woordenboek

(Aangepaste) woordenboeken gebruiken op de Tolino ereaders

Ik kreeg de vraag of het mogelijk is om zelf – uitgebreidere – woordenboeken te installeren op de Tolino Vision ereaders. Dat is zelfs heel eenvoudig maar de uitdaging is om geschikte woordenboeken in het correcte bestandsformaat te vinden die ook daadwerkelijk beter zijn dan de standaard aanwezige woordenboeken. Daarom heb ik even kort samengevat waar je de standaard (vertaal)woordenboeken kunt vinden en hoe je eventueel zelf nieuwe woordenboeken kunt installeren op Tolino ereaders.

Hoezo woordenboeken?

Laat ik even beginnen bij het begin. Op alle Tolino ereaders worden zowel woordenboeken als vertaalwoordenboeken meegeleverd voor alle talen van de landen waarin de ereaders verkocht worden. Deze zijn allemaal beschikbaar in de software op je Tolino ereader maar – en dat is even belangrijk – ze worden niet standaard geïnstalleerd. Je moet degene die je wilt gebruiken handmatig downloaden.

Dat doe je door in het menu naar Leesinstellingen te gaan en vervolgens onderaan op Woordenboeken te tikken.

tolino woordenboeken

Het submenu Mijn woordenboeken is onderverdeeld in twee tabbladen: Opzoeken en Vertalen. Zorg dat je met je wifi netwerk verbonden bent en download de woordenboeken die je wilt gebruiken om woorden in op te zoeken (of te vertalen van de ene naar de andere taal).

Deze maand is de nieuwe versie van de Tolino software voor de Vision 3 HD en Vision 4 HD beschikbaar gekomen. Je krijgt dan automatisch versie 10.1.0 geïnstalleerd en laten daar nu ook net nieuwe versies van de meeste woordenboeken in zitten. Mocht je al eerder woordenboeken gedownload hebben, dan kun je het beste na het installeren van 10.1.0 de oude woordenboeken verwijderen en opnieuw downloaden.

Aangezien ik zelf bijna alleen Engelstalige boeken lees heb ik het Engelse woordenboek gedownload. Het is iets meer dan 108MB groot, ruim vier keer zo veel als het Nederlandse woordenboek.

tolino woordenboeken

Als je één of meerdere woordenboeken gedownload hebt dan kun je ze tijdens het lezen gebruiken om woorden in op te zoeken. Selecteer een woord door er enkele seconden lang op te drukken – pas eventueel de selectie aan door de markers te slepen naar de goede plekken – en je krijgt een menu met o.a. de optie om het geselecteerde op te zoeken of te vertalen.

Dat werkt best redelijk maar je merkt wel dat Tolino gebruik maakt van (het gratis) Wiktionary voor hun woordenboeken: heel erg uitgebreid zijn ze namelijk niet. Op een Kindle heb je bijvoorbeeld de keuze uit o.a. de Oxford woordenboeken of de Merriam-Webster en met name die laatste is degene die ik al jaren naar volle tevredenheid gebruik. Het Nederlandse woordenboek op Tolino ereaders heeft ook een beperkte woordenlijst bijvoorbeeld dus verwacht niet dat je elk woord zult kunnen opzoeken.

Andere woordenboeken installeren

Om maar gelijk heel duidelijk te zijn: het is, voor zover ik weet, niet mogelijk om bijvoorbeeld de Merriam-Webster of Van Dale woordenboeken op een Tolino ereader te krijgen. Ik hoor graag als iemand dat wel voor elkaar heeft gekregen.

Tolino heeft geen licentie genomen op deze (betere) woordenboeken maar gekozen om alleen het gratis Wiktionary te gebruiken omdat Google (in het verleden) met een project begon om woordenboeken offline in Android beschikbaar te maken. Met QuickDic werden woordenboeken samengesteld met de woordenlijsten uit Wiktionary die vervolgens ook zonder internetverbinding te gebruiken waren in apps. Google ondersteunt dat inmiddels niet meer maar een Duitse programmeur heeft QuickDic nieuw leven ingeblazen met een eigen Android app.

Hij heeft echter ook alle losse woordenlijsten eind 2015 geupload naar Github en die bevatten uitgebreidere beschrijvingen per woord voor de meeste talen. In de lange lijst komen alle woordenboeken voorbij in zowel quickdic.v006 en quickdic.v007 formaat – Tolino ondersteunt volgens mij alleen de v006 versies – en die zijn te installeren door het gedownloade bestand (EN.quickdic.v006 bijvoorbeeld) uit te pakken met behulp van WinRAR of WinZip en het .quickdic bestand te plaatsen in de dictionaries map die je onder de map .tolino vindt.

