Hoe werkt watermerkbeveiliging van ebooks (of sociale DRM) nou precies?

Ik ben nogal fel gekant tegen alle vormen van DRM. Het zijn zonder uitzondering allemaal maatregelen die de belangen van verkopers, uitgevers, leveranciers enz beschermen in een product dat door een consument gekocht wordt. Bij de ene vorm pakt dat wat minder vervelend uit voor die consument dan bij anderen (het kopen van games op Steam of films bij Apple biedt voor de meeste mensen meer voordelen dan nadelen) maar feit blijft dat geen enkele vorm van DRM bedoeld is om *jouw* belangen te beschermen.

Bij ebooks is dat niet anders. Natuurlijk, in Nederland hebben we grotendeels afscheid genomen van het tergend gebruiksonvriendelijke systeem van Adobe DRM waarbij je maar moest hopen dat je je gekochte ebooks *mocht* lezen op een apparaat van jouw keuze. Dat is ingeruild voor watermerkbeveiliging die gelukkig niet het gebruik beperkt maar wel een groot aantal kenmerken in een gekocht ebooks aanbrengt die er op gericht zijn om die aankoop te herleiden naar jou … mocht het ebook bijvoorbeeld opduiken op een torrentsite. Aan jou om te bepalen of je dit echt een verbetering vindt ten opzichte van Adobe DRM.

Om de analogie met papieren boeken maar weer eens te maken: het is alsof de verkoper/uitgever het boek dat je koopt onderkliedert met zijn eigen stempels zet, op diverse plekken *jouw* naam alvast in het boek schrijft en werkelijk op alle pagina’s – met onzichtbare inkt – een code schrijft waardoor precies nagekeken kan worden wanneer dat boek gekocht is en door wie.

Of je dit nou wel of niet irritant vindt – en het uitblijven van enige vorm van reacties de afgelopen jaren zou suggereren dat het niet het geval is – het heeft wel consequenties voor privacy. Helemaal omdat de meeste kopers van ebooks geen idee hebben dat er persoonsgegevens van hun in de ebooks staan die ze delen met vrienden of familie. En als ze dat al beseffen, ze niet in staat zijn om die te verwijderen uit die ebooks voordat ze die doorgeven aan een ander. Dat is namelijk precies wat DRM wil voorkomen.

Maar wat doet watermerkbeveiliging nou precies met een ebook?

Dat je met ebooks die voorzien zijn van Adobe DRM tegen hele praktische problemen aanloopt maakt het ook een stuk tastbaarder. Het niet kunnen openen van een ebook op je ereader omdat je dat apparaat niet geautoriseerd hebt in Adobe Digital Editions bijvoorbeeld. Of omdat je het wachtwoord van je Adobe ID vergeten bent nadat je een nieuwe computer gekocht hebt. De foutmeldingen met problemen kunnen je om de oren vliegen als er iets niet goed gaat met Adobe DRM.

Met watermerkbeveiliging heb je dat soort problemen niet. Er zitten geen technische beperkingen op ebooks en je kunt ze zo’n beetje overal op lezen waar je wil. Je kunt een backup maken, je kunt ze cadeau geven aan een ander en als je wilt kun je ze zelfs doorverkopen. Maar net zoals je zonder problemen gratis internetdiensten kunt gebruiken in ruil voor gegevens over jezelf, bevatten ebooks met een watermerk ook gegevens over jou, het tijdstip waarop het boek gekocht is en andere verborgen gegevens die het mogelijk moeten maken om de koper te identificeren als een rechthebbende later jouw exemplaar aantreft op een plek waar die niet thuishoort.

Wat ebookwinkels, uitgevers en eventueel andere partijen precies wel of niet registreren bij de verkoop van ebooks is mij niet bekend maar *dat* het mogelijk is om een verkocht ebook te herleiden naar de koper of degene die er voor betaald heeft staat niet ter discussie. Of, en zo ja hoeveel, er gebruik gemaakt is van deze route om het verspreiden van illegale ebooks tegen te gaan de afgelopen drie jaar is mij evenmin bekend.

