Tweetweekoverzicht week 2 2019: Auteursrecht vs eigenaarschap, Fortnite dansjes, auteursrecht op YouTube en Perma.cc

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Auteursrecht vs (gevoel van) eigenaarschap

Als ik gastcollege geef over auteursrecht dan leg ik natuurlijk uit hoe de wet in elkaar zit. Over de rechten van een maker, de definitie van een werk en wat de uitzonderingen op die rechten zijn. Maar ik illustreer ook altijd het spanningsveld tussen het auteursrecht en het gevoel van eigenaarschap dat bij een werk kan komen kijken.

En dat doe ik door een willekeurig voorbeeld uit de media te pakken want op elk gegeven moment spelen er wel kwesties en rechtszaken die dit treffend illustreren. Letterlijk bijvoorbeeld als het gaat om het auteursrecht op tatoeages terwijl de mensen op wiens huid die afbeeldingen staan, toch echt het gevoel hebben dat zij degenen zijn die zeggenschap hebben over die tatoeage.

Maar de beste voorbeelden zijn bijna altijd foto’s die van bekende personen zijn gemaakt en die ze zelf gebruiken op Instagram of voor promotiedoeleinden. Terwijl ze dus niet de rechthebbende zijn omdat ze toevallig degene zijn die er op te zien zijn. Dat kan leiden tot rare situaties en in een recent voorbeeld dus zelfs tot een verbod voor een fotograaf om ooit nog een concert te bezoeken van een band die boos werd omdat de fotograaf zijn recht probeerde te halen. Zoals altijd legt Arnoud het weer mooi uit :)

Fortnite dansjes en auteursrecht

De afgelopen weken was er veel te doen rondom de dansjes in Fortnite. Voor de niet-gamers onder de lezers (en degenen die geen tieners thuis hebben), Fortnite is een kleurrijk spel waarbij je met je cartoonachtig personage op een eiland gedropt wordt met 99 anderen en waar het de bedoeling is om als laatste over te blijven.

Het spel is gratis op alle mogelijke platformen te spelen maar desondanks halen de makers miljoenen euro’s binnen. Elke maand weer. En dat doen ze door cosmetische dingetjes te verkopen zoals kleding en de mogelijkheid voor je personage om dansjes uit te voeren.

Er wordt dus goed verdiend aan die dansjes en dan weet je dat er snel gedoe over gaat ontstaan want de makers hebben die korte dansjes niet zelf bedacht maar overgenomen van ‘echte’ mensen. Een paar rappers maar ook de acteur die Carlton speelde – en het Carlton dansje bedacht – in The Fresh Prince of Bel-Air hebben de makers aangeklaagd wegens inbreuk op hun rechten.

Op Techdirt stond afgelopen week een uitstekend artikel waarin de auteur dieper ingaat op de mogelijkheid om uberhaupt te spreken van auteursrecht op dit soort korte dansjes en al heel snel constateert dat er geen sprake van is. Nou weet je nooit hoe een rechtbank hier mee om zal gaan maar het feit dat Alfonso Ribeiro (Carlton) twee dagen voor het indienen van de rechtszaak nog het proces moest starten om zijn dansje beschermd te krijgen zegt genoeg. Helemaal aangezien de US Copyright Office al aangegeven heeft dat korte dansjes niet voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komen.

YouTube & auteursrecht

Plagiarism Today dook afgelopen week wat dieper in alle copyright problemen die er rondom YouTube spelen. Iets wat heel interessant is met de nieuwe wetgeving die er aan staat te komen die platformen verplichten het netjes te regelen met rechthebbenden als eindgebruikers content uploaden.

En je ziet dus dat het zelfs voor een gigantische partij als YouTube niet werkt. Enerzijds de (vele onzinnige en onterechte) claims die dankzij het Amerikaanse auteursrecht ingediend kunnen worden en waar uploaders zich maar moeilijk tegen kunnen verdedigen, ook al hebben ze aantoonbaar het gelijk aan hun kant. En anderzijds het ContentID systeem dat te gemakkelijk beïnvloed kan worden door grote partijen en dat geen enkele rekening *kan* houden met de vele uitzonderingen die auteursrechtwetgeving biedt aan gebruikers.

Een goed voorbeeld zou het filmpje zijn dat afgelopen week bij LuckyTV werd uitgezonden. Hier was Kees van der Staaij het lijdend voorwerp en bewerkte LuckyTV hiervoor een opname van maker Cees van der Wal die hier helemaal niet van gediend was.

Daar hoeft hij ook niet van gediend te zijn want ook al is hij de auteursrechthebbende van het filmpje, LuckyTV kan dit doen zonder zijn fiat dankzij de parodie exceptie in de Auteurswet. Het LuckyTV filmpje staat gewoon op YouTube maar dat had er niet kunnen staan als van der Wal zijn eerdere opname in de ContentID database had gezet. Je kunt er zeker van zijn dat hij dat in de toekomst wel gaat doen, vooral als de nieuwe wetgeving van kracht wordt, en het zal pittige consequenties gaan krijgen vrees ik als er zo geslagen kan worden met de stok die auteursrecht heet.

