blokkade van The Pirate Bay werd afgewezen omdat het een te zwaar middel zou zijn) vernietigd wordt. En dat het gerechtshof Amsterdam – waar de zaak diende voordat het bij de Hoge Raad werd neergelegd – de definitieve uitspraak kan doen in Brein vs Ziggo/XS4ALL met de antwoorden van het Europese Hof.

En het is niet lastig te voorspellen wat die uitspraak zal gaan zijn.

500px ondersteunt geen Creative Commons licenties meer

Fotosite 500px verraste vriend en vijand afgelopen week (nou ja, mij in ieder geval) door een forse koerswijziging door te voeren. De Marketplace – met 13 miljoen gebruikers waar fotografen en eindgebruikers met elkaar in contact konden komen – werd gesloten en de stekker werd ook getrokken uit de mogelijkheid om geuploade foto’s te voorzien van een Creative Commons licentie. Iets wat te maken heeft met een focus op betaalde stockfoto’s en een nieuwe samenwerking met Getty Images.

Dit alles werd 1 dag van te voren aangekondigd waardoor ruim een miljoen foto’s met een CC-licentie dreigden te verdwijnen. Een medewerker van The Internet Archive wist samen met een groot aantal vrijwilligers 3TB aan foto’s te redden en heeft ze overgeheveld naar The Wayback Machine.

Ik kan in ieder geval 500px van mijn lijstje van fotosites schrappen en mijn account daar verwijderen want als ze zo omgaan met de rechten van fotografen (het is hun/mijn keus hoe ze/ik foto’s beschikbaar willen maken) dan neem ik ze niet meer serieus.

Europees Parlement trapt op de rem bij behandeling auteursrechtrichtlijn

Twee weken geleden stemde de JURI commissie voor de twee controversiële artikelen in de nieuwe auteursrechtrichtlijn en leek de route open te liggen voor de commissie om de gesprekken en eindonderhandelingen te beginnen voor de definitieve vaststelling van de richtlijn.

Europarlementariër Julia Reda agendeerde de kwestie echter voor de plenaire sessie van het Europese Parlement zodat ook het parlement zich moest uitspreken over het besluit van de JURI commissie. De dag ervoor drongen 145 Europese bedrijven en organisaties bij het parlement aan om het mandaat van de JURI commissie in te trekken en zelf als parlement over de inhoud te discussiëren.

Twee Wikipedia sites gingen op zwart uit protest.

Zelfs mijn favoriete auteur gaf zijn mening.

En uiteindelijk, tot mijn grote opluchting, besloot het Europees Parlement om het mandaat inderdaad in te trekken zodat het volledige parlement in september kan/zal gaan stemmen over de richtlijn en de losse artikelen hierin. Wordt dus nog vervolgd.

Ook al moest ik daardoor wel mijn Juridische kwesties rubriek herschrijven die eind augustus in de IP verschijnt ;)

Geen Google Play Store meer op Android ereaders

Good Ereader meldt dat Google een nieuw beveiligingsbeleid heeft doorgevoerd voor Android wat als consequentie heeft dat de Google Play Store niet meer gebruikt kan worden op ereaders die op Android werken. Dat betekent dat leveranciers als Onyx en Icarus – die ereaders maken die met Android apps werken en leunen op het gebruik van de Play Store – gedwongen worden om een alternatieve app store te ontwikkelen.

Ereaders kunnen nog steeds wel gecerfiticeerd worden door Google maar daarvoor moeten ze minimaal Android 8 ondersteunen en er is op dit moment geen enkele ereader die deze versie draait (de meeste ereaders gebruiken Android 4.2).

Heb je een Android ereader en heb je voor 16 maart 2018 dat apparaat gekoppeld aan je Google account? Dan houd je je toegang tot de Play Store maar iedereen die nu een Android ereader koopt heeft dus behoorlijk pech. Mijn Icarus Illumina XL HD werkt gelukkig nog steeds prima (voor 16 maart in gebruik genomen) maar zonder Moon+ Reader Pro uit de Play Store zou ik toch twee keer nadenken of de Icarus ereader nog de moeite waard was…

En verder nog …

E-ink schermen zie je niet alleen in ereaders. Note to self: eens navragen in een winkel hoe ze dat precies doen.