Als je een ebook met watermerkbeveiliging (bijna altijd voorzien van een label “EPUB met watermerk”) koopt bij Bol, Kobo, Ebook.nl, Libris/Blz of waar dan ook, dan kunnen er zichtbare en onzichtbare wijzigingen worden aangebracht tijdens het downloaden van het door jou gekocht exemplaar. Dat gebeurt op verschillende manieren, in verschillende delen van het ebook en dat hoeft niet verplicht hetzelfde te zijn voor elk ebook maar hoe dan ook, er wordt voor gezorgd dat jouw exemplaar herkenbaar is.

Zichtbaar

drm exlibris watermerkbeveiligingDe zichtbare onderdelen van watermerkbeveiliging kom je logischerwijs vanzelf tegen. De ebooks van Elly’s Choice en Telekids Boeken zijn daar een goed voorbeeld van. Een ex libris wordt als extra pagina toegevoegd in het ebook zelf, meestal vlak voor of na de titelpagina. Daar wordt de naam op gezet die bij jouw account hoort. Als de boekwinkel zowel hun naam als de jouwe op de titelpagina in het door jou gekochte fysieke boek zou schrijven voordat je het meekreeg naar huis zou je er wat van vinden denk ik. Met ebooks daarentegen ….

Een tweede variant die nog vaker voorkomt is een disclaimerpagina. Die wordt meestal juist achter in het ebook geplaatst en bevat, behalve je naam, een tekst die duidelijk moet maken dat je vooral niet moet denken dat jij de eigenaar bent van het door jou gekochte ebook. Elly’s Choice waarschuwt tegen alle vormen van misbruik – in haar ogen – maar wenst je vervolgens wel heel veel leesplezier en doet je de groetjes.

drm disclaimer watermerkbeveiliging

Een wat recenter voorbeeld (deze maand) van Telekids Boeken formuleert het wat minder formeel op de disclaimerpagina:

drm disclaimer watermerkbeveiliging
Een derde zichtbare vorm van watermerkbeveiliging is het opnemen van een regel tekst (met je naam) in de voettekst op *elke* pagina. Ik ben dat in EPUB ebooks gelukkig nog nooit tegengekomen – ik zou ook meteen mijn geld terugvragen – maar ik ken het van ebooks in PDF formaat. Mocht jij het wel eens tegengekomen zijn, dan hoor ik dat graag van je.

Maar vooral onzichtbaar

Als je het kunt zien dan kun je het ook verwijderen. Met een ebookeditor zoals Sigil of de editor in Calibre verwijder je heel eenvoudig die extra pagina’s zodat je er tenminste zelf niet naar hoef te kijken als je aan het lezen bent. Maar het is niet de bedoeling natuurlijk dat je door het verwijderen van een paar pagina’s de beveiliging kunt omzeilen.

Daarom worden er ook een aantal wijzigingen aangebracht in de bestanden *in* een EPUB ebook. Die zijn vanzelfsprekend niet zichtbaar als je het ebook opent in een app of op je ereader maar de meeste kun je probleemloos terugvinden als je het ebook in een editor opent.

Een EPUB bestand bestaat normaliter uit een aantal html pagina’s, 1 of meerdere stylesheets die de vormgeving bepalen, 1 of meerdere afbeeldingen die in het boek gebruikt worden, een inhoudsopgavebestand (toc.ncx) en de “pakbon” van het ebook (content.opf).

