Tweetweekoverzicht: Tom Kabinet is terug, Open Access nieuws, Google Play Music voor iPad, uitlenen van ebooks en Bruna komt met Bliyoo

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het over de nieuwe koers van Tom Kabinet, is er veel Open Access nieuws, werkt de Google Play Music app eindelijk goed op een iPad, is het vonnis met prejudiciële vragen over het uitlenen van ebooks wederom uitgesteld en komt Bruna met een eigen ‘all you can read’ ebookdienst.

Tom Kabinet gaat zowel nieuwe als tweedehands ebooks verkopen

Nadat de rechter in januari besloot dat het doorverkopen van ebooks weliswaar (en vooralsnog) toegestaan is – maar dat Tom Kabinet geen illegale ebooks mocht verhandelen – gooide Tom Kabinet het over een andere boeg. Het aanbod van tienduizenden tweedehands titels werd dramatisch gereduceerd tot enkele tientallen, waarschijnlijk de enige titels die aantoonbaar legaal aangeschaft waren, en de site bedacht een nieuw plan om te voldoen aan de eis die de rechter stelde om te verifiëren dat een ebook uit legale bron afkomstig is.

En dat plan is eenvoudig. Vanaf afgelopen week verkoopt Tom Kabinet als reguliere ebookwinkel ‘gewoon’ ook nieuwe ebooks. Die zijn, net als bij alle ebookwinkels, afkomstig van het CB en worden voorzien van een watermerk door Tom Kabinet. Een watermerk waarmee ze dus zeker weten dat dat het een legaal gekocht ebook is want je hebt het bij hen gekocht. Heb je het ebook uit? Dan kun je het vanuit je eigen bibliotheek doorverkopen waarna de titel ook uit je account verdwijnt. Dat garandeert nog steeds niet natuurlijk dat alle exemplaren verwijderd zijn maar wel dat het 100% om een legaal exemplaar gaat dat door de eigenaar (slechts) eenmalig doorverkocht kan worden. Interessant is ook dat voor elke transactie – nieuw of tweedehands – een klein bedrag afgedragen wordt aan de auteur/rechthebbende door Tom Kabinet. Ik ben benieuwd hoe het NUV en de uitgevers hier op zullen reageren en zal, ondanks mijn beperkte interesse in Nederlandstalige ebooks, zeker binnenkort eens de nieuwe site en mogelijkheden van Tom Kabinet gaan uitproberen.

Open Access nieuws

De Nederlandse universiteiten zetten, nadat eind vorig jaar de onderhandelingen met Springer een positief resultaat opleverden, verder stappen in de gesprekken met Wiley, Sage en Oxford University Press om Open Access publiceren mogelijk te maken. In de VSNU nieuwsbrief wordt ook gemeld dat inmiddels ook in het buitenland de universiteit van Leipzig stelling genomen heeft tegen Elsevier – waar ook de Nederlandse universiteiten mee in de clinch liggen – en dat in Eindhoven het College van Bestuur besloten heeft dat scripties of proefschriften OA gepubliceerd moeten zijn, willen ze in aanmerking komen voor de Academische Jaarprijzen.

Ik neem aan dat zodra het wetsvoorstel auteurscontractenrecht definitief rond is in de Eerste Kamer, de champagne opengetrokken wordt bij de VSNU.

Google Play Music voor op de iPad

Ik heb geen idee hoeveel gebruikers/abonnees Google Play Music All Access heeft in Nederland – weinig vergeleken met Spotify schat ik in – maar die zullen net als ik wel blij zijn dat de iOS app van Play Music eindelijk beschikt is gemaakt voor de iPad. Dat gaat gepaard met een update naar het nieuwe ontwerp van Google apps waardoor ik eindelijk het idee heb van een volwaardige muziekdienst gebruik te maken. Het was mooi meegenomen de afgelopen week toen ik ziek in bed naar een muziekje wilde luisteren.

