Tweetweekoverzicht week 2 2019: Auteursrecht vs eigenaarschap, Fortnite dansjes, auteursrecht op YouTube en Perma.cc

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Auteursrecht vs (gevoel van) eigenaarschap

Als ik gastcollege geef over auteursrecht dan leg ik natuurlijk uit hoe de wet in elkaar zit. Over de rechten van een maker, de definitie van een werk en wat de uitzonderingen op die rechten zijn. Maar ik illustreer ook altijd het spanningsveld tussen het auteursrecht en het gevoel van eigenaarschap dat bij een werk kan komen kijken.

En dat doe ik door een willekeurig voorbeeld uit de media te pakken want op elk gegeven moment spelen er wel kwesties en rechtszaken die dit treffend illustreren. Letterlijk bijvoorbeeld als het gaat om het auteursrecht op tatoeages terwijl de mensen op wiens huid die afbeeldingen staan, toch echt het gevoel hebben dat zij degenen zijn die zeggenschap hebben over die tatoeage.

Maar de beste voorbeelden zijn bijna altijd foto’s die van bekende personen zijn gemaakt en die ze zelf gebruiken op Instagram of voor promotiedoeleinden. Terwijl ze dus niet de rechthebbende zijn omdat ze toevallig degene zijn die er op te zien zijn. Dat kan leiden tot rare situaties en in een recent voorbeeld dus zelfs tot een verbod voor een fotograaf om ooit nog een concert te bezoeken van een band die boos werd omdat de fotograaf zijn recht probeerde te halen. Zoals altijd legt Arnoud het weer mooi uit :)

Fortnite dansjes en auteursrecht

De afgelopen weken was er veel te doen rondom de dansjes in Fortnite. Voor de niet-gamers onder de lezers (en degenen die geen tieners thuis hebben), Fortnite is een kleurrijk spel waarbij je met je cartoonachtig personage op een eiland gedropt wordt met 99 anderen en waar het de bedoeling is om als laatste over te blijven.

Het spel is gratis op alle mogelijke platformen te spelen maar desondanks halen de makers miljoenen euro’s binnen. Elke maand weer. En dat doen ze door cosmetische dingetjes te verkopen zoals kleding en de mogelijkheid voor je personage om dansjes uit te voeren.

Er wordt dus goed verdiend aan die dansjes en dan weet je dat er snel gedoe over gaat ontstaan want de makers hebben die korte dansjes niet zelf bedacht maar overgenomen van ‘echte’ mensen. Een paar rappers maar ook de acteur die Carlton speelde – en het Carlton dansje bedacht – in The Fresh Prince of Bel-Air hebben de makers aangeklaagd wegens inbreuk op hun rechten.

Op Techdirt stond afgelopen week een uitstekend artikel waarin de auteur dieper ingaat op de mogelijkheid om uberhaupt te spreken van auteursrecht op dit soort korte dansjes en al heel snel constateert dat er geen sprake van is. Nou weet je nooit hoe een rechtbank hier mee om zal gaan maar het feit dat Alfonso Ribeiro (Carlton) twee dagen voor het indienen van de rechtszaak nog het proces moest starten om zijn dansje beschermd te krijgen zegt genoeg. Helemaal aangezien de US Copyright Office al aangegeven heeft dat korte dansjes niet voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komen.

YouTube & auteursrecht

Plagiarism Today dook afgelopen week wat dieper in alle copyright problemen die er rondom YouTube spelen. Iets wat heel interessant is met de nieuwe wetgeving die er aan staat te komen die platformen verplichten het netjes te regelen met rechthebbenden als eindgebruikers content uploaden.

En je ziet dus dat het zelfs voor een gigantische partij als YouTube niet werkt. Enerzijds de (vele onzinnige en onterechte) claims die dankzij het Amerikaanse auteursrecht ingediend kunnen worden en waar uploaders zich maar moeilijk tegen kunnen verdedigen, ook al hebben ze aantoonbaar het gelijk aan hun kant. En anderzijds het ContentID systeem dat te gemakkelijk beïnvloed kan worden door grote partijen en dat geen enkele rekening *kan* houden met de vele uitzonderingen die auteursrechtwetgeving biedt aan gebruikers.