Let op dat de .tolino map een verborgen map is die je wellicht eerst zichtbaar moet maken in de opties van Windows Verkenner of de Finder in MacOS.

tolino woordenboeken

Het aangepaste woordenboek vervangt in dit geval het al aanwezige Engelse woordenboek en je ziet dat het een stuk groter is: 217MB ipv 108MB. Dat betekent echter niet dat er twee keer zoveel woorden in staan helaas maar wel dat de omschrijvingen een stuk uitgebreider zijn. Te uitgebreid als je het mij vraagt maar smaken verschillen en het zal ook per taal anders zijn.

Bij de vertaalwoordenboeken zijn de aangepaste woordenboeken mijns inziens nuttiger. Niet alleen staan er op de Github pagina een groot aantal vertaalwoordenboeken die niet vanuit de Tolino zelf te downloaden zijn (mocht je bijvoorbeeld van Engels naar Noors willen vertalen) maar hier zijn de uitgebreidere beschrijvingen een stuk nuttiger. Ook hier zie je het verschil in grootte want waar het standaard Engels-Nederlands woordenboek slechts 5MB groot is, is de uitgebreidere versie ruim 36MB.

Het is in elk geval het proberen waard als je vaak of meer gebruik wilt maken van woordenboeken op je Tolino ereader.

@headerfoto via Pixabay met CC0 verklaring // Verder lezen? Lees dan de Tolino tips en trucs blogpost hier op Vakblog

#

tolino tips trucs

Tolino tips en trucs

Je hebt een Tolino ereader in je bezit? Dan ben je misschien wel geïnteresseerd in uitleg over hoe je het optimale uit deze ereader kunt halen. En hoe je bepaalde dingen (handiger) kunt doen. Hopelijk heb je dan wat aan de onderstaande Tolino tips en trucs.

De onderstaande tips en trucs zijn voor Tolino ereaders met de recentste firmware (versie 10.0.1), zoals de Shine 2HD, Vision 3HD en Vision 4HD. De software-updates worden automatisch gedownload en geïnstalleerd maar kun je ook zelf downloaden en handmatig installeren.

Een Tolino account is hetzelfde als een Libris of Blz account

Tolino is een van oorsprong Duits ebookplatform maar de bijbehorende ereaders worden in meerdere Europese landen verkocht. Als je voor het eerst de ereader configureert wordt er weliswaar gevraagd om een Tolino account maar aangezien het ebookplatform niet in Nederland beschikbaar is, wordt er in Nederland samen gewerkt met de Libris en Blz boekwinkelketens.

Oftewel, je zult een account op libris.nl of blz.nl moeten aanmaken. Dit heeft als bijkomstigheid dat alle ebooks die je via deze ebookwinkel koopt, via de cloud automatisch gesynchroniseerd worden met je ereader. Mits je internet aanzet op de ereader natuurlijk.

Leen ebooks bij de Bibliotheek en zet ze op je Tolino ereader

Je kunt ebooks kopen maar je kunt ze natuurlijk ook lenen bij de bibliotheek! Om ze op je ereader te krijgen zul je (helaas) ook aan de slag moeten met Adobe Digital Editions omdat geleende ebooks nou eenmaal voorzien zijn van Adobe DRM. Die DRM zorgt ervoor dat de ebooks na drie weken automatisch niet meer te lezen zijn.

Je vindt de uitleg van de Bibliotheek hier. Adobe Digital Editions (ADE) herkent de Tolino ereaders zonder problemen maar je kunt ook bij de Instellingen -> Mijn accounts een optie vinden om je Adobe ID en bijbehorend wachtwoord rechtstreeks in te vullen als je liever niet Adobe Digital Editions gebruikt om de ebooks op je ereader te zetten. Je kunt dan de in ADE gedownloade ebooks rechtstreeks naar je ereader slepen in de Windows Verkenner of Finder op een Mac.

tolino screenshot

Screenshots maken van je Tolino ereader

Bij bijna alle modellen ereaders moet je erg ingewikkeld doen om even snel een schermafdruk te maken van wat je op de ereader ziet. Bij Tolino ereaders gaat dat heel gemakkelijk. Hou de aan/uitknop een paar seconden lang ingedrukt en in het menu Wat wilt u doen? dat je vervolgens ziet kies je voor de knop Screenshot. Na een seconde flitst het scherm even en is alles wat je op het scherm ziet opgeslagen als een afbeelding. De screenshots vind je terug in de map DCIM als je je ereader verbindt met een computer.

Handig om, zoals hierboven, te laten zien waar je bepaalde instellingen kunt terugvinden maar ook om een interessante passage in het boek dat je leest te bewaren voor later.