De bestandsnamen van de inhoudsopgave en de “pakbon” liggen vast maar het aanpassen van de interne bestandsnamen van de html pagina’s, CSS pagina’s en de afbeeldingen is een veelgebruikte manier van watermerkbeveiliging.

drm internebestandsnamen watermerkbeveiliging

EPUB ebook met watermerkbeveiliging, geopend in Sigil

In het bovenstaande voorbeeld is dus mijn naam en mailadres (dat bij mijn account hoort) gebruikt in *alle* bestandsnamen. Daar wordt ook vanuit de inhoudsopgave en “pakbon” naar verwezen. Mijn kinderen kunnen over 10 jaar gewoon even in één van de ebooks van Telekids Boeken kijken om te zien wat papa’s mailadres ook al weer is.

Een bestandsnaam is echter niet de enige vorm van metadata die je kunt aanpassen bij bestanden. Ook de datum & tijd van de bestanden *in* een ebook kan aangepast worden zodat het correspondeert met de datum en tijdstip van het kopen of downloaden van dat specifieke exemplaar.

watermerkbeveiliging timestamps
Als je de .epub extensie van een ebookbestand hernoemt naar .zip dan kun je het ebook als een archiefbestand openen in Windows Verkenner of een programma als WinZip of WinRAR. In mijn geval zie ik dus inderdaad het moment van downloaden als datum en tijd staan bij elk bestand. En heb ik er geen twijfel over dat bij Telekids Boeken te achterhalen is welke van hun abonnees die titel op 1 juni om 7:47 gedownload heeft.

En echt heel onzichtbaar

Als je dacht dat het nog steeds best wel meevalt met die onzichtbare kenmerken – die niet zo heel erg verborgen zijn – dan is er ook nog een kenmerk dat pas echt onzichtbaar is. Zoals een goochelaar je aandacht afleidt van iets dat je *niet* mag zien naar iets dat je wel mag zien, zo is er nog een extra diepe laag die aangepast wordt bij watermerkbeveiliging.

Afbeeldingen hebben namelijk hun eigen metadata die verborgen is in het afbeeldingsbestand dat weer in het EPUB bestand zit. In die metadata wordt o.a. beschreven wanneer het bestand aangemaakt is, met welk programma of apparaat het gemaakt is, wat de resolutie is, en nog veel meer. Het is informatie die (deels) getoond in bijvoorbeeld Flickr als je een foto uploadt. Aan de metadata van alle afbeeldingen in een ebook wordt een code toegevoegd die uniek is voor dat specifieke exemplaar van het ebook. Ook hierbij twijfel ik er niet aan dat het op of andere manier terug te herleiden is naar de koper of downloader.

Het verbergen van (dit soort) informatie in tekst- en afbeeldingsbestanden is zelfs onderdeel van de cryptografie en heet steganografie. Daar zijn zoveel dingen mee mogelijk dat ik zeker weet dat er nog veel meer kenmerken, codes en andere zaken verstopt kunnen worden in ebooks. En die niet gevonden kunnen worden door een ebook in een editor of WinRAR te openen en een kijkje te nemen in het bestand zelf. Sterker nog, het zou me verbazen als dit soort kenmerken en codes er nu niet in zaten, veilig uit het zicht zodat nieuwsgierige vakbloggers het niet kunnen vinden.

Verwijderen van sociale DRM?

Gezien mijn (vele) eerdere artikelen over het verwijderen van DRM van ebooks zou je misschien verwachten dat ik ook ga uitleggen hoe je deze watermerkbeveiliging (sociale DRM) kunt verwijderen. Dat doe ik echter niet – nou ja, op de opmerking na dat je de ex libris en de disclaimer gewoon kunt verwijderen in een ebook editor – omdat sociale DRM nou eenmaal een ander soort DRM is.

Waar Adobe DRM, de DRM op Kindle ebooks en de FairPlay DRM op Apple ebooks serieuze technische restricties met zich meebrengen als het gaat om het kunnen gebruiken van je eigen aankopen, daar legt sociale DRM niemand een duimbreed in de weg om je gekochte ebooks te lezen of te backuppen.