Linkrot en Perma

Hoeveel dode links er op internet te vinden zijn weet ik niet maar het zijn er vast heel veel. Veel links werken na 1, 2 of meer jaar niet meer simpelweg omdat de site waar naar verwezen wordt niet meer bestaat. Daar heb ik op mijn blog al last van – oudere blogposts verwijzen frequent naar webtools en websites die verdwenen zijn – maar is pas echt vervelend in (wetenschappelijke) publicaties.

Net zoals The Internet Archive websites archiveert zodat je altijd kunt verwijzen naar sites zonder zorgen te maken dat ze ineens verdwenen zijn (ik gebruik het hier veelvuldig, ook om mijn eigen blogposts automatisch te archiveren), zo doen de Amerikaanse universiteiten dat ook. Harvard Law School startte jaren geleden met een eigen webarchiveringsdienst, Perma, en werkt samen met tientallen andere universiteiten en onderzoeksinstellingen om links in publicaties voor de eeuwigheid beschikbaar te houden.

Perma stelt bibliotheken in staat om hun gebruikers gratis en vrijelijk deze dienst aan te bieden zodat onderzoekers en auteurs online bronnen kunnen archiveren waar ze naar verwijzen. Ik vond de tijd rijp om daar de Library Windesheim University of Applied Sciences voor aan te melden want ook al weet ik nog niet precies hoe we dit gaan aanbieden aan onze auteurs, ik heb geen enkele twijfel over het nut en de noodzaak ervan.

En verder nog …

Ik heb er zelf nog niets mee gedaan maar ik vind het geweldig dat je nu zelf aan de slag kunt met bibliotheekstatistieken :)

#

geblokkeerde youtube video's

Hoe kun je in Nederland geblokkeerde YouTube video’s kijken?

Hoewel de meeste video’s op YouTube wereldwijd te bekijken zijn, zijn ze soms geblokkeerd in Europa of (specifiek) Nederland. Hoe kijk je alsnog geblokkeerde YouTube video’s als je de “The uploader has not made this video available in your country” melding te zien krijgt?

Ik loop niet zo heel vaak tegen het regiofilter van YouTube aan. Uploaders van video’s op YouTube hebben de mogelijkheid om regio’s op de wereld uit te sluiten – zodat deze de video’s niet kunnen bekijken omdat bijvoorbeeld de rechten niet of anders geregeld zijn in dat specifieke deel van de wereld – maar over het algemeen hebben uploaders er alleen maar belang bij dat juist zoveel mogelijk mensen hun video’s kunnen bekijken.

Meer geblokkeerde YouTube video’s in de toekomst?

De kans is echter bijzonder groot dat dit vanaf volgend jaar gaat veranderen. In de nieuwe Europese auteursrechtrichtlijn wordt een nieuw controversieel onderdeel toegevoegd en krijgen platformen, waar gebruikers auteursrechtelijk beschermde content kunnen uploaden, de verplichting opgelegd ervoor te zorgen dat de toestemming en licenties geregeld zijn. Het komt er op neer dat dit soort sites alle geuploade content moeten gaan controleren en moeten gaan zorgen voor de vereiste toestemming om het ook daadwerkelijk beschikbaar te maken voor anderen.

Dit is totaal onwerkbaar en zal als consequentie hebben dat dit soort platformen alleen maar content gaan toestaan waar ze de toestemmingen en licenties al voor geregeld hebben.Oftewel, er zullen uploadfilters geïntroduceerd worden.

De CEO van YouTube waarschuwde vorige week dat dit meer consequenties kan gaan krijgen. YouTube beschikt weliswaar nu al over het duurste en bekendste uploadfilter, maar zelfs zij zullen niet in staat zijn om alle mogelijke rechten en licenties te gaan regelen om te voldoen aan de eisen in de nieuwe wetgeving. De kans is zeer reëel dat YouTube er voor gaat kiezen om geuploade video’s simpelweg niet te tonen in Europa.

En dan krijg je dus vaker de bijbehorende foutmelding van YouTube te zien:

geblokkeerde youtube video's

Nou heb ik werkelijk een broertje dood aan dit soort restricties. Het hele idee dat de halve planeet iets vrijelijk kan bekijken – en ik vervolgens niet omdat iemand heeft bepaald dat ik dat niet mag zien – trek ik bijzonder slecht. Maar gelukkig zijn dit soort technische blokkades niet bijzonder lastig te omzeilen.