Gebruik Calibre om de ebooks op je Tolino ereader te beheren

Natuurlijk komen de bij Libris of Blz gekochte ebooks automatisch op je ereader terecht, kun je via Adobe Digital Editions de bij de bibliotheek geleende ebooks versturen en de overige ebooks gewoon via je computer op je ereader zetten. Dat werkt allemaal prima om snel aan het lezen te kunnen gaan.

Wil je echter liever niet alle ebooks bewaren op je ereader maar bij voorkeur op één plek op je computer hebben? Dan is Calibre echt iets voor jou. Calibre is gratis software en een uitstekende manier om uitgebreide beschrijvingen mee te geven aan ebooks en het overzicht te behouden op alle ebooks die je gekocht hebt. Ook als ze niet van Libris of Blz afkomstig zijn.

Marianne heeft zelfs uitgevogeld hoe je de Verzamelingen kunt beheren met Calibre zodat je daar precies kunt aangeven welke ebooks bij elkaar in een verzameling geplaatst moeten worden op de ereader.

Gebruik Tolino Cloud om de ebooks op je Tolino ereader te beheren

tolino vision 4 hd tolino cloud

Geen zin om met Calibre aan de slag te gaan? Dan kun je de clouddienst van Tolino gebruiken om de ebooks op je ereader te beheren. Je krijgt namelijk 5GB opslagruimte bij je (Libris/Blz) account en hoewel de Tolino Cloud door Libris en Blz gebruikt wordt om de bij hen gekochte boeken te synchroniseren, kun je je elders gekochte ebooks daar ook uploaden.

Alle ebooks die je uploadt in jouw stukje cloud kun je weer downloaden op je Tolino ereader. Je kunt zelfs Verzamelingen aanmaken en beheren in de Tolino Cloud zonder ingewikkelde instellingen in Calibre te veranderen.

Lees je ebooks in de browser met de Tolino webreader

Staan je ebooks in de Tolino Cloud? Dan kun je ze downloaden en synchroniseren naar je ereader maar je kunt ze ook meteen lezen in de browser. Sterker nog, de clouddienst is eigenlijk bedoeld als webreader en je kunt op die manier prima al je ebooks in de browser lezen.

tolino webreader

Afbreken van woorden uitzetten op Tolino ereaders

Ook Tolino ereaders hebben helaas geen optie om gemakkelijk woordafbreking in ebooks uit te zetten. Erger je je ook aan die raar afge-broken woorden aan het einde van zi-nnen? Dan kun je de woordenlijsten die voor het afbreken van woorden gebruikt worden bewerken op het apparaat zelf.

Deze ‘afbreekwoordenboeken’ staan in een verborgen map genaamd .tolino als je de ereader aansluit op je computer. Die map kun je zichtbaar maken in de Verkenner (als je Windows gebruikt) door in de opties te zoeken naar het zichtbaar maken van verborgen items. Dit zit op verschillende plekken afhankelijk van de versie van Windows die je gebruikt.

In de .tolino map staan een aantal andere mappen. De woordenboeken zitten in de hyphenDicts submap en heten hyph_de.dichyph_en.dichyph_nl.dic en nog een aantal andere met verschillende landcodes. In een (goed opgemaakte) EPUB wordt een taalcode opgenomen waardoor de ereader weet welk afbreekwoordenboek gebruikt moet worden.

Als je het afbreekwoordenboek voor de taal die jij gebruikt opent in een teksteditor (neem geen Notepad maar WordPad of anders het gratis Notepad++) dan zie je op de eerste regels LEFTHYPHENMIN en RIGHTHYPHENMIN staan, gevolgd door een getal. Dit geeft aan hoeveel tekens er minimaal links en minimaal rechts van het scheidingsteken moeten staan. Hoe kleiner die waarde, hoe sneller er afgebroken wordt. Voor het Nederlands (hyph_nl.dic) staan die beide op 2 waardoor au-tomatisch bijvoorbeeld toegestaan is.

Als je beide waarden verhoogt dan zal er minder snel (of niet) afgebroken worden. Ik heb zowel het woordenboek voor Engels als Nederlands op LEFTHYPHENMIN 8 en RIGHTHYPHENMIN 8 gezet. Vergeet niet om het bestand – of bestanden – op te slaan om de wijzigingen te bewaren.

De afbreekwoordenboeken maken echter deel uit van de Tolino software en na herstarten zal de ereader de oorspronkelijke waarden terugzetten. Om dat te voorkomen moet je de aangepaste woordenboeken op alleen lezen zetten. In Windows doe je dat door te rechtsklikken op het bestand, te kiezen voor Eigenschappen (Properties) en dan op het eerste tabblad onderaan bij de attributen Alleen lezen (Read-only) aan te vinken.

