Tweetweekoverzicht week 12 2018: Libris Literatuurprijs 2018 ebookactie, Facebook privacy, EU geoblocking, Blurred Lines uitspraak, KeepVid en abonneer je op digitale kranten met Google

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Libris Literatuurprijs 2018 ebookactie deel 1

Libris mailde me met de mededeling dat de zes genomineerden voor de Libris Literatuurprijs 2018 de komende zes weken hun eigen ebookactie krijgen. Een leuke manier om elke week mee te lezen en na zes weken te kijken of je het eens bent met de uiteindelijke winnaar?

  • Martin Michael Driessen – De pelikaan -> deze week voor €4,99
  • Ilja Leonard Pfeijffer – Peachez, een romance
  • Arjen Van Veelen – Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken
  • Marjolijn van Heemstra – En we noemen hem
  • Tommy Wieringa – De heilige Rita
  • Murat Isik – Wees onzichtbaar

Cambridge Analytica en de 50 miljoen Facebook profielen

Het is onmogelijk om dit gemist te hebben volgens mij maar afgelopen week ging het zo’n beetje alleen maar over de 50 miljoen Facebook profielen die het bedrijf Cambridge Analytica wist te verzamelen middels een app. Die app werd door honderdduizenden mensen gebruikt maar ook de profielen van al hun vrienden werd verzameld teneinde de Amerikaanse kiezer te benaderen en te kunnen beïnvloeden tijdens de afgelopen presidentsverkiezingen.

Wat vooral opvalt (nu pas) is niet wat het bedrijf gedaan heeft maar de rol die Facebook maar blijft spelen in dit soort datalekken. Ook deze keer heeft Facebook het al in 2015 geconstateerd dat het fout zat met de app maar ondernam bijna geen acties. In een artikel in The Guardian staat een uitstekend artikel die weergeeft hoe Facebook en Cambridge Analytica in essentie zonder enige hindernissen hun eigen gang konden gaan.

Zuckerberg gooide er nog een excuus uit maar het lijkt er niet op dat er structureel iets gaat veranderen aan de ongebreidelde toegang die third party apps en sites hebben tot de persoonlijke informatie van Facebookgebruikers. Natuurlijk ontstond er meteen een soort ‘beweging’ om je Facebook account op te zeggen maar dat is vooral symbolisch. Alle andere internetgrootmachten doen grotendeels hetzelfde en het is niet alsof Facebook niet transparant is over het feit dat hun gebruikers hun verdienmodel zijn. Iedereen klikt toch echt zelf op al die apps, leuke testjes en al die andere leuke gimmicks waarvoor je je Facebook profiel gebruikt.

Weten waar je die toegang weer ongedaan kunt maken en checken wat Facebook van je verzamelt, dat is echter niet breed bekend. Misschien verdient dat nog een aparte blogpost volgende week.

Die 50 miljard in daling van de waarde van hun aandelen zou Facebook wel eens een heel stuk sneller kunnen overtuigen iets aan hun beleid te veranderen dan die opgezegde accounts.

Geoblocking in Europa voor producten en diensten verleden tijd

Bijna drie jaar nadat de Europese Commissie de eerste plannen voor een Digital Single Market bekendmaakte – inclusief een voornemen om een einde aan geoblocking te maken – kwam vorige week (20 maart) inderdaad een einde aan geoblocking in de 28 EU-landen. Tenminste, dat is hoe de EU het brengt maar hoewel het idee dat je producten en diensten in elk land van de EU moet kunnen kopen/leveren heel goed klinkt, zijn de meeste webdiensten uitgesloten als ze auteursrechtelijk beschermde werken leveren. Zoals alle streamingdiensten en de verkoop van ebooks en films bijvoorbeeld.

Sterker nog, het verbod op geoblocking blijkt maar voor een drietal specifieke situaties van toepassing te zijn:

  • Verkoop van goederen zonder fysieke levering. Oftewel, als jij een supervoordelige televisie op een Portugeese website vindt dan mag jij die ook kopen. Mits je hem zelf gaat ophalen of betaalt voor de ongetwijfeld idioot hoge verzendkosten;
  • Verkoop van diensten die op een specifieke locatie geleverd worden. Je kunt een arrangement voor Euro Disney in Parijs rechtstreeks kopen op de Franse website zonder verplicht doorgestuurd te worden naar een Nederlandse site;
  • Verkoop van elektronisch geleverde diensten. Als jij een website wilt laten hosten door een Noorse webhost dan kun je dat doen zonder dat er extra kosten in rekening gebracht worden.