Uitspraak met prejudiciële vragen over het uitlenen van ebooks is wederom uitgesteld

Weet u het nog? De hele discussie over het wel of niet mogen uitlenen van ebooks door openbare bibliotheken onder de bestaande leenrechtexceptie? Ebooks vallen niet onder het leenrecht maar met het UsedSoft-arrest in de hand – dat een uitspraak doet over de mogelijkheid aangeschafte softwarelicenties/gebruiksrecht te verhandelen en waarmee Tom Kabinet ook haar tweedehands marktplaats voor ebooks op baseert – startte de VOB vorig jaar een proefprocedure tegen de Stichting Leenrecht om duidelijkheid te krijgen over de toepasbaarheid van het leenrecht op uitlenen van ebooks.

Op 3 september 2014 deed de Haagse rechtbank uitspraak en kondigde aan prejudiciële vragen over het uitlenen van ebooks onder het leenrecht te gaan stellen aan het Europese Hof van Justitie. De rechtbank zou 26 november 2014 de definitieve vragen gaan formuleren maar dat werd vervolgens aangehouden tot 7 januari 2015. En toen uitgesteld naar 18 februari. En afgelopen week wederom uitgesteld tot 1 april.

De impact van een dergelijke uitspraak van het Europese Hof op bibliotheken – en de boekenbranche – wereldwijd zal wellicht een rol spelen in het besluit de tijd te nemen voor het opstellen van de vragen. En ook al meen ik zelf uit een recente uitspraak van het Europese Hof te kunnen afleiden wat het antwoord gaat zijn van het HofvJEU op de vraag of uitlenen van ebooks onder het leenrecht kan vallen, de consequenties van een concreet en duidelijk antwoord zullen aanzienlijk zijn. Of 1 april de beste datum is om dergelijke belangrijke vragen op te gaan stellen, is echter maar de vraag. Maar er is natuurlijk een aanzienlijke kans dat het vonnis nogmaals aangehouden wordt.

Bruna komt met Bliyoo voor onbeperkt lezen van ebooks

Ook Bruna is van mening dat het Nederlandse publiek zit te wachten op leesabonnementen waarbij je voor een vast bedrag per maand onbeperkt ebooks (en tijdschriften) kunt lezen. Hun oplossing hiervoor is een eigen platform – genaamd Bliyoo – waarop de digitale content aangeboden zal gaan worden. De komende drie maanden wordt er een gebruikstest uitgevoerd waarbij het publiek opgeroepen wordt om hier aan deel te nemen.

Behalve dat het platform zich niet zal lenen voor downloadbare ebooks (de bezitters van de 1,4 miljoen ereaders in Nederland vallen daarmee buiten de boot), zijn er nog geen details bekend over het platform, de content of de beoogde prijs van zo’n leesabonnement. Het onderscheidende van Bliyoo zal waarschijnlijk de aanwezigheid van digitale tijdschriften zijn maar voor zowel de eMagazines als ebooks geldt dat Bruna de meerderheid van de (of zelfs alle) uitgevers nodig heeft, wil het ook echt een meerwaarde hebben. Met Elly’s Choice (VBK uitgevers) en de nog niet gelanceerde abonnementendienst van WPG Uitgevers lijkt het mij nog wel een uitdaging voor Bruna om Bliyoo voldoende content mee te kunnen geven.

Ik heb me natuurlijk wel meteen aangemeld om als testgebruiker aan de slag te gaan (maar nog niets gehoord).

#

Tweetweekoverzicht: Groene Boekje, Open Access, Tom Kabinet, slechte wachtwoorden en het auteurscontractenrecht

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het over het nieuwe Groene Boekje, Big ebook data, PDF’s, betalen voor streaming muziekdiensten, slechte wachtwoorden, zelf publiceren van educatieve ebooks, nog een keer Tom Kabinet, Open Access en moeten we nog even wachten tot het wetsvoorstel auteurscontractenrecht behandeld wordt.