Heb je dit allemaal gedaan? Koppel dan je Tolino ereader af, zet hem uit en dan weer aan om de nieuwe woordenboeken te laden. Als je een boek opent zul je zien dat alleen heel erg lange woorden nog afgebroken worden.

Voeg je eigen lettertypes toe

Standaard heeft de Tolino zes – voor E-ink schermen geoptimaliseerde – lettertypes beschikbaar voor het lezen maar je kunt er ook je eigen lettertypes aan toevoegen die dan ofwel in TTF formaat danwel in OTF formaat moeten zijn.

Daarvoor hoef je slechts de lettertypebestanden in de map ‘fonts’ te plaatsen die je op de ereader ziet staan als hem verbonden hebt met een computer. Vervolgens kun je dat lettertype selecteren tijdens het lezen van het boek.

Let wel op want voor normale tekst, cursief en vetgedrukt van één lettertype zijn aparte lettertypebestanden nodig. Ik heb zelf wisselend succes gehad met het uitproberen van diverse lettertypes en de Tolino ereaders zijn ook nog eens erg kritisch. Ik kreeg regelmatig een foutmelding dat sommige bestanden niet geladen konden worden zonder dat duidelijk werd *welk* bestand het niet deed. Wil je echter het Bookerly en het Roboto lettertype toevoegen? Dan kun je deze downloaden en uitpakken in de fonts-map. Deze twee lettertypes werken zonder problemen bij mij.

Pas de leesinstellingen aan. Per boek.

Als je een ebook opent op een Tolino ereader dan worden de standaardweergave gebruikt. Het standaardlettertype zoals dat in het ebook zelf wordt aangegeven en ook de standaard regelafstand, uitlijning en paginamarge.

In de praktijk komt dat meestal neer op Hele Kleine Lettertjes en zinnen die heel dicht op elkaar staan. Verrassend genoeg zijn er veel mensen die dan gewoon beginnen te lezen en er niet eens aan denken om die weergave aan te passen.

Tik in het menu op de letter A om naar het menu van de Tekstweergave te gaan en wijzig het lettertype naar eentje die beter geschikt is voor lezen op een ereader. Dat kan één van de zes voorgeïnstalleerde lettertypes zijn (Bitter is mijn favoriet) maar natuurlijk ook eentje die je zelf geïnstalleerd hebt. Klik daarna bij Regelafstand, Uitlijning en Paginamarges op één van de drie icoontjes die erachter staan om de weergave van de tekst naar eigen smaak aan te passen. Zijn de letters dan nog te klein? Dan kun je met het schuifje de lettergrootte ook nog aanpassen.

tolino screenshot

De ereader onthoudt helaas niet je instellingen en dat betekent dat je het voor elk boek opnieuw moet instellen. Na een paar boeken lezen tik je in een paar seconden alle instellingen naar de door jouw gewenste weergave en zul je zien dat het aanzienlijk fijner leest.

Heb jij nog handige Tolino tips en trucs die iedereen zou moeten weten? Laat het dan weten in de comments!
#
tolino vision 4 hd

De Tolino Vision 4 HD in de praktijk

Sinds 2014 worden de Tolino ereaders in Nederland verkocht via Libris en Blz. In 2016 kwam daardoor de Tolino Vision 3 HD al naar ons land toe maar ook de opvolger, de Vision 4 HD is inmiddels te koop via deze boekhandelketens. Maar hoe verhoudt deze 6″ ereader zich tot bijvoorbeeld de Kobo Aura Edition 2?

Tolino is een van oorsprong Duits ebookplatform dat in 2013 gelanceerd werd door retailers en ebookwinkels die een tegenhanger wilden bieden voor Amazon. Feitelijk een soort Duitse Bol.com waarmee Tolino bestaat uit een platform, ereading apps en ook ereaders.

Tot medio 2014 waren de Tolino ereaders niet leverbaar in Nederland. Dat veranderde toen Bol een samenwerking aanging met Kobo voor hun ebookwinkel en de ereaders. Tot dat moment werden de ereaders van Kobo via de Libris (en Blz) boekwinkels geleverd en dat betekende dat de boekwinkels op zoek moesten naar een nieuwe partner voor de ereaders. Dat werden de Tolino ereaders en vanaf eind 2014 werden de Tolino Shine en de Tolino Vision 2 verkocht via de Libris en Blz boekwinkels en websites.

Vorig jaar deed de eerste ‘HD’ ereader van Tolino zijn intrede en bleek de Tolino Vision 3 HD een uitstekend alternatief voor de Kobo Glo HD te zijn. Maar de tijd staat niet stil en inmiddels zijn zowel de Shine 2 HD als de Vision 4 HD in Nederland te koop via de Libris en Blz website. Beide zijn ereaders met een 6 inch HD scherm maar de Tolino Vision 4 HD is toch echt het paradepaardje met alle geavanceerde functies.