In Amerika is Apple Music nu groter dan Spotify. Buiten Amerika is het een ander verhaal overigens maar Apple blijft stevig aan de weg timmeren.
#

Tweetweekoverzicht week 2 2018: Ebook uitleencijfers 2017, NPO-app verzamelt kijkdata, geen verlenging auteursrechtduur in VS, kinderboekenleenmuseum verhuist naar Lochem en providers moeten Pirate Bay blokkeren

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Ebooks bij de Bibliotheek: de cijfers van 2017

In 2014, 2015 en 2016 schreef ik met regelmaat over de uitleencijfers van ebooks van de Bibliotheek. Dankzij een fijne samenwerking met een collega van de KB kon ik allerlei cijfers aan elkaar relateren en behalve de ‘platte’ uitleencijfers ook iets zeggen over het aanbod van titels, de apparaten waar leners de ebooks op lazen en welke genres/titels nou echt populair waren.

Ik ben dol op het doorspitten van dit soort statistieken en cijfermateriaal. Zoeken naar verbanden en dingen leren van hele gewone en zelfs saaie cijfertjes is deel van de reden waarom ik informatiespecialist ben geworden. Dat je dan een hele berg cijfers krijgt over een onderwerp dat je ook nog boeiend vind is dan al leuk. Nog leuker (en belangrijker!) is dat de collega bij de KB het zelf ook een uitdaging vond om de cijfers op te duikelen waar ik over doorvroeg. Interessant om te weten dat er zoveel duizenden ebooks via de Bibliotheek app geleend en gelezen werden maar het wordt pas echt nuttig als je dat kunt relateren aan het percentage van het aanbod dat ook niet op een andere wijze gelezen kan worden. Platte cijfers vertellen je niets. Het is de context en achtergrond van die cijfers waardoor je er iets van kunt leren.

Eind 2016 vertrok de collega bij de KB en dat was het einde van de samenwerking. Er werden geen cijfers en infographics geproduceerd en toen dat later weer een beetje opstartte, werd dat alleen verspreid via metdekb.nl, een platform voor openbare bibliotheken. En tja, ik werk in een andere soort bibliotheek.

Hele fijne andere collega’s hebben me trouw iedere keer de nieuwe cijfers gestuurd (dank nog daarvoor!) maar uiteindelijk zijn dat geen cijfers waar ik iets mee kan. Puur de platte cijfers van de uitleningen en die zijn vervolgens uitgesplitst per bibliotheek waar de lener tot behoort. En oh ja, nog onderverdeeld in de leeftijdscategorie van die lener. Het zal misschien interessant zijn voor bibliotheek X om te weten dat binnen hun ledenbestand zoveel procent gebruik maakt van de ebooks maar zonder inhoudelijke context vind ik dat zelf nietszeggend.

En dus heb ik in 2017 niets geschreven over het gebruik van de ebooks bij de Bibliotheek want er valt ook niets zinnigs te zeggen. Ik zie dit de komende jaren ook niet veranderen. Dat betekent dat ik nog later in 2018 een kort stukje zal schrijven over de officieel vastgestelde uitleencijfers van ebooks (tot en met 2017) als het CBS dit publiceert. Maar ondanks het feit dat anderen daar weer hun eigen conclusies uit trekken, zeggen die cijfers dus niks meer dan dat er zo veel miljoen uitleningen zijn geweest. C’est la vie.

Ben je toch nu al nieuwsgierig? Kijk dan vooral op het blog van Mark Deckers die dieper ingaat op de cijfers van 2017 die nog wel gedeeld worden door de KB. En feliciteer hem dan gelijk even met zijn 10e blogverjaardag!

NPO-app verzamelt jouw data

Kijk tv via de NPO-app en je gegevens komen bij tientallen bedrijven terecht … wil je dat niet, dan kun je de app niet gebruiken. Dat schoot belangenorganisatie Bits of Freedom in het verkeerde keelgat want het schendt de privacy van burgers die feitelijk gedwongen worden om akkoord te gaan als ze (publieke) tv willen kijken. Tegenover NRC Handelsblad geeft de NPO aan bezig te zijn met het geven van een keuzemogelijkheid over advertenties maar dat is toekomstmuziek.

Arnoud Engelfriet legt op zijn blog ook uit waarom de NPO hier fout zit.

Geen verlenging van de duur van het Amerikaanse auteursrecht

De beschermingsduur van het auteursrecht was al heel lang maar toch was er redelijk wat paniek bij de grote Amerikaanse mediabedrijven toen eind jaren 90 de eerste werken van Disney in het publiek domein dreigden te komen. Na veel lobbywerk werd in 1998 een nieuwe wet geintroduceerd die de duur van de bescherming van het auteursrecht oprekte naar maar liefst 95 jaar na het verschijnen van het werk. De Copyright Extension Act, of de Mickey Mouse Act zoals die beter bekend werd, ging met terugwerkende kracht in en zorgde er voor dat er in totaal veertig jaar lang geen enkel werk in het publiek domein is gekomen van een Amerikaanse maker.