Groene Boekje Zoekt Uitgever. En vindt Van Dale

Ik heb het Groene Boekje bijna altijd binnen handbereik als ik schrijf. Niet dat ik het dagelijks gebruik maar soms moet ik gewoon even nakijken hoe je dat ene woord ook al weer schreef. Of even controleren of het wel een bestaand woord is want ik heb wel eens de neiging om mijn eigen vocabulaire te verzinnen terwijl ik er van overtuigd ben dat het al eeuwen in onze prachtige taal voorkomt. In 1994 werd bepaald dat er elke 10 jaar een nieuw Groene Boekje moet uitkomen om de officiële spelling van woorden te ‘ondersteunen’ en nadat het huidige Groene Boekje in 2005 uitkwam, is het dus dit jaar tijd voor de opvolger. De Nederlandse Taalunie stelde een heuse selectiecommissie samen om te bepalen wie deze editie mag uitgeven en kwam na een aanbesteding uit op Van Dale. Tot mijn mild chagrijn zal het nieuwe (fysieke) Groene Boekje slechts de helft van het huidige aantal trefwoorden bevatten en zal de nieuwe online versie uitgebreider (en gratis) zijn. Ik vond het idee dat ik een woordenlijst van de Nederlandse taal in de boekenkast heb staan nou net zo leuk, ook al weet ik ook wel dat die per definitie achterloopt en keek ik ook wel regelmatig op de woordenlijst site.

Wie weet wat je leest?

Het was 1 van mijn voorspellingen voor 2014 – die niet uitkwam – maar Amazon, Apple en Kobo houden echt wel in de gaten wat er gelezen wordt op de ereaders en leesapps. Daar hoor je het College Bescherming Persoonsgegevens nou nooit over.

En dat terwijl de iBookstore van Apple er elke maand een miljoen nieuwe gebruikers bij krijgt en er inmiddels al een miljard ebooks gedownload zijn. Dat is heel veel big ebook data.

Maar het blijft niet beperkt tot die grote drie. Ook Scribd en OverDrive (het ebookuitleenplatform van de Amerikaanse bibliotheken) doen gezellig mee.

Doe meer met PDF’s in Google Drive

Ik maak veel gebruik van PDF’s maar er zaten diverse tips tussen die ik niet kende (en wel erg nuttig vond). Vooral dat je de Android versie van de Drive app kunt gebruiken om goede scans in pdf formaat te maken. Evernote doet ook goed zijn best met de nieuwe Scannable app maar die is voorlopig alleen nog maar voor iOS beschikbaar.

Betalen voor je streaming muziek

Onderzoeksbureau Gfk becijferde dat het aantal gebruikers van muziekstreamingdiensten in het laatste kwartaal van 2014 licht steeg en dat een derde van de 4,6 miljoen Nederlandse gebruikers ook betaalt voor een dergelijke dienst. Waarmee ook de populariteit van het illegaal downloaden van muziek aan het afnemen is. Nog een kwart doet dat tegenover 32% in september van vorig jaar.

Ook video on demand diensten krijgen meer gebruikers. 4,7 miljoen Nederlanders in totaal die allemaal betalen hoewel 35% ook nog steeds films of tv-series illegaal blijft downloaden.

En de allerslechtste wachtwoorden van 2014 zijn …

Het maakt echt niet uit hoe vaak grote webdiensten gehacked worden en er miljoen wachtwoorden buit gemaakt worden. Kennelijk. Mensen blijven onzinnige wachtwoorden gebruiken waar je niet eens een computer voor nodig hebt om ze te raden. De universele topper ‘123456’ staat dan ook bovenaan de lijst, hoewel ‘12345’, ‘12345678’ en ‘123456789’ eveneens in de top 10 staan (‘1234567’ staat op 11). Natuurlijk ontbreken juweeltjes als ‘password’, ‘qwerty’ en ‘abc123’ niet. Het zijn vast dezelfde mensen die ook de pincode op hun bankpas schrijven.

Amazon lanceert de Kindle Textbook Creator, ook in Nederland

Amazon heeft een tool beschikbaar gemaakt waarmee je PDF bestanden van studieboeken, aantekeningen en andere educatieve content kunt converteren (en publiceren) naar Kindle-boeken. Het is een onderdeel van het Kindle Direct Publishing programma van Amazon waarmee auteurs zelf rechtstreeks hun boeken kunnen publiceren en verkopen via de Amazon site. Ik verwacht niet meteen een stortvloed aan Nederlandstalige zelf gepubliceerde studieboeken maar ik denk wel dat het een mooie stimulans kan zijn voor docenten en anderen om anders om te gaan met hun leermaterialen.