De Tolino Vision 4 HD samengevat

Specificaties:

  • Een uitstekend 6 inch scherm (Carta E-ink) met een HD resolutie van 1448×1072 pixels en 300 pixels per inch (hetzelfde als dat van de Kindle Paperwhite 3 en de Tolino Vision 3 HD maar beter dan dat van de Kobo Aura Edition 2!);
  • 8 GB interne opslag (waarvan 6 GB beschikbaar is voor ebooks) zonder mogelijkheid deze uit te breiden middels een micro-sd kaartje. Dat is 3 keer zo veel als bij de Tolino Vision 3 HD en anderhalf keer zo veel als bij de Aura Edition 2. Je krijgt ook nog eens 5 GB extra opslag via de Tolino Cloud);
  • lengte/breedte/dikte: 163 mm x 114 mm x 8,1 mm met een gewicht van 175 gram;
  • waterbestendig (zonder dat er klepjes bij de knoppen of usb aansluiting zitten);
  • Tap2flip: bladeren door te tikken op de achterkant van de ereader;
  • Frontale schermverlichting die met een eigen knopje aan- en uitgezet kan worden. Inclusief smartLight waarmee ook de kleurtemperatuur ingesteld kan worden (blauw licht filter);
  • Verkoopprijs van €159 bij Libris en Blz en een aantal geselecteerde Libris/Blz boekwinkels.

Pluspunten:

  • Hetzelfde hoge resolutie scherm als dat van concurrerende premium ereaders in combinatie met een uitstekende smartLight schermverlichting waarmee je ook blauw licht kunt filteren. Deze mogelijkheid tref je verder alleen aan bij de duurdere Aura ONE en Aura H2O Edition 2;
  • Waterbestendig en dus kun je zonder zorgen in bad lezen of aan het strand;
  • De Tolino software wordt regelmatig bijgewerkt en is zeer gebruiksvriendelijk (versie 10.0.1 kwam in april 2017 uit) met o.a. automatische en handmatige verzamelingen, screenshot functie en mogelijkheid om je eigen lettertypes toe te voegen;
  • Er zit nog een Home knop op de ereader waarmee je meteen terug gaat naar het startscherm;
  • Je kunt de ereader resetten met een ‘ouderwetse’ resetknop. En ja dat is tegenwoordig niet vanzelfsprekend meer;
  • Toegang tot Tolino Cloud, een webreader en online bibliotheek waar je tot 5GB aan ebooks kunt opslaan. Zowel bij Libris en Blz gekochte ebooks maar ook je eigen (elders gekochte) ebooks(!)

Minpunten:

  • Ongeveer 40% van het startscherm wordt geclaimd door de ebookwinkels van Libris en Blz die geïntegreerd zijn in de ereader. De integratie is logisch maar het is jammer dat de aanschafsuggesties een aanzienlijk deel van het scherm in beslag nemen (en niet uitgezet kunnen worden);
  • De prijs is relatief hoog voor een ereader met een 6″ scherm. Daar staat tegenover dat de Tolino Vision 4 HD beschikt over functies die je bij de concurrent alleen bij de (nog) duurdere modellen aantreft;
  • De ondersteuning. Je zult zelf het één en ander moeten uitvogelen, zoals hoe je Tolino Cloud in Nederland kunt vinden en gebruiken of hoe je eigen lettertypes kunt toevoegen want dat vind je niet in de handleiding terug (wel in de onderstaande bespreking). Waar je precies moet zijn voor garantie en support is ook niet duidelijk.

In de doos

tolino vision 4 hd in de doosAchter op de doos worden de specifieke kenmerken van de Tolino Vision 4 HD in zes talen opgesomd. Van smartLight tot de Tolino Cloud. Interessant is wel dat hier nu geen harde uitspraak gedaan wordt over hoe lang de accu meegaat op 1 lading. Dat is terecht mijns inziens aangezien dat heel erg afhankelijk is van hoeveel je leest en of je de wifi danwel de schermverlichting aan hebt staan.

Als je de doos open doet dan kijkt je Tolino je meteen aan. Het ‘gezicht’ van Tolino krijg je te zien op het scherm als de ereader in de slaapstand staat maar dus ook als de Vision 4 HD nog ingesteld moet worden. Op dit allereerste scherm wordt tevens met een pijltje gewezen naar de aan/uitknop voor het geval je die niet kunt vinden.

Behalve de ereader zelf tref je verder aan alleen een micro usb kabel aan in de doos en een boekje met wat basisinformatie.