Maar volgend jaar loopt ook die bescherming af en zullen op 1 januari 2019 de eerste werken uit 1923 in het publiek domein terecht komen. Dat is een interessant jaartal want in 1923 werd Disney opgericht, ook al verscheen Mickey Mouse – waar het in 1998 om te doen was – pas voor het eerst in beeld in 1928.

Aangezien de media-industrie zijn uiterste best deed het publiek domein op te schorten – en daar ook in slaagde – zijn er zorgen dat er opnieuw geprobeerd zal worden om nieuwe wetgeving te introduceren die de termijn nogmaals moet verlengen. Dat lijkt echter niet het geval te zijn constateert Ars Technica in een artikel waarbij ze meerdere auteursrechtenorganisaties om een reactie vroegen.

Of dat ook het geval zal zijn in 2024 als Disney Mickey Mouse ‘kwijt raakt’ aan het publiek domein durf ik te betwijfelen maar vooruit, dat gaan we ter zijner tijd dan wel zien.

Stichting ‘t Oude Kinderboek verhuist naar Lochem

Ik ben best wel opgelucht. Ruim 3 jaar geleden maakte ik een boekenplog over de prachtige collectie oude kinder- en jeugdboeken van Stichting ‘t Oude Kinderboek. Die deelden een pand met de bibliotheek Deventer maar aangezien de bibliotheek een nieuwe locatie krijgt stond ook de Stichting op straat met hun collectie.

In het voorjaar verhuist de verzameling naar het Stadshuus aan de Markt in Lochem en dat zou in de zomer weer open voor het publiek moeten zijn. Mits het kinderboekenleenmuseum in Lochem weer vrijwilligers vinden dus mensen worden ook opgeroepen om een steentje bij te dragen.

KPN, T-Mobile en Tele2 moeten ook Pirate Bay blokkeren

Met de uitspraak van het Europese Hof van Justitie in de hand wist Brein vorig jaar een blokkade van The Pirate Bay af te dwingen bij de rechter. Dit betrof echter een zaak tegen XS4ALL en Ziggo. ‘Natuurlijk’ besloot Brein ook een zaak tegen de overige providers in Nederland aan te spannen en afgelopen week oordeelde de rechtbank Midden-Nederland (pdf) dat ook KPN, T-Mobile en Tele 2 de site binnen 10 dagen moeten gaan blokkeren.

Voor beide uitspraken geldt dat het om voorlopige uitspraken gaat aangezien de bodemprocedure – waarvoor de vragen aan het Europese Hof werden gesteld – nog steeds loopt bij de Hoge Raad en er daar nog geen uitspraak gedaan is.

Het principiële en pragmatische loopt met dit soort uitspraken wel heel ver uit elkaar. Een snelle zoekactie leert me dat er al tientallen proxy-sites zijn die je zonder problemen toegang geven tot de The Pirate Bay en natuurlijk omzeil je met elke VPN de blokkades van je eigen provider. Dus tja. Persoonlijk zou ik The Pirate Bay vooral mijden omdat ze met cryptocurrency scripts werken in je browser en niet omdat Brein vindt dat je er niet bij mag.

En verder nog…

Maar om nou een (afgesloten) mok mee te zeulen in mijn rugzak?

Bibliotheken doen hun best om Fire and Fury aan hun collecties toe te voegen. Ik vraag me af hoeveel leners het boek daadwerkelijk (helemaal) gaan lezen.

Nadat de WPA2 standaard jarenlang steeds verder onderuit werd gehaald qua beveiliging – ooit kostte het hackers jaren werk om het te hacken en tegenwoordig kan iedereen met een script dat trucje – komt de Wi-Fi Alliance nu dan eindelijk met de opvolger die weer veilig zal moeten zijn. Eind 2018 zullen de eerste apparaten en routers op de markt komen die de WPA3 standaard ondersteunen maar het zal vermoedelijk nog vele jaren duren voordat ook iedereen overgestapt is.

Laten we eerlijk zijn. Het is niet alsof je die nog gebruikte.

Als je wil dat mensen veilig(er) gaan internetten, dan zul je dat op een hoger niveau heel laagdrempelig moeten regelen. Dat is wat SURF nu gaat doen voor studenten en medewerkers in het hoger onderwijs door een nieuwe VPN dienst aan te bieden. Ik heb geen idee of Windesheim dit ook gaat aanbieden aan de studenten en medewerkers maar het blijft een bijzonder goed idee.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top