Begrijp me niet verkeerd. Ik vind sociale DRM minstens zo erg, juist omdat het voor de meeste mensen geen enkele consequentie heeft. Het is geniepig en alleen al het feit dat mijn persoonsgegevens zonder mijn toestemming worden verwerkt en verstopt in een ebook waarvoor ik netjes betaald heb, zorgt ervoor dat ik het als een schending van mijn privacy zie. Ongeacht of ebookwinkels zich aan de letter van de privacywetgeving houden.

De oplossing om van sociale DRM af te komen zie ik daarom vooral in het veranderen (of anders toepassen) van de auteursrecht- en privacywetgeving en niet in een kat-en-muisspel met de partijen die watermerkbeveiliging toepassen. De watermerken zitten zo vervlochten in een ebook dat het bijna onmogelijk is om alle identificerende gegevens te verwijderen. En het is echt onmogelijk om zeker te weten dat je het 100% verwijderd hebt.

Als het Europese Hof van Justitie de conclusie van de Advocaat-Generaal over ebooks overneemt – dat na verkoop van een ebookexemplaar het distributierecht van een rechthebbende uitgeput is – dan zou de consequentie zijn dat een gekocht ebookexemplaar voor 100% je eigendom is. Net als bij een papieren boek. Dat zou (hopelijk) betekenen dat het niet meer toegestaan is om sociale DRM toe te passen op verkochte ebooks. Of welke vorm van DRM dan ook die evident bedoeld is om tegen je gebruikt te worden.

Ook de uitgebreide nieuwe Europese privacywetgeving die de komende twee jaren in Nederland geïmplementeerd zal worden biedt kansen om van watermerken in ebooks af te komen. Het verwerken van persoonsgegevens teneinde (theoretisch) misbruik van ebooks tegen te gaan is een thema dat nog niet bij de rechter gelegen heeft – er is volgens mij nog niet getoetst of dit toegestaan is onder de huidige wetgeving laat staan de toekomstige wetgeving – en het zou goed zijn als dit wel ging gebeuren. Helemaal aangezien je volgens de wet inzage moet kunnen krijgen in hoe je persoonsgegevens verwerkt zijn en het bij watermerkbeveiliging er nou net om gaat dat je dat niet te weten komt.

Tot die tijd echter is het vooral belangrijk om te weten dat een gekocht ebook met watermerkbeveiliging te herleiden is naar jou. Er kan een ex libris en/of een disclaimerpagina in staan met je naam er op maar ook in het ebookbestand zelf staat veel informatie verborgen. En je hoeft echt niet van plan te zijn om dat ebook (illegaal) te gaan verspreiden om dat een heel vervelend idee te vinden.

@afbeelding in header via Brendan Mruk/Matt Lee, CC BY-SA

#

Tweetweekoverzicht: Facebook, Google News, Bob Evers, de Sony hack, Swets en de Pirate Bay

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het over de Facebook voorwaarden, watermerken van foto’s, hervorming van het Europese auteursrecht, Bob Evers, Kindle ereaders bij de Mediamarkt, Sony, Google News in Spanje, schikt de Staat voor 33,5 miljoen euro met Stichting de Thuiskopie, de kosten van het faillissement van Swets en gaat de Pirate Bay offline.

De privacy illusie van Facebook

Je behoudt weliswaar je auteursrecht op alles wat je plaatst op Facebook maar zowel in de oude als de nieuwe voorwaarden (die per 1 januari 2015 ingaan) geef je Facebook het recht om feitelijk alles te doen met jouw content waar ze zelf zin in hebben. Wil je dat niet, dan moet je het daar niet neerzetten of uberhaupt geen Facebook account beginnen. Dan kun je wel denken slim te zijn en in een bericht Facebook te verbieden gebruik te maken van jouw content zonder toestemming maar dat heeft werkelijk nul impact.