Nog even wachten op de behandeling van het wetsvoorstel auteurscontractenrecht

Het wetsvoorstel auteurscontractenrecht (of beter gezegd, Wijziging van de Auteurswet en de Wet op de naburige rechten in verband met de versterking van de positie van de auteur en de uitvoerende kunstenaar bij overeenkomsten betreffende het auteursrecht en het naburig recht (Wet auteurscontractenrecht)) dateert al van 2,5 jaar geleden. Het voorstel wijzigt een artikel uit de Auteurswet en voegt er een compleet nieuw hoofdstuk met meerdere artikelen aan toe. In het kort komt het er op neer dat een maker van een werk (de auteur) een licentie moet verlenen voor het geheel of een gedeelte van het auteursrecht aan een ander voor exploitatie (de uitgever). Aan deze exploitatieovereenkomst zitten dan echter wel beperkingen, die dus een eigen hoofdstuk met 7 artikelen krijgt in de Aw, die meer controle geven aan de makers en uitvoerenden.

Het wetsvoorstel stond voor behandeling gepland de afgelopen week maar het is opgeschoven naar week 6. Afhankelijk van de resultaten hiervan kan er (heel) veel veranderen in de dynamiek tussen auteurs en uitgevers.

Tom Kabinet wil met ‘Spotify voor ebooks’ aan de slag

Nadat Tom Kabinet het deksel op de neus kreeg bij de rechter afgelopen week, zijn ze niet bij de pakken gaan neerzitten. Ze hadden tot vrijdag de tijd om alle (mogelijke) illegale ebooks van hun site te verwijderen en hoewel daar vanuit diverse hoeken aan de haalbaarheid daarvan getwijfeld werd, hebben ze dat extreem voortvarend aangepakt. Stonden er begin vorige week nog ruim tienduizend ebooks op de site, op het moment van schrijven zijn dat er nog slechts enkele tientallen en bevatten de meeste categorieën geen titels meer. Vermoedelijk accepteert Tom Kabinet alleen nog maar ebooks waar al een watermerkcode in zit en die niet door 1 van de grootverkopers is aangeboden.

Plan B staat ook klaar wist Sprout te melden. Vrijdag kondigde de oprichter aan dit jaar met een all you can eat abonnement te gaan beginnen waarbij je voor een vast bedrag per maand – 5 euro werd genoemd – onbeperkt ebooks kunt lezen. Het lijkt me bijzonder onwaarschijnlijk dat het hier om downloadbare ebooks zal gaan (zoals Elly’s Choice) want daar zal geen enkele uitgever meer voor te porren zijn in Nederland neem ik aan. Een streaming model, zoals Scribd, zou echter meer kans kunnen maken. Daar valt weinig illegaals mee te doen en zou extra inkomsten voor de uitgevers genereren aangezien Tom Kabinet dan overeenkomsten met alle uitgevers zou moeten sluiten. Het lijkt er op dat Tom Kabinet een vaste plek gaat veroveren in mijn lijstje met onderwerpen om over te bloggen.

Stand van zaken open access in Nederland

Staatssecretaris Dekker stuurde afgelopen vrijdag een brief naar de Tweede Kamer met de stand van zaken mbt open access in Nederland. Hierin gaat hij o.a. in op de onderhandelingen met wetenschappelijke uitgevers maar zijn er ook twee interessante onderzoeken bijgevoegd over de onderzoeksoutput van Nederland en de geraamde kosten om dat OA te publiceren.

#

Doorverkopen van ebooks mag in principe. Maar niet zoals Tom Kabinet dat nu doet

tom kabinet

Hoe het allemaal begon

19 juni begon Tom Kabinet met hun ebookmarktplaats voor tweedehands ebooks. Hierbij had de site een helder doel voor ogen: het betaalbaar maken van e-books. De nieuwste e-books zijn maar een fractie goedkoper dan papieren boeken, terwijl ze eenvoudig illegaal te downloaden zijn. Doodeenvoudig. Steeds minder mensen realiseren zich, dat illegaal downloaden een vorm van stelen is. De schrijver is de pineut. Tom zoekt een manier om lezers en schrijvers beiden te helpen. Goedkopere e-books, minder illegale downloads.