Met een (betaalde) VPN

De beste manier om het YouTube regio filters te omzeilen is door gebruik te maken van een VPN. Met een VPN (een Virtual Private Network of Virtueel Particulier Netwerk) kun je je computer, telefoon of tablet verbinden met een beveiligd netwerk dat servers over de hele wereld heeft staan. Door simpelweg de verbinding te maken met een server die in een land staat dat niet geblokkeerd wordt, lijkt het voor YouTube alsof jouw apparaat uit dat land komt en heb je dus geen last meer van het filter.

Het nadeel van een VPN gebruiken is dat je eigenlijk een abonnement moet afsluiten op een VPN-dienst die ook voldoende servers wereldwijd heeft staan en te gebruiken is op al je apparaten. Er zijn wel gratis VPN diensten (ProtonVPN is een betrouwbare dienst met een gratis variant, net als TunnelBear) maar die hebben zonder uitzondering grote restricties die bedoeld zijn om je te ‘stimuleren’ een betaald abonnement af te sluiten. Wil je een goede en betrouwbare VPN-dienst waarmee je anoniem en veilig het internet op kunt, dan ben je daar wel een bedrag per maand/jaar aan kwijt.

Overigens kan ik een abonnement op een VPN dienst aanbevelen als je regelmatig gebruik maakt van openbare (of andermans) wifinetwerken of je je zorgen maakt over je privacy online. Een goede VPN-dienst biedt in elk geval anonimiteit en extra veiligheid. Bijna alle grote VPN-diensten hebben met enige regelmaat aanbiedingen waarmee je flinke korting krijgt als je bijv. voor 2 of 3 jaar een abonnement neemt. Op dit moment lopen er aanbiedingen bij o.a. IPVanish en NordVPN maar ook bij Private Internet Access zijn er bijna permanent acties te vinden.

Alle betaalde VPN-diensten beschikken over apps voor Windows, Mac, iOS en Android en de meeste hebben ook browser-extensies beschikbaar voor Chrome en Firefox. Deze browser-extensies zijn ideaal voor het omzeilen van geblokkeerde YouTube video’s omdat je dan alleen maar de instellingen van je browser aanpast (in tegenstelling tot die van je hele pc). Je kiest dan in een menu voor bijv. Amerika en de video wordt dan omgeleid via een Amerikaanse server naar je computer waardoor je alsnog de video kunt bekijken.

Met een (gratis) proxy

De browser-extensies van VPN-diensten maken eigenlijk helemaal geen gebruik van de “VPN dienstverlening” omdat ze je computer geen onderdeel maken van een ander netwerk. Het internetverkeer van en naar je browser wordt alleen maar via een server op een andere locatie omgeleid en dat maakt het technisch een proxy.

Als alleen maar wat webverkeer omgeleid hoeft te worden, dan wordt het ook meteen een stuk simpeler. Daarom zijn er ook diverse gratis proxysites te vinden waar je kunt kiezen uit diverse landen of locaties en vervolgens YouTube filmpjes geserveerd krijgt die via servers op die locaties gaan. Dat soort sites staan bol van de advertenties – zet je adblocker aan – en je moet geen geweldige snelheden verwachten maar voor het kijken van YouTube filmpjes werkt het uitstekend.

Ik probeerde er twee uit die expliciet YouTube video’s ondersteunen met behulp van een in Nederland geblokkeerde YouTube video (een fragment uit een aflevering van Better Call Saul).

ProxySite

proxysite geblokkeerde youtube video's
Het fragment is afkomstig van de Amerikaanse zender die de serie uitzendt en dus is het op ProxySite simpelweg een kwestie van een US server te kiezen (er zijn er meerdere), de URL in te tikken en op Go te klikken. En jawel, de video speelt vervolgens zonder problemen af.

ProxFree

proxfree geblokkeerde youtube video's
Ook bij ProxFree is het zo eenvoudig. De site heeft wel een grote advertentiebanner dwars op de voorpagina gezet (ik heb deze uit het screenshot gesneden) maar dat belemmert de functionaliteit verder niet. Vul de URL van de video in, kies bij Server Location voor een locatie waarvan je weet of vermoedt dat deze niet geblokkeerd is en druk op de blauwe ProxFree knop.

En kijken maar ;-)

#

Tweetweekoverzicht week 46 2018: YouTube gaat wellicht video’s blokkeren in Europa, Open science gaat niet vanzelf, Facebook ruimt meer/beter op en de btw-verlaging digitale publicaties is nu officieel

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

YouTube gaat wellicht video’s blokkeren in Europa

De CEO van YouTube waarschuwt (nou ja, dekt zich in zou ik eerder zeggen) voor de gevolgen van de EU auteursrechtrichtlijn. Aangezien het onmogelijk zal zijn om alle mogelijke inbreukmakende aspecten van geuploade video’s vooraf te controleren met een uploadfilter, kondigt ze alvast aan dat het heel goed kan zijn dat straks video’s simpelweg niet meer te zien gaan zijn in Europa.