Het uiterlijk en de hardware van de Tolino Vision 4 HD

tolino vision 4 hd

Het eerste dat je ziet van de Tolino Vision 4 HD is natuurlijk de voorkant. Het 6 inch E-ink scherm (capacitief) met een resolutie van 1448×1072 pixels loopt naadloos over in de rand zoals je dat van tablets gewend bent. Bij Kobo tref je dit alleen aan bij de Aura ONE (en bij de eerste editie van de Aura waar het niet goed werkte) en het zorgt er voor dat het bladeren en navigeren fijner aanvoelt.

De Tolino Vision 4 HD heeft, in tegenstelling tot veel andere modellen ereaders, nog diverse fysieke knoppen. Er is een home knop onder het scherm aanwezig waarmee je altijd terug gaat naar het startscherm. De term knop is niet helemaal terecht want het is een “aanraak” knop met een lampje dat gaat branden als je hem aanraakt maar dit werkt zonder enige problemen. Fysieke knoppen zijn echter wel bovenop de ereader te vinden. De aan/uit knop natuurlijk maar ook een aparte knop om de schermverlichting mee aan en uit te zetten.

Het is raar om het apart te benoemen maar de Tolino Vision 4 HD heeft nog wel een resetknop onderop zitten achter het piepkleine gaatje, naast de micro-usb aansluiting. Bij de (huidige) Kobo ereaders ontbreekt de resetknop namelijk.

Ook Tolino ziet geen heil in knoppen om mee vooruit en achteruit te bladeren maar heeft desondanks wel een extra manier toegevoegd om te bladeren als je niet wilt tikken op het scherm: op de achterkant van de ereader is een vlak aanraakgevoelig gemaakt en als je daar op tikt kun je ook vooruit bladeren. Deze tap2flip functie werkt redelijk goed hoewel ik soms meerdere malen moest tikken voordat die verder bladerde en je heel gemakkelijk per ongeluk bladert als je de ereader oppakt of neerlegt. Je hebt er ook niets aan als je de Tolino ereader in een hoes stopt maar gelukkig is de functie uit te zetten in de instellingen.

smartLight schermverlichting

tolino vision 4 hd smartlight

Hoewel de Vision 4 HD bijna dezelfde hardware heeft als zijn voorganger is er één heel groot verschil. Tolino heeft namelijk goed gekeken naar alle ontwikkelingen rondom het lezen met blauw licht en komt nu zelf met smartLight als antwoord op de ComfortLight Pro schermverlichting die door Kobo gebruikt wordt.

Concreet betekent het dat er nu meer LED lampjes aan alle kanten van het scherm zitten. Enerzijds een aantal witte LED lampjes die zorgen voor de helderheid van de verlichting en anderzijds een aantal LED lampjes die kleuren kunnen tonen. Deze lampjes kunnen schakelen in de hoeveelheid blauw licht die ze geven zodat je er voor kunt kiezen om ‘s avonds minder blauw licht te gebruiken in de schermverlichting.

Langdurige blootstelling aan blauw licht (vlak) voor het slapen remt de afgifte van melatonine (slaaphormoon) en kan leiden tot een kortere en/of onrustigere slaap. Hoewel nooit definitief vastgesteld is in welke mate dit schadelijk is, zijn er diverse apps voor tablets die een filter op het blauw licht kunnen zetten. Apple heeft deze functionaliteit oorspronkelijk geïntroduceerd in iOS 9.3 onder de naam Night Shift. Hierbij geeft het scherm van de telefoon of tablet minder of geen blauw licht af in de avonduren. Hoewel e-ink schermen van ereaders zelf geen licht geven hebben Kobo en Tolino beide blauwlichtfiltering in de schermverlichting toegepast op hun premium modellen.

Bij de instellingen voor de verlichting kun je een schuifje omzetten waardoor de ereader automatisch bepaalt hoeveel blauw licht er gefilterd wordt op basis van het tijdstip. Wil je dat liever zelf bepalen – en dat is wel zo handig als je bijvoorbeeld ‘s avonds in een goed verlichte ruimte leest – dan kun je zowel de helderheid als kleurtemperatuur handmatig instellen.

Tolino gebruikt vermoedelijk minder en andere LED lampjes dan Kobo voor hun Aura ONE en Aura H2O Edition 2 want daar waar Kobo ereaders (diep)oranje licht geven als je het blauw licht volledig wegfiltert, is dat bij Tolino donkergeel licht. Wat ik eigenlijk fijner vind lezen.

Waterbestendig

De Tolino Vision 4 HD is waterbestendig en ook al wordt hier geen certificering bij vermeld, het komt er volgens Tolino op neer dat de Vision 4 HD maximaal 30 minuten waterbestendig is tot 1 meter diepte in zoet water. Prima voor in bad maar het blijft een goed idee om de ereader niet in het zwembad te laten vallen.