Tom Kabinet bood via hun site de mogelijkheid voor consumenten om hun legaal gekochte ebooks te uploaden en te verkopen. Daar valt qua auteursrechten nog heel wat over te zeggen en dat heb ik dan ook gedaan in een eerder artikel. Samenvattend komt het er op neer dat Tom Kabinet een arrest van het Europese Hof van Justitie als onderbouwing hanteert om het distributierecht van ebooks (ook) als uitgeput te beschouwen. Dit betekent dat volgens Tom Kabinet een auteursrechthebbende geen zeggenschap meer heeft over de verdere verspreiding van een werk dat hij of zij zelf op de markt heeft gebracht. Tom Kabinet heeft de site zo ingericht dat de randvoorwaarden die in het UsedSoft/Oracle arrest genoemd worden zo nauwkeurig mogelijk gevolgd worden. Zo wordt er gecontroleerd of (identieke) bestanden niet meerdere malen verkocht worden, kunnen alleen ebooks met een watermerkcode verkocht worden en plaatst Tom Kabinet een nieuwe watermerkcode bij verkoop zodat de nieuwe eigenaar geregistreerd wordt.

Kort geding

Nog geen week later werd Tom Kabinet door het Nederlands Uitgeversverbond (mede namens de Groep Algemene Uitgevers (GAU)) gesommeerd de activiteiten te staken. Tom Kabinet weigerde gehoor aan te geven aan de sommatie en dus stonden beide partijen 10 juli voor de kortgedingrechter bij de rechtbank Amsterdam. Uit de media bleek dat de uitgevers zich vooral focussen op het gegeven dat Tom Kabinet geen onderscheid kan maken tussen illegale en legale ebooks en dat downloaders zo illegaal gedownloade ebooks gaan verhandelen (heling). Terwijl Tom Kabinet juist benadrukt dat tegen te willen gaan en net als de uitgevers minder illegale ebooks in omloop wil hebben. Op 21 juli 2014 oordeelde de rechter dat Tom Kabinet door mocht gaan met de activiteiten en de site, deels omdat de NUV de argumenten van Tom Kabinet niet voldoende kon weerleggen maar vooral omdat het NUV nooit op zoek is gegaan naar een (constructieve) oplossing. En dat rekende de rechter het NUV sterk aan.

Ronde twee: het geding in hoger beroep

Naar een constructieve oplossing en samenwerking met Tom Kabinet werd nog steeds niet gezocht door het NUV, bleek uit de reactie van (toenmalige) voorzitter Geert Noorman in Boekblad. Het NUV ging 15 augustus 2014 in hoger beroep en 25 november bepleitten beide partijen wederom hun zaak bij het Hof in Amsterdam.

Behalve een herhaling van de (juridisch) inhoudelijke argumenten bracht het NUV daar ook een dossier ter tafel dat aantoonde dat er grote hoeveelheden illegale ebooks werden verhandeld via Tom Kabinet door slechts een gering aantal personen. Iets dat mij overigens ook opgevallen was toen ik in augustus al berichten las van gepikeerde hobbyisten die hun zelfgescande/zelf geproduceerde ebooks ineens te koop aangeboden zagen op Tom Kabinet. De SF sectie van Tom Kabinet alleen al stond vol met ebooks die nooit legaal uitgegeven waren in Nederland en tja, die mag je natuurlijk sowieso niet doorverkopen. Hoe je het ook wendt of keert, Tom Kabinet leek niet veel maatregelen te nemen om het doorverkopen van dergelijke ebooks te ontmoedigen.