Laat ik het maar als een klein stapje in de goede richting beschouwen maar het is wel een grotendeels symbolische stap aangezien geoblocking in de praktijk pas echt merkbaar is voor die diensten waar je met auteursrechten en licenties te maken hebt. Daar wil de Europese Commissie ook nieuwe regels voor opstellen maar dat zal aanzienlijk minder makkelijk gaan gok ik zo.

Blurred Lines uitspraak verzwakt bescherming van Amerikaanse muziek

Drie jaar geleden oordeelde de Amerikaanse rechter dat het nummer Blurred Lines (van Robin Thicke & Pharell Williams uit 2013) inbreuk maakt op het muziekauteursrecht van (de erfgenamen van) Marvin Gaye met zijn nummer Got to Give It Up uit 1977. Ook al vond de jury dat die inbreuk niet opzettelijk had plaatsgevonden, de uitvoerenden van Blurred Lines moesten miljoenen dollars betalen. Het was vooral een bijzondere zaak omdat het nummer noch qua teksten noch qua melodie inbreuk had gemaakt volgens de rechter maar om de ‘groove’ van het nummer: de bas en het gebruik van koebellen dat ook in Got to Give It Up zit. Aspecten die onderdeel uitmaken van de melodie maar die normaliter niet afzonderlijk beschermd zijn (kunnen worden).

Thicke & Williams gingen in hoger beroep en nu, jaren later, ligt het oordeel van de Court of Appeals er. Het merendeel van het panel van rechters oordeelde dat de eerdere uitspraak in stand blijft en het nummer dus inderdaad inbreuk maakt.

De rechter die anders oordeelde schreef in haar dissent een ferme waarschuwing over de consequenties van beschermen van dergelijke onderdeeltjes: ‘Blurred Lines’ and ‘Got to Give It Up’ are not objectively similar” and that the two songs “differ in melody, harmony, and rhythm. Yet by refusing to compare the two works, the majority establishes a dangerous precedent that strikes a devastating blow to future musicians and composers everywhere.”

Deze uitspraak schept het precedent dat muzieknummers dus heel verschillend kunnen zijn maar, omdat ze bepaalde basiselementen op een zelfde manier gebruiken, nog steeds als inbreukmakend beschouwd kunnen worden. Het levert een situatie op waarbij letterlijk iedereen die een rifje, overgang of instrument voor de eerste keer gebruikt een recht krijgt om dat bij alle anderen te verbieden. Als je dan bedenkt dat je per definitie beperkt bent in het aantal noten, akkoorden en instrumenten dat je kunt gebruiken, dan maakt in beginsel elk nummer wel inbreuk op iets dat in een eerder muzieknummer geïntroduceerd werd.

Hier hebben we het laatste nog niet over gehoord vrees ik. Hopelijk is er nog een kans dat deze kwestie voor de Supreme Court uitgevochten gaat worden want de belangen zijn nu wel wat groter geworden dan alleen de erven van Marvin Gaye.

Keepvid is niet meer

KeepVid was een van de grootste sites waarmee je video’s van o.a. YouTube of Vimeo kon downloaden maar heeft afgelopen week het onderspit moeten delven tegen de advocaten van o.a. YouTube die deze praktijken met lede ogen aanzien. De mogelijkheid om een linkje te plakken en de video voor eigen gebruik te downloaden is verdwenen en in plaats daarvan vind je een PR praatje over hoe ongewenst het downloaden van streaming video’s is.

Interessant hieraan is dat YouTube het zelf natuurlijk niet leuk vindt dat hun video’s gedownload worden (ze staan het ook niet toe in hun algemene voorwaarden) maar ‘niet leuk vinden’ en algemene voorwaarden vanzelfsprekend wat anders is dan het juridisch niet mogen. Algemene voorwaarden gelden alleen als je een overeenkomst hebt met YouTube (omdat je bijv. video’s uploadt) en juridisch is het maken van een thuiskopie gewoon toegestaan. Maar dat vind je niet terug in de informatie op de KeepVid site ….