De software

Alle Tolino ereaders maken gebruik van door Tolino zelf ontwikkelde software dat op Android is gebaseerd. Het startscherm is verdeeld in twee delen waarbij de bovenste 60% wordt gebruikt om de drie recenst gelezen titels te tonen en naar je eigen bibliotheek te verwijzen terwijl de onderste 40% gereserveerd is voor de ingebouwde ebookwinkel van Libris en Blz. Ongeacht of je daar wel of niet gebruik van wilt maken is die ebookwinkel niet te verwijderen van dat startscherm. Een Libris of Blz account is om die reden dan ook verplicht als je de Tolino ereader in gebruik wilt nemen hoewel niemand je natuurlijk verplicht om daar je ebooks te kopen.

Heb je al eerder ebooks gekocht bij Libris (of Blz) of ga je dat in de toekomst doen? Dan worden die ebooks automatisch opgenomen in je Tolino Cloud en gesynchroniseerd naar de Tolino Vision 4 HD.

Ongeacht waar ze vandaan komen, alle ebooks komen in de bibliotheek te staan en kunnen gesorteerd worden op datum-van-toevoeging, auteur en titel. De bibliotheek is onderverdeeld in tabbladen waarbij alle boeken op titel weergegeven worden op het eerste tabblad, gegroepeerd worden per auteur op het tweede tabblad en ze ook nog eens automatisch in verzamelingen gegroepeerd worden. Standaard wordt elke auteur ook zijn eigen verzameling en worden alle uitgelezen boeken verplaatst naar de verzameling Gelezen boeken. Natuurlijk kun je zelf je eigen verzamelingen aanmaken en dat werkt zeer snel en gemakkelijk.

De verzamelingen kun je (volgens mij) niet beheren in Calibre, al worden de Tolino ereaders verder zonder enige problemen ondersteund in Calibre.

tolino vision 4 hd

Ga je vervolgens een ebook lezen? Dan kun je met een eenvoudig menu boven in het scherm het beeld kantelen (als je liever de tekst in landscape formaat leest), navigeren door de inhoudsopgave, de lettertype en -grootte aanpassen, de helderheid van de schermverlichting instellen en het geopende boek doorzoeken. Onder in het scherm kun je scrollen door de pagina’s van het boek of bladeren door de hoofdstukken.

Het veranderen van de tekstweergave (lettergrootte en lettertype) is bijzonder eenvoudig. Elke titel wordt in een standaardweergave getoond maar met een slider kun je de lettergrootte aanpassen. Dat werkt adequaat maar een slider op een E-ink scherm is verre van ideaal. Gelukkig kun je ook in een aantal stappen de lettergrootte aanpassen door op de a of A te tikken.

Wil je liever een ander lettertype dan heeft Tolino zes – voor E-ink schermen geoptimaliseerde – lettertypes toegevoegd, waaronder OpenDyslexic dat beter geschikt is voor lezers met dyslexie. Elk lettertype heeft zijn eigen voordelen maar ik prefereer het Bitter lettertype dat ik ook op Kobo ereaders gebruik en lijkt op het door Amazon gebruikte Bookerly op de Kindle ereaders.

Ook op de Tolino Vision 4 HD kun je eigen lettertypes (TTF of OTF bestanden) toevoegen aan het mapje fonts op de reader nadat je die aangesloten hebt op een computer. Dit werkt echter niet vlekkeloos en consequent voor alle lettertypebestanden en je zult er mee moeten experimenteren om te kijken wat wel en niet goed werkt.

Als je toch de Tolino ereader aan je computer hebt gekoppeld, dan zie je ook een mapje DCIM staan. Dat is de Digital Camera IMages map waar normaliter foto’s in opgeslagen worden. Deze wordt door de Tolino Vision 4 HD gebruikt om de screenshots in op te slaan die je kunt maken. Door de aan/uitknop ingedrukt te houden verschijnt er een menu waarin je de optie krijgt om een screenshot te maken. De screenshots worden vervolgens als PNG bestanden in de DCIM map geplaatst.

Tolino Cloud

tolino vision 4 hd tolino cloud

De Tolino Cloud wordt door Libris en Blz vooral als webreader gepresenteerd. De url die in de handleiding staat brengt je naar een informatiepagina over Tolino Cloud en via die pagina kun je inloggen met ofwel je Libris danwel je Blz account. Je kunt dan je bij Libris of Blz gekochte ebooks in de browser lezen, net zoals je dat ooit kon met de inmiddels verdwenen Kobo Instant Reader.