De uitspraak

Na enkele keren uitgesteld te zijn volgde vandaag dan toch eindelijk de uitspraak van het Hof. Op bijna alle punten volgt het Hof de eerdere uitspraak van de voorzieningenrechter en worden de vorderingen van het NUV afgewezen. Wederom wordt daarmee bevestigd dat het NUV te snel de juridische route bewandeld lijkt te hebben. Inhoudelijk constateert het Hof dat het UsedSoft arrest van het Europese Hof van Justitie weliswaar ruimte lijkt te bieden voor het doorverkopen van (het gebruiksrecht van) ebooks maar dat er nog veel onduidelijkheid bestaat of het Europese Hof van Justitie dit ook echt van toepassing zou verklaren op ebooks. Het Hof doet daarom ook geen inhoudelijke uitspraak maar verwijst, zoals verwacht, naar de mogelijkheid om een bodemprocedure te starten over dit exacte vraagstuk of om prejudiciële vragen (vragen om uitleg) hierover te stellen aan het Europese Hof van Justitie. Maar wil dat zelf niet doen naar aanleiding van dit korte geding: Het hof acht het voorts niet opportuun om hierover in het kader van het onderhavige kort geding aan het Hof van Justitie prejudiciële vragen te stellen.

Het Hof stelt daarmee ook dat er in beginsel en op dit moment niet echt een reden te vinden is om het doorverkopen van ebooks te verbieden:

[…] brengt mee dat met de toewijzing van een voorziening in kort geding voor zover die de doorverkoop van legaal gekochte e-books betreft behoedzaamheid moet worden betracht: de bestaande onzekerheid over hoe de bodemrechter over de inbreukvraag zal oordelen leidt ook in hoger beroep tot de slotsom dat voor zover de door NUV c.s. verlangde voorziening ertoe strekt Tom Kabinet te beletten een website te exploiteren, waarop onder de door haar gehanteerde en op haar website gepubliceerde voorwaarden e-books worden doorverkocht die met toestemming van de auteursrechthebbenden zijn gedownload, deze niet voor toewijzing in aanmerking komt.

Ook het argument van NUV dat het niet toegestaan zou zijn om de – auteursrechtelijk beschermde – covers (separaat) te uploaden bij Tom Kabinet wordt van de hand gewezen omdat dit volgens het citaatrecht juist wel toegestaan is. Waarmee bijna alle argumenten van het NUV uitgeput lijken te zijn.

Maar die illegale ebooks mogen echt niet

Ook al lijkt de conclusie van het Hof exact dezelfde kant op te gaan als die van de voorzieningenrechter vorig jaar, het aanbod van illegale ebooks op Tom Kabinet wordt niet genegeerd in het oordeel van de rechter.

Het voorgaande leidt echter niet tot de gevolgtrekking dat de door NUV c.s. in dit geding gevorderde voorzieningen geheel niet voor toewijzing in aanmerking komen. NUV c.s. hebben immers (onder meer door het overleggen van en groot aantal producties) voldoende feitelijk onderbouwd dat de door Tom Kabinet geëxploiteerde website door derden niet alleen voor de doorverkoop van legaal gedownloade e-books wordt gebruikt maar dat via die website tevens in niet te verwaarlozen mate illegale exemplaren worden verhandeld.

Door een website te exploiteren die bedoeld is om ebooks door te verkopen maakt Tom Kabinet het volgens de rechter juist aantrekkelijk om illegale exemplaren te gaan verkopen. En daar is juridisch weinig onduidelijkheid over:

Voldoende aannemelijk is dat Tom Kabinet op deze wijze (tegen betaling) een betrekkelijk eenvoudige en lucratieve mogelijkheid biedt om (ook) illegaal verkregen e-books door te verkopen en dat daar een wervende kracht vanuit gaat. Het op deze wijze faciliteren van inbreuken op de aan uitgever en hun auteurs toekomende rechten moet in beginsel jegens deze als onrechtmatig worden gekwalificeerd.

En dan kun je wel benadrukken naar je gebruikers toe dat je je netjes aan de regels moet houden en enkele maatregelen nemen om het doorverkopen van illegale exemplaren te ontmoedigen maar dat is niet genoeg:

Tom Kabinet heeft weliswaar aangevoerd dat het haar streven is om dergelijke inbreuken juist te voorkomen en voert aan dat zij (technische) maatregelen neemt om illegale e-books te herkennen en van haar website te weren. Voorts wijst zij erop dat de e-books op haar site niet anoniem te koop kunnen worden aangeboden nu de betrokken aanbieders te traceren zijn aan de hand van door hen opgegeven emailadressen en bankrekeningen.

