Wikiwijs plus Leermiddelenplein is Wikiwijsleermiddelenplein

wikiwijsleermiddelenplein

Ik vroeg me al af wat er zou gaan gebeuren met Wikiwijs. Na ruim 3 jaar geleden online te zijn gegaan stopt aan het einde van dit jaar de financiering vanuit het ministerie van OCW en was ik benieuwd of het uberhaupt nog wel zou blijven bestaan. Want ook al vond ik het een prachtig initiatief om docenten een platform te bieden waar ze zelf lesmateriaal konden uploaden, vinden en bewerken, juist het uitgangspunt dat het hierbij om open standaarden en dus ook open leermiddelen zou moeten gaan bleek nog wel een forse uitdaging te zijn. Open access van lesmateriaal – open educational resources of open leermiddelen – is zo’n typisch voorbeeld van iets wat iedereen een goed idee vindt maar wat lang niet door iedereen ook daadwerkelijk gedaan wordt.
Ik begreep dat het Wikiwijsplatform sowieso doorgaat na 1-1-2014 maar dat er nog goed gekeken gaat worden naar hoe het aangeboden gaat worden naar de verschillende sectoren in het onderwijs. Ik was dan ook wat verrast toen ik vorige week een persbericht las dat Wikiwijs samen is gegaan met het Leermiddelenplein, het “andere” platform met leermiddelen die niet vrij beschikbaar zijn.

Het Leermiddelenplein van SLO en het Wikiwijs-platform van Kennisnet en de Open Universiteit gaan vanaf 11 oktober samen verder onder de naam Wikiwijsleermiddelenplein. Door het samenbrengen van de inhoud en functionaliteiten van beide websites kunnen scholen en docenten op één plek terecht voor het zoeken, maken, delen en vergelijken van leermiddelen. En hebben ze via wikwijsleermiddelenplein.nl toegang tot informatie over ruim 1.400 lesmethodes en meer dan 100.000 beschikbare (digitale) lesmaterialen.

Met Wikiwijsleermiddelenplein is daarmee een mix ontstaan waarin zowel vrij beschikbare als commercieel beschikbare lesmaterialen zijn opgenomen, voor het basisonderwijs tot en met universitair onderwijs. Via Lesmateriaal zoeken kan er gezocht worden in het aanbod van alle beschikbare lesmaterialen, terwijl bij Methodes zoeken gezocht wordt binnen de (betaalde) beschikbare lesmethodes, voor het basisonderwijs tot en met het middelbaar beroepsonderwijs.

wikiwijsleermiddelenplein

wikiwijsleermiddelenplein

Maar je kunt ook Zelf aan de slag en lesmateriaal maken en/of delen met anderen waardoor ook op Wikiwijsleermiddelenplein het uitgangspunt van open leermiddelen nog in stand blijft.

En daar moet ook zeker wel aandacht voor blijven want ik denk dat (hoger) onderwijsinstellingen echt meer moeten gaan doen met open leermiddelen. Daar was Wikiwijs natuurlijk al een zeer geschikt platform voor maar ik moet zeggen dat het samengaan met Leermiddelenplein ook wel voordelen biedt. Juist door de mix van commercieel beschikbare lesmethodes en vrij toegankelijk lesmateriaal te bieden krijg je beter zicht als gebruiker op het totale aanbod. Daarbij heeft Wikiwijsleermiddelenplein een prima zoekfunctie en maakt het mijns inziens een veel betere scheiding tussen het vrij toegankelijke materiaal en de commerciële methoden dan Wikiwijs dat voorheen deed.

Als je een goed overzicht hebt van het totale aanbod dan kun je als docent of onderwijsmedewerker ook goed zien waar dus nog geen lesmateriaal voor beschikbaar is. Hopelijk stimuleert dat juist weer het zelf maken en delen van dat lesmateriaal met anderen. Wikiwijsleermiddelenplein is een mooie bron geworden voor leraren en docenten uit alle onderwijssectoren om lesmateriaal in te vinden en wellicht ook het eigen lesmateriaal weer te delen met collega´s.

#

Wikiwijs voor het hoger onderwijs: waar liggen kansen? #owd12

In de derde sessieronde van dinsdag schoof ik in een grote zaal aan bij een presentatie van Robert Schuwer (Open Universiteit) over Wikiwijs en dan specifiek gericht op de mogelijkheden die het biedt voor het hoger onderwijs. De concurrentie van de overige sessies in deze ronde bleek moordend te zijn want de zaal was helaas maar door een klein groepje bezoekers gevuld. Jammer want het onderwerp van gebruik, maken en delen van open leermaterialen sloot niet alleen perfect aan bij de keynote van Anka Mulder maar verdient sowieso meer aandacht dan dat het nu krijgt.