Watermerken van foto’s

Je eigen foto’s voorzien van een watermerk kan een goed idee zijn om op het misbruik/gebruik ervan toe te zien maar er zitten ook nadelen aan het ontsieren van je foto’s natuurlijk.

Hervorming van het auteursrecht op de Europese agenda

Zou het er toch van komen? De Europese Commissie heeft vorig jaar een uitgebreide consultatie georganiseerd en met de resultaten daarvan lijken ze volgend jaar echt aan de slag te gaan met een nieuw Europees auteursrechtenbeleid. Ik ben benieuwd.

Bob Evers serie wordt opnieuw uitgegeven

Ik was als tiener een groot fan van de Bob Evers serie (of de Jan Prins, Bob Evers en Arie Roos serie want ik snapte nooit waarom de reeks boeken naar slechts 1 van het drietal genoemd is) en ik heb alle boeken in die tijd gekocht. En ook al zal het allemaal wat gedateerd aanvoelen vrees ik om ze opnieuw te gaan lezen, ik vind het wel erg mooi dat Dutch Media Books de rechten heeft verkregen en de serie opnieuw gaat uitbrengen. Zowel op papier als ebook. Hopelijk wordt er bij de prijs van de ebooks rekening gehouden met nostalgische lezers die niet van plan zijn de 32 delen voor tien euro per stuk aan te schaffen. Ik pleit voor een leuke bundel van alle 32 digitale deeltjes voor een zacht prijsje.

Kindle ereaders bij de Media Markt

Nu Amazon.nl in Nederland gelanceerd is zou je denken dat de Kindle ereaders ook rechtstreeks vanuit Nederland geleverd worden. Dat is niet het geval want je wordt op de Kindle pagina doorverwezen naar de Duitse Amazon site. Wil je per se in Nederland een Kindle ereader kopen, dan kun je nu gewoon naar de dichtstbijzijnde Media Markt gaan want daar zijn ze sinds afgelopen week ook te koop. Ik ben wel benieuwd hoeveel er terug worden gebracht nadat kopers ontdekken dat ze hun voorraadje illegale ebooks in het epub formaat er niet op kunnen lezen ;)

De hack bij Sony Pictures

Eind november blijken de computers van Sony (Pictures) gehacked te zijn waarbij er enorm veel vertrouwelijke documenten en mails buit zijn gemaakt. Met enige regelmaat beginnen de zaken uit te lekken doordat de hackers de informatie online zetten en naar aanleiding hiervan zijn er diverse nieuwsberichten geweest die er vooral op uit lijken te zijn om het leven van Sony Pictures en hun personeel lastig te maken. Een onsmakelijke zaak die echter wel een kijkje verschaft in het interne beleid van Sony Pictures.

Italië en Malta verlagen de btw op ebooks

Hoewel over ruim 2 weken de nieuwe BTW regels van kracht worden lijken diverse Europese landen niet lijdzaam te willen afwachten tot hun burgers ineens fors meer moeten gaan betalen voor ebooks. Ook al is dat tegen de regelgeving van de EU, Frankrijk en Luxemburg hebben het btw-tarief op ebooks enige tijd geleden al verlaagd en nu zijn daar Italië en Malta bijgekomen die hun btw-tarieven gelijk getrokken hebben naar die op papieren boeken (respectievelijk 4% en 5%). Het artikel vergelijkt dit met de Britse situatie waarbij er 20% btw zit op ebooks maar in Nederland ligt dat dus nog steeds een procent hoger. Italië had 22% en dankzij hun nieuwe tarief van 4% lijkt het erop dat Nederland vanaf 1 januari één van de duurste landen is voor ebookliefhebbers.