Dat Tom Kabinet op dit moment voldoende in staat is om te controleren of e-books op rechtmatige wijze door de aanbieder daarvan zijn verkregen en dat de door haar genomen maatregelen voldoende zijn om de doorverkoop van illegale e-books via haar website op adequate wijze te bestrijden, wordt door NUV c.s. echter betwist en is door Tom Kabinet in het licht van die betwisting niet voldoende aannemelijk gemaakt.

Tja, dat is bijna exact wat ik ook constateerde vorig jaar. Ik kon zelf ook al vijf eenvoudige suggesties bedenken om het uploaden van illegale exemplaren te ontmoedigen. Tom Kabinet wijst in het hoger beroep op de verantwoordelijkheid van de rechthebbenden om via de notice-and-takedown procedure gesignaleerde illegale ebooks te melden maar dat betoog wordt ook verworpen door de rechter:

De verantwoordelijkheid voor het treffen van adequate maatregelen tegen inbreukmakende handelingen rust in de eerste plaats op Tom Kabinet die deze immers op de geschetste wijze faciliteert.

Met die constatering gaat ook de conclusie van de uitspraak ineens een andere kant op aangezien de verkoop van illegale ebooks duidelijk de belangen van (de bij) het NUV (aangesloten auteurs) schaadt:

Dat de bij NUV c.s. aangesloten uitgevers (en hun auteurs) schade lijden als gevolg van de doorverkoop van illegale e-books via een website als die van Tom Kabinet is voldoende aannemelijk. NUV c.s. hebben er dan ook een evident belang bij dat daaraan een einde komt, hun vordering is daarmee voldoende spoedeisend.

Beslissing

Het Hof verbiedt Tom Kabinet onrechtmatig te handelen jegens de bij NUV aangesloten uitgevers en hun auteurs door het aanbieden van een online dienst waarop illegaal gedownloade ebooks kunnen worden verkocht. En dat betekent in de praktijk dat de site alle activiteiten met ingang van 23 januari 2015 moet staken zolang via Tom Kabinet illegaal gedownloade ebooks kunnen worden aangeboden en verkocht, op straffe van een dwangsom van €1000 per dag tot een maximum van €300.000.

Indien Tom Kabinet voldoende maatregelen weet te treffen om het illegale aanbod te weren van de site, dan kan de site een verzoek indienen bij de voorzieningenrechter om dit verbod weer op te heffen.

En nu?

De ironie in deze uitspraak is dat zowel het NUV als Tom Kabinet verliezen als het gaat om de eigen principes. Het NUV heeft weliswaar het doel bereikt dat Tom Kabinet – tijdelijk? – het veld moet ruimen maar de rechter laat de deur wagenwijd openstaan voor de mogelijkheid om legaal gekochte ebooks door te verkopen en benadrukt nog een keer dat de uitgevers veel te snel naar de rechter zijn gestapt zonder eerst naar oplossingen te zoeken.

Tom Kabinet benadrukt zijn eigen bestaansrecht als alternatief voor de illegaal gedownloade ebooks en baseert de mogelijkheid van het doorverkopen van ebooks op een uitspraak van het Europese Hof van Justitie waarin een legaal aangeschafte licentie overgedragen kan worden. En verliest dit hoger beroep omdat ze aantoonbaar onvoldoende maatregelen genomen hebben om precies dit doel te bereiken.

Beide partijen zijn nu zelf weer aan zet. Zal het NUV met een bodemprocedure beginnen om wel een inhoudelijke uitspraak te krijgen over het mogen doorverkopen van (legale) ebooks? Ik denk het niet.
Zal Tom Kabinet het bijltje erbij neergooien of toch stevige maatregelen nemen om de illegale ebooks alsnog van de site te weren? Ik hoop het wel eigenlijk want ook al was de uitwerking verre van perfect, met het doel van Tom Kabinet is niks mis.

Het heeft in elk geval een goede discussie opgeleverd over wie nou echt de eigenaar is van een gekocht ebook.

Update 20-1-2015: Tom Kabinet bevestigt tegenover NU.nl dat ze verder willen gaan met de verkoop van tweedehands ebooks minus het illegale aanbod.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top