Een goed voorbeeld zou het filmpje zijn dat afgelopen week bij LuckyTV werd uitgezonden. Hier was Kees van der Staaij het lijdend voorwerp en bewerkte LuckyTV hiervoor een opname van maker Cees van der Wal die hier helemaal niet van gediend was.

Daar hoeft hij ook niet van gediend te zijn want ook al is hij de auteursrechthebbende van het filmpje, LuckyTV kan dit doen zonder zijn fiat dankzij de parodie exceptie in de Auteurswet. Het LuckyTV filmpje staat gewoon op YouTube maar dat had er niet kunnen staan als van der Wal zijn eerdere opname in de ContentID database had gezet. Je kunt er zeker van zijn dat hij dat in de toekomst wel gaat doen, vooral als de nieuwe wetgeving van kracht wordt, en het zal pittige consequenties gaan krijgen vrees ik als er zo geslagen kan worden met de stok die auteursrecht heet.

Linkrot en Perma

Hoeveel dode links er op internet te vinden zijn weet ik niet maar het zijn er vast heel veel. Veel links werken na 1, 2 of meer jaar niet meer simpelweg omdat de site waar naar verwezen wordt niet meer bestaat. Daar heb ik op mijn blog al last van – oudere blogposts verwijzen frequent naar webtools en websites die verdwenen zijn – maar is pas echt vervelend in (wetenschappelijke) publicaties.

Net zoals The Internet Archive websites archiveert zodat je altijd kunt verwijzen naar sites zonder zorgen te maken dat ze ineens verdwenen zijn (ik gebruik het hier veelvuldig, ook om mijn eigen blogposts automatisch te archiveren), zo doen de Amerikaanse universiteiten dat ook. Harvard Law School startte jaren geleden met een eigen webarchiveringsdienst, Perma, en werkt samen met tientallen andere universiteiten en onderzoeksinstellingen om links in publicaties voor de eeuwigheid beschikbaar te houden.

Perma stelt bibliotheken in staat om hun gebruikers gratis en vrijelijk deze dienst aan te bieden zodat onderzoekers en auteurs online bronnen kunnen archiveren waar ze naar verwijzen. Ik vond de tijd rijp om daar de Library Windesheim University of Applied Sciences voor aan te melden want ook al weet ik nog niet precies hoe we dit gaan aanbieden aan onze auteurs, ik heb geen enkele twijfel over het nut en de noodzaak ervan.

En verder nog …

Ik heb er zelf nog niets mee gedaan maar ik vind het geweldig dat je nu zelf aan de slag kunt met bibliotheekstatistieken :)

#

Tweetweekoverzicht week 51 2018: InkyPen digitale comics, E-lendingconvenant per 1 januari 2019 en wat betekent Brexit voor de auteursrechtwetgeving?

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Het is bijna kerst en dat betekent dat het jaar er weer bijna op zit. Qua nieuws viel het nog wel mee de afgelopen week dus wellicht hebben we allemaal zin in vakantie en een nieuw jaar? Oh ja, de nieuwe WordPress 5 Block Editor blijkt best wel mee te vallen al vraag ik me echt af hoeveel procent van bloggers deze nu daadwerkelijk gebruiken i.p.v. de Classic Editor.

InkyPen – comics voor op je Switch?

Op papier (haha) klinkt het als een abonnement dat ik onmiddellijk zou aanschaffen: voor 8 euro per maand onbeperkt digitale comics lezen. Ik lees (heel) veel comics en waar ik vroeger met de papieren versies het idee had ze ook allemaal in de kast te willen hebben, tegenwoordig ben ik daar wel een stuk makkelijker in geworden.

InkyPen lanceerde afgelopen week met een aanbod van enkele duizenden comics. Uitgevers als IDW en Valiant doen mee en hoewel de grote namen als Marvel, DC en Image Comics ontbreken, zou er voldoende aanbod moeten zijn om inderdaad min of meer onbeperkt te lezen.

Behalve dat het lanceerde op de Nintendo Switch en je dus comics dient te lezen op een 6,2 inch scherm. Op een apparaat dat, op zijn best, 3 tot 4 uurtjes los van de oplader kan blijven. Ik waardeer het initiatief maar wacht echt tot het ook naar de iPad komt zodat je tenminste de comics kunt lezen zonder van paneel tot paneel te moeten navigeren.