Spaanse uitgevers en kranten verdwijnen uit Google News

Na de wijziging van de Spaanse auteurswetgeving – die Spaanse uitgevers verplicht Google te laten betalen om fragmenten uit nieuwsartikelen te tonen in Google News – zat er niet heel veel anders op voor Google. In Duitsland konden de uitgevers tenminste nog terugkrabbelen maar dat is in Spanje niet eens een optie voor de uitgevers. Google kondigde vorige week dan ook aan dat met ingang van dinsdag 16 december alle nieuwsberichten van de Spaanse uitgevers verwijderd worden uit Google News en dat de Spaanse Google News gesloten wordt. Iets dat ongetwijfeld stevige negatieve consequenties zal gaan krijgen voor de bezoekersaantallen voor de Spaanse kranten en dat haaks staat op het idee achter de wetswijziging om middels het afpersen van Google een nieuw verdienmodel voor online content juist meer inkomsten te genereren. Ik ben benieuwd of Spanje hun bizarre wetswijziging terugdraait in de toekomst.

De Staat schikt met de Stichting Thuiskopie

De Nederlandse Staat besloot 1 mei 2007 de thuiskopievergoeding te bevriezen die een kleine vergoeding per apparaat/drager betaalde aan auteursrechthebbenden voor het maken van kopietjes van hun werken. Dat duurde tot 1 januari 2013 toen de regeling terugkeerde en er zelfs een uitgebreide thuiskopievergoeding betaald moest gaan worden op o.a. iPads en smartphones. Dat is ook nog gekoppeld aan het downloadverbod overigens maar afgelopen week eindigde een schikkingsonderhandeling die na een arrest van de Hoge Raad werd geïnitieerd. Die onderhandeling ging over het bedrag die de Staat zou moeten betalen omdat er dus 5,5 jaar lang niets is uitgekeerd aan de rechthebbenden. Met maar liefst 33,5 miljoen euro heeft de Stichting de Thuiskopie waarschijnlijk een mooi kerstcadeau voor alle aangesloten rechthebbenden.

Faillissement van Swets kost de bibliotheken vele miljoenen

Een paar maanden geleden ging tijdschriftenagent Swets failliet en dat had bijna niet op een ongunstiger moment kunnen gebeuren aangezien de abonnementen van 2015 door de meeste bibliotheken al vooruit betaald waren. Uit het eerste faillissementsverslag blijkt dat klanten tussen de 26 en 27 miljoen euro vooruit betaald hebben voor deze abonnementen en dat, op een enkele uitzondering na, die klanten kunnen fluiten naar zowel de abonnementen als het geld. De totale financiële strop zal zo’n 17 tot 18 miljoen euro gaan bedragen.

Dat is pech, de Pirate Bay is weg

Het bleef enige tijd onduidelijk maar afgelopen dinsdag blijkt de politie in Zweden een inval gedaan te hebben bij een webhost waarbij diverse servers in beslag zijn genomen die door de Pirate Bay gebruikt worden. Ondanks diverse eerdere beloftes van de huidige eigenaren van de Pirate Bay dat de site effectief niet meer offline te krijgen was, is nu het tegendeel gebleken want sinds dinsdag is de Pirate Bay niet meer bereikbaar. Dat zal ongetwijfeld niet heel lang gaan duren maar het feit dat het de politie uberhaupt gelukt is zal vast en zeker nieuwe impulsen geven aan organisaties als BREIN om dit succes te (willen) herhalen. Dat is iig beter dan internetproviders via de rechter te dwingen om de site ontoegankelijk te maken voor hun abonnees.

#

Over DRM (in je digitale boekenkast) en de Auteurswet

DRM slotje‘Nog maar 1 van de 50 verkochte ebooks heeft Adobe DRM’, meldde de infographic van het CB enkele maanden geleden. En dat zal ongetwijfeld kloppen want in Nederland zijn de uitgevers massaal overgestapt naar watermerk DRM, waarbij een code zowel zichtbaar als onzichtbaar in het ebook verwerkt wordt. Dit maakt het – potentieel – mogelijk dat een illegaal verspreid ebook getraceerd wordt terug naar de oorspronkelijke koper, hoewel het laatste woord hierover nog vast niet gezegd zal zijn als het om de privacy-aspecten gaat voor de kopers. De Amerikaanse uitgever Harper Collins kondigde gisteren zelfs aan een extra laag watermerk DRM aan hun ebooks te gaan toevoegen. Hiermee willen ze binnen hun eigen distributiekanalen gaan achterhalen via welke wederverkoper de Harper Collins ebooks te vroeg (of illegaal) op de markt worden gebracht.