Dat doet Susan Wojcicki ook niet uit de goedheid van haar hart natuurlijk. YouTube beschikt al over het duurste contentfilter op internet en zelfs zij zullen niet in staat zijn om aan de (onmogelijke) eisen van de nieuwe wetgeving te voldoen. De concurrentie van YouTube staat al helemaal buiten spel in Europa – wat YouTube niet erg zal vinden – en met het aankondigen van mogelijke blokkades in Europa leggen ze de basis voor hun strategie straks, nl het probleem volledig terugleggen bij de gebruiker. Het gaat er niet leuker op worden op het internet in Europa vrees ik.

Open science gaat niet vanzelf

Met alle principes die over de tafel vliegen als het om open access en open science gaat – wie is er nou tegen het delen van onderzoeksideeën/resultaten/gegevens en transparantie? – zou je bijna vergeten dat het ook voor wetenschappelijke onderzoekers heel erg praktisch kan zijn om dit niet te willen. Bij de internationale eScience Conferentie in Amsterdam gingen wetenschappers in gesprek over wat er nou echt nodig is om tot open science te komen.

O.a. aan bod kwamen standaardisering van research data management, het actief faciliteren van degenen die open science bedrijven maar ook de gewoonte zien kwijt te raken dat publiceren in gerenommeerde (gesloten) tijdschriften als de ultieme kwaliteitswaarmerk gezien wordt.

Facebook ruimt meer/beter op

Je kunt vinden van Facebook wat je wilt maar het is wel een fenomeen als het gaat om de hoeveelheden content die via dit platform verspreid wordt. Miljarden berichten, artikelen, meningen, foto’s, video’s enz komen er (dagelijks?) voorbij en alleen al proberen om dat enigszins in goede banen te leiden is een enorme klus.

Facebook heeft daar een set met regels voor (de community standards) zodat gebruikers weten waar ze op moeten letten maar bovenal om grenzen te stellen aan welke content dus niet welkom is op het platform. Haatberichten, erotisch materiaal, nepnieuws, enzovoorts.

Afgelopen week publiceerde Facebook hun tweede Community Standards Enforcement Report over de periode april 2018 tot en met september 2018 dat laat zien dat er steeds meer (en beter) materiaal verwijderd wordt dat niet voldoet aan die regels. Ik ga het niet samenvatten want het is een prima leesbaar rapport maar het is duidelijk dat spamberichten alleen maar populairder worden (Facebook verwijdert er steeds meer maar er komen er ook steeds meer, 1,23 MILJARD berichten alleen al tussen juli en september) maar ook de exponentiële stijging in gewelddadige content is opvallend: 15,4 miljoen in het derde kwartaal van dit jaar en dat terwijl het in het laatste kwartaal van 2017 nog ‘slechts’ om 1,2 miljoen ging.

Met de vooruitschrijdende technologie en inzichten zal de detectie en verwijdering ongetwijfeld beter worden de komende jaren maar ik begin me wel steeds meer af te vragen hoe wenselijk het is om de hele planeet een platform te geven waar dit soort ongewenste content in zulke hoeveelheden vrijelijk gedeeld kan worden. Ongeacht hoe hard er ook geprobeerd wordt om dit te weren. Als je noch de gebruikers noch de controleurs wilt vertrouwen, hoe nuttig is dan het platform nog?

Btw-verlaging digitale publicaties nu officieel

De hele situatie rondom de btw wetgeving van ebooks (en andere digitale publicaties) boeit me al heel lang. Europa vond het al die jaren heel gewoon om ebooks niet onder hetzelfde – uitgezonderde – tarief te plaatsen als fysieke boeken en daarmee ontstond er een situatie waarbij je dus meer btw moet betalen als je ebooks koopt (verkoopt) ten opzichte van papieren boeken. Terwijl het echt allebei boeken zijn voor zowel de maker als de lezer. Het ging zo ver dat landen die dit eenzijdig aanpasten op de vingers werden getikt door de Europese rechter.

Dit is nu officieel verleden tijd want afgelopen week (14 november) is de wijziging om een btw-verlaging voor digitale media mogelijk te maken gepubliceerd en treedt de gewijzigde Btw richtlijn op 4 december in werking. Dat is dan ook meteen de datum waarop de lidstaten hetzelfde lage btw-tarief kunnen toepassen op ebooks en andere digitale publicaties.

Niet elk land zal dat meteen gaan doen maar Nederland heeft aangegeven groot voorstander te zijn en je mag aannemen dat het begin volgend jaar ook hier ingevoerd gaat worden. Tenminste, als alle betrokken partijen er uitkomen want er zal wel veel flink gepolderd worden met uitgevers, overheid en andere commerciële partijen die ik nu niet op de radar heb staan ;)

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top