En dan nog ben ik beter af met de wekelijkse aanbiedingen bij Comixology waar de titels van letterlijk alle uitgevers te vinden zijn. Denk ik.

E-lendingconvenant per 1 januari 2019

Eind oktober 2018 ondertekenden het ministerie van OCW, de Koninklijke Bibliotheek (KB), de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB), de Groep Algemene Uitgevers (GAU), de Auteursbond, Stichting Lira en Stichting Pictoright het e-lendingconvenant (Staatscourant 2018, nr. 59302).

Dit convenant is een set met afspraken die een praktische invulling zijn van een langslepende juridische discussie over ebooks & leenrecht. Het komt er op neer dat alle partijen hun uiterste best beloven te doen om ‘zo snel mogelijk’ nieuwe digitale titels beschikbaar te maken voor uitlenen en een ‘zo breed mogelijk’ aanbod van ebooks bij de Online Bibliotheek te krijgen. Daar staat dan ook tegenover dat er (meer) vergoedingen uitgekeerd gaan worden aan uitgevers en makers.

Op 1 januari 2019 treedt het convenant officieel in werking en zal duidelijk worden wat het effect hier van is. Gaan uitgevers ook echt titels aanleveren? Binnen een termijn van 6 tot 12 maanden nadat ze verschenen zijn? En gaat dat alleen via de app te lezen zijn of kunnen de eigenaren van de miljoenen ereaders in Nederland ook mee lenen & lezen? Ik ben benieuwd!

Brexit en auteursrecht

Met alle discussies en heisa rondom de brexit, de mogelijke economische consequenties voor bedrijven en alle EU burgers die in Engeland wonen is het misschien niet heel logisch om te kijken naar wat er auteursrechtelijk gaat gebeuren met een brexit maar toch vind ik dat heel interessant :)

Op het Copyright Blog van Kluwer dachten ze hetzelfde want daar was vorige week een handig overzichtsartikel te vinden over wat de impact van Brexit is op de auteursrechtwetgeving.

En die impact lijkt vooralsnog best wel beperkt te zijn. Door de overgangsperiode van 12 maanden vanaf maart 2019 (en dat gaat er van uit dat het ook allemaal zo gaat lopen), is de UK nog steeds verplicht de nieuwe EU auteursrechtrichtlijn te implementeren, al zal het qua handhaving niet meer gebonden zijn aan de uitspraken van het Europese Hof.

De auteurs van het artikel verwachten ook niet dat met terugwerkende kracht ook meteen veel van dit soort uitspraken worden teruggedraaid maar denken wel dat er in de toekomst afgeweken gaat worden omdat het Europese Hof niet altijd even consequent is. Mocht er helemaal geen deal zijn en de UK zonder enige afspraken de EU verlaten, tja, dan gelden simpelweg de bestaande en komende EU richtlijnen niet meer voor de UK en gaan rechters en juristen het nog bijzonder druk krijgen vermoed ik.

En verder nog …

Alles wat je ooit wilde weten over webarchivering door de KB! Wist je dat Vakblog ook in het webarchief zit? ;-)

Een echte oplossing voor het opslaan van onderzoeksdata in het hbo was er nog niet maar Saxion geeft het goede voorbeeld. Samen met andere hogescholen wordt er overigens ook in SURF verband gekeken naar gezamenlijk ondersteunen van onderzoek binnen hogescholen. “We” komen er wel :)

In Amerika (en andere landen) heeft Google de Drive abonnementen al vervangen door One abonnementen maar afgelopen week kregen betalende gebruikers allemaal een mail met aankondiging dat het ook in Nederland aangepast gaat worden.

Voor de abonnementen met beperkte opslag (o.a. de 100GB versie die ik heb) verandert er maar weinig want zowel de prijs als de hoeveelheid opslag blijft dan gelijk maar de 1TB abonnementen worden voor dezelfde prijs verhoogd naar 2TB. Het wordt wel mogelijk om de opslagruimte bij alle abonnementen te delen met maximaal 5 andere gebruikers in de familie.

Tijdens het kerstdiner had ik het waarempel over Fortnite met één van mijn collega’s die, samen met haar man, vooral fan is van de dansjes die je personage kan doen in de battle royale game van Epic.