Robert blikte eerst terug op de activiteiten die er vanuit Wikiwijs ondernomen zijn dit jaar. Lorenet (waar enkele hoger onderwijsinstellingen voorheen open leermaterialen in opgeslagen hebben) is aangesloten op Wikiwijs, men is druk geweest met een metadateringsstandaard voor vakken/modules in het hoger onderwijs aangezien deze -in tegenstelling tot het overige onderwijs- niet gestandaardiseerd zijn en er is gestart met een zgn. sectorkamer hbo/wo. De sectorkamer is een overlegstructuur met afgevaardigden van hogescholen, universiteiten en SURF dat in het leven geroepen is om de richting en strategie van Wikiwijs voor het hbo/wo te bepalen.

Onderzoek
Dit jaar is er ook een onderzoek uitgevoerd door de OU onder de hoger onderwijsinstellingen in opdracht van SURF en Wikiwijs. Dit had als doel om gebruik en bestaan van collecties van open leermateriaal in kaart te brengen en te inventariseren wat de status is van beleids(vorming) over open leermiddelen in het hbo en wo. Dit heeft geleid tot een rapport OER Hollands Landschap (PDF) waaruit enkele van de resultaten gepresenteerd worden. Hier schreef ik al eerder wat uitgebreider over.

Hoewel 7 universiteiten en 19 hogescholen gereageerd hebben blijkt dat velen niet of nauwelijks actief zijn op gebied van open leermiddelen. Ook is er slechts in heel beperkte mate sprake van een (gedeelde) visie op gebruik van open leermiddelen al geven een paar instellingen aan dat dit wel begint te ontstaan.

In het kader van dit onderzoek zijn er ook interviews gehouden met diverse bestuurders van hogescholen en universiteiten. Deze spreken zich krachtig uit voor het ontwikkelen en gebruiken van open leermiddelen maar ondanks dat lijkt er geen enkele sprake te zijn van een geïntegreerde aanpak waarbij onderwijsinstellingen ook samenwerken om deze doelen te bereiken.

Wat nu?
Wikiwijs wil nu actief instellingen gaan benaderen om materiaal vindbaar te krijgen in Wikiwijs. Hierbij gaat het dus zowel om het ontsluiten van bestaand materiaal en bestaande collecties (denk aan bijv. weblectures) als ook het materiaal rechtstreeks te verkrijgen in Wikiwijs zelf. De noodzaak om ook beleidsmakers bij onderwijsinstellingen te ondersteunen bij het formuleren van beleid rondom open leermiddelen wordt ook gezien door Wikiwijs en dat wil men, samen met SURF, ook gaan oppakken.

Uiteindelijk is het vooral een combinatie van beleid en cultuur die het delen van materiaal vanzelfsprekend moeten gaan maken, of zoals Robert het verwoordde: het inzichtelijk maken van gewin, gemak en genot voor docenten zodat ze ook hun materiaal willen delen.

Open vraag
De presentatie eindigde met de open vraag aan de aanwezigen waar Wikiwijs (meer) aandacht aan zou moeten gaan besteden. Daar kwam vanuit de zaal niet hele concrete input op terug, behalve een mogelijke andere naam en doelstelling om het beter te richten en te promoten richting het hoger onderwijs.

Je eigen instellingsrepository
Zelf sprak ik na afloop met Robert over het (beter) promoten van de mogelijkheid die Wikiwijs biedt om eigen instellingsrepositories onder/bij Wikiwijs zelf in te kunnen richten. Voor de NOH-I doen ze dit al en dat stelt deze hogeschool in staat om op een eigen plek materiaal te verzamelen terwijl er dan zowel binnen de eigen collectie als Wikiwijs-breed gezocht kan worden. Ik blijf van mening dat het (helaas?) essentieel blijft om een eigen verzamelplaats te hebben als instelling zodat beleid en cultuur in elk geval gestimuleerd kan worden met een klein beetje afscherming. Voordat alles meteen helemaal beschikbaar is voor de buitenwereld.

De rechten blijven lastig
Ook zou er meer aandacht moeten zijn bij de instellingen -en dus qua ondersteuning ook bij Wikiwijs- voor de benodigde workflow en redactie. Onderdeel van (te vormen) beleid zijn ook de diverse criteria waar materiaal aan moet voldoen voordat het publiekelijk gedeeld en gebruikt kan worden. Dat zijn o.a. kwaliteitseisen maar ook taalkundig en t.a.v het mogen gebruiken van andermans materiaal in het te delen leermateriaal moet hier goed op gelet worden. Zelf ken ik docenten die zeer teleurgesteld en gedemotiveerd waren toen bleek dat ze hun ontwikkeld materiaal eigenlijk niet mochten delen omdat ze (ook) gebruik maakten van andermans materiaal. Iets dat toegestaan en geregeld is voor het onderwijs dat ze zelf geven maar dat dus niet mag als je het publiek wilt gaan maken in bijvoorbeeld Wikiwijs. Eigenlijk zou deze huidige readerregeling breder gemaakt moeten worden wil open leermateriaal een succes worden.