Liever kwijt dan rijk

Nou ben ik tegen het gebruik van DRM aangezien ik het niet redelijk vind dat ik beperkt word in de mogelijkheden die ik heb met mijn gekochte ebooks. Ik wil een backup kunnen maken voor het geval de ebookwinkel (of de DRM leverancier!) ooit failliet gaat en mijn ebooks ontoegankelijk worden. Ik wil ze kunnen converteren naar een ander formaat mocht dat nodig zijn maar vind ook principieel dat ik de eigenaar ben van mijn eigen gekochte exemplaar. Dan is watermerk DRM nog steeds niet goed te praten maar ik moet toegeven dat ik er weinig last van heb. Ebooks met een watermerk kun je zonder problemen converteren en een backup ervan maken is kinderspel.

Met het vorige week geïntroduceerde LeesID proberen de ebookwinkels in Nederland ook nog eens het probleem van de versnippering te tackelen. Niet alleen heb je daarmee alle ebooks op één plek beschikbaar, het biedt wellicht ook nog een oplossing als een ebookwinkel er ooit niet meer zal zijn. Ik dacht toen nog dat er weinig kans was dat de buitenlandse ebookwinkels zouden aanhaken maar niks bleek minder waar toen Bol een samenwerking aankondigde met Kobo. Ook Kobo zal zich daarom aansluiten bij LeesID en, zoals in het persbericht te lezen valt, kun je in ieder geval straks je bij Bol gekochte ebooks op je bij Bol gekochte Kobo ereader gaan lezen.

Meer ebooks met Adobe DRM in je digitale boekenkast?

De LeesID koppeling is nog niet gerealiseerd maar ik neem aan dat het hetzelfde zal gaan werken als bij de overige deelnemers: de bij Bol (en de andere ebookwinkels) gekochte ebooks krijg je te zien in je Kobo library en andersom ook. Interessant voor Bol omdat kopers van ebooks meteen die ebooks kunnen lezen op een Kobo ereader maar ook omdat ze zo een nieuwe doelgroep kunnen aanboren van lezers van Engelstalige ebooks. Het is interessant voor Kobo omdat ze niet alleen nog meer ereaders kunnen gaan verkopen maar daarmee ook hun eigen ebookwinkel kunnen promoten. Deze is immers geïntegreerd in alle ereaders van Kobo.

De meerderheid van de Engelstalige ebooks in de Kobo ebookwinkel zijn echter niet voorzien van watermerk DRM maar van de ‘ouderwetse’ Adobe DRM. Tenminste, in mijn Kobo library is dat wel zo. En dus heb ik straks waarschijnlijk mijn LeesID boekenplank grotendeels gevuld staan met ebooks die voorzien zijn van Adobe DRM. Logisch natuurlijk want ze blijven op de servers van Kobo staan maar het voelt wel vreemd aan. Als ik, na het realiseren van die koppeling, bij Bol in mijn account kijk is vier op de vijf een titel met Adobe DRM. Niks geen 1 op de 50 voor mij.

Dan toch de DRM verwijderen? Mag dat wel?

Het is gelukkig zeer eenvoudig om de Adobe DRM weer te verwijderen van je ebooks. Het is ook je enige optie als je een backup wilt maken, je ebooks wilt uploaden naar je Google Play Books account of als je ze wilt doorverkopen – nu dat nog niet verboden is – aan een ander.