Die dansjes zijn echter ook onderwerp van een aantal rechtszaken want ze zijn 1 op 1 gekopieerd van bestaande dansjes die bekend zijn geworden van tv of internet. En aangezien Epic geld vraagt voor die dansjes – en Fortnite dagelijks miljoenen binnensleept – gaat dat veel ‘eigenaren’ van de dansjes een dansstap te ver. Zo heeft Alfonso Ribeiro (Carlton uit de Fresh Prince of Bel Air) de makers van het spel nu aangeklaagd voor het overnemen van zijn ‘Carlton’ dansje. Die toegegeven ook wel heel erg met hem geassocieerd wordt.

Of een rechter ook van mening is dat een kort dansje auteursrechtelijk beschermd is, dat is echter nu de grote vraag.

#

Tweetweekoverzicht week 22 2017: Spotify & auteursrechten, oproep bij EU voor hervorming van de auteursrechthervorming, Twitter DM, lager btw-tarief op ebooks komt eraan en Pinboard neemt del.icio.us over

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.
Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.


Spotify schikt in rechtzaak liedjesschrijvers

Een groep schrijvers en muzikanten spande eind 2015 en begin 2016 rechtszaken aan tegen Spotify omdat ze geen vergoedingen ontvingen voor het streamen van hun muziek. Spotify heeft nu geschikt in beide zaken en zegt toe een fonds op te zetten van ruim 43 miljoen dollar. Met dit fonds wil Spotify dan alsnog de liedjesschrijvers en muzikanten compenseren.

Het illustreert vooral hoe lastig het is om correct met de auteursrechten om te gaan. Artiesten zijn eenvoudig te traceren maar de schrijvers van de nummers en de muzikanten die achtergrondmuziek spelen, dat blijkt een heel ander verhaal te zijn.

Organisaties pleiten bij de EU voor een betere auteursrechthervorming

In december 2015 kondigde de Europese Commissie de eerste onderwerpen aan die in het voorstel voor een nieuwe auteursrechtrichtlijn opgenomen zouden worden. In september 2016 werden die voorstellen concreet (nou ja, iets concreter) uitgewerkt in een concept van de nieuwe richtlijn en werd duidelijk dat vooral de belangen van rechthebbenden centraal hebben gestaan.

Met name de onderdelen waarin aanbieders van contentplatformen de uploads van gebruikers moeten filteren, de beperkte text- and datamining uitzondering en het nieuw geïntroduceerde naburige rechten voor nieuwsuitgevers leken wel geschreven te zijn door de lobbypartijen. Ik was ook niet enorm te spreken over de nieuwe onderwijsexceptie overigens.

Afgelopen week stuurden 64 organisaties gezamenlijk een brief (PDF) naar het Europees Parlement met de oproep om de drie onderdelen opnieuw te herzien of te schrappen omdat het noch in de belang van burgers maar ook niet in het belang van de uitgevers, journalisten, bibliotheken, onderzoeksinstituten en technologiebedrijven zou zijn in de huidige vorm.

Het is natuurlijk geen garantie dat er ook wat met deze brief gedaan wordt maar persoonlijk vind ik het een goed signaal om beleidsmakers duidelijk te laten weten wat de consequenties van slecht beleid zullen zijn.

Twitter DM’s

Je kunt bij je Twitter instellingen aangeven dat je DM’s ook wilt ontvangen als je elkaar niet volgt. Dat opent helaas dus wel de deuren naar spam-in-DM’s en daar neemt Twitter nu eindelijk maatregelen tegen.

Als je een DM krijgt van iemand die jij zelf niet volgt, dan komt de DM terecht in een nieuwe categorie Verzoeken op het tabblad Berichten. Ook nieuwe groepsgesprekken waaraan je wordt toegevoegd door personen die jij niet volgt komen daar terecht. Open je de DM of groepsgesprek, dan moet je actief kiezen om het te accepteren en wordt het verplaatst naar je reguliere Inbox.

Zelf heb ik die onderdelen nog niet (ze zijn sowieso alleen beschikbaar in de officiële Twitter apps en op twitter.com) maar ik heb dan ook nog de instelling Berichten ontvangen van iedereen niet ingeschakeld staan. Ongetwijfeld zal dit de komende maanden wel naar iedereen worden uitgerold?