Een conclusie was er eigenlijk niet aan te verbinden deze sessie maar het gevoel dat er nog ontzettend veel moet gebeuren, dat bleek eens te meer. Mijns inziens toch echt te beginnen met een duidelijke stellingname van alle hoger onderwijsinstellingen om hier serieus werk van te gaan maken. Het zijn toch de kennisinstellingen van Nederland die de motor achter open leermiddelen moet zijn en niet Wikiwijs. Het is te hopen dat bestuurders en beleidsmakers ook goed geluisterd hebben naar Anka Mulder en dat ze een volgende keer wel massaal aanwezig zijn als het over open leermiddelen gaat. De zaal was in ieder geval groot genoeg voor die ambitie.

Kijk het zelf ook nog even na
Deze sessie is ook in zijn geheel opgenomen en beschikbaar op de video pagina van de Onderwijsdagen site. De presentatie is eveneens beschikbaar via Slideshare.

Deze blogpost verscheen eerder op het blog van Dé Onderwijsdagen. De bovenstaande versie is licht gewijzigd met verwijzingen naar eerdere blogposts op Vakblog

#

Maak gebruik van Wikiwijs met je eigen instellingsaccount

Hoewel Wikiwijs al enkele jaren bestaat wordt er, zeker in het hbo, nog niet ontzettend veel gebruik van gemaakt. Dat is jammer want door ontwikkeld leermateriaal beschikbaar te stellen (onder een Creative Commons licentie) kun je in het onderwijs voortbouwen op elkaars ideeën en werk. Dat kan de kwaliteit alleen maar ten goede komen natuurlijk en zorgt er ook voor dat je als docent eenvoudiger nieuw leermateriaal kan vinden waar anderen -lees, collega’s- zich al in verdiept hebben.

Zoals Wikiwijs zichzelf omschrijft:

Wikiwijs is in Nederland een plek op internet waar iedere docent leermateriaal kan vinden, gebruiken en aanpassen, van basis- tot universitair onderwijs. Je kunt ook zelf leermateriaal ontwikkelen, bewaren en delen met collega’s. Wikiwijs is een platform waar docenten kennis over en ervaringen met open leermateriaal kunnen uitwisselen en zo nodig professionele ondersteuning vinden.
Onder de naam Wikiwijs wordt een geheel van digitale collecties, webapplicaties en functionaliteiten aangeboden op internet. Alle open, digitale leermaterialen zijn vrij in het onderwijs te gebruiken. [..] Achterliggende doelen zijn verbetering van de kwaliteit van onderwijs, professionalisering in het onderwijs, beschikbaarheid van onderzoeksgegevens over open leermiddelen verrichten en het beroep van docent aantrekkelijker te maken.

Twee weken geleden introduceerde Wikiwijs de nieuwe functionaliteit om online samen te werken bij het maken van leermateriaal voor Wikiwijs. Dat vereist natuurlijk wel (snelgids, PDF) dat je zowel zelf als docent een profiel hebt bij Wikiwijs maar ook dat diegenen met wie je wilt samenwerken een Wikiwijs account hebben.

Nu kun je rechtstreeks bij Wikiwijs een profiel aanmaken maar kun je ook gebruik maken van je personeelsaccount bij de onderwijsinstelling waar je werkt. Wikiwijs is via Kennisnet aangesloten op de SURFfederatie (thans SURFconext) en daarmee is het dus mogelijk om met je eigen instellingsaccount een profiel aan te maken bij Wikiwijs. Op die manier is het eenvoudig om als docent collega’s te vinden die beschikken over een Wikiwijs profiel maar ook om collega’s die daar nog niet over beschikken een profiel aan te laten maken. Ik beschrijf de stappen hieronder:

1. Ga naar Wikiwijs.nl toe en klik rechtsboven op Aanmelden.

2. In het vervolgscherm kies je voor ‘Log in met je schoolaccount’. Je kunt uit een hele lange lijst je eigen instelling kiezen of simpelweg de naam typen. Als je instelling in de lijst staat, dan zal die getoond worden. In mijn voorbeeld is dat dus Hogeschool Windesheim

3. Vink eventueel aan dat de instelling onthouden wordt voor een volgende keer en klik op Verder. Je komt dan bij de SURFfederatie terecht en, als het goed is, met je instelling al voorgeselecteerd.

4. Klik op Bevestig en log in dan in bij het vervolgscherm met je instellingsaccount en het wachtwoord dat je daarvoor hebt.

5. Na inloggen kom je in Wikiwijs. Daar vul je vervolgens je profiel in met enkele verplichte gegevens waarbij je in elk geval een mailadres moet opgeven. Dat kan je werkmailadres zijn maar dat hoeft niet per se.

Klik op ‘wijzigingen opslaan‘ in de rechterkolom als je je profiel hebt ingevuld. Je krijgt dan een activatie mail op het ingevulde mailadres met een link die je moet aanklikken om te bevestigen dat je je profiel wilt aanmaken.

6. Na het klikken op die link is je profiel geactiveerd en zie je alle functionaliteiten en mogelijkheden in het linkermenu staan. Je kunt nu aan de slag in Wikiwijs!

Handige links:

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top