Gelukkig zijn er nog vele alternatieven op het web te vinden, al twijfel ik er niet aan dat ook die post gaan krijgen van YouTube en hun advocaten.

Abonneer je op kranten met Google

Met Subscribe with Google wil Google het makkelijker maken om een abonnement af te sluiten op digitale media. Het idee is dat je dan geen account per site/krant hoeft aan te maken maar met je Google account – en gekoppelde betalingsmethode – kunt abonneren.

De dienst lanceert ‘binnenkort’ met diverse digitale kranten wereldwijd zoals de New York Times en The Washington Post maar ook NRC Media gaat hier aan deelnemen.

Ergens zit hier wel een goed idee maar als het om digitale kranten gaat denk ik niet dat ik zoveel abonnementen wil gaan afsluiten dat ik het op één plek bij elkaar hoef te houden. Laat staan bij Google….de kans dat ze een Google Analytics hebben waarmee ze precies kunnen volgen welke artikelen je online leest bij de deelnemende kranten acht ik bijzonder groot.

En verder nog …

Zelfgemaakte ondertitels mogen nog (steeds) niet van de rechter en vormen een inbreuk op het auteursrecht. Wat natuurlijk juridisch gezien klopt. Ook al heeft de scriptschrijver zelf niets in te brengen als feitelijk rechthebbende en is het een kul argument om auteursrechteninbreuk op te voeren tegen mensen die ondertitels maken.

De Kindle app is mijns inziens een fijne manier om ebooks te lezen (en audioboeken te beluisteren) en is weer een stukje beter geworden. Nu maar hopen dat Apple ooit nog met een nieuwe iPad Mini komt want daar is de Kindle app echt perfect op.

Stadkamer Zwolle is de beste bibliotheek van Nederland 2018, bleek tijdens het Nationale Bibliotheekcongres. Ik vond hem ook mooi in elk geval.

Instagram gaat voorrang geven aan nieuwere berichten omdat ze ook wel merken dat mensen niet zitten te wachten op foto’s van drie dagen oud die boven in je tijdlijn verschijnen. Dat is wel wat anders dan een terugkeer naar een chronologische weergave waar iedereen op hoopt maar zal misschien de app een beetje handiger in het gebruik maken. Heel misschien.

Volwassenen “vonden het verwarrend dat zij pas een maand later aan de beurt waren” en de jeugd las te weinig in juni. Dat zijn de redenen die aangevoerd worden bij de mededeling van de KB dat de VakantieBieb vanaf 2018 pas vanaf 1 juli geopend zal zijn voor iedereen.

Ik denk dat je dan ook naar een aanbod zou kunnen kijken dat meer in trek is bij de jeugd. Of meer aan promotie in scholen zou kunnen doen voor het gratis lezen in juni. Maar helaas zullen de kinderen en scholen pas vanaf 1 juli aan de slag kunnen met de VakantieBieb. Als de vakantie letterlijk voor de deur staat …

#

Tweetweekoverzicht week 2 2018: Ebook uitleencijfers 2017, NPO-app verzamelt kijkdata, geen verlenging auteursrechtduur in VS, kinderboekenleenmuseum verhuist naar Lochem en providers moeten Pirate Bay blokkeren

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Ebooks bij de Bibliotheek: de cijfers van 2017

In 2014, 2015 en 2016 schreef ik met regelmaat over de uitleencijfers van ebooks van de Bibliotheek. Dankzij een fijne samenwerking met een collega van de KB kon ik allerlei cijfers aan elkaar relateren en behalve de ‘platte’ uitleencijfers ook iets zeggen over het aanbod van titels, de apparaten waar leners de ebooks op lazen en welke genres/titels nou echt populair waren.