Europees Parlement stemt voor lager btw-tarief op ebooks

Afgelopen donderdag werd in het Europees Parlement gestemd over een Commissievoorstel dat de lidstaten moet toelaten de btw op ebooks te verlagen. Het werd bijna unaniem aangenomen waardoor de Europese lidstaten nu ervoor kunnen kiezen om het btw-tarief gelijk te schakelen tussen ebooks en papieren boeken.

Ik dacht zelf dat deze kwestie wat langer zou duren in de Europese besluitvorming als onderdeel van het voorstel voor een nieuwe btw-richtlijn maar dit onderdeel is los als Commissievoorstel ingediend. Het is zeer goed nieuws want minister Dijsselbloem van Financiën gaf al eerder aan dat Nederland zsm het btw-tarief wil verlagen op ebooks. Het voorstel daartoe ligt al klaar in de startblokken en hopelijk zal het niet lang duren voordat de prijzen van ebooks (en digitale kranten- en tijdschriftabonnementen) verder kunnen dalen.

Pinboard neemt del.icio.us over

Na bijna 15 jaar is het einde van de social bookmarkingdienst del.icio.us nu toch in zicht. Hoewel ik het lange tijd gebruikt heb, maakte ik eind 2010 een account aan bij Pinboard (het was toen gratis voor bibliothecarissen) en heb ik nooit meer naar del.icio.us gekeken.

Met mij veel anderen vermoed ik want nadat del.icio.us meerdere keren was overgenomen (en er al jaren op leek dat elk moment de site kon gaan verdwijnen) nam werkelijk niemand meer de moeite om deze dienst te gebruiken. Betaalde Yahoo ooit nog eens meer dan 15 miljoen dollar voor deze dienst, Pinboard heeft del.icio.us nu gekocht voor slechts 35.000 dollar en trekt de stekker er uit op 15 juni. Tenminste, dan wordt het onmogelijk om nog nieuwe bookmarks toe te voegen en word je actief aangemoedigd een account voor Pinboard aan te maken. Wat overigens ook een veel beter alternatief is dus als je nog iets met bookmarks doet en een oud del.icio.us account hebt liggen, dan weet je wat je nu kunt doen.

En verder nog …

Zo zielig is Disney nou ook weer niet.

Open Bibliotheken was ooit de community voor bibliothecarissen en anderen in het informatievak. Het is aannemelijk dat de site dit jaar nog gaat verdwijnen maar gelukkig wordt die wel opgenomen in het webarchief van de KB.

Over het KB-webarchief gesproken, daar zitten nu maar liefst 12.363 sites in. Waaronder Vakblog :)

Begrijp me niet verkeerd, ik ben helemaal voor gratis wifi maar is deze subsidie niet 10 jaar te laat om daadwerkelijk enig nut te hebben?

Het einde van een tijdperk. Meer dan 10 jaar geleden lanceerde Sony de PS3 in Europa met de belofte de console minstens 10 jaar te ondersteunen. Die belofte is Sony nagekomen maar het bedrijf lijkt niet van plan langer stil te staan bij de voorganger van de huidige PS4. In Nederland moet je sowieso nog je best doen om een nieuw exemplaar in de winkel te vinden denk ik maar met het einde van de productie in Japan mag je nu wel spreken van een formeel afscheid. Misschien morgen nog maar even mijn PS3 aanslingeren om er bij stil te staan.

Niet wereldschokkend maar wel handig. Uitspraken bij Rechtspraak.nl kun je nu ook als PDF downloaden.

Het gaat goed met ebooks in Spanje. Muy bien!

Ik heb een persoonlijk ‘beleid’ om geen ebooks te kopen als ik er geen backup van kan maken – en dat sluit de iBooks Store uit voor mij – maar voor stripalbums en comics maak ik wel eens uitzonderingen aangezien je die sowieso niet op heel veel apparaten kunt lezen. Een Kuifje album op een ereader gaat niet werken en dus kan ik er mee leven dat ze voor 5 euro per stuk te koop zijn in de iBooks Store. Ook al denk ik dat je ze met wat goed zoeken goedkoper als papieren albums kunt kopen.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top