Maar de Tolino Cloud is meer dan cloudopslag waar enkel en alleen je gekochte ebooks worden opgeslagen om te synchroniseren met je ereader. Je kunt namelijk je eigen ebooks uploaden naar de Tolino Cloud en deze worden vervolgens ook gesynchroniseerd naar de Tolino ereader via je account. Je hebt in totaal 5 GB aan opslagruimte en dat is voldoende voor duizenden ebooks.

In de webreader via MyTolino is het ook mogelijk om de ebooks in verzamelingen te ordenen en heb je (bijna) alle opties tot je beschikking die je ook op de ereader hebt. Let op dat Libris en Blz beide ook hun eigen versie aanbieden van de webreader waar je niet de optie hebt om de ebooks te ordenen of te downloaden naar je computer.

Bescherm je ereader

tolino vision 4 hd gecko hoes

Hoewel de Tolino Vision 4 HD prima tegen een (klein) stootje – en water – kan is een E-ink scherm niet heel erg robuust. Het maakt natuurlijk wel verschil of je een ereader dagelijks in een tas of rugzak propt of hem altijd op je nachtkastje hebt liggen maar voor veel mensen zal een beschermhoes geen overbodige luxe zijn.

Op de bestelpagina’s van Libris en Blz heb je de keuze tussen maar liefst 7 verschillende hoezen die allemaal afkomstig zijn van Geckocovers. Zelf doe ik hem altijd in mijn rugzak en wil ik een stevige hoes waar ik de ereader gemakkelijk uit kan halen. De Tolino Vision 4 HD gaat overigens automatisch in de slaapstand zodra je de beschermhoes sluit en je hoeft hem dus niet per se telkens uit te zetten.

Conclusies

Met de Vision 4 HD levert Tolino zijn zevende ereader af en in dit geval is zeven keer scheepsrecht. Het is Tolino eindelijk gelukt om een ereader met een 6 inch scherm af te leveren die wel eens de beste zou kunnen zijn die je op dit moment kunt kopen. De Tolino Vision 4 HD doet niets wat echt uniek is maar combineert alle mogelijke functies in één model en doet dat op een manier die gewoon uitstekend werkt.

De smartLight schermverlichting, de mogelijkheid om lettertypes toe te voegen, de waterbestendigheid, het automatisch ordenen van (gelezen) boeken in verzamelingen, de screenshot-functie, de uitstekende leessoftware en de handige combinatie met de Tolino Cloud zijn allemaal goede redenen om te kiezen voor de Tolino Vision 4 HD. De hardware is beter dan de Aura Edition 2 en je moet uitwijken naar de Aura H2O Edition 2 of de Aura ONE wil je de vergelijkbare functies op een Kobo ereader terug zien. Dat is ook voldoende onderbouwing voor het feit dat je 159 euro moet neerleggen voor de Tolino Vision 4 HD, al ben ik bang dat veel mensen zullen oordelen dat het (te) duur is voor een ereader met een 6 inch scherm.

De Tolino software heeft mijns inziens ook een streepje voor op de Kobo software dankzij de automatische verzamelingen, de mooie integratie met de Tolino Cloud die ook het beheren van je boeken via de browser mogelijk maakt en de screenshot functie waar ik van gecharmeerd ben.

Over streepjes gesproken, net zoals bij Kobo en Kindle is er geen optie om het afbreken van woorden uit te kunnen zetten. Dit is bij Tolino ereaders extra vervelend aangezien de standaardinstellingen (bij mij tenminste) zorgen voor extreem veel afgebroken woorden in Nederlandstalige boeken. Gelukkig kun je dit met enkele handmatige aanpassingen van bestanden naar je eigen hand zetten.

Ik ben minder gecharmeerd van de aanschafsuggesties in de ebookwinkel van Libris/Blz die zo’n groot deel van het startscherm innemen. De integratie met Libris/Blz zelf daarentegen is geen nadeel, vooral als je daar je ebooks koopt. Dankzij de koppeling met de relatief open Tolino Cloud kun je echter zonder problemen je elders gekochte ebooks opslaan en laten synchroniseren met je ereader. Daar zouden Kobo en Amazon nog van kunnen leren.

De Tolino Vision 4 HD is alleen te koop via de sites van Libris en Blz (alsmede een selectief aantal boekwinkels van beide ketens). Dat betekent dat de meeste mensen minder bekend zullen zijn met Tolino ereaders. Dat is jammer want als je op zoek bent naar een nieuwe ereader dan zou je absoluut de Tolino Vision 4 HD mee moeten nemen in je afwegingen.

@ Met grote dank aan Libris voor het verstrekken van de Tolino Vision 4 HD en Geckocovers voor het beschikbaar stellen van de Luxe beschermhoes. Foto’s (in hoge resolutie) van de Tolino Vision 4 HD kun je in het album op Flickr vinden.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top