Ik ben dol op het doorspitten van dit soort statistieken en cijfermateriaal. Zoeken naar verbanden en dingen leren van hele gewone en zelfs saaie cijfertjes is deel van de reden waarom ik informatiespecialist ben geworden. Dat je dan een hele berg cijfers krijgt over een onderwerp dat je ook nog boeiend vind is dan al leuk. Nog leuker (en belangrijker!) is dat de collega bij de KB het zelf ook een uitdaging vond om de cijfers op te duikelen waar ik over doorvroeg. Interessant om te weten dat er zoveel duizenden ebooks via de Bibliotheek app geleend en gelezen werden maar het wordt pas echt nuttig als je dat kunt relateren aan het percentage van het aanbod dat ook niet op een andere wijze gelezen kan worden. Platte cijfers vertellen je niets. Het is de context en achtergrond van die cijfers waardoor je er iets van kunt leren.

Eind 2016 vertrok de collega bij de KB en dat was het einde van de samenwerking. Er werden geen cijfers en infographics geproduceerd en toen dat later weer een beetje opstartte, werd dat alleen verspreid via metdekb.nl, een platform voor openbare bibliotheken. En tja, ik werk in een andere soort bibliotheek.

Hele fijne andere collega’s hebben me trouw iedere keer de nieuwe cijfers gestuurd (dank nog daarvoor!) maar uiteindelijk zijn dat geen cijfers waar ik iets mee kan. Puur de platte cijfers van de uitleningen en die zijn vervolgens uitgesplitst per bibliotheek waar de lener tot behoort. En oh ja, nog onderverdeeld in de leeftijdscategorie van die lener. Het zal misschien interessant zijn voor bibliotheek X om te weten dat binnen hun ledenbestand zoveel procent gebruik maakt van de ebooks maar zonder inhoudelijke context vind ik dat zelf nietszeggend.

En dus heb ik in 2017 niets geschreven over het gebruik van de ebooks bij de Bibliotheek want er valt ook niets zinnigs te zeggen. Ik zie dit de komende jaren ook niet veranderen. Dat betekent dat ik nog later in 2018 een kort stukje zal schrijven over de officieel vastgestelde uitleencijfers van ebooks (tot en met 2017) als het CBS dit publiceert. Maar ondanks het feit dat anderen daar weer hun eigen conclusies uit trekken, zeggen die cijfers dus niks meer dan dat er zo veel miljoen uitleningen zijn geweest. C’est la vie.

Ben je toch nu al nieuwsgierig? Kijk dan vooral op het blog van Mark Deckers die dieper ingaat op de cijfers van 2017 die nog wel gedeeld worden door de KB. En feliciteer hem dan gelijk even met zijn 10e blogverjaardag!

NPO-app verzamelt jouw data

Kijk tv via de NPO-app en je gegevens komen bij tientallen bedrijven terecht … wil je dat niet, dan kun je de app niet gebruiken. Dat schoot belangenorganisatie Bits of Freedom in het verkeerde keelgat want het schendt de privacy van burgers die feitelijk gedwongen worden om akkoord te gaan als ze (publieke) tv willen kijken. Tegenover NRC Handelsblad geeft de NPO aan bezig te zijn met het geven van een keuzemogelijkheid over advertenties maar dat is toekomstmuziek.

Arnoud Engelfriet legt op zijn blog ook uit waarom de NPO hier fout zit.

Geen verlenging van de duur van het Amerikaanse auteursrecht

De beschermingsduur van het auteursrecht was al heel lang maar toch was er redelijk wat paniek bij de grote Amerikaanse mediabedrijven toen eind jaren 90 de eerste werken van Disney in het publiek domein dreigden te komen. Na veel lobbywerk werd in 1998 een nieuwe wet geintroduceerd die de duur van de bescherming van het auteursrecht oprekte naar maar liefst 95 jaar na het verschijnen van het werk. De Copyright Extension Act, of de Mickey Mouse Act zoals die beter bekend werd, ging met terugwerkende kracht in en zorgde er voor dat er in totaal veertig jaar lang geen enkel werk in het publiek domein is gekomen van een Amerikaanse maker.

Maar volgend jaar loopt ook die bescherming af en zullen op 1 januari 2019 de eerste werken uit 1923 in het publiek domein terecht komen. Dat is een interessant jaartal want in 1923 werd Disney opgericht, ook al verscheen Mickey Mouse – waar het in 1998 om te doen was – pas voor het eerst in beeld in 1928.

Aangezien de media-industrie zijn uiterste best deed het publiek domein op te schorten – en daar ook in slaagde – zijn er zorgen dat er opnieuw geprobeerd zal worden om nieuwe wetgeving te introduceren die de termijn nogmaals moet verlengen. Dat lijkt echter niet het geval te zijn constateert Ars Technica in een artikel waarbij ze meerdere auteursrechtenorganisaties om een reactie vroegen.

Of dat ook het geval zal zijn in 2024 als Disney Mickey Mouse ‘kwijt raakt’ aan het publiek domein durf ik te betwijfelen maar vooruit, dat gaan we ter zijner tijd dan wel zien.

Stichting ‘t Oude Kinderboek verhuist naar Lochem

Ik ben best wel opgelucht. Ruim 3 jaar geleden maakte ik een boekenplog over de prachtige collectie oude kinder- en jeugdboeken van Stichting ‘t Oude Kinderboek. Die deelden een pand met de bibliotheek Deventer maar aangezien de bibliotheek een nieuwe locatie krijgt stond ook de Stichting op straat met hun collectie.

In het voorjaar verhuist de verzameling naar het Stadshuus aan de Markt in Lochem en dat zou in de zomer weer open voor het publiek moeten zijn. Mits het kinderboekenleenmuseum in Lochem weer vrijwilligers vinden dus mensen worden ook opgeroepen om een steentje bij te dragen.

KPN, T-Mobile en Tele2 moeten ook Pirate Bay blokkeren

Met de uitspraak van het Europese Hof van Justitie in de hand wist Brein vorig jaar een blokkade van The Pirate Bay af te dwingen bij de rechter. Dit betrof echter een zaak tegen XS4ALL en Ziggo. ‘Natuurlijk’ besloot Brein ook een zaak tegen de overige providers in Nederland aan te spannen en afgelopen week oordeelde de rechtbank Midden-Nederland (pdf) dat ook KPN, T-Mobile en Tele 2 de site binnen 10 dagen moeten gaan blokkeren.

Voor beide uitspraken geldt dat het om voorlopige uitspraken gaat aangezien de bodemprocedure – waarvoor de vragen aan het Europese Hof werden gesteld – nog steeds loopt bij de Hoge Raad en er daar nog geen uitspraak gedaan is.

Het principiële en pragmatische loopt met dit soort uitspraken wel heel ver uit elkaar. Een snelle zoekactie leert me dat er al tientallen proxy-sites zijn die je zonder problemen toegang geven tot de The Pirate Bay en natuurlijk omzeil je met elke VPN de blokkades van je eigen provider. Dus tja. Persoonlijk zou ik The Pirate Bay vooral mijden omdat ze met cryptocurrency scripts werken in je browser en niet omdat Brein vindt dat je er niet bij mag.

En verder nog…

Maar om nou een (afgesloten) mok mee te zeulen in mijn rugzak?

Bibliotheken doen hun best om Fire and Fury aan hun collecties toe te voegen. Ik vraag me af hoeveel leners het boek daadwerkelijk (helemaal) gaan lezen.

Nadat de WPA2 standaard jarenlang steeds verder onderuit werd gehaald qua beveiliging – ooit kostte het hackers jaren werk om het te hacken en tegenwoordig kan iedereen met een script dat trucje – komt de Wi-Fi Alliance nu dan eindelijk met de opvolger die weer veilig zal moeten zijn. Eind 2018 zullen de eerste apparaten en routers op de markt komen die de WPA3 standaard ondersteunen maar het zal vermoedelijk nog vele jaren duren voordat ook iedereen overgestapt is.

Laten we eerlijk zijn. Het is niet alsof je die nog gebruikte.

Als je wil dat mensen veilig(er) gaan internetten, dan zul je dat op een hoger niveau heel laagdrempelig moeten regelen. Dat is wat SURF nu gaat doen voor studenten en medewerkers in het hoger onderwijs door een nieuwe VPN dienst aan te bieden. Ik heb geen idee of Windesheim dit ook gaat aanbieden aan de studenten en medewerkers maar het blijft een bijzonder goed idee.

#

tor header

Browsen met meer privacy: over Tor en verborgen websites

Het Tor-netwerk en de Tor browser maken het voor websites heel moeilijk om de identiteit van een gebruiker te achterhalen en bieden een plek voor websites die niet of nauwelijks te blokkeren of te censureren zijn. Hoe werkt dit precies en hoe gebruik je Tor eigenlijk?

Hoezo privacy?

Er was een tijd dat ik het helemaal niet erg vond dat ik gerichte reclame-aanbiedingen kreeg. In nieuwsbrieven werd gevraagd in welke onderwerpen je geïnteresseerd was en zo’n zelfde lijstje kon je aanvinken in profielpagina’s op een groot aantal websites.

Maar is het je opgevallen dat niemand meer vraagt welke onderwerpen jij leuk en interessant vindt? Dat hoeft ook niet meer want je wordt vakkundig gevolgd elke keer dat je online bent. Databestanden worden samengesteld, doorverkocht aan nieuwe leveranciers en geanalyseerd met allerlei slimme algoritmes. Zo weet een energiemaatschappij precies waar in een willekeurige wijk in een willekeurige stad hun doelgroep zit van mogelijk geïnteresseerde nieuwe klanten. Ze weten de WOZ waardes van de huizen – en daarmee een goede indicatie van het inkomen – en ze weten welke consumenten de afgelopen jaren niet overgestapt zijn van energieleveranciers.

En huppakee, jij krijgt een brief thuis met een leuke aanbieding. Met korting. Geaddresseerd aan jou persoonlijk zodat je minder snel genegen bent de brief ongeopend bij de rest van de reclamefolders in de papierbak te gooien. Het is wat Nuon de afgelopen week deed. Net als zorgverzekeraar Promovendum die ook alle namen verzameld heeft van hun ideale nieuwe klanten.

Online is dat niet anders. Sterker nog, het is daar nog veel sterker aanwezig. Even een half uurtje zoeken op een paar websites naar een betaalbare broodbakmachine en nog dagen lang duiken er spontaan advertenties en mailtjes-met-aanbiedingen op in je browser en mailbox. En nergens een knop te bekennen waar je kunt aangeven dat je er al lang eentje gekocht hebt in een offline winkel. Bij minstens drie bedrijven sta ik nu in hun databases – met minimaal naam en mailadres – als ‘mogelijk geïnteresseerd in broodbakmachines en aanverwante artikelen’.

Lekker dan.

Hoe lang duurt het nog voordat er ‘s avonds iemand bij mij thuis aanbelt om me een leuke aanbieding te doen omdat ze weten dat ik gegoogeld heb op hun product?

Nou heb ik niet de illusie dat ik met een paar eenvoudige tips en trucs kan voorkomen dat ik in dat soort databases beland. Ongetwijfeld zijn er nu al duizenden bestanden waar ik met naam en profiel in voor kom. Maar het wordt wel steeds belangrijker om je bewust te zijn van het feit dat elke website die je bezoekt een profiel van je kan maken. En dat waarschijnlijk ook doet.

Dat is waar het Tor-netwerk interessant wordt voor jou en mij.

Wat is Tor?

Tor is een afkorting voor The Onion Router (en daarom staat er ook een ui in het logo). Tor is een wereldwijd open netwerk van servers dat in de jaren 90 werd ontwikkeld door de Amerikaanse marine. Het doel van Tor is om anonieme communicatie op het internet te faciliteren, voor zowel militaire organisaties als politieke en religieuze dissidenten. Dat is ook gelukt want het Tor-netwerk is één van de systemen die door Snowden is gebruikt om de NSA documenten openbaar te maken.

Het netwerk is gebaseerd op zogenaamde onion-servers; computers die als tussenstations dienen tussen de afzender en de bestemming. De naam “Onion Routing” is geen willekeurige naam. “Onion” staat voor de manier waarop de data op het Tor-netwerk worden voorgesteld. Het principe is dat berichten volgens een willekeurig pad via verschillende onion-servers naar hun bestemming reizen, waarbij iedere server een versleutelde “laag” van de routinginformatie ontcijfert, vergelijkbaar met de schillen van een ui die verwijderd worden. Deze data wordt dan doorgestuurd naar de volgende server totdat de volledig ontcijferde data bij de ontvanger aankomen. (bron).

Kortweg gezegd komt het er op neer dat het Tor-netwerk je identiteit camoufleert door het omleiden van je internetverkeer over verschillende Tor-servers. Je internetverkeer wordt ook nog eens versleuteld waardoor het voor websites heel lastig is om te zien waar je vandaan komt.

Om toegang te krijgen tot dit Tor-netwerk, hoef je alleen maar de Tor-browser te downloaden van de website van Tor Project. De Tor-browser is gebaseerd op een speciale versie van Firefox en alle instellingen om het Tor-netwerk te gebruiken zijn ingebakken in deze versie.

tor connect

Alles wat je doet in de browser gaat daardoor automatisch via het Tor-netwerk. Het is wel een stukje trager omdat je dataverkeer over meerdere servers gaat naar een website. Door op het icoontje van de ui te klikken krijg je ook de route (circuit) te zien hoe je op dat moment verbonden bent met een site.

tor circuit

Wat kun je met Tor?

Het belangrijkste wat je met Tor dus kunt doen is anoniem surfen. Net als bij een VPN kun je je ip-adres verbergen maar Tor maakt het vooral bijzonder lastig voor websites om het dataverkeer te analyseren en profielen te maken van hun bezoekers.

Tenminste, zolang je daar wel goed bij blijft opletten. Als je al duizenden cookies op je pc hebt staan word je automatisch ingelogd en herkend op sites, ook al gebruik je de Tor-browser. Gooi die cookies dus eerst weg. En ga geen Firefox plugins installeren in de browser want ook daarmee ‘lek’ je informatie over je computer. Zet je het beveiligingsniveau hoger in de Tor-browser dan worden ook allerlei scripts geblokkeerd die gegevens (kunnen) achterhalen. Beter voor je privacy maar sommige sites werken dan meteen een stuk minder goed. Of zelfs helemaal niet.

Anoniem surfen is een groot goed maar je hebt op het Tor-netwerk ook nog eens toegang tot websites waar je met andere browsers niet bij kunt. De onion-servers maken weliswaar deel uit van het internet maar vormen ook samen een eigen afgeschermd stukje internet waar websites gevonden kunnen worden met een aparte .onion domeinnaam. Deze sites worden het ‘deep web’ genoemd omdat ze niet geïndexeerd worden door de reguliere zoekmachines en ze zijn daarnaast niet gevoelig voor blokkades. Zo vind je bijvoorbeeld Sci-Hub op het Tor-netwerk, ook al zijn de meeste reguliere domeinnamen geblokkeerd.

scihub tor

Browsen met de Tor browser

De Tor browser is te downloaden voor Windows, Mac en Linux in een groot aantal talen waaronder Nederlands. Tor werkt als elke andere browser en omdat het gebaseerd is op Firefox werkt het bijna identiek aan deze browser. Standaard worden een aantal plugins (o.a. Flash) geblokkeerd maar twee plugins maken juist integraal onderdeel uit van de werking van de Tor browser: Noscript en HTTPS Everywhere.

HTTPS Everywhere zorgt ervoor dat alle verbindingen op een website worden versleuteld, ongeacht of de site zelf HTTPS ondersteunt. Data die je verstuurt naar onversleutelde sites kunnen nog steeds onderschept worden maar je ip-adres blijft wel verborgen. Noscript zorgt ervoor dat Javascript geblokkeerd kan worden en accepteert alleen scripts van betrouwbare websites.

Wil je echt zo anoniem mogelijk surfen? Tor heeft een optie – onder de menuknop met het icoontje van een ui – om een nieuwe identiteit te activeren terwijl je aan het surfen bent waardoor er een nieuw ip-adres wordt gebruikt. In datzelfde menu kun je ook een nieuwe route (circuit) laten volgen naar een website toe waardoor je vele malen per browse-sessie kunt wisselen van adres en route.

Maar ook als je helemaal geen zin hebt om telkens van ip-adres te veranderen blijft Tor een prima hulpmiddel om het websites lastig te maken om jou te profileren. Handig om een uurtje te gebruiken als je op zoek bent naar een broodbakmachine zonder dat je nog een week lang advertenties wilt zien. Of als je een geblokkeerde website wilt bekijken. Daarnaast gaat er een wereld open aan .onion websites die je anders nooit zou kunnen bezoeken. Van gevestigde namen als DuckDuckGo en de New York Times tot de vele schemerige websites in the dark web.

@headerfoto via Pixabay onder CC0 licentie gebruikt en bewerkt.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top