Los van de discussie of het doorverkopen van ebooks wel of niet toegestaan is, botsen hier verschillende artikelen in de Auteurswet met elkaar als het gaat om het mogen en kunnen kopiëren van een ebook. Zo staat er in artikel 16c van de Auteurswet de mogelijkheid beschreven, als uitzondering op het auteursrecht, om een thuiskopie te maken. Mits dat verkregen is uit een legale bron – en een door jezelf gekocht ebook is dat zeker – zou je dus een backup mogen maken van een ebook. Een kopie zou je ook mogen maken onder (o.a.) artikel 15i (voor mensen met een handicap), artikel 16 (ten behoeve van het onderwijs) en artikel 16n (verveelvoudigen voor conserveringsdoeleinden).

Echter, in de Auteurswet is ook een artikel 29a opgenomen dat specifiek gaat over het omzeilen van DRM. Of om precies te zijn, het omzeilen van doeltreffende technische voorzieningen:

1. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder technische voorzieningen verstaan technologie, inrichtingen of onderdelen die in het kader van hun normale werking dienen voor het voorkomen of beperken van handelingen ten aanzien van werken, die door de maker of zijn rechtverkrijgenden niet zijn toegestaan. Technische voorzieningen worden geacht doeltreffend te zijn indien het gebruik van een beschermd werk door de maker of zijn rechtverkrijgenden wordt beheerst door middel van toegangscontrole of door toepassing van een beschermingsprocédé zoals encryptie, vervorming of andere transformatie van het werk of een kopieerbeveiliging die de beoogde bescherming bereikt.
2. Degene, die doeltreffende technische voorzieningen omzeilt en dat weet of redelijkerwijs behoort te weten, handelt onrechtmatig.

Lid 2 van het artikel laat er weinig onduidelijkheid over bestaan. DRM verwijderen van ebooks is onrechtmatig. In lid 4 echter wordt gesteld dat de minister een algemene maatregel van bestuur kan invoeren om rechthebbenden te verplichten de mogelijkheid te geven een kopie te maken voor o.a. gehandicapten, onderwijsdoeleinden, thuiskopiëren of conserveringsdoeleinden.

4. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regelen worden vastgesteld die de maker of zijn rechtverkrijgenden er toe verplichten aan de gebruiker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst voor doeleinden als omschreven in de artikelen 15i, 16, 16b, 16c, 16h, 16n, 17b en 22 van deze wet de nodige middelen te verschaffen om van deze beperkingen te profiteren, mits de gebruiker rechtmatig toegang tot het door de technische voorziening beschermde werk heeft. Het bepaalde in de voorgaande zin geldt niet ten aanzien van werken die onder contractuele voorwaarden aan gebruikers beschikbaar worden gesteld op een door hen individueel gekozen plaats en tijd.

Zo’n algemene maatregel van bestuur is er echter niet helaas en daarmee heb je dus voor een aantal doeleinden een wettelijke basis om een kopie te mogen maken van je gekochte ebooks maar weerhoudt artikel 29a je er van om ze te kunnen maken. Er is wel een grijs gebied ontstaan omdat je met Adobe DRM beveiliging tegenwoordig geen bijzondere inspanningen of tools nodig hebt om deze te doorbreken. De definitie van doeltreffend in het artikel slaat weliswaar niet op een perfecte, ongekraakte, beveiliging maar aan de andere kant moet de beveiliging wel de beoogde bescherming bereiken en dat is beargumenteerbaar nu niet (meer) het geval.

Je krijgt natuurlijk niemand achter je aan als je je eigen ebooks ontdoet van DRM (en ze niet verder verspreidt). Maar hoe bizar is het dat je onrechtmatig moet handelen, alleen omdat je een backup van je gekochte ebook wilt hebben of dat ebook op een ander merk ereader wilt lezen? Wie weet komt die algemene maatregel van bestuur er ooit nog.

@foto via Pixabay CC0

#

  • © 2006